KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasa Hukuku – Yargı — Test 9

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasa Hukuku – Yargı konusundan 4 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

1 kolay1 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliği ve sonuçları bakımından aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir; yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar. II. İptal kararları geriye yürümez; iptal edilen hüküm, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. III. Anayasa Mahkemesi, bir hükmü iptal ederken doğacak boşluğu gidermek amacıyla kanun koyucu gibi hareket ederek yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm kurabilir.

    • A)I ve II
    • B)Yalnız I
    • C)Yalnız II
    • D)I ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I ve II

    I ve II, Anayasa m.153'ün açık hükümleridir: Anayasa Mahkemesi kararları kesindir ve herkesi bağlar; iptal kararları geriye yürümez, iptal edilen kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya İçtüzük hükmü kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar, Mahkeme gerekli gördüğünde yürürlük tarihini bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir. III ise aynı maddenin ikinci fıkrasına açıkça aykırıdır; Anayasa Mahkemesi bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını ya da bir hükmünü iptal ederken kanun koyucu gibi hareketle yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez, bu yasak kuvvetler ayrılığının gereğidir. Bu nedenle III'ü içeren D ve E elenir; yalnız birini doğru sayan B ve C ise eksik kalır. Cevap A.

  2. Soru 2

    Kolay

    Bir mahkeme, görev ve yetki alanına giren bir davada iş yükünün ağırlığını gerekçe göstererek davaya bakmaktan kaçınmıştır. 1982 Anayasası'nın hak arama hürriyetini düzenleyen hükmü karşısında bu tutumla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Mahkeme, iş yükü ağır olduğunda davayı reddedip dosyayı başka mahkemeye gönderebilir.
    • B)Mahkemenin davaya bakıp bakmamayı serbestçe takdir etme yetkisi bulunmaktadır.
    • C)Kaçınma yalnızca idari yargı mercileri bakımından Anayasa'ya aykırılık oluşturur.
    • D)Hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz; tutum aykırıdır.
    • E)Anayasa bu konuda hüküm içermez; sonuç ilgili usul kanunlarındaki düzenlemeye bağlıdır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz; tutum aykırıdır.

    Anayasa m.36/2 açık biçimde 'Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.' hükmünü içerir; bu kural hak arama hürriyetinin ve m.141'deki davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması görevinin tamamlayıcısıdır. Bu nedenle mahkemeye takdir yetkisi tanıyan B ve kuralı yalnızca idari yargıya özgüleyen C yanlıştır; hüküm bütün mahkemeler için geçerlidir. A yanlıştır; görev ve yetki kuralları kanunla belirlenir, iş yükü dosyayı başka mahkemeye gönderme sebebi değildir. E de yanlıştır; kural doğrudan Anayasa'da yer almaktadır. Cevap D.

  3. Soru 3

    Orta

    Altı yüz üyeli Türkiye Büyük Millet Meclisinde milletvekillerinin, yeni yayımlanan bir kanunun iptali istemiyle doğrudan Anayasa Mahkemesinde dava açabilmeleri için gereken en az üye sayısı ile bu davanın açılabileceği süre aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

    • A)100 üye – yayımdan başlayarak 30 gün
    • B)120 üye – yayımdan başlayarak 30 gün
    • C)120 üye – yayımdan başlayarak 60 gün
    • D)151 üye – yayımdan başlayarak 60 gün
    • E)200 üye – yayımdan başlayarak 90 gün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 120 üye – yayımdan başlayarak 60 gün

    Anayasa m.150'ye göre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere aittir; 600 üyenin beşte biri 120'dir. m.151 ise iptal davası açma hakkının, iptali istenen kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altmış gün sonra düşeceğini söyler. A'daki 100 sayısının Anayasa'da bir karşılığı yoktur. D'deki 151 üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olup toplantı-karar yeter sayısı hesabında kullanılır, E'deki 200 ise üye tamsayısının üçte biri olarak toplantı yeter sayısını verir; hiçbiri dava açma sayısı değildir. Cevap C.

  4. Soru 4

    Zor

    Yüksek mahkemeler ile bu mahkemelerin üyelerini seçen merciler eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Yargıtay üyeleri — Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu
    • B)Danıştay üyelerinin dörtte birlik bölümü — Cumhurbaşkanı
    • C)Sayıştay başkanı ve üyeleri — Türkiye Büyük Millet Meclisi
    • D)Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanı — Anayasa Mahkemesince görevlendirme
    • E)Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamı — Türkiye Büyük Millet Meclisi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamı — Türkiye Büyük Millet Meclisi

    Anayasa m.146'ya göre Anayasa Mahkemesi on beş üyeden kurulur; bunlardan üçünü Türkiye Büyük Millet Meclisi (ikisini Sayıştay, birini baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından), on ikisini ise Cumhurbaşkanı seçer. Dolayısıyla üyelerin tamamını TBMM'ye bağlayan E yanlıştır ve aranan cevaptır. A doğrudur; m.154 uyarınca Yargıtay üyeleri Hâkimler ve Savcılar Kurulunca seçilir. B doğrudur; m.155'e göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. C doğrudur; m.160 Sayıştay başkan ve üyelerinin seçimini TBMM'ye bırakmıştır. D de doğrudur; m.158 gereği Uyuşmazlık Mahkemesinin başkanlığını, Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar. Cevap E.

Sponsorlu