KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

1982 Anayasası Temel Bilgiler — Test 4

KPSS Vatandaşlık dersinin 1982 Anayasası Temel Bilgiler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 121 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay9 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Bir hâkimin, görülmekte olan davada idari amirlerinden gelen telkinlere uymak zorunda olmaması ve yalnızca Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatine göre karar vermesi hangi ilkeyle açıklanır?

    • A)Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle
    • B)Anayasanın üstünlüğü ilkesiyle
    • C)Sosyal devlet ilkesiyle
    • D)Egemenliğin devredilmezliği ilkesiyle
    • E)Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesiyle

    Anayasa'nın 9. maddesiyle güvence altına alınan mahkemelerin bağımsızlığı, hâkimlerin hiçbir organ, makam veya kişinin emir ve talimatını almadan karar vermesini gerektirir. Anayasanın üstünlüğü normlar arasındaki hiyerarşiyi anlatır; hâkimin dış etkilerden korunmasını doğrudan sağlayan ilke bağımsızlıktır.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi, sosyal devlet ilkesinin anayasal görünümlerinden biri olarak kabul edilemez?

    • A)Sosyal güvenlik hakkının anayasal güvenceye bağlanması
    • B)Ücrette adaletin sağlanmasının Devlete ödev olarak yüklenmesi
    • C)Sağlık hizmetlerinin düzenlenmesinde Devlete görev verilmesi
    • D)Kanuni hâkim güvencesinin tanınmış olması
    • E)Sosyal güvenlik bakımından korunması gerekenlerin ayrıca gözetilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kanuni hâkim güvencesinin tanınmış olması

    Sosyal güvenlik, ücrette adalet ve sağlık hizmetlerine ilişkin düzenlemeler sosyal devletin tipik anayasal görünümleridir. Kanuni hâkim güvencesi ise kişinin kanunen tabi olduğu mahkeme dışında bir merci önüne çıkarılamamasını sağlayan bir hukuk devleti güvencesidir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi, hukuk devleti ilkesinin anayasal görünümlerinden biri değildir?

    • A)Devletin çalışanların yaşam düzeyini yükseltmekle görevlendirilmesi
    • B)İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olması
    • C)Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin benimsenmesi
    • D)Kanunların Anayasaya uygunluğunun yargısal denetime tabi olması
    • E)Ceza sorumluluğunun şahsi olduğunun kabul edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devletin çalışanların yaşam düzeyini yükseltmekle görevlendirilmesi

    Yargısal denetim, suçta ve cezada kanunilik, anayasaya uygunluk denetimi ve cezanın şahsiliği hukuk devletinin kurucu güvenceleridir. Çalışanların yaşam düzeyinin yükseltilmesi ise Devletin ekonomik ve sosyal ödevleri arasında yer alan bir sosyal devlet gereğidir.

  4. Soru 4

    Orta

    Bir kimsenin, kamu hizmetinden yararlanırken dinî inancını açıklamaya zorlanmaması, laiklik ilkesinin hangi yönünü gösterir?

    • A)Devletin sosyal ve ekonomik ödevlerini mali kaynakları ölçüsünde yerine getirmesi
    • B)Devletin inanç alanında tarafsız kalması ve kişiyi inancını açıklamaya zorlayamaması
    • C)Yargı yetkisinin Millet adına kullanılması
    • D)Yasama yetkisinin Meclise ait olması
    • E)Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Devletin inanç alanında tarafsız kalması ve kişiyi inancını açıklamaya zorlayamaması

    Anayasa, kimsenin dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağını, bunlardan dolayı kınanamayacağını ve suçlanamayacağını güvence altına alır; bu laikliğin bireysel yönüdür. Sosyal ve ekonomik ödevler sosyal devlete ilişkin olduğundan olayla ilgili değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Egemenliğin kullanılmasıyla ilgili olarak Anayasa'da yer alan "egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz" hükmünden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

    • A)Egemenliğin yalnızca yasama organınca kullanılabileceği
    • B)Milletin egemenliği doğrudan kullanmasının hiçbir şekilde mümkün olmadığı
    • C)Egemenliğin kullanımının Anayasada gösterilen organlarla sınırlı olduğu
    • D)Egemenliğin kanunla belirlenen kişilere devredilebileceği
    • E)Egemenliğin uluslararası kuruluşlarca da kullanılabileceği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Egemenliğin kullanımının Anayasada gösterilen organlarla sınırlı olduğu

    Hüküm, egemenliğin ancak Anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organlar eliyle kullanılabileceğini pekiştirir; Anayasa dışında hiçbir kişi veya zümre bu yetkiyi üstlenemez. Millet halkoylaması ve seçimler yoluyla egemenliği doğrudan da kullanabildiğinden bunu tümüyle imkânsız gören seçenek yanlıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü iptal etmesi ve iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla o hükmün yürürlükten kalkması, hangi anayasal sonucun göstergesidir?

    • A)Yargının yasama yetkisini üstlendiğinin
    • B)Kanunların Anayasa ile eşit değerde olduğunun
    • C)Anayasa hükümlerinin yalnızca yol gösterici olduğunun
    • D)Anayasanın üstünlüğünün yaptırıma bağlanmış olduğunun
    • E)Yasama yetkisinin devredilebilir nitelikte olduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anayasanın üstünlüğünün yaptırıma bağlanmış olduğunun

    Kanunların Anayasaya aykırı olamaması kuralı, aykırılık hâlinde iptal yaptırımıyla desteklenerek Anayasanın üstünlüğünü etkili kılar. Denetim yetkisinin kullanılması yasama yetkisinin üstlenilmesi anlamına gelmez; mahkeme yeni kural koymaz, aykırı kuralı ayıklar.

  7. Soru 7

    Orta

    Bir kanunla, kamu görevine alınmada görevin gerektirdiği niteliklerin dışında bir ölçüt getirilerek belirli bir gruba öncelik tanınmıştır. Bu düzenleme, öncelikle hangi ilkeye aykırılık oluşturur?

    • A)Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine
    • B)Egemenliğin devredilmezliği ilkesine
    • C)Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesine
    • D)Devletin bütünlüğü ilkesine
    • E)Kanun önünde eşitlik ilkesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kanun önünde eşitlik ilkesine

    Anayasa, hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemeyeceğini öngörür; bu kural kanun önünde eşitliğin kamu hizmetine girişteki yansımasıdır. Yasama yetkisinin devredilmezliği yetkinin kime ait olduğuna ilişkindir, düzenlemenin içeriğindeki ayrımcılığı açıklamaz.

  8. Soru 8

    Orta

    Bir idari düzenleme, yürürlüğe girmeden önce gerçekleşmiş işlemlere de uygulanacak biçimde geçmişe etkili kılınmıştır. Bu durum, hukuk devletinin hangi gereğiyle bağdaşmaz?

    • A)Sosyal adaletin sağlanması gereğiyle
    • B)Devletin ekonomik ödevlerinin sınırı gereğiyle
    • C)Hukuki güvenlik ve belirlilik gereğiyle
    • D)Yargı yetkisinin Millet adına kullanılması gereğiyle
    • E)Egemenliğin yetkili organlarca kullanılması gereğiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hukuki güvenlik ve belirlilik gereğiyle

    Hukuk devleti, kişilerin hukuki durumlarının öngörülebilir olmasını ve kural olarak kuralların geçmişe yürütülmemesini gerektirir; geriye etkili düzenleme hukuki güvenliği zedeler. Sosyal adalet sosyal devletin gereği olduğundan burada ihlal edilen ölçüt değildir.

  9. Soru 9

    Orta

    Anayasa'nın 5. maddesindeki görevlerle sosyal devlet ilkesi birlikte değerlendirildiğinde, Devletin sosyal ve ekonomik ödevlerinin sınırı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Bu ödevler, mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getirilir
    • B)Bu ödevlerin yerine getirilmesi tümüyle Devletin takdirine bırakılmıştır
    • C)Bu ödevler yalnızca olağanüstü hâllerde yerine getirilir
    • D)Bu ödevler mali kaynaklardan bağımsız olarak mutlak biçimde yerine getirilir
    • E)Bu ödevlerin kapsamı yalnızca yargı kararlarıyla belirlenir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu ödevler, mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getirilir

    Anayasa'nın 65. maddesine göre Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. Bu, ödevleri tümüyle takdire bırakmak anlamına gelmediği gibi mali kaynaktan bağımsız mutlak bir yükümlülük de öngörmez. (Maddenin ilk hâlindeki "ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek" ibaresi, 2001 yılında 4709 sayılı Kanun'la "bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek" olarak değiştirilmiştir.)

  10. Soru 10

    Zor

    1982 Anayasası'nda benimsenen kuvvetler ayrılığı anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yasama organının diğer organlar karşısında üstünlüğü açıkça kabul edilmiştir
    • B)Organlar arasında üstünlük sıralaması değil, sınırlı bir iş bölümü ve işbirliği öngörülmüştür
    • C)Yargı organının diğer organlar üzerinde hiyerarşik üstünlüğü benimsenmiştir
    • D)Organlar arasında hiçbir işbirliği öngörülmemiş, katı ve tam bir ayrılık kabul edilmiştir
    • E)Yürütmenin yasama üzerinde denetim yetkisi bulunduğu esası benimsenmiştir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Organlar arasında üstünlük sıralaması değil, sınırlı bir iş bölümü ve işbirliği öngörülmüştür

    Anayasa'nın Başlangıç kısmı, kuvvetler ayrımının devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmediğini, belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve işbirliği olduğunu belirtir. Bu nedenle organlardan birine üstünlük tanıyan ya da tam ayrılık öngören seçenekler Anayasanın anlayışına uymaz.

  11. Soru 11

    Zor

    Bir kanun, farklı hukuki durumda bulunan iki gruba farklı kurallar uygulamaktadır. Eşitlik ilkesi bakımından bu düzenlemenin anayasaya uygunluğu hangi ölçüte göre belirlenir?

    • A)Farklılığın haklı bir nedene dayanıp dayanmadığına göre
    • B)Grupların sayısal olarak eşit büyüklükte olup olmadığına göre
    • C)Düzenlemenin kanunla mı yönetmelikle mi yapıldığına göre
    • D)Herkese istisnasız aynı kuralın uygulanıp uygulanmadığına göre
    • E)Düzenlemenin olağanüstü hâlde yapılıp yapılmadığına göre
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Farklılığın haklı bir nedene dayanıp dayanmadığına göre

    Anayasal eşitlik mutlak eşitlik değil, aynı hukuki durumda bulunanlara aynı, farklı durumda bulunanlara farklı kural uygulanmasını gerektiren nispi eşitliktir; ölçüt farklılığın haklı nedene dayanmasıdır. Herkese istisnasız aynı kuralın uygulanmasını arayan seçenek bu nedenle eşitliğin anayasal anlamını yansıtmaz.

  12. Soru 12

    Zor

    1982 Anayasası'nın yargı yetkisini düzenleyen maddesine 2017 Anayasa değişikliğiyle eklenen ibare aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bağımsız
    • B)Türk Milleti adına
    • C)Kanuni hâkim
    • D)Tarafsız
    • E)Yüksek mahkemeler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Tarafsız

    Anayasa'nın 9. maddesi 2017 değişikliğiyle "bağımsız ve tarafsız mahkemeler" biçimini almış; "tarafsız" ibaresi bu değişiklikle eklenmiştir. "Bağımsız" ve "Türk Milleti adına" ifadeleri maddede zaten yer aldığından bu seçenekler yanlıştır.

  13. Soru 13

    Zor

    Bir yükseköğretim kurumu, öğrenci kabulünde adayların mezhep bilgisini talep eden bir form kullanmaya başlamıştır. Bu uygulama hangi iki anayasal ilkeyle birlikte çatışır?

    • A)Yasama yetkisinin devredilmezliği ile kuvvetler ayrılığı ilkeleriyle
    • B)Egemenliğin devredilmezliği ile devletin bütünlüğü ilkeleriyle
    • C)Kanun önünde eşitlik ile laiklik ilkeleriyle
    • D)Mahkemelerin bağımsızlığı ile hâkim güvencesi ilkeleriyle
    • E)Anayasanın üstünlüğü ile yasama yetkisinin genelliği ilkeleriyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kanun önünde eşitlik ile laiklik ilkeleriyle

    Mezhep, Anayasa'nın 10. maddesinde açıkça sayılan ayrım sebeplerinden biridir; ayrıca laiklik gereği kimse dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz. Mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkim güvencesi yargı örgütüne ilişkin olduğundan öğrenci kabulüne dair bu uygulamayla ilgisi yoktur.

  14. Soru 14

    Zor

    Bir kamu kurumu, Anayasa'ya aykırı olduğunu düşündüğü bir kanun hükmünü kendiliğinden uygulamamaya karar vermiştir. Bu tutumun anayasal düzen bakımından değerlendirilmesi konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)İdare, anayasaya aykırı gördüğü her kuralı kendiliğinden uygulamamakta serbesttir
    • B)İdare, kanunları iptal etme yetkisine sahip olduğundan tutumu hukuka uygundur
    • C)İdare, ancak Cumhurbaşkanının izniyle kanunu uygulamayabilir
    • D)İdare, kanunun anayasaya aykırılığını tespit ederek yürürlükten kaldırabilir
    • E)İdare, anayasaya uygunluk denetimi yapamayacağından yürürlükteki kuralı uygulamak zorundadır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İdare, anayasaya uygunluk denetimi yapamayacağından yürürlükteki kuralı uygulamak zorundadır

    Kanunların Anayasaya uygunluğunun denetimi Anayasa Mahkemesine ait olduğundan idare, yürürlükteki kanunu kendiliğinden uygulamama yetkisine sahip değildir; Anayasa hükümleri idareyi de bağlar ancak denetim yetkisi vermez. Kanunu iptal etme veya yürürlükten kaldırma yetkisi hiçbir biçimde idarede olmadığından ilgili seçenekler yanlıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    Anayasa'nın 5. maddesindeki Devletin temel amaç ve görevleri ile 2. maddedeki Cumhuriyetin nitelikleri birlikte okunduğunda, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A)Devletin görevleri yalnızca kişilere karışmama biçimindeki negatif ödevlerden oluşur
    • B)Devletin görevleri, sosyal hukuk devleti anlayışını somutlaştıran pozitif yükümlülükler içerir
    • C)Cumhuriyetin nitelikleri Devlete herhangi bir görev yüklemez
    • D)Devletin görevleri yalnızca güvenliğin sağlanmasıyla sınırlıdır
    • E)Devletin görevleri temel hakların sınırlanmasını amaçlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Devletin görevleri, sosyal hukuk devleti anlayışını somutlaştıran pozitif yükümlülükler içerir

    5. maddedeki refahın sağlanması, engellerin kaldırılması ve kişinin gelişimi için şartların hazırlanması ödevleri, 2. maddedeki sosyal hukuk devleti niteliğini somutlaştıran edim yükümlülükleridir. Bu nedenle Devletin ödevlerini yalnızca karışmama ya da güvenlik ile sınırlayan seçenekler metinle bağdaşmaz.

Sponsorlu