KPSS Tarih · 16. konu · konu anlatımı

İki Savaş Arasında Dünya

Sınavda sorulan 28 kavram · havuzdan 121 çözümlü soru · son güncelleme 19 Eylül 2026

İki savaş arası dönem, KPSS Tarih'te "Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi" başlığının en çok soru üreten parçasıdır ve soru tipleri bellidir. Birincisi eşleştirme: hangi antlaşma hangi devletle imzalandı (Versay–Almanya, Saint Germain–Avusturya, Trianon–Macaristan, Neuilly–Bulgaristan, Sevr–Osmanlı), hangi lider hangi ülkede hangi rejimi kurdu (Mussolini–faşizm–1922, Hitler–Nazizm–1933, Lenin/Stalin–SSCB). İkincisi Milletler Cemiyeti paketi: kuruluş yılı ve merkezi, organları, ABD'nin neden üye olmadığı, Türkiye'nin 1932'de davetle girişi, SSCB'nin 1934'te girişi, Almanya-Japonya (1933) ve İtalya'nın (1937) ayrılışı, Mançurya ve Habeşistan karşısındaki çaresizliği.

Üçüncüsü kronoloji: Ren'in silahlandırılması, Anschluss, Münih, Mançurya, Hitler'in iktidarı, Bunalım gibi olayları sıraya dizmen istenir; yıl bilmeden çözülmez. Dördüncüsü 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve bunun Türkiye'deki karşılığı olan devletçilik (Sümerbank, Etibank, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı). Beşincisi Türkiye'nin dış politikası: Musul, mübadele, Balkan Antantı, Montrö, Sadabat ve Hatay; burada katılan devletler, imza yerleri ve sıralama sorulur. En çok puan, Trianon–Neuilly karışıklığında, "ABD Milletler Cemiyeti'nin kurucusudur" tuzağında, Balkan Antantı ile Sadabat'ın üyelerinin birbirine karıştırılmasında ve Anschluss–Südetler–Çekoslovakya işgalinin tarih sırasında kaybedilir. Kartlar bu ayrıntıları sınavın sorduğu biçimde verir; altlarındaki havuz soruları ölçülen noktayı gösterir.

Sınavda sorulan kavramlar

Her kavramın altında havuzumuzdan o kavramı ölçen gerçek sorular var. Önce kavramı oku, sonra soruyu aç ve çöz.

1.Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919)
I. Dünya Savaşı'nı bitirecek barış koşullarını belirlemek için galip devletlerin öncülüğünde Paris'te toplandı; kararlara ABD (Wilson), İngiltere (Lloyd George), Fransa (Clemenceau) ve İtalya (Orlando) yön verdi. Yenilen devletler ve Bolşevik Rusya çağrılmadı; koşullar müzakere edilmeden dayatıldı. Konferans, Milletler Cemiyeti'nin kurulmasını da kararlaştırdı.
Sınav ipucu: Soruda "kalıcı barış yerine yeni hoşnutsuzluklar" ifadesi geçiyorsa aranan yorum, galiplerin kendi çıkarını gözetip yenilenlere ağır koşul dayatmasıdır; bu hoşnutsuzluk II. Dünya Savaşı'nın zeminidir.
Soru 1I. Yenilen devletlere ağır koşulların dayatılması II. Galip devletlerin kendi çıkarlarını ön planda tutması III. Kalıcı barış yerine yeni hoşnutsuzlukların doğması Paris Barış Konferansı sonrasında imzalanan antlaşmalarla ilgili yukarıdaki değerlendirmelerden hangileri doğrudur?
1. A)I, II ve III
2. B)Yalnız I
3. C)Yalnız III
4. D)I ve II
5. E)II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Paris Barış Konferansı'nda imzalanan antlaşmalar yenilen devletlere ağır askerî ve ekonomik yükümlülükler getirmiş, sınırlar galip devletlerin çıkarlarına göre çizilmiş ve bu düzen kalıcı barış yerine yeni gerginliklerin kaynağı olmuştur. Üç değerlendirme de geçerli olduğundan yalnız bir ya da iki öncülü içeren seçenekler eksiktir.
Zor · Test 1
Soru 32I. Dünya Savaşı'nı sona erdirecek barış koşullarını belirlemek amacıyla galip devletlerin öncülüğünde 1919'da toplanan konferans aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Berlin Kongresi
2. B)Paris Barış Konferansı
3. C)Viyana Kongresi
4. D)Londra Barış Konferansı
5. E)Lozan Konferansı
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Galip devletler, yenilen devletlerle imzalanacak antlaşmaların esaslarını belirlemek üzere 18 Ocak 1919'da Paris Barış Konferansı'nda toplanmıştır. Viyana Kongresi 1815'te Napolyon Savaşları'ndan sonra, Berlin Kongresi ise 1878'de Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından toplandığı için bu dönemle ilgili değildir. Lozan Konferansı 1922-1923'te yalnızca Türkiye ile ilgili sorunları görüşmek üzere toplanmıştır.
Kolay · Test 3
Soru 16I. Dünya Savaşı sonrasında galip devletler, yenilen devletlerden ayrılan bazı toprakları Milletler Cemiyeti adına yönetmek üzere aralarında paylaşmıştır. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
1. A)Tarafsızlık siyaseti
2. B)Manda ve himaye
3. C)Kapitülasyon rejimi
4. D)Silahsızlanma ilkesi
5. E)Açık kapı politikası
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Kendi kendini yönetemeyeceği ileri sürülen bölgelerin Milletler Cemiyeti adına gelişmiş devletlerce yönetilmesine manda ve himaye denir; uygulamada bu yöntem sömürgeciliğin yeni bir biçimi olmuştur. Kapitülasyon yabancılara tanınan ekonomik ayrıcalıkları, açık kapı politikası ise Çin'de ticaretin bütün devletlere açılmasını ifade ettiğinden bu tanımla ilgisizdir.
Orta · Test 2
2.Wilson İlkeleri (8 Ocak 1918)
ABD Başkanı Wilson'ın savaş sürerken açıkladığı 14 maddelik barış programı: gizli antlaşmalara son, denizlerde serbestlik, silahsızlanma, sömürge sorunlarının hakça çözümü, milletlerin kendi geleceğini belirlemesi (self-determination) ve uluslararası bir barış örgütü kurulması. Osmanlı topraklarındaki Türk çoğunluğuna egemenlik, diğer milletlere özerk gelişme hakkı, Boğazların bütün gemilere açık olması da ilkeler arasındadır.
Sınav ipucu: "Milletler Cemiyeti fikri kime aittir" sorusunun cevabı Wilson'dır; ama ABD'nin örgüte üye olmadığını ayrıca bil. Wilson İlkeleri'nin Osmanlı'ya bakan maddesi (12. madde) hem Mondros'ta hem Millî Mücadele'de dayanak yapılmıştır.
Soru 39Uluslararası bir barış örgütü kurulmasını I. Dünya Savaşı sırasında açıkladığı ilkeler arasında öneren ABD Başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Franklin Roosevelt
2. B)Harry Truman
3. C)Herbert Hoover
4. D)Woodrow Wilson
5. E)Abraham Lincoln
Çözümü göster
Doğru cevap: D. I. Dünya Savaşı sürerken 8 Ocak 1918'de açıkladığı On Dört İlke'nin 14. maddesinde uluslararası bir barış örgütü kurulmasını öneren ABD Başkanı Woodrow Wilson'dır ve bu öneri Milletler Cemiyeti'nin kuruluşuna zemin hazırlamıştır. Roosevelt ve Truman II. Dünya Savaşı yıllarının başkanlarıdır; Lincoln ise 19. yüzyılda görev yapmıştır.
Kolay · Test 3
3.Versay Antlaşması (28 Haziran 1919)
Almanya ile imzalandı. Alsace-Lorraine Fransa'ya verildi, Saar bölgesi 15 yıl Milletler Cemiyeti yönetimine bırakıldı, Ren bölgesi askerden arındırıldı, Polonya'ya Danzig üzerinden denize çıkış koridoru açılarak Alman toprağı ikiye bölündü, sömürgeler manda yoluyla galiplere dağıtıldı. Zorunlu askerlik kaldırıldı, ordu 100 bin kişiyle sınırlandı, hava kuvvetleri ve denizaltı yasaklandı, ağır savaş tazminatı yüklendi, Avusturya ile birleşme yasaklandı.
Sınav ipucu: "Versay'a aykırı" sorularının üçlüsü: zorunlu askerlik (1935), Ren'e asker (1936), Anschluss (1938). "Polonya koridoru" ifadesi Almanya'nın ikiye bölünmesini anlatır; Danzig serbest şehir oldu.
Soru 104Versay Antlaşması ile Almanya toprakları ikiye bölünmüş ve Polonya'nın denize açılması sağlanmıştır. Bu düzenleme aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
1. A)Ren bölgesinin askerden arındırılması
2. B)Saar bölgesinin yönetiminin devredilmesi
3. C)Südetler'in Çekoslovakya'ya bırakılması
4. D)Alsas-Loren'in Fransa'ya geri verilmesi
5. E)Polonya Koridoru'nun oluşturulması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Versay Antlaşması ile Polonya'ya denize çıkış sağlamak amacıyla Alman toprakları arasından geçen ve Polonya Koridoru olarak anılan bir şerit oluşturulmuştur. Ren'in askerden arındırılması ve Alsas-Loren'in Fransa'ya verilmesi de antlaşmanın hükümleri olmakla birlikte Polonya'nın denize açılmasıyla ilgili değildir.
Orta · Test 7
Soru 41938'de toplanan Münih Konferansı'nda hangi bölgenin Almanya'ya bırakılması kabul edilmiştir?
1. A)Ren bölgesi
2. B)Danzig bölgesi
3. C)Alsas-Loren bölgesi
4. D)Südetler bölgesi
5. E)Mançurya bölgesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Münih Konferansı'nda Çekoslovakya'nın Alman nüfusun yoğun olduğu Südetler bölgesinin Almanya'ya bırakılması kararlaştırılmıştır. Ren bölgesi 1936'da zaten askerîleştirilmiş, Alsas-Loren ise Versay ile Fransa'ya verilmiştir; Mançurya ise Japonya'nın Uzak Doğu'da işgal ettiği bölgedir.
Kolay · Test 1
Soru 31Versay Antlaşması ile Almanya'ya ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi kararlaştırılmıştır?
1. A)Sömürgelerini genişletmesine izin verilmesi
2. B)Savaş tazminatı ödemekten muaf tutulması
3. C)Ordusunun ve donanmasının sınırlandırılması
4. D)Avusturya ile birleşmesine olanak tanınması
5. E)Donanmasını serbestçe artırabilmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Versay Antlaşması Almanya'nın ordusunu sınırlandırmış, zorunlu askerliği kaldırmış ve tank, uçak, denizaltı gibi araçları yasaklamıştır. Almanya ağır bir savaş tazminatı ödemeye mahkûm edildiği için tazminattan muaf tutulduğu seçeneği yanlıştır; ayrıca sömürgeleri elinden alınmış ve Avusturya ile birleşmesi de açıkça yasaklanmıştır.
Orta · Test 3
4.Saint Germain, Neuilly, Trianon ve Sevr antlaşmaları
Saint Germain (Eylül 1919) Avusturya ile: Avusturya-Macaristan dağıldı, Çekoslovakya-Yugoslavya-Macaristan-Polonya'nın bağımsızlığı tanındı, Almanya ile birleşme yasaklandı. Neuilly (Kasım 1919) Bulgaristan ile: Batı Trakya Yunanistan'a bırakıldı, Ege'ye çıkış kaybedildi. Trianon (Haziran 1920) Macaristan ile: topraklarının yaklaşık üçte ikisi komşulara (Romanya, Çekoslovakya, Yugoslavya) geçti, büyük Macar nüfus sınır dışında kaldı. Sevr (Ağustos 1920) Osmanlı ile imzalandı ama uygulanamadı.
Sınav ipucu: Eşleştirme sorusunda en çok Trianon ile Neuilly karıştırılır: Trianon → Macaristan, Neuilly → Bulgaristan. Bulgaristan'ın Balkan Antantı'na girmeyişi de Neuilly'de kaybettiği toprakları geri istemesindendir.
Soru 17Aşağıdaki antlaşma - devlet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
1. A)Trianon Antlaşması - Yunanistan
2. B)Neuilly Antlaşması - Bulgaristan
3. C)Saint Germain Antlaşması - Avusturya
4. D)Versay Antlaşması - Almanya
5. E)Sevr Antlaşması - Osmanlı Devleti
Çözümü göster
Doğru cevap: A. 4 Haziran 1920'de imzalanan Trianon Antlaşması Macaristan ile yapılmıştır; Yunanistan savaşın galipleri arasında yer aldığı için kendisiyle bir barış antlaşması imzalanmamıştır. Neuilly Antlaşması 1919'da Bulgaristan ile, Saint Germain Antlaşması yine 1919'da Avusturya ile imzalandığından bu eşleştirmeler doğrudur.
Orta · Test 2
Soru 19Paris Barış Konferansı'nda alınan kararlar doğrultusunda Osmanlı Devleti ile imzalanan barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Trianon Antlaşması
2. B)Sevr Antlaşması
3. C)Neuilly Antlaşması
4. D)Saint Germain Antlaşması
5. E)Lozan Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Osmanlı Devleti ile 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması imzalanmıştır. Lozan Antlaşması ise 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmeti ile imzalanmış ayrı bir antlaşmadır ve Paris Barış Konferansı sürecinin bir ürünü değildir; Trianon, Neuilly ve Saint Germain ise sırasıyla Macaristan, Bulgaristan ve Avusturya ile yapılmıştır.
Kolay · Test 2
Soru 118I. Dünya Savaşı'ndan sonra imzalanan barış antlaşmalarıyla ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: I. Avusturya ile Saint Germain Antlaşması imzalanmıştır. II. Macaristan ile Neuilly Antlaşması imzalanmıştır. III. Almanya ile Versay Antlaşması imzalanmıştır. Bu bilgilerden hangileri doğrudur?
1. A)Yalnız I
2. B)Yalnız II
3. C)I ve II
4. D)II ve III
5. E)I ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Paris Barış Konferansı sonrasında Avusturya ile Saint Germain, Almanya ile Versay Antlaşması imzalandığı için I ve III doğrudur. Neuilly Antlaşması ise Macaristan ile değil Bulgaristan ile yapılmıştır; Macaristan'ın imzaladığı antlaşma Trianon'dur, bu nedenle II yanlıştır ve II'yi içeren B, C, D seçenekleri elenir. Osmanlı Devleti ile imzalanan antlaşma ise 1920 tarihli Sevr Antlaşması'dır. Cevap E.
Zor · Test 8
5.Avrupa'nın yeni haritası ve manda sistemi
Rus, Alman, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı imparatorluklarının dağılmasıyla Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya (Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı), Avusturya, Macaristan, Finlandiya, Estonya, Letonya ve Litvanya bağımsız devletler olarak ortaya çıktı. Yenilenlerden ayrılan toprakların bir kısmı "manda" adıyla Milletler Cemiyeti adına galiplerce yönetildi: Suriye ve Lübnan Fransa'ya, Irak, Filistin ve Ürdün İngiltere'ye bırakıldı.
Sınav ipucu: "Yeni devletlerden biri değildir" sorusunda Belçika, Hollanda, Romanya, Yunanistan, Bulgaristan gibi savaştan önce de var olan devletler çeldirici olur. Manda, sömürgenin Milletler Cemiyeti kılıfına sokulmuş hâlidir.
Soru 27Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı sonunda imparatorlukların dağılmasıyla Avrupa'da ortaya çıkan yeni devletlerden biri değildir?
1. A)Polonya
2. B)İspanya
3. C)Çekoslovakya
4. D)Yugoslavya
5. E)Litvanya
Çözümü göster
Doğru cevap: B. İspanya yüzyıllardır var olan bir devlettir ve I. Dünya Savaşı'na katılmamıştır; savaş sonrasında kurulan yeni devletler arasında yer almaz. Polonya ve Litvanya Rus İmparatorluğu'nun, Çekoslovakya ve Yugoslavya ise Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılmasının ardından ortaya çıkmıştır.
Orta · Test 2
Soru 771937'de imzalanan Sadabat Paktı'na katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Türkiye, İran, Irak, Afganistan
2. B)Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
3. C)Türkiye, Suriye, Irak, Mısır
4. D)Türkiye, İran, Hindistan, Afganistan
5. E)Türkiye, Irak, Ürdün, Lübnan
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Sadabat Paktı Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 1937'de Tahran'da imzalanmıştır. Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya 1934'teki Balkan Antantı'nın taraflarıdır; Suriye, Lübnan ve Ürdün ise bu yıllarda manda yönetimi altında bulundukları için pakta taraf olamazlardı.
Orta · Test 6
Soru 3Milletler Cemiyeti, 1931'de Mançurya'nın ve 1935'te Habeşistan'ın işgali karşısında aldığı kararları uygulatamamıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
1. A)Cemiyetin üye sayısının hızla arttığının
2. B)Dünyada sömürgeciliğin sona erdiğinin
3. C)Silahsızlanmanın büyük ölçüde başarıldığının
4. D)Avrupa'da yeni devletlerin kurulduğunun
5. E)Cemiyetin caydırıcılıktan yoksun olduğunun
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Japonya'nın Mançurya'yı, İtalya'nın Habeşistan'ı işgali karşısında alınan kararların uygulanamaması, Milletler Cemiyeti'nin saldırganlığı durduracak bir caydırıcılığa sahip olmadığını göstermiştir. Bu yıllarda devletler yeniden silahlanmaya yöneldiği için silahsızlanmanın başarıldığı seçeneği yanlıştır; sömürgecilik de bu dönemde sona ermemiştir.
Zor · Test 1
6.Milletler Cemiyeti (10 Ocak 1920, Cenevre)
Wilson İlkeleri'nde önerilen, Paris Konferansı'nda kurulmasına karar verilen ve Versay'ın yürürlüğe girmesiyle 1920'de çalışmaya başlayan uluslararası barış örgütü; merkezi Cenevre'dir. Organları Genel Kurul, Konsey ve Sekreteryadır; Uluslararası Daimi Adalet Divanı (Lahey) ve Uluslararası Çalışma Örgütü ona bağlı çalıştı. Amacı anlaşmazlıkları barışçı yolla çözmek ve ortak güvenlik sağlamaktı. Almanya 1926'da, Türkiye 1932'de, SSCB 1934'te üye oldu; Japonya ve Almanya 1933'te, İtalya 1937'de ayrıldı.
Sınav ipucu: "Kuruluş yılı ve merkezi" sorusunun cevabı 1920–Cenevre. "Organları arasında yer almaz" sorusunda Güvenlik Konseyi ya da Genel Sekreterlik gibi BM'ye ait adlar çeldiricidir.
Soru 8Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti'nin organları arasında yer almaz?
1. A)Güvenlik Konseyi
2. B)Genel Kurul
3. C)Konsey
4. D)Sekretarya
5. E)Uluslararası Daimî Adalet Divanı
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Güvenlik Konseyi, II. Dünya Savaşı'ndan sonra 1945'te kurulan Birleşmiş Milletler'in organıdır; Milletler Cemiyeti'nde böyle bir organ bulunmamaktadır. Milletler Cemiyeti Genel Kurul, Konsey ve Sekretarya ile çalışmış, hukuki uyuşmazlıklar için de Uluslararası Daimî Adalet Divanı oluşturulmuştur.
Orta · Test 1
Soru 2Milletler Cemiyeti'nin kurulduğu yıl ve merkezinin bulunduğu şehir aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)1918 - Paris
2. B)1919 - Londra
3. C)1922 - Lahey
4. D)1920 - Cenevre
5. E)1925 - Brüksel
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Milletler Cemiyeti 1920 yılında kurulmuş ve merkezi İsviçre'nin Cenevre şehri olarak belirlenmiştir. Cemiyetin kuruluş fikri 1919'daki Paris Barış Konferansı'nda görüşülmüş olsa da örgüt 1920'de resmen faaliyete geçtiği için 1919 - Londra seçeneği yanlıştır; Lahey ise Uluslararası Daimî Adalet Divanı'nın bulunduğu şehirdir.
Kolay · Test 1
Soru 13Milletler Cemiyeti'nin kurulması düşüncesi ABD Başkanı Wilson'ın ilkelerine dayanmasına rağmen ABD bu örgüte üye olmamıştır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)ABD Senatosu'nun Versay Antlaşması'nı onaylamaması
2. B)Wilson'ın kendi ilkelerinden tümüyle vazgeçmesi
3. C)Cemiyetin merkezinin Cenevre olarak seçilmesi
4. D)ABD'nin I. Dünya Savaşı'na hiç katılmamış olması
5. E)İngiltere'nin ABD'nin üyeliğini reddetmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Milletler Cemiyeti Misakı Versay Antlaşması metninin içinde yer aldığından, ABD Senatosu'nun antlaşmayı onaylamaması ABD'nin cemiyete üye olamaması sonucunu doğurmuştur. ABD 1917'de savaşa katıldığı için savaşa hiç girmediği seçeneği yanlıştır; üyeliğin İngiltere tarafından engellendiği yönündeki seçenek de tarihsel bir dayanaktan yoksundur.
Orta · Test 1
7.ABD'nin yalnızlık politikası ve Monroe Doktrini
Milletler Cemiyeti fikri Wilson'a ait olmasına rağmen ABD Senatosu Versay Antlaşması'nı onaylamadı ve ABD örgüte hiç üye olmadı. Gerekçe, 1823'ten beri izlenen Monroe Doktrini'ne dayanan yalnızlık (izolasyon) politikasıydı: Avrupa'nın siyasi sorunlarına karışmamak, Avrupa'nın da Amerika kıtasına karışmasına izin vermemek. ABD'nin yokluğu, örgütün en güçlü devletten yoksun kalması demekti.
Sınav ipucu: "ABD neden üye olmadı" sorusunda cevap Senato'nun onaylamaması / yalnızlık politikasıdır; "Wilson karşı çıktı" çeldiricisine düşme, Wilson kurucusuydu.
Soru 111ABD, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Milletler Cemiyeti'ne katılmamış ve uzun süre Avrupa'nın siyasi sorunlarından uzak durmayı tercih etmiştir. ABD'nin bu tutumu aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
1. A)Manda yönetimi
2. B)Yatıştırma politikası
3. C)Açık kapı politikası
4. D)Ortak güvenlik anlayışı
5. E)Yalnızlık politikası
Çözümü göster
Doğru cevap: E. ABD'nin Avrupa'nın siyasi sorunlarına karışmaktan kaçınan bu tutumu yalnızlık politikası olarak adlandırılır ve ancak 1941'de savaşa girmesiyle sona ermiştir. Yatıştırma politikası İngiltere ile Fransa'nın Almanya'ya taviz verme tutumunu, manda yönetimi ise savaş sonrası toprakların yönetim biçimini ifade eder.
Zor · Test 8
Soru 13Milletler Cemiyeti'nin kurulması düşüncesi ABD Başkanı Wilson'ın ilkelerine dayanmasına rağmen ABD bu örgüte üye olmamıştır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)ABD Senatosu'nun Versay Antlaşması'nı onaylamaması
2. B)Wilson'ın kendi ilkelerinden tümüyle vazgeçmesi
3. C)Cemiyetin merkezinin Cenevre olarak seçilmesi
4. D)ABD'nin I. Dünya Savaşı'na hiç katılmamış olması
5. E)İngiltere'nin ABD'nin üyeliğini reddetmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Milletler Cemiyeti Misakı Versay Antlaşması metninin içinde yer aldığından, ABD Senatosu'nun antlaşmayı onaylamaması ABD'nin cemiyete üye olamaması sonucunu doğurmuştur. ABD 1917'de savaşa katıldığı için savaşa hiç girmediği seçeneği yanlıştır; üyeliğin İngiltere tarafından engellendiği yönündeki seçenek de tarihsel bir dayanaktan yoksundur.
Orta · Test 1
Soru 107Bir devlet adamı, 1938'de imzalanan bir uzlaşmayı değerlendirirken "Savaşla onursuzluk arasında seçim yapmak zorunda kaldık; onursuzluğu seçtik, buna rağmen savaşı da yaşayacağız." demiştir. Bu sözün eleştirdiği politika aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Yatıştırma politikası
2. B)Ortak güvenlik anlayışı
3. C)Yalnızlık politikası
4. D)Silahsızlanma girişimleri
5. E)Manda ve himaye uygulaması
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Söz, 1938 Münih Konferansı'nda Almanya'ya taviz verilerek savaşın önlenmeye çalışılmasını yani yatıştırma politikasını eleştirmektedir. Yalnızlık politikası ABD'nin Avrupa sorunlarından uzak durma tutumunu ifade eder; manda ve himaye ise savaş sonrası toprakların yönetimiyle ilgili bir uygulamadır.
Zor · Test 8
8.Milletler Cemiyeti'nin etkisizliği (Mançurya 1931, Habeşistan 1935)
Örgüt, Japonya'nın Mançurya'yı ve İtalya'nın Habeşistan'ı işgali karşısında kınama ve yaptırım kararı aldı ama uygulatamadı; saldırganlar cezalanmak yerine örgütten ayrıldı. Nedenleri: kararlarını uygulatacak kendi askerî gücünün olmaması, ABD'nin dışarıda kalması, üyelerin ortak güvenlik yerine kendi çıkarını gözetmesi, kararların oy birliği gerektirmesi. Bu güçsüzlük saldırgan devletleri cesaretlendirdi ve II. Dünya Savaşı'na giden yolu açtı.
Sınav ipucu: Misak'a göre üyelerden birine saldırı hepsine saldırı sayılırdı; "ortak güvenlik işlemedi" yorumu bu maddenin kâğıt üstünde kalmasını anlatır. Sağlık, çalışma hayatı ve mültecilerle ilgili çalışmaları ise örgütün kalıcı, olumlu mirasıdır.
Soru 3Milletler Cemiyeti, 1931'de Mançurya'nın ve 1935'te Habeşistan'ın işgali karşısında aldığı kararları uygulatamamıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
1. A)Cemiyetin üye sayısının hızla arttığının
2. B)Dünyada sömürgeciliğin sona erdiğinin
3. C)Silahsızlanmanın büyük ölçüde başarıldığının
4. D)Avrupa'da yeni devletlerin kurulduğunun
5. E)Cemiyetin caydırıcılıktan yoksun olduğunun
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Japonya'nın Mançurya'yı, İtalya'nın Habeşistan'ı işgali karşısında alınan kararların uygulanamaması, Milletler Cemiyeti'nin saldırganlığı durduracak bir caydırıcılığa sahip olmadığını göstermiştir. Bu yıllarda devletler yeniden silahlanmaya yöneldiği için silahsızlanmanın başarıldığı seçeneği yanlıştır; sömürgecilik de bu dönemde sona ermemiştir.
Zor · Test 1
Soru 6İtalya'nın 1935'te Habeşistan'ı işgal etmesinin uluslararası alandaki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)İtalya'nın sömürgelerinden tümüyle vazgeçmesi
2. B)İngiltere'nin İtalya ile ittifak kurması
3. C)Habeşistan'ın Almanya'ya bağlanması
4. D)Avrupa'da silahsızlanmanın hızlanması
5. E)Milletler Cemiyeti kararlarının sonuçsuz kalması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Milletler Cemiyeti İtalya'ya karşı ekonomik yaptırım kararı almış, ancak bu kararlar etkili biçimde uygulanamamış ve işgal engellenememiştir. İşgal İtalya'nın yayılmacılığını sürdürdüğünü gösterdiğinden sömürgelerinden vazgeçtiği seçeneği yanlıştır; gelişmeler silahsızlanmayı değil yeniden silahlanmayı hızlandırmıştır.
Orta · Test 1
Soru 5İngiltere ve Fransa, Münih Konferansı'nda Almanya'nın taleplerini kabul ederek yeni bir savaşın önüne geçmeyi ummuştur. Bu tutumun ortaya çıkardığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Avrupa'da kalıcı bir barış ortamının kurulması
2. B)Almanya'nın silahsızlanmayı kabul etmesi
3. C)Almanya'nın yayılmacı adımlarını sürdürmesi
4. D)Çekoslovakya'nın yeni topraklar kazanması
5. E)Milletler Cemiyeti'nin yaptırım gücü kazanması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Taviz vererek barışı koruma anlayışı Almanya'yı durdurmak yerine cesaretlendirmiş, Almanya kısa süre sonra Çekoslovakya'nın tamamına yönelmiştir. Çekoslovakya toprak kazanmamış aksine parçalanmış, Milletler Cemiyeti de bu süreçte devre dışı kaldığı için yaptırım gücü kazandığı seçeneği gerçeklerle bağdaşmaz.
Zor · Test 1
9.Bolşevik İhtilali ve Brest-Litovsk (1917–1918)
1917 Şubat (Mart) İhtilali Çarlığı yıkıp geçici hükûmeti kurdu; savaşa devam eden bu hükûmet Ekim (Kasım) 1917'de Lenin önderliğindeki Bolşeviklerce devrildi ve sosyalist (komünist) düzen kuruldu. Bolşevik yönetimi 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması'yla Almanya ve müttefikleriyle barış yaparak Rusya'yı savaştan çekti; Osmanlı bu antlaşmayla Kars, Ardahan ve Batum'u geri aldı. İhtilal, Çarlık Rusya'sının gizli antlaşmalarını da dünyaya duyurdu.
Sınav ipucu: "Rusya'yı I. Dünya Savaşı'ndan çeken antlaşma" Brest-Litovsk'tur; Lenin'in 1921 ekonomi programı NEP ile karıştırma. Bolşeviklerin gizli antlaşmaları açıklaması Sykes-Picot'nun öğrenilmesini sağlamıştır.
Soru 251917'de Rusya'da Bolşevikleri iktidara taşıyan ihtilalin önderi aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Stalin
2. B)Kerenski
3. C)Çar II. Nikolay
4. D)Mussolini
5. E)Lenin
Çözümü göster
Doğru cevap: E. 1917 Bolşevik İhtilali'nin önderi Lenin'dir. Kerenski ihtilalle devrilen geçici hükûmetin başındaki kişidir; Çar II. Nikolay ise aynı yılın başında Şubat Devrimi ile tahttan indirilmiştir. Stalin Lenin'in 1924'teki ölümünden sonra yönetimin başına geçmiş, Mussolini ise İtalya'da iktidara gelmiştir.
Kolay · Test 2
Soru 30Bolşevik yönetimi 1918'de Almanya ve müttefikleriyle bir antlaşma imzalayarak Rusya'yı I. Dünya Savaşı'ndan çekmiştir. Sözü edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Versay Antlaşması
2. B)Neuilly Barış Antlaşması
3. C)Brest-Litovsk Antlaşması
4. D)Sevr Antlaşması
5. E)Trianon Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Sovyet Rusya, 3 Mart 1918'de imzaladığı Brest-Litovsk Antlaşması ile İttifak Devletleri'yle savaşı sona erdirmiş ve I. Dünya Savaşı'ndan çekilmiştir. Versay ve Sevr antlaşmaları 1919-1920'de galip devletlerle yenilen devletler arasında imzalandığı, Neuilly ve Trianon da Bulgaristan ve Macaristan ile yapıldığı için Rusya'nın savaştan çekilmesiyle ilgisizdir.
Orta · Test 2
Soru 45Bolşevik İhtilali'nin ardından yaşanan iç savaşın sona ermesiyle 1922'de kurulan ve federatif bir yapıya sahip olan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Rusya Çarlığı
2. B)Bağımsız Devletler Topluluğu
3. C)Varşova Paktı
4. D)Komünist Enternasyonal
5. E)Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
Çözümü göster
Doğru cevap: E. İç savaşın Bolşeviklerin üstünlüğüyle sonuçlanmasının ardından 1922'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) kurulmuştur. Rusya Çarlığı 1917'de sona ermiştir; Varşova Paktı 1955'te kurulan askerî bir ittifak, Bağımsız Devletler Topluluğu ise SSCB'nin 1991'de dağılmasından sonra oluşturulan bir yapıdır.
Orta · Test 3
10.İç savaş, NEP ve SSCB'nin kuruluşu (1922)
İhtilalden sonra Kızıl Ordu ile Çarlık yanlısı Beyaz Ordu arasında iç savaş yaşandı; İtilaf Devletleri komünizmin yayılmasını önlemek için Beyazları destekledi ama Bolşevikler kazandı. Savaş komünizminin yarattığı kıtlık üzerine Lenin 1921'de Yeni Ekonomi Politikası'nı (NEP) uygulayarak küçük ölçekli özel girişime ve ticarete sınırlı izin verdi. Aralık 1922'de federatif yapıda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kuruldu.
Sınav ipucu: Kronoloji: Paris Konferansı (1919) → Milletler Cemiyeti (1920) → SSCB (1922). NEP "kapitalizme dönüş" değil, komünizme geçişte geçici bir gevşemedir.
Soru 45Bolşevik İhtilali'nin ardından yaşanan iç savaşın sona ermesiyle 1922'de kurulan ve federatif bir yapıya sahip olan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Rusya Çarlığı
2. B)Bağımsız Devletler Topluluğu
3. C)Varşova Paktı
4. D)Komünist Enternasyonal
5. E)Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
Çözümü göster
Doğru cevap: E. İç savaşın Bolşeviklerin üstünlüğüyle sonuçlanmasının ardından 1922'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) kurulmuştur. Rusya Çarlığı 1917'de sona ermiştir; Varşova Paktı 1955'te kurulan askerî bir ittifak, Bağımsız Devletler Topluluğu ise SSCB'nin 1991'de dağılmasından sonra oluşturulan bir yapıdır.
Orta · Test 3
Soru 33Lenin'in 1921'de uygulamaya koyduğu, küçük ölçekli özel girişime ve ticarete sınırlı ölçüde izin veren ekonomi programı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Beş Yıllık Kalkınma Planı
2. B)New Deal Programı
3. C)Yeni Ekonomi Politikası
4. D)Kolektifleştirme Programı
5. E)Savaş Komünizmi
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Lenin, iç savaşın yarattığı üretim çöküşünü aşmak için 1921'de Yeni Ekonomi Politikası'nı (NEP) uygulamaya koymuş ve sınırlı bir özel girişime izin vermiştir. Savaş Komünizmi bu uygulamadan önceki katı el koyma dönemidir; beş yıllık planlar ve kolektifleştirme ise Stalin döneminde başlatılmıştır. New Deal ise ABD'de uygulanan bir programdır.
Kolay · Test 3
Soru 15I. Milletler Cemiyeti'nin kurulması II. Paris Barış Konferansı'nın toplanması III. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin kurulması Yukarıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)I - II - III
2. B)II - III - I
3. C)II - I - III
4. D)III - I - II
5. E)I - III - II
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Paris Barış Konferansı Ocak 1919'da toplanmış, Milletler Cemiyeti 1920'de kurulmuş, SSCB ise 1922'de ilan edilmiştir. Buna göre doğru sıra II - I - III'tür. Milletler Cemiyeti konferansta alınan kararlar doğrultusunda kurulduğu için konferanstan önceye yerleştirilemez; SSCB de iç savaşın bitiminden sonra kurulduğundan en sonda yer alır.
Zor · Test 1
11.Stalin dönemi: Beş Yıllık Planlar ve kolektifleştirme
Lenin'in 1924'te ölümünden sonra iktidar mücadelesini Stalin kazandı; rakibi Troçki sürgüne gönderildi. 1928'den itibaren Beş Yıllık Kalkınma Planları ile ağır sanayiye öncelik verildi, tarımda topraklar birleştirilerek kolhoz adı verilen kolektif çiftlikler kuruldu. Amaç SSCB'yi hızla sanayileşmiş, kendine yeten ve savunulabilir bir güç yapmaktı; bedeli kıtlık, tasfiyeler ve ağır baskı oldu. Dünya piyasalarından kopuk planlı ekonomi sayesinde SSCB 1929 Bunalımı'ndan en az etkilenen ülke oldu.
Sınav ipucu: "Toprakların birleştirilip ortak işletme hâline getirilmesi" = kolektifleştirme (kolhoz). Bunalımdan en az etkilenen ülke sorusunda cevap SSCB'dir, gerekçesi kapalı ekonomidir.
Soru 18Stalin döneminde uygulanan beş yıllık kalkınma planlarıyla ağır sanayiye öncelik verilmiş, tarımda ise kolektifleştirmeye gidilmiştir. Bu uygulamaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Özel mülkiyeti ülke genelinde yaygınlaştırmak
2. B)Dış ticareti tümüyle serbest hâle getirmek
3. C)Denizaşırı bölgelerde sömürge edinmek
4. D)Sanayileşmeyi devlet eliyle hızla gerçekleştirmek
5. E)Milletler Cemiyeti'ne üye olabilmek
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Beş yıllık planlar ve kolektifleştirme, SSCB'nin sanayileşmesini devletin planlaması ve denetimi altında hızlandırmayı amaçlamıştır. Kolektifleştirme toprakların ortaklaştırılması anlamına geldiği için özel mülkiyetin yaygınlaştırılmasıyla bağdaşmaz; planlı ekonomi dış ticaretin serbestleşmesini değil devlet tekelini öngördüğünden ticaretin serbestleştirilmesi seçeneği de yanlıştır.
Zor · Test 2
Soru 33Lenin'in 1921'de uygulamaya koyduğu, küçük ölçekli özel girişime ve ticarete sınırlı ölçüde izin veren ekonomi programı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Beş Yıllık Kalkınma Planı
2. B)New Deal Programı
3. C)Yeni Ekonomi Politikası
4. D)Kolektifleştirme Programı
5. E)Savaş Komünizmi
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Lenin, iç savaşın yarattığı üretim çöküşünü aşmak için 1921'de Yeni Ekonomi Politikası'nı (NEP) uygulamaya koymuş ve sınırlı bir özel girişime izin vermiştir. Savaş Komünizmi bu uygulamadan önceki katı el koyma dönemidir; beş yıllık planlar ve kolektifleştirme ise Stalin döneminde başlatılmıştır. New Deal ise ABD'de uygulanan bir programdır.
Kolay · Test 3
Soru 431929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkilerini gidermek amacıyla ABD'de uygulanan program ve bu programı yürüten başkan aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Yeni Ekonomi Politikası - Lenin
2. B)Marshall Planı - Harry Truman
3. C)Beş Yıllık Plan - Stalin
4. D)New Deal - Franklin Roosevelt
5. E)Dawes Planı - Woodrow Wilson
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Buhranın etkilerini azaltmak için kamu yatırımlarını ve devlet müdahalesini artıran New Deal programı Başkan Franklin Roosevelt tarafından 1933'ten itibaren uygulanmıştır. Marshall Planı II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'nın onarımı için hazırlanmış, Yeni Ekonomi Politikası ve beş yıllık planlar ise Sovyetler Birliği'nde uygulanmıştır.
Orta · Test 3
12.Weimar Cumhuriyeti (1919–1933)
Savaş sonunda imparatorun tahttan çekilmesiyle Almanya'da kurulan demokratik cumhuriyet; anayasası Weimar kentinde toplanan mecliste kabul edildiği için bu adla anılır. Versay'ı imzalamak zorunda kalması "arkadan hançerlendik" propagandasına hedef oldu; tazminat yükü, Fransa'nın Ruhr'u işgali (1923) ve hiperenflasyon halkın güvenini sarstı. 1929 Bunalımı'nın getirdiği kitlesel işsizlik, aşırı sağ ve solun yükselişi cumhuriyeti çökertti.
Sınav ipucu: "Weimar Cumhuriyeti hangi ülkede" sorusu kolaydır; zor olan "halk desteğini yitirme nedeni" sorusudur: Versay hoşnutsuzluğu + ekonomik çöküş birlikte aranır.
Soru 57Aşağıdakilerden hangisi Weimar Cumhuriyeti'nin halk desteğini yitirmesinde etkili olmuştur?
1. A)Almanya'nın savaştan galip ayrılmış olması
2. B)Alman sömürgelerinin genişletilmiş olması
3. C)Alman ordusunun sınırsız biçimde büyümesi
4. D)Ağır tazminat yükü ve ekonomik bunalım
5. E)Ülkede işsizliğin tümüyle ortadan kalkması
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Versay Antlaşması'nın getirdiği ağır tazminat yükümlülüğü, yüksek enflasyon ve 1929 buhranının yol açtığı işsizlik Weimar yönetimine duyulan güveni yıkmıştır. Almanya savaştan yenik ayrılmış, sömürgelerini kaybetmiş ve ordusu sınırlandırılmış olduğundan diğer seçenekler dönemin gerçekleriyle bağdaşmaz.
Orta · Test 4
Soru 7Hitler'in Almanya'da başbakanlık görevine getirilerek iktidara geldiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)1919
2. B)1923
3. C)1929
4. D)1931
5. E)1933
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Hitler, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Almanya'da yarattığı işsizlik ve hoşnutsuzluk ortamında güçlenerek 1933'te başbakanlığa getirilmiş ve kısa sürede tek adam yönetimini kurmuştur. 1919 Weimar Cumhuriyeti'nin kuruluş yılıdır; 1929 ise buhranın başladığı yıl olduğundan iktidara geliş tarihiyle karıştırılmamalıdır.
Orta · Test 1
Soru 281929 Dünya Ekonomik Buhranı aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle başlamıştır?
1. A)Almanya'nın tazminat ödemelerini durdurmasıyla
2. B)New York borsasının aniden çökmesiyle
3. C)İngiltere'nin altın standardından çıkmasıyla
4. D)Sovyetler Birliği'nin planlı ekonomiye geçmesiyle
5. E)Fransa'nın Ruhr bölgesini işgal etmesiyle
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Buhran, Ekim 1929'da New York borsasında hisse senedi fiyatlarının aniden çökmesiyle başlamış ve kısa sürede bütün dünyaya yayılmıştır. Fransa'nın Ruhr'u işgali 1923'te gerçekleşmiş, Sovyetler Birliği'nin planlı ekonomiye geçişi ise buhranın nedeni değil kendi iç tercihinin sonucudur.
Kolay · Test 2
13.Hitler ve Nasyonal Sosyalizm (30 Ocak 1933)
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin (Nazi) lideri Hitler, Bunalım ortamında oyunu artırıp Ocak 1933'te Cumhurbaşkanı Hindenburg tarafından başbakanlığa (şansölyeliğe) atandı; kısa sürede muhalefeti ezip tek parti diktatörlüğü kurdu, Hindenburg'un ölümüyle Führer oldu. Rejimin dayanakları: aşırı milliyetçilik, Ari ırk üstünlüğü ve Yahudi düşmanlığı, Versay'ın yırtılması, silahlanma ve doğuda "hayat sahası" (Lebensraum) kazanma. Almanya Ekim 1933'te Milletler Cemiyeti'nden ayrıldı.
Sınav ipucu: Nazizmi İtalyan faşizminden ayıran temel özellik ırkçılıktır (Ari ırk, antisemitizm). "Hayat sahası" ifadesi doğrudan Almanya'nın yayılma gerekçesini işaret eder; Hitler iktidara seçim sonrası atamayla geldi, darbeyle değil.
Soru 63Almanya'da iki savaş arası dönemde iktidara gelen Nasyonal Sosyalist hareketin lideri aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Mussolini
2. B)Hitler
3. C)Franco
4. D)Stalin
5. E)Churchill
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya'da Nasyonal Sosyalist hareketin lideri Hitler'dir ve 1933'te iktidara gelmiştir. Mussolini İtalya'da faşist rejimi kurmuş, Franco İspanya'da yönetimi ele geçirmiş, Stalin Sovyetler Birliği'ni yönetmiş, Churchill ise İngiltere'nin savaş yıllarındaki başbakanı olmuştur.
Kolay · Test 5
Soru 7Hitler'in Almanya'da başbakanlık görevine getirilerek iktidara geldiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)1919
2. B)1923
3. C)1929
4. D)1931
5. E)1933
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Hitler, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Almanya'da yarattığı işsizlik ve hoşnutsuzluk ortamında güçlenerek 1933'te başbakanlığa getirilmiş ve kısa sürede tek adam yönetimini kurmuştur. 1919 Weimar Cumhuriyeti'nin kuruluş yılıdır; 1929 ise buhranın başladığı yıl olduğundan iktidara geliş tarihiyle karıştırılmamalıdır.
Orta · Test 1
Soru 72Almanya'nın Milletler Cemiyeti'nden ayrıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)1920
2. B)1926
3. C)1933
4. D)1938
5. E)1945
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Almanya, Hitler'in iktidara geldiği 1933 yılında Milletler Cemiyeti'nden ayrılarak silahlanma programını serbestçe yürütmenin yolunu açmıştır. Almanya cemiyete 1926'da üye olduğundan bu tarih ayrılış değil katılış yılıdır; 1920 cemiyetin kuruluş yılıdır. E seçeneğindeki 1945 ise Milletler Cemiyeti'nin değil Birleşmiş Milletler'in kuruluş yılıdır; Milletler Cemiyeti 1946'da kendini feshetmiştir.
Kolay · Test 5
14.İtalya'da faşizm ve Mussolini (1922)
Savaştan galip çıkmasına rağmen beklediği toprakları alamayan İtalya'da ekonomik bunalım ve komünizm korkusu Mussolini'nin faşist hareketini büyüttü. Kara Gömlekliler'in Ekim 1922'deki Roma Yürüyüşü üzerine kral Mussolini'yi başbakan atadı; birkaç yıl içinde tek parti, lider kültü (Duce), basın ve sendikaların denetimi, korporatif devlet anlayışıyla totaliter rejim kuruldu. Faşizm ulusu ve devleti her şeyin üstünde tutar, bireyi devlete tabi kılar, yayılmacılığı yüceltir.
Sınav ipucu: Mussolini'yi iktidara taşıyan gelişme Roma Yürüyüşü'dür. İtalya'nın Akdeniz'i "bizim deniz" sayan yayılmacılığı Türkiye'yi Balkan Antantı'na ve Boğazları silahlandırmaya yöneltti.
Soru 95Mussolini'nin İtalya'da kurduğu, ulusu ve devleti her şeyin üstünde tutan otoriter rejimin adı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Nazizm
2. B)Bolşevizm
3. C)Liberalizm
4. D)Kapitalizm
5. E)Faşizm
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Mussolini'nin İtalya'da kurduğu rejim faşizm olarak adlandırılır. Nazizm aynı yıllarda Almanya'da ortaya çıkan hareketin adıdır; Bolşevizm Rusya'daki ihtilalin dayandığı akım, liberalizm ve kapitalizm ise bireysel özgürlük ve serbest piyasa esasına dayanan farklı anlayışlardır.
Kolay · Test 7
Soru 9İtalya'da Mussolini'nin 1922'de iktidara gelmesini sağlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Habeşistan'ın işgal edilmesi
2. B)Münih Konferansı'nın toplanması
3. C)Roma Yürüyüşü'nün yapılması
4. D)Avusturya'nın topraklara katılması
5. E)Çelik Pakt'ın imzalanması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Mussolini'ye bağlı faşist grupların 1922'de gerçekleştirdiği Roma Yürüyüşü sonucunda kral hükûmeti kurma görevini Mussolini'ye vermiştir. Habeşistan'ın işgali 1935'te, Münih Konferansı ve Avusturya'nın ilhakı ise 1938'de gerçekleştiğinden bu gelişmeler Mussolini'nin iktidara gelişinden sonraya aittir.
Kolay · Test 1
Soru 55I. Almanya'nın Ren bölgesine asker göndermesi II. Mussolini'nin İtalya'da iktidara gelmesi III. Münih Konferansı'nın toplanması Yukarıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)I - II - III
2. B)II - I - III
3. C)III - II - I
4. D)II - III - I
5. E)I - III - II
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Mussolini 1922'de iktidara gelmiş, Almanya 1936'da Ren bölgesine asker göndermiş, Münih Konferansı ise 1938'de toplanmıştır. Buna göre doğru sıra II - I - III'tür. Ren'in askerîleştirilmesi Münih Konferansı'ndan önce gerçekleştiği için üçüncü sıraya, Roma Yürüyüşü de en eski olay olduğundan sonlara yerleştirilemez.
Zor · Test 4
15.Japonya'nın yayılmacılığı (Mançurya 1931)
Hızla sanayileşen ama ham madde ve pazar yoksunu olan, nüfusu artan Japonya'da ordu siyasete egemen oldu; 1929 Bunalımı ihracatı vurunca çözüm dışarıda arandı. Eylül 1931'de Çin'in Mançurya bölgesi işgal edildi, 1932'de kukla Mançukuo devleti kuruldu. Milletler Cemiyeti'nin işgali kınaması üzerine Japonya 1933'te örgütten ayrıldı; 1937'de Çin'e karşı topyekûn savaş başlattı ve Almanya-İtalya ile Anti-Komintern Paktı'nda buluştu.
Sınav ipucu: Kronoloji sorusunun tipik üçlüsü: Bunalım (1929) → Mançurya (1931) → Hitler (1933). Japonya'nın yayılma nedenleri sorulduğunda "ham madde-pazar ihtiyacı, nüfus baskısı, militarizm" seçeneğini ara.
Soru 24Japonya'nın 1931'de işgal ederek Uzak Doğu'daki yayılmasını başlattığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Kore
2. B)Endonezya
3. C)Hindiçini
4. D)Filipinler
5. E)Mançurya
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Japonya 1931'de Çin'e ait Mançurya'yı işgal ederek Uzak Doğu'daki yayılmacı politikasını başlatmış, Milletler Cemiyeti'nin kınama kararı üzerine de 1933'te örgütten ayrılmıştır. Kore daha önce Japon yönetimine girmiş, Endonezya, Hindiçini ve Filipinler ise ancak II. Dünya Savaşı yıllarında işgal edilmiştir.
Orta · Test 2
Soru 71Aşağıdakilerden hangisi Japonya'nın 1930'lu yıllarda Uzak Doğu'da yayılmacı bir politika izlemesinin nedenleri arasında gösterilebilir?
1. A)Ham madde ve pazar ihtiyacının artması
2. B)Ülke nüfusunun hızla azalmaya başlaması
3. C)Sanayi üretiminin tümüyle gerilemesi
4. D)Ordusunun antlaşmalarla dağıtılmış olması
5. E)Güçlü bir deniz gücünden yoksun olması
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Hızla sanayileşen ve nüfusu artan Japonya, ham madde kaynaklarına ve pazarlara ulaşmak amacıyla Uzak Doğu'da yayılmacı bir politika izlemiştir. Japonya bu yıllarda güçlü bir donanmaya sahiptir ve sanayisi gerilememiş aksine büyümüştür; ordusu da herhangi bir antlaşmayla dağıtılmamıştır.
Orta · Test 5
Soru 99I. Hitler'in Almanya'da iktidara gelmesi II. Dünya Ekonomik Buhranı'nın başlaması III. Japonya'nın Mançurya'yı işgal etmesi Yukarıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)I - II - III
2. B)III - I - II
3. C)II - I - III
4. D)I - III - II
5. E)II - III - I
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Dünya Ekonomik Buhranı 1929'da başlamış, Japonya 1931'de Mançurya'yı işgal etmiş, Hitler ise 1933'te iktidara gelmiştir. Buna göre doğru sıra II - III - I'dir. Buhran en eski gelişme olduğu için sona, Hitler'in iktidara gelişi de en yeni gelişme olduğu için başa yerleştirilemez.
Zor · Test 7
16.Locarno Antlaşması (1925) ve Briand-Kellogg Paktı (1928)
Locarno'da Almanya, Fransa ve Belçika, Ren sınırlarını karşılıklı güvence altına aldı; İngiltere ve İtalya garantör oldu. Batı Avrupa'da yumuşama doğurdu ve Almanya 1926'da Milletler Cemiyeti'ne alındı; ancak Almanya'nın doğu sınırları için benzer garanti verilmedi. 1928'de Paris'te imzalanan Briand-Kellogg Paktı ise savaşı uluslararası politikanın aracı olmaktan çıkardı ve anlaşmazlıkların yalnız barışçı yollarla çözülmesini öngördü; Türkiye 1929'da pakta katıldı. Yaptırım mekanizması olmadığından 1930'larda hiçbir işgali önleyemedi.
Sınav ipucu: "Batı Avrupa'da sınırların karşılıklı güvenceye alınması" → Locarno; "savaşın politika aracı olmaktan çıkarılması, Türkiye'nin sonradan katıldığı" → Briand-Kellogg. Türkiye Locarno'ya taraf değildir.
Soru 641925'te imzalanan ve Batı Avrupa'da sınırların karşılıklı olarak güvence altına alınmasını öngören antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Briand-Kellogg Paktı
2. B)Trianon Antlaşması
3. C)Neuilly Antlaşması
4. D)Montrö Sözleşmesi
5. E)Locarno Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Locarno Antlaşması 1925'te imzalanmış ve Batı Avrupa'daki sınırların taraflarca karşılıklı olarak tanınmasını sağlamıştır. Briand-Kellogg Paktı 1928'de savaşı politikanın aracı olmaktan çıkarmayı amaçlamış, Trianon ve Neuilly ise Macaristan ve Bulgaristan ile yapılan barış antlaşmalarıdır.
Orta · Test 5
Soru 83Savaşın uluslararası politikanın bir aracı olmaktan çıkarılmasını öngören ve Türkiye'nin de sonradan katıldığı 1928 tarihli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Locarno Antlaşması
2. B)Versay Antlaşması
3. C)Briand-Kellogg Paktı
4. D)Montrö Sözleşmesi
5. E)Balkan Antantı
Çözümü göster
Doğru cevap: C. 1928'de imzalanan Briand-Kellogg Paktı savaşı ulusal politikanın bir aracı olmaktan çıkarmayı amaçlamış, Türkiye de bu pakta katılarak barışçı politikasını göstermiştir. Locarno Antlaşması 1925'te Batı Avrupa sınırlarının güvencesiyle ilgilidir; Montrö ve Balkan Antantı ise 1930'lu yıllara aittir.
Orta · Test 6
Soru 121II. Dünya Savaşı'nın başlamasından hemen önce, 1939 yazında Almanya ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan ve iki devletin birbirine saldırmamasını öngören antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Locarno Güvenlik Antlaşması
2. B)Briand-Kellogg Barış Paktı
3. C)Milletler Cemiyeti Misakı
4. D)Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı
5. E)Münih Konferansı kararları
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Ağustos 1939'da imzalanan Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı, Almanya'nın doğu sınırını güvenceye almasını sağlamış ve savaşın başlamasının hemen öncesindeki son büyük diplomatik adım olmuştur. Locarno Antlaşması 1925'te Batı Avrupa'daki sınırları, Briand-Kellogg Paktı ise 1928'de savaşın bir politika aracı olmaktan çıkarılmasını konu aldığı için A ve B yanlıştır. Münih Konferansı 1938'de Südetler'in Almanya'ya bırakılmasıyla, Milletler Cemiyeti Misakı ise 1919'da örgütün kuruluşuyla ilgilidir. Cevap D.
Kolay · Test 9
17.1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve New Deal
24 Ekim 1929 "Kara Perşembe" günü New York Borsası'nın çöküşüyle başladı; aşırı üretim, kredili spekülasyon ve Avrupa'nın düşük alım gücü zemini hazırlamıştı. Sonuçları: banka ve fabrika iflasları, kitlesel işsizlik, tarım fiyatlarının dibe vurması, ülkelerin gümrük duvarlarını yükseltmesi (korumacılık), altın standardının terki ve devletin ekonomiye müdahalesinin kalıcı biçimde genişlemesi. ABD'de Roosevelt 1933'ten itibaren New Deal programıyla kamu yatırımı ve sosyal önlemlerle bunalıma karşı koydu.
Sınav ipucu: New Deal–Roosevelt eşleşmesi sorulur; Hoover çeldiricidir. Bunalımın siyasi sonucu Almanya ve Japonya'da aşırı akımların iktidara yürümesidir; "demokrasilerin zayıflaması" sorusunda bunalım baş nedendir.
Soru 431929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkilerini gidermek amacıyla ABD'de uygulanan program ve bu programı yürüten başkan aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Yeni Ekonomi Politikası - Lenin
2. B)Marshall Planı - Harry Truman
3. C)Beş Yıllık Plan - Stalin
4. D)New Deal - Franklin Roosevelt
5. E)Dawes Planı - Woodrow Wilson
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Buhranın etkilerini azaltmak için kamu yatırımlarını ve devlet müdahalesini artıran New Deal programı Başkan Franklin Roosevelt tarafından 1933'ten itibaren uygulanmıştır. Marshall Planı II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'nın onarımı için hazırlanmış, Yeni Ekonomi Politikası ve beş yıllık planlar ise Sovyetler Birliği'nde uygulanmıştır.
Orta · Test 3
Soru 23I. Uluslararası ticarette korumacı önlemlerin artması II. İşsizliğin ve iflasların hızla yaygınlaşması III. Devletin ekonomiye müdahalesinin genişlemesi 1929 Dünya Ekonomik Buhranı ile ilgili yukarıdaki değerlendirmelerden hangileri doğrudur?
1. A)Yalnız I
2. B)I ve II
3. C)I, II ve III
4. D)Yalnız III
5. E)II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Buhran döneminde devletler yerli üretimi korumak için gümrük duvarlarını yükseltmiş, fabrikaların kapanmasıyla işsizlik olağanüstü boyutlara ulaşmış ve piyasanın kendiliğinden düzelmediği görülünce devletin ekonomiye müdahalesi genişlemiştir. Üç öncül de doğru olduğundan tek öncüle ya da iki öncüle indirgeyen seçenekler eksiktir.
Zor · Test 2
Soru 103I. Tarım ürünleri fiyatlarının düşerek çiftçinin gelirinin azalması II. Dış ticareti düzenlemeye yönelik korumacı önlemler alınması III. Devlet eliyle sanayileşmeye ağırlık verilmesi 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Türkiye'ye etkileri için yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
1. A)Yalnız I
2. B)Yalnız III
3. C)I ve II
4. D)I, II ve III
5. E)II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Buhran döneminde tarım ürünlerinin dünya fiyatları düşmüş, ihracat gelirleri azalan Türkiye korumacı önlemlere yönelmiş ve özel sermayenin yetersizliği nedeniyle sanayileşmede devlet öncü rol üstlenmiştir. Üç öncül de doğru olduğundan bunları tek başına ya da ikili biçimde veren seçenekler eksik kalmaktadır.
Zor · Test 7
18.Bunalımın Türkiye'ye etkisi: devletçilik (1930'lar)
Tarım ürünlerinin dünya fiyatı çökünce ihracata dayalı Türkiye'nin dış ticaret gelirleri düştü, çiftçi borçlandı ve özel sermaye sanayi kuramadı. Devlet ekonomiye doğrudan girdi: Türk Parasını Koruma Kanunu ve Merkez Bankası (1930), Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1934), Sümerbank (1933), Etibank ve MTA (1935) bu dönemin ürünüdür; devletçilik 1931'de CHP programına, 1937'de anayasaya girdi. Gümrükler yükseltilerek ithalat kısıldı.
Sınav ipucu: Bunalımın Türkiye'deki en önemli sonucu devletçiliğe geçiştir; "liberal ekonomiye dönüş" çeldiricidir. Türk devletçiliği özel girişimi yasaklamaz, onun yapamadığını devlet yapar; SSCB modeliyle karıştırma.
Soru 801929 Dünya Ekonomik Buhranı'ndan sonra Türkiye'de benimsenen devletçilik uygulamasının ürünü olan kuruluşlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Osmanlı Bankası ve Ziraat Bankası
2. B)Duyun-ı Umumiye ve Reji İdaresi
3. C)Sümerbank ve Etibank
4. D)Kapalıçarşı ve Ahilik Teşkilatı
5. E)Düyun Sandığı ve Vakıflar İdaresi
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Devletçilik politikası çerçevesinde sanayi yatırımlarını yürütmek üzere 1933'te Sümerbank, madencilik ve enerji alanında ise 1935'te Etibank kurulmuştur. Duyun-ı Umumiye ve Reji İdaresi Osmanlı Devleti'nin dış borçlarıyla ilgili kurumlardır; Ahilik Teşkilatı ise çok daha eski bir esnaf örgütlenmesidir.
Orta · Test 6
Soru 121929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Türkiye'deki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Ekonomide devletçilik ilkesinin benimsenmesi
2. B)Kapitülasyonların yeniden yürürlüğe girmesi
3. C)Dış ticaretin tümüyle serbest bırakılması
4. D)Tarımda üretimin devletçe yasaklanması
5. E)Sanayi yatırımlarının bütünüyle durdurulması
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Buhranın özel sermayenin yetersizliğini ortaya çıkarması üzerine Türkiye ekonomide devletçilik ilkesini benimsemiş ve devlet eliyle sanayi yatırımlarına yönelmiştir. Bu dönemde yatırımlar durdurulmamış aksine artırılmış; kapitülasyonlar ise Lozan Antlaşması ile kesin olarak kaldırıldığı için yeniden yürürlüğe girmesi söz konusu değildir.
Orta · Test 1
Soru 75Aşağıdakilerden hangisi 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın ardından Türkiye'de yapılan uygulamalardan biridir?
1. A)Kapitülasyonların kaldırılması
2. B)Aşar vergisinin kaldırılması
3. C)Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması
4. D)Lozan Antlaşması'nın imzalanması
5. E)Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Buhranın ardından devletçi politikaya geçilmiş ve 1934'ten itibaren Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı uygulanarak temel sanayi kuruluşları devlet eliyle kurulmuştur. Kapitülasyonların kaldırılması ve Lozan Antlaşması 1923'e, aşarın kaldırılması 1925'e, Teşvik-i Sanayi Kanunu ise 1927'ye ait olduğu için buhran sonrası uygulamalar arasında sayılamaz.
Orta · Test 5
19.Versay düzeninin yıkılışı: zorunlu askerlik (1935), Ren (1936), Anschluss (1938)
Hitler, Versay'ın hükümlerini tek taraflı çiğneyerek 1935'te zorunlu askerliği geri getirip hava kuvvetlerini kurdu, Mart 1936'da askerden arındırılmış Ren bölgesine ordu soktu; İngiltere ve Fransa yalnızca protesto etti. Bu tepkisizlik Hitler'i cesaretlendirdi: Mart 1938'de Avusturya ilhak edildi (Anschluss). Ren'in silahlandırılması en çok Fransa'nın güvenliğini tehdit etti; Anschluss hem Versay'a hem Saint Germain'e aykırıydı.
Sınav ipucu: Kronoloji: Roma Yürüyüşü (1922) → Ren (1936) → Münih (1938). "Ortak özellik" sorusunda bu adımların hepsi Versay düzeninin çiğnenmesi ve yatıştırma politikasının ürünüdür.
Soru 10Almanya'nın 1938'de Avusturya'yı topraklarına katmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Blitzkrieg
2. B)Anschluss
3. C)Barbarossa
4. D)Komintern
5. E)Lebensraum
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya'nın 1938'de Avusturya'yı ilhak etmesi Anschluss adıyla anılır ve bu adım Versay Antlaşması'nın açık bir ihlalidir. Blitzkrieg Alman ordusunun hızlı taarruz yöntemini, Barbarossa 1941'de Sovyetler Birliği'ne yönelik harekâtın adını, Komintern ise Sovyet öncülüğündeki uluslararası örgütü ifade eder.
Orta · Test 1
Soru 44I. Zorunlu askerliği yeniden yürürlüğe koyması II. Ren bölgesine asker göndermesi III. Avusturya'yı kendi topraklarına katması Yukarıdakilerden hangileri Almanya'nın Versay Antlaşması'nı ihlal ettiğinin göstergesidir?
1. A)Yalnız I
2. B)Yalnız III
3. C)I ve II
4. D)I, II ve III
5. E)II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Versay Antlaşması Almanya'nın ordusunu sınırlandırmış, Ren bölgesini askerden arındırmış ve Avusturya ile birleşmesini yasaklamıştır. Almanya 1935'te zorunlu askerliği yeniden getirerek, 1936'da Ren'e asker sokarak ve 1938'de Avusturya'yı ilhak ederek bu hükümlerin üçünü de çiğnediğinden yalnız bir ya da iki öncülü gösteren seçenekler eksiktir.
Zor · Test 3
Soru 53Almanya 1936'da Versay Antlaşması'na aykırı biçimde Ren bölgesine asker göndermiş, İngiltere ve Fransa buna karşı etkili bir tepki göstermemiştir. Bu durumun doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Almanya'nın antlaşma hükümlerine yeniden uyması
2. B)Fransa'nın Ren bölgesini işgal etmesi
3. C)Milletler Cemiyeti'nin askerî yaptırım uygulaması
4. D)Almanya'nın sonraki adımlarında cesaretlenmesi
5. E)Almanya'nın silahsızlanmayı kabul etmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Ren'in askerîleştirilmesine tepki gösterilmemesi Almanya'ya adımlarının karşılıksız kalacağı izlenimini vermiş ve 1938'deki Avusturya ilhakının önünü açmıştır. Almanya bu tarihten sonra silahlanmayı hızlandırdığı için antlaşmaya uyduğu ya da silahsızlanmayı kabul ettiği seçenekleri gelişmelerle çelişir.
Zor · Test 4
20.İspanya İç Savaşı (1936–1939)
Seçimle iş başına gelen Halk Cephesi hükûmetine karşı General Franco'nun ayaklanmasıyla başladı. Almanya ve İtalya Franco'ya uçak ve asker gönderip yeni silahlarını denedi (Guernica bombardımanı), SSCB cumhuriyetçileri destekledi, İngiltere ve Fransa müdahale etmeme politikası izledi. Savaşı Franco kazanarak diktatörlük kurdu; Alman-İtalyan yakınlaşması pekişti ve Avrupa ideolojik olarak faşizm-demokrasi-komünizm eksenine bölündü.
Sınav ipucu: "Cumhuriyetçilere destek veren devlet" SSCB; Franco'yu destekleyenler Almanya-İtalya. Savaş, II. Dünya Savaşı'nın provası olarak nitelenir.
Soru 111936-1939 yılları arasında yaşanan İspanya İç Savaşı'nın sonunda ülkede yönetimi ele geçiren lider aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Franco
2. B)Mussolini
3. C)Salazar
4. D)Petain
5. E)Tito
Çözümü göster
Doğru cevap: A. İspanya İç Savaşı 1939'da Franco'nun zaferiyle sona ermiş ve ülkede uzun yıllar sürecek bir otoriter yönetim kurulmuştur. Mussolini İtalya'nın, Salazar Portekiz'in yöneticisidir; Tito ise II. Dünya Savaşı sonrasında Yugoslavya'nın başına geçmiştir.
Kolay · Test 1
Soru 100İspanya İç Savaşı sırasında cumhuriyetçi tarafa destek veren devlet aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Almanya
2. B)İtalya
3. C)Sovyetler Birliği
4. D)Japonya
5. E)Portekiz
Çözümü göster
Doğru cevap: C. İspanya İç Savaşı'nda Sovyetler Birliği cumhuriyetçi tarafa destek verirken Almanya ve İtalya karşı tarafı desteklemiştir. Portekiz de aynı şekilde Franco'nun yanında yer almıştır; Japonya ise Uzak Doğu'daki yayılmasıyla meşgul olduğundan bu savaşta taraf olmamıştır.
Orta · Test 7
Soru 42İspanya İç Savaşı sırasında Almanya ve İtalya aynı tarafı desteklemiş, bu ülkeler savaşta yeni silahlarını ve yöntemlerini deneme imkânı bulmuştur. Bu durumun Avrupa siyaseti açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Milletler Cemiyeti'nin etkinliğinin artması
2. B)İngiltere ile Fransa'nın ittifakının bozulması
3. C)İspanya'nın sömürgelerini kaybetmesi
4. D)Sovyetler Birliği'nin savaşa girmesi
5. E)Almanya ile İtalya'nın yakınlaşmasının artması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Ortak destek verdikleri iç savaş, Almanya ile İtalya'yı birbirine yaklaştırmış ve iki ülke arasındaki iş birliğinin bir bloğa dönüşmesini hızlandırmıştır. İngiltere ile Fransa bu savaşta karışmama tutumunu birlikte sürdürdüğü için ittifaklarının bozulduğu seçeneği yanlıştır; İspanya'nın sömürge kaybı da bu savaşın sonucu değildir.
Orta · Test 3
21.Münih Konferansı ve yatıştırma politikası (Eylül 1938)
Hitler'in Çekoslovakya'dan Alman nüfuslu Südetler bölgesini istemesi üzerine İngiltere (Chamberlain), Fransa (Daladier), Almanya ve İtalya Münih'te toplandı; Çekoslovakya ve SSCB masaya çağrılmadı. Savaşı önlemek için Südetler Almanya'ya bırakıldı. Hitler ödün aldıkça istemeye devam etti ve Mart 1939'da Çekoslovakya'nın kalanını işgal etti; yatıştırma politikası iflas etti, İngiltere ve Fransa Polonya'ya güvence verdi.
Sınav ipucu: "Savaşla onursuzluk arasında seçim yapıp onursuzluğu seçtiniz, savaşı da yaşayacaksınız" sözü Churchill'e atfedilir ve Münih'i eleştirir. Münih'e katılmayan taraf sorusunda cevap Çekoslovakya (ve SSCB); ödün verilen bölge Südetler, Avusturya değil.
Soru 84Almanya'nın 1939'da Çekoslovakya'nın tamamını denetimi altına alması, İngiltere ve Fransa'nın o güne kadar izlediği tutum bakımından hangi sonucu doğurmuştur?
1. A)Almanya'ya yeni topraklar için taviz verilmesi
2. B)Milletler Cemiyeti'nin askerî müdahalede bulunması
3. C)Yatıştırma politikasının terk edilmesi
4. D)İtalya'nın Almanya'dan ayrılarak taraf değiştirmesi
5. E)Sovyetler Birliği ile ittifakın hemen kurulması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Münih'te verilen sözlerin tutulmaması, İngiltere ve Fransa'nın taviz vererek barışı koruma anlayışını bırakmasına ve Polonya'ya güvence vermesine yol açmıştır. Milletler Cemiyeti bu süreçte askerî bir müdahalede bulunmamış, İtalya da Almanya'nın yanında yer almaya devam ettiği için diğer seçenekler yanlıştır.
Orta · Test 6
Soru 41938'de toplanan Münih Konferansı'nda hangi bölgenin Almanya'ya bırakılması kabul edilmiştir?
1. A)Ren bölgesi
2. B)Danzig bölgesi
3. C)Alsas-Loren bölgesi
4. D)Südetler bölgesi
5. E)Mançurya bölgesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Münih Konferansı'nda Çekoslovakya'nın Alman nüfusun yoğun olduğu Südetler bölgesinin Almanya'ya bırakılması kararlaştırılmıştır. Ren bölgesi 1936'da zaten askerîleştirilmiş, Alsas-Loren ise Versay ile Fransa'ya verilmiştir; Mançurya ise Japonya'nın Uzak Doğu'da işgal ettiği bölgedir.
Kolay · Test 1
Soru 5İngiltere ve Fransa, Münih Konferansı'nda Almanya'nın taleplerini kabul ederek yeni bir savaşın önüne geçmeyi ummuştur. Bu tutumun ortaya çıkardığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Avrupa'da kalıcı bir barış ortamının kurulması
2. B)Almanya'nın silahsızlanmayı kabul etmesi
3. C)Almanya'nın yayılmacı adımlarını sürdürmesi
4. D)Çekoslovakya'nın yeni topraklar kazanması
5. E)Milletler Cemiyeti'nin yaptırım gücü kazanması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Taviz vererek barışı koruma anlayışı Almanya'yı durdurmak yerine cesaretlendirmiş, Almanya kısa süre sonra Çekoslovakya'nın tamamına yönelmiştir. Çekoslovakya toprak kazanmamış aksine parçalanmış, Milletler Cemiyeti de bu süreçte devre dışı kaldığı için yaptırım gücü kazandığı seçeneği gerçeklerle bağdaşmaz.
Zor · Test 1
22.Mihver'in oluşumu ve savaşa giden son adımlar (1936–1939)
Habeşistan yaptırımlarının İtalya'yı Almanya'ya yaklaştırmasıyla 1936'da Berlin-Roma Mihveri kuruldu; aynı yıl Almanya ile Japonya Anti-Komintern Paktı'nı imzaladı, İtalya 1937'de katıldı. Mayıs 1939'da Almanya-İtalya Çelik Pakt'la askerî ittifak kurdu. 23 Ağustos 1939'da Almanya ile SSCB, Polonya'yı gizlice paylaşan saldırmazlık antlaşmasını (Molotov-Ribbentrop) imzaladı; 1 Eylül 1939'da Almanya Polonya'ya girdi ve II. Dünya Savaşı başladı.
Sınav ipucu: Almanya-İtalya-Japonya bloğunun adı Mihver Devletleri'dir. Nazi-Sovyet paktı ideolojik düşmanlar arasında imzalandığı için sorulur; SSCB'nin ilk anda Almanya'nın yanında yer alması kronoloji sorularında çeldiricidir.
Soru 35II. Dünya Savaşı öncesinde Almanya, İtalya ve Japonya'nın oluşturduğu bloğa verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)İtilaf Devletleri
2. B)Mihver Devletler
3. C)Müttefik Devletler
4. D)Bağlantısızlar Hareketi
5. E)Balkan Antantı
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya, İtalya ve Japonya'nın 1930'ların sonunda oluşturduğu bloğa Mihver Devletler adı verilmiştir. İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı'nın, Müttefik Devletler ise II. Dünya Savaşı'nda Mihver'e karşı savaşan grubun adıdır; Balkan Antantı Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel bir güvenlik antlaşmasıdır.
Orta · Test 3
Soru 69Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 1925'te imzalanan ve iki ülke ilişkilerinin uzun süre temelini oluşturan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Kars Antlaşması
2. B)Moskova Antlaşması
3. C)Brest-Litovsk Antlaşması
4. D)Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması
5. E)Ankara Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 1925'te imzalanan Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması iki ülke arasındaki ilişkilerin uzun yıllar dayanağı olmuştur. Moskova ve Kars antlaşmaları 1921'de Millî Mücadele yıllarında yapılmıştır; Brest-Litovsk ise 1918'de Sovyet Rusya ile Osmanlı Devleti'nin de aralarında bulunduğu İttifak Devletleri arasında imzalanmış, Cumhuriyet öncesine ait bir antlaşmadır.
Orta · Test 5
Soru 9İtalya'da Mussolini'nin 1922'de iktidara gelmesini sağlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Habeşistan'ın işgal edilmesi
2. B)Münih Konferansı'nın toplanması
3. C)Roma Yürüyüşü'nün yapılması
4. D)Avusturya'nın topraklara katılması
5. E)Çelik Pakt'ın imzalanması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Mussolini'ye bağlı faşist grupların 1922'de gerçekleştirdiği Roma Yürüyüşü sonucunda kral hükûmeti kurma görevini Mussolini'ye vermiştir. Habeşistan'ın işgali 1935'te, Münih Konferansı ve Avusturya'nın ilhakı ise 1938'de gerçekleştiğinden bu gelişmeler Mussolini'nin iktidara gelişinden sonraya aittir.
Kolay · Test 1
23.Türkiye'nin dış politikası (1923–1932): Musul, mübadele, Sovyet dostluğu, Milletler Cemiyeti
Lozan'da çözülemeyen Musul sorunu, Milletler Cemiyeti'nin Irak lehine kararının ardından 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması ile İngiltere lehine kapandı; Musul Irak'ta kaldı, Türkiye petrol gelirinden pay alacaktı. Bu süreçte Batı'dan uzaklaşan Türkiye, Aralık 1925'te SSCB ile Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması imzaladı. Yunanistan'la mübadeleden doğan "yerleşik (établi)" anlaşmazlığı 1930 Ankara Antlaşması ve Venizelos'un ziyaretiyle bitti. Türkiye 1932'de, davet üzerine Milletler Cemiyeti'ne üye oldu.
Sınav ipucu: Türkiye Milletler Cemiyeti'ne başvurmadı, davet edildi; bu, Lozan'la kurulan barışçı devletin uluslararası saygınlığının göstergesi olarak sorulur. Musul'da Milletler Cemiyeti Türkiye aleyhine karar vermişti; bunu unutup "Türkiye lehine" deme.
Soru 62Musul sorunu Türkiye ile İngiltere arasında aşağıdakilerden hangisiyle çözüme bağlanmıştır?
1. A)1923 Lozan Antlaşması
2. B)1936 Montrö Sözleşmesi
3. C)1921 Kars Antlaşması
4. D)1926 Ankara Antlaşması
5. E)1934 Balkan Antantı
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Lozan'da çözülemeyen Musul sorunu, 1926'da Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Ankara Antlaşması ile sonuçlandırılmış ve bölge Irak'a bırakılmıştır. Lozan Antlaşması konuyu ikili görüşmelere ertelediği için sorunu çözmemiştir; Kars Antlaşması ise doğu sınırıyla ilgilidir.
Orta · Test 5
Soru 70Lozan Antlaşması'ndan sonra Türkiye ile Yunanistan arasında uzun süre sorun oluşturan ve 1930'da çözüme kavuşturulan konu aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Nüfus mübadelesinden kaynaklanan anlaşmazlıklar
2. B)Boğazların yönetimine ilişkin görüş ayrılıkları
3. C)Musul bölgesinin hangi devlete bırakılacağı
4. D)Hatay bölgesinin gelecekteki statüsü
5. E)Kapitülasyonların kaldırılması meselesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Lozan'da kararlaştırılan nüfus mübadelesinin uygulanmasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar 1930'da imzalanan antlaşmayla çözülmüş ve iki ülke arasında yakınlaşma başlamıştır. Musul sorunu İngiltere ile, Hatay sorunu ise Fransa ile yaşandığından bu seçenekler Yunanistan ile ilgili değildir.
Orta · Test 5
Soru 89Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin iki savaş arası dönemde çözüme kavuşturduğu dış politika sorunları arasında yer almaz?
1. A)Musul sorunu
2. B)Nüfus mübadelesi sorunu
3. C)Boğazlar sorunu
4. D)Kıbrıs sorunu
5. E)Hatay sorunu
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Kıbrıs sorunu 1950'li yıllardan itibaren Türk dış politikasının gündemine girmiştir; iki savaş arası dönemde ele alınmamıştır. Musul sorunu 1926'da, nüfus mübadelesi anlaşmazlıkları 1930'da, Boğazlar sorunu 1936'da ve Hatay sorunu 1939'da çözüme kavuşturulmuştur.
Orta · Test 6
24.Balkan Antantı (9 Şubat 1934, Atina)
İtalya'nın Balkanlar ve Doğu Akdeniz'e yönelik yayılmacılığı ile Almanya'nın revizyonist tutumuna karşı Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalandı. Taraflar sınırlarını karşılıklı güvence altına aldı, birbirine danışmadan Balkan devletleriyle siyasi bağlantıya girmemeyi kabul etti. Neuilly'de kaybettiği toprakları geri isteyen Bulgaristan ile İtalya'nın etkisindeki Arnavutluk pakta katılmadı. II. Dünya Savaşı'yla işlevini yitirdi.
Sınav ipucu: Üye sorusunda Bulgaristan ve Arnavutluk yanlış seçenektir. Kronoloji: Balkan Antantı (1934) → Montrö (1936) → Sadabat (1937).
Soru 791934'te imzalanan Balkan Antantı'na katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Türkiye, İran, Irak, Afganistan
2. B)Türkiye, Bulgaristan, Arnavutluk, Yunanistan
3. C)Türkiye, İtalya, Yunanistan, Romanya
4. D)Türkiye, Sovyetler Birliği, Romanya, Bulgaristan
5. E)Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Balkan Antantı 1934'te Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır. Bulgaristan sınırların değişmesini istediği, Arnavutluk ise İtalya'nın etkisinde bulunduğu için antanta katılmamıştır; Türkiye, İran, Irak ve Afganistan ise 1937'deki Sadabat Paktı'nın taraflarıdır.
Kolay · Test 6
Soru 61Balkan Antantı'nın imzalandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)1930
2. B)1932
3. C)1933
4. D)1934
5. E)1937
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Balkan Antantı 1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır. 1932 Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olduğu, 1937 ise Sadabat Paktı'nın imzalandığı yıl olduğundan bu tarihlerle karıştırılmamalıdır.
Kolay · Test 5
Soru 771937'de imzalanan Sadabat Paktı'na katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Türkiye, İran, Irak, Afganistan
2. B)Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
3. C)Türkiye, Suriye, Irak, Mısır
4. D)Türkiye, İran, Hindistan, Afganistan
5. E)Türkiye, Irak, Ürdün, Lübnan
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Sadabat Paktı Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 1937'de Tahran'da imzalanmıştır. Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya 1934'teki Balkan Antantı'nın taraflarıdır; Suriye, Lübnan ve Ürdün ise bu yıllarda manda yönetimi altında bulundukları için pakta taraf olamazlardı.
Orta · Test 6
25.Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936)
Lozan'da Boğazlar, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmış ve çevresi askerden arındırılmıştı. İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Almanya'nın Ren'i silahlandırması Türkiye'ye barışçı yoldan değişiklik isteme fırsatı verdi; Türkiye talebini Milletler Cemiyeti'ne ve Lozan'ı imzalayan devletlere iletti. İsviçre'nin Montrö kentinde imzalanan sözleşmeyle Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, Türkiye Boğazlara asker sokma ve tahkim etme hakkı kazandı; ticaret gemilerine geçiş serbestliği korunurken savaş gemilerine sınırlama getirildi ve savaş hâlinde Türkiye'ye takdir yetkisi tanındı.
Sınav ipucu: "Boğazlar üzerinde tam egemenlik" = Montrö 1936. Türkiye'nin Montrö'yü antlaşmayı tek taraflı bozmadan, diplomasi ile elde etmesi "yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin örneği olarak sorulur.
Soru 78Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?
1. A)Boğazlar bölgesinin tümüyle silahsızlandırılması
2. B)Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması
3. C)Boğazların uluslararası yönetime bırakılması
4. D)Türkiye'nin Boğazlardaki haklarından vazgeçmesi
5. E)Kapitülasyonların yeniden tanınması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Montrö Sözleşmesi ile Lozan'da kurulan uluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırılmış, Boğazların yönetimi ve savunması bütünüyle Türkiye'ye geçmiştir. Türkiye bölgede asker bulundurma hakkı kazandığı için silahsızlandırma seçeneği yanlıştır; kapitülasyonlar ise Lozan'da kesin biçimde kaldırılmıştır.
Orta · Test 6
Soru 49Türkiye'nin 1936'da Boğazlar rejiminin değiştirilmesi yönündeki talebinin ilgili devletlerce kabul edilmesinde etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Milletler Cemiyeti'nin resmen dağıtılması
2. B)Sovyetler Birliği'nin Boğazları işgal etmesi
3. C)Avrupa'da güvenlik kaygılarının artması
4. D)İngiltere'nin Akdeniz'den tümüyle çekilmesi
5. E)II. Dünya Savaşı'nın başlamış olması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Almanya'nın Ren'i askerîleştirmesi ve İtalya'nın Habeşistan'ı işgali Avrupa'da güvenlik kaygısını artırmış, bu ortamda devletler Türkiye'nin Boğazlarla ilgili talebine olumlu yaklaşmıştır. II. Dünya Savaşı 1939'da başladığı için Montrö'den sonraya aittir; Milletler Cemiyeti de 1936'da varlığını sürdürmektedir.
Zor · Test 4
Soru 52Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğini tam anlamıyla sağlayan sözleşme ve imzalandığı yıl aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Lozan Antlaşması - 1923
2. B)Ankara Antlaşması - 1921
3. C)Kars Antlaşması - 1921
4. D)Montrö Sözleşmesi - 1936
5. E)Sadabat Paktı - 1937
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğini tamamlayan düzenleme 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'dir. Lozan Antlaşması Boğazları uluslararası bir komisyonun denetimine bıraktığı için tam egemenlik sağlamamıştır; Sadabat Paktı ise Boğazlarla değil Ortadoğu güvenliğiyle ilgili bir antlaşmadır.
Kolay · Test 4
26.Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937, Tahran)
İtalya'nın Habeşistan'ı işgal ederek Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'yu tehdit etmesi üzerine Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Tahran'daki Sadabat Sarayı'nda imzalandı. Taraflar birbirinin sınırlarına saygı göstermeyi, iç işlerine karışmamayı, saldırgan amaçlı ittifaklara girmemeyi ve ortak sınır güvenliği için danışmayı kabul etti. Türkiye doğu sınırlarını güvenceye almış, Batı'daki Balkan Antantı'nı doğuda tamamlamış oldu.
Sınav ipucu: Üye sorusunda Suriye, Mısır, Suudi Arabistan çeldiricidir; doğru dörtlü Türkiye-İran-Irak-Afganistan. Her iki paktın ortak amacı sınır güvenliği ve bölgesel iş birliğidir, toprak kazanmak değildir.
Soru 771937'de imzalanan Sadabat Paktı'na katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
1. A)Türkiye, İran, Irak, Afganistan
2. B)Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
3. C)Türkiye, Suriye, Irak, Mısır
4. D)Türkiye, İran, Hindistan, Afganistan
5. E)Türkiye, Irak, Ürdün, Lübnan
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Sadabat Paktı Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 1937'de Tahran'da imzalanmıştır. Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya 1934'teki Balkan Antantı'nın taraflarıdır; Suriye, Lübnan ve Ürdün ise bu yıllarda manda yönetimi altında bulundukları için pakta taraf olamazlardı.
Orta · Test 6
Soru 58Sadabat Paktı'nın imzalandığı şehir aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Bağdat
2. B)Kâbil
3. C)Ankara
4. D)İstanbul
5. E)Tahran
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Sadabat Paktı 1937'de İran'ın başkenti Tahran'daki Sadabat Sarayı'nda imzalanmış ve adını bu saraydan almıştır. Pakt Türkiye'de imzalanmadığından Ankara (C) ve İstanbul (D) seçenekleri yanlıştır; Bağdat (A) ve Kâbil (B) ise pakta taraf olan Irak ve Afganistan'ın başkentleridir, ancak imza yeri değildir. Doğru cevap E'dir.
Kolay · Test 4
Soru 86Sadabat Paktı'nın imzalandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)1932
2. B)1934
3. C)1937
4. D)1936
5. E)1939
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Sadabat Paktı 1937'de Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanmıştır. 1934 Balkan Antantı'nın, 1936 Montrö Sözleşmesi'nin, 1932 ise Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olduğu yıl olduğundan bu tarihlerle karıştırılmamalıdır.
Kolay · Test 6
27.Hatay sorunu ve Hatay'ın katılımı (1936–1939)
Fransa 1936'da mandası altındaki Suriye'ye bağımsızlık vermeye karar verince Türkiye, Ankara Antlaşması'nda (1921) özel statü tanınan İskenderun Sancağı'nın Suriye'ye bırakılmasına karşı çıkıp konuyu Milletler Cemiyeti'ne götürdü. 1937'de Sancak'a iç işlerinde bağımsız ayrı bir statü tanındı; 1938 seçimlerinin ardından 2 Eylül 1938'de Tayfur Sökmen'in cumhurbaşkanı olduğu bağımsız Hatay Devleti kuruldu. Hatay Meclisi 1939'da Türkiye'ye katılma kararı aldı ve Hatay il oldu.
Sınav ipucu: Hatay 1938'de bağımsız devlet, 1939'da Türkiye'ye katılım; iki yılı karıştırma. Fransa'nın uzlaşmasında Almanya-İtalya tehdidi karşısında Türkiye'yi yanında tutma isteği belirleyicidir; sorun Suriye ile değil Fransa ile yaşanmıştır.
Soru 65Hatay, Türkiye'ye katılmadan önce 1938'de hangi statüyü kazanmıştır?
1. A)Bağımsız bir devlet hâline gelmiştir.
2. B)Fransa'ya bağlı bir vilayet durumuna getirilmiştir.
3. C)Suriye yönetimine bağlı bir bölge sayılmıştır.
4. D)Milletler Cemiyeti mandası altına alınmıştır.
5. E)İngiliz askerî yönetimine devredilmiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Hatay'da yapılan seçimlerin ardından 1938'de bağımsız Hatay Devleti kurulmuş, bir yıl sonra da meclisin kararıyla Türkiye'ye katılmıştır. Bölge daha önce Fransız manda yönetimindeki Suriye sınırları içinde bulunuyordu; İngiltere'nin bölgede herhangi bir yönetimi olmadığından bu seçenek de yanlıştır.
Orta · Test 5
Soru 67Fransa'nın Hatay konusunda Türkiye ile anlaşmaya yanaşmasında etkili olan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Milletler Cemiyeti'nin Fransa'ya yaptırım uygulaması
2. B)Fransa'nın İtalya ile ittifak kurmuş olması
3. C)Yaklaşan savaşta Türkiye'yi yanında tutmak istemesi
4. D)Fransa'nın Suriye'den çekilmeyi reddetmesi
5. E)Fransa'nın Türkiye'ye tazminat borcu bulunması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Avrupa'da savaş tehlikesinin büyümesi üzerine Fransa, Türkiye'nin desteğini ya da en azından tarafsızlığını sağlamak amacıyla Hatay konusunda uzlaşmaya yönelmiştir. Milletler Cemiyeti Fransa'ya herhangi bir yaptırım uygulamamış, Fransa İtalya ile ittifak da kurmamış olduğundan bu seçenekler tarihsel dayanaktan yoksundur.
Orta · Test 5
Soru 76Hatay sorunu Türkiye ile aşağıdaki devletlerden hangisi arasında yaşanmıştır?
1. A)Fransa
2. B)İngiltere
3. C)İtalya
4. D)Yunanistan
5. E)Sovyetler Birliği
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Hatay, I. Dünya Savaşı sonrasında Fransız manda yönetimindeki Suriye sınırları içinde kaldığı için sorun Türkiye ile Fransa arasında yaşanmıştır. Musul sorunu İngiltere ile, nüfus mübadelesi anlaşmazlıkları ise Yunanistan ile yaşandığından bu seçenekler Hatay ile ilgili değildir.
Kolay · Test 6
28.İki savaş arasında bilim, teknoloji ve sanat
Radyo yayıncılığı ve sesli sinema kitle kültürünü doğurdu, otomobil ve uçak yaygınlaştı; Fleming 1928'de penisilini buldu, Einstein'ın görelilik kuramı ve kuantum fiziği bilimde çığır açtı. Sanatta savaşın yıkımına tepki olarak akılcılığı reddeden Dadaizm, bilinçaltını öne çıkaran Sürrealizm, Ekspresyonizm ve Kübizm öne çıktı; 1919'da Almanya'da kurulan Bauhaus okulu modern tasarım ve mimarlığı biçimlendirdi.
Sınav ipucu: "Sanat akımı" sorusunda Sürrealizm, Dadaizm, Kübizm doğru seçeneklerdir; Rönesans, Barok, Romantizm gibi önceki dönemlerin akımları çeldiricidir.
Soru 113Aşağıdakilerden hangisi iki savaş arası dönemde sanat alanında ortaya çıkan akımlar arasında gösterilebilir?
1. A)Rönesans
2. B)Sürrealizm
3. C)Klasisizm
4. D)Hümanizm
5. E)Skolastik düşünce
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Savaşın yarattığı yıkım ve belirsizlik ortamında gerçekliği alışılmışın dışında ele alan sürrealizm iki savaş arası dönemde yaygınlaşmıştır. Rönesans ve hümanizm 15-16. yüzyıllara, klasisizm 17. yüzyıla, skolastik düşünce ise Orta Çağ Avrupası'na ait olduğu için bu dönemin akımları arasında sayılamaz.
Orta · Test 8
Soru 56Aşağıdakilerden hangisi iki savaş arası dönemde yaşanan bilim, teknoloji ve kültür gelişmeleri arasında gösterilebilir?
1. A)İnternetin günlük hayatta kullanılması
2. B)Buharlı makinenin ilk kez geliştirilmesi
3. C)Matbaanın Avrupa'da bulunması
4. D)İnsanlı uzay uçuşlarının başlaması
5. E)Radyo ve sinemanın kitleselleşmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: E. İki savaş arası dönemde radyo yayıncılığı ve sinema geniş kitlelere ulaşmış, bu araçlar aynı zamanda propaganda amacıyla da yoğun biçimde kullanılmıştır. Buharlı makine ve matbaa çok daha önceki yüzyıllara ait buluşlardır; internet ve insanlı uzay uçuşları ise II. Dünya Savaşı'ndan sonraki döneme aittir.
Orta · Test 4

Karıştırılan noktalar yan yana

Yıl	Dünyada ve Türkiye'de sınavda sorulan olay
1919	Paris Barış Konferansı · Versay (Almanya), Saint Germain (Avusturya), Neuilly (Bulgaristan) · Weimar Cumhuriyeti
1920	Milletler Cemiyeti çalışmaya başladı (Cenevre) · Trianon (Macaristan) · Sevr (Osmanlı)
1922	Roma Yürüyüşü, Mussolini başbakan · SSCB kuruldu (Aralık)
1925–1926	Locarno · Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması · Musul: Ankara Antlaşması (1926) · Almanya Milletler Cemiyeti'ne girdi
1928–1929	Briand-Kellogg Paktı (Türkiye 1929'da katıldı) · Kara Perşembe, Dünya Ekonomik Bunalımı
1931–1932	Japonya Mançurya'yı işgal etti · Türkiye Milletler Cemiyeti'ne üye oldu (1932)
1933	Hitler şansölye (Ocak) · New Deal · Japonya ve Almanya Milletler Cemiyeti'nden ayrıldı
1934–1935	Balkan Antantı (Şubat 1934) · SSCB Milletler Cemiyeti'ne girdi · Almanya'da zorunlu askerlik · İtalya Habeşistan'ı işgal etti
1936	Ren'in silahlandırılması (Mart) · Montrö (Temmuz) · İspanya İç Savaşı başladı · Berlin-Roma Mihveri, Anti-Komintern Paktı
1937	Sadabat Paktı (Temmuz, Tahran) · Çin-Japon Savaşı · İtalya Milletler Cemiyeti'nden ayrıldı
1938	Anschluss (Mart) · Hatay Devleti (Eylül) · Münih Konferansı, Südetler (Eylül)
1939	Çekoslovakya'nın işgali (Mart) · Çelik Pakt (Mayıs) · Hatay Türkiye'ye katıldı (Haziran-Temmuz) · Molotov-Ribbentrop (23 Ağustos) · II. Dünya Savaşı (1 Eylül)

Sık düşülen tuzaklar

Versay yalnız Almanya ile imzalanmıştır; Avusturya ile Saint Germain, Macaristan ile Trianon, Bulgaristan ile Neuilly, Osmanlı ile Sevr yapılmıştır; Trianon–Neuilly karıştırılır.
Milletler Cemiyeti fikri Wilson'ındır ama ABD örgüte hiç üye olmamıştır; "ABD kurucu üyedir" ifadesi yanlıştır, Senato Versay'ı onaylamamıştır.
Milletler Cemiyeti'nin merkezi Cenevre'dir; Uluslararası Adalet Divanı Lahey'dedir. Güvenlik Konseyi ve Genel Sekreterlik BM organıdır, Milletler Cemiyeti'nin değil.
Türkiye Milletler Cemiyeti'ne 1932'de davet üzerine girmiştir, Lozan'la üye olmamıştır; SSCB'nin girişi 1934, Almanya-Japonya'nın ayrılışı 1933, İtalya'nın ayrılışı 1937'dir.
Hitler seçim başarısının ardından Cumhurbaşkanı Hindenburg'un atamasıyla başbakan olmuştur (1933); Mussolini de Roma Yürüyüşü sonrası kral tarafından atanmıştır (1922); "darbeyle iktidara geldi" ifadesi tuzaktır.
Locarno (1925) Almanya'nın batı sınırlarını güvenceye alan antlaşmadır, Briand-Kellogg (1928) savaşı politika aracı olmaktan çıkaran pakttır; Türkiye Briand-Kellogg'a katılmıştır, Locarno'ya taraf değildir.
Balkan Antantı'nda Bulgaristan ve Arnavutluk, Sadabat Paktı'nda Suriye ve Mısır yoktur; her ikisi de saldırı ittifakı değil sınır güvenliği ve dostluk paktıdır.
1929 Bunalımı'nın Türkiye'deki sonucu devletçiliktir; "liberal ekonomiye geçiş" yanlıştır, liberal dönem İzmir İktisat Kongresi (1923) ile bunalımdan öncedir.
Münih Konferansı'na toprakları paylaşılan Çekoslovakya çağrılmamıştır; Münih'te verilen Südetler'dir, Avusturya'nın ilhakı (Anschluss) altı ay önce, Çekoslovakya'nın tamamen işgali altı ay sonradır.
Brest-Litovsk (1918) Rusya'yı savaştan çıkaran antlaşmadır; Molotov-Ribbentrop (1939) Almanya-SSCB saldırmazlık paktıdır; NEP (1921) ise antlaşma değil ekonomi programıdır.

Şimdi bu konunun testlerini çöz

121 çözümlü soru, 9 test; üyelik gerekmez.

Testlere geç →

Sınavda sorulan kavramlar

1.Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919)

2.Wilson İlkeleri (8 Ocak 1918)

3.Versay Antlaşması (28 Haziran 1919)

4.Saint Germain, Neuilly, Trianon ve Sevr antlaşmaları

5.Avrupa'nın yeni haritası ve manda sistemi

6.Milletler Cemiyeti (10 Ocak 1920, Cenevre)

7.ABD'nin yalnızlık politikası ve Monroe Doktrini

8.Milletler Cemiyeti'nin etkisizliği (Mançurya 1931, Habeşistan 1935)

9.Bolşevik İhtilali ve Brest-Litovsk (1917–1918)

10.İç savaş, NEP ve SSCB'nin kuruluşu (1922)

11.Stalin dönemi: Beş Yıllık Planlar ve kolektifleştirme

12.Weimar Cumhuriyeti (1919–1933)

13.Hitler ve Nasyonal Sosyalizm (30 Ocak 1933)

14.İtalya'da faşizm ve Mussolini (1922)

15.Japonya'nın yayılmacılığı (Mançurya 1931)

16.Locarno Antlaşması (1925) ve Briand-Kellogg Paktı (1928)

17.1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve New Deal

18.Bunalımın Türkiye'ye etkisi: devletçilik (1930'lar)

19.Versay düzeninin yıkılışı: zorunlu askerlik (1935), Ren (1936), Anschluss (1938)

20.İspanya İç Savaşı (1936–1939)

21.Münih Konferansı ve yatıştırma politikası (Eylül 1938)

22.Mihver'in oluşumu ve savaşa giden son adımlar (1936–1939)

23.Türkiye'nin dış politikası (1923–1932): Musul, mübadele, Sovyet dostluğu, Milletler Cemiyeti

24.Balkan Antantı (9 Şubat 1934, Atina)

25.Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936)

26.Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937, Tahran)

27.Hatay sorunu ve Hatay'ın katılımı (1936–1939)

28.İki savaş arasında bilim, teknoloji ve sanat

Karıştırılan noktalar yan yana

Sık düşülen tuzaklar