Soru 1
Zor1982 Anayasası'nın 90. maddesi uyarınca uluslararası antlaşmaların iç hukuktaki yeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmalar kanun hükmündedir.
- B)Antlaşmaların onaylanması kural olarak TBMM'nin bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır.
- C)Bu antlaşmalar Anayasa'nın üstünde yer alır ve Anayasa hükümlerini geçersiz kılar.
- D)Bu antlaşmalar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
- E)Temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalarla kanunlar çatışırsa antlaşma hükümleri esas alınır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C — Bu antlaşmalar Anayasa'nın üstünde yer alır ve Anayasa hükümlerini geçersiz kılar.
Anayasa'nın 90. maddesi, usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları kanun hükmünde sayar ve bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağını belirtir. Maddeye 2004'te eklenen cümle, yalnızca temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalarla kanunların çatışması hâlinde antlaşmaya üstünlük tanır; antlaşmaları Anayasa'nın üstüne çıkarmaz, bu yüzden üçüncü seçenek yanlıştır. Antlaşmaların onaylanması da kural olarak TBMM'nin uygun bulma kanunuyla mümkündür. Türkiye'nin 1954'te onayladığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi de bu çerçevede iç hukukta kanun hükmünde sayılır. Cevap C.