KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin Coğrafi Konumu — Test 2

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin Coğrafi Konumu konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay8 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Türkiye'de çay tarımı Doğu Karadeniz kıyılarında, muz tarımı ise Akdeniz kıyılarında yoğunlaşmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Yerel saatlerinin farklı olmasıyla
    • B)Yüz ölçümlerinin farklı olmasıyla
    • C)Başlangıç meridyenine uzaklıklarıyla
    • D)Sıcaklık ve yağış koşullarının farklılığıyla
    • E)Kara sınırlarına olan uzaklıklarıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sıcaklık ve yağış koşullarının farklılığıyla

    Çay bol ve düzenli yağış isterken muz kışı ılık geçen sıcak koşullar ister; iki kıyı arasındaki enlem ve bakı kaynaklı sıcaklık-yağış farkı bu dağılışı belirler. A ve C boylamla ilgilidir ve bitki yetişme koşullarını etkilemez. E ise siyasi sınırlarla ilgili olup tarımsal ürün desenini açıklamaz.

  2. Soru 2

    Zor

    21 Mart tarihinde, 36° kuzey enlemi üzerindeki bir merkezde öğle vaktinde Güneş ışınlarının geliş açısı kaç derecedir?

    • A)36
    • B)42
    • C)48
    • D)51
    • E)54
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 54

    21 Mart'ta Güneş ışınları Ekvator'a dik geldiği için herhangi bir merkezde öğle vakti geliş açısı 90° - enlem formülüyle bulunur: 90° - 36° = 54°. A seçeneği enlem değerinin kendisini açı sanmaktan doğan hatadır; 36° enlem değeri, açı ise onun 90'dan çıkarılmasıyla elde edilir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Türkiye'de dört mevsimin belirgin biçimde yaşanmasının belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Enlem
    • B)Boylam
    • C)Bakı
    • D)Denize uzaklık
    • E)Yükselti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Enlem

    Dört mevsimin belirgin yaşanması, ülkenin orta kuşakta yani dönence ile kutup dairesi arasındaki enlemlerde bulunmasının sonucudur. B yanlıştır; boylam yalnızca yerel saati belirler ve mevsimlerin belirginliğiyle ilgisi yoktur. C, D ve E ise mevsim koşullarını yerel ölçekte değiştirir, ancak dört mevsimin varlığını belirlemez.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki merkezlerden hangisinde 21 Aralık tarihinde öğle vaktinde gölge boyu en uzun olur?

    • A)Antalya (yaklaşık 36°53' kuzey)
    • B)Sinop (yaklaşık 42°01' kuzey)
    • C)Aydın (yaklaşık 37°51' kuzey)
    • D)Kayseri (yaklaşık 38°44' kuzey)
    • E)Elazığ (yaklaşık 38°41' kuzey)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sinop (yaklaşık 42°01' kuzey)

    Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe Güneş ışınlarının öğle vakti geliş açısı küçülür, açı küçüldükçe gölge boyu uzar. Verilen merkezler içinde en yüksek enleme sahip olan Sinop'ta gölge en uzun olur. A yanlıştır; Antalya en güneydeki merkez olduğundan aynı tarihte gölgesi en kısa olandır.

  5. Soru 5

    Orta

    Türkiye'nin güney kıyılarında kış aylarında da tarımsal üretim sürebilirken, kuzeydeki iç kesimlerde üretimin durması neyin göstergesidir?

    • A)Yerel saat farkının üretime etkisinin
    • B)Kara sınırlarının uzunluğunun
    • C)Ortalama yükseltinin az olmasının
    • D)Enlem farkının iklim üzerindeki etkisinin
    • E)Deniz sınırlarının uzunluğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Enlem farkının iklim üzerindeki etkisinin

    Güneyde enlemin düşük olması kış sıcaklıklarını yüksek tutar ve don olayını sınırlar; kuzeyde ise hem enlem hem yükselti nedeniyle kış sert geçer ve üretim durur. A yanlıştır, çünkü yerel saat farkı tarımsal üretim takvimini belirlemez. C de geçersizdir; Türkiye'nin ortalama yükseltisi yaklaşık 1132 m ile azımsanamayacak düzeydedir.

  6. Soru 6

    Zor

    Yalnızca Türkiye'nin matematik konumu bilgisi kullanılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

    • A)Doğu kesimlerinde karasallığın belirgin olduğuna
    • B)Ülkenin tamamının orta kuşakta bulunduğuna
    • C)Güneş ışınlarının hiçbir zaman dik gelmediğine
    • D)Dört mevsimin belirgin biçimde yaşandığına
    • E)Yerel saatin doğuda daha ileri olduğuna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Doğu kesimlerinde karasallığın belirgin olduğuna

    Karasallık; denizden uzaklık, yükselti ve dağların uzanışıyla açıklanır ve bunlar özel konumun ögeleridir, enlem-boylam değerlerinden çıkarılamaz. B, C ve D 36°-42° kuzey enlemlerinden, E ise 26°-45° doğu boylamlarından doğrudan çıkarılabilen matematik konum sonuçlarıdır.

  7. Soru 7

    Orta

    Aynı gün öğle vaktinde K merkezindeki bir direğin gölge boyu, güneyindeki L merkezindeki aynı direğin gölge boyundan uzundur. Buna göre bu iki merkez arasında kesinlikle fark bulunan özellik hangisidir?

    • A)Yükselti
    • B)Yıllık yağış miktarı
    • C)Boylam
    • D)Enlem
    • E)Doğal bitki örtüsü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Enlem

    Aynı gün ve aynı saatte gölge boyu farkı, Güneş ışınlarının geliş açısı farkından doğar; bu açıyı belirleyen etken ise enlemdir. C yanlıştır, çünkü boylam farkı yalnızca yerel saati değiştirir; aynı öğle vaktinde karşılaştırma yapıldığında gölge boyunu etkilemez. A, B ve E ise farklı olabilir ama kesin değildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematik konumunun bir sonucudur?

    • A)Güneş ışınlarının hiç dik gelmemesi
    • B)Boğazlara sahip olması
    • C)Ortalama yükseltisinin fazla olması
    • D)Sekiz ülkeyle kara sınırının bulunması
    • E)Üç kıtanın kesişme alanında yer alması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Güneş ışınlarının hiç dik gelmemesi

    Türkiye dönencelerin dışında, 36°-42° kuzey enlemleri arasında yer aldığı için hiçbir noktasına dik ışın düşmez; bu tamamen enlemle açıklanan bir sonuçtur. B, D ve E ülkenin çevresine göre kazandığı niteliklerdir, yani özel konumun sonucudur. C ise yer şekilleriyle ilgilidir.

  9. Soru 9

    Orta

    Türkiye'de aynı tarım ürününün hasat zamanı güneyden kuzeye doğru gidildikçe gecikmektedir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Merkezler arasındaki boylam farkı
    • B)Merkezler arasındaki yerel saat farkı
    • C)Enleme bağlı sıcaklık farkı
    • D)Toprak türlerindeki çeşitlilik
    • E)Yüz ölçümlerindeki büyük fark
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Enleme bağlı sıcaklık farkı

    Kuzeye gidildikçe Güneş ışınlarının geliş açısı küçülür, sıcaklık düşer ve bitkinin olgunlaşması için gereken sıcaklık toplamına daha geç ulaşılır; bu da hasadı geciktirir. A ve B boylamla ilgili olup sıcaklığı etkilemez, dolayısıyla hasat takvimini de belirlemez.

  10. Soru 10

    Zor

    21 Haziran tarihinde, 42° kuzey enlemi üzerindeki bir merkezde öğle vaktinde Güneş ışınlarının geliş açısı yaklaşık kaç derecedir?

    • A)48°
    • B)54°30'
    • C)65°
    • D)68°30'
    • E)71°30'
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 71°30'

    21 Haziran'da ışınlar 23°30' kuzeye dik gelir; merkez ile bu enlem arasındaki fark 42° - 23°30' = 18°30' bulunur. Geliş açısı ise 90° - 18°30' = 71°30' olur. A seçeneği (48°), Güneş ışınlarının dik geldiği enlemi hesaba katmadan doğrudan 90° - 42° işlemini yapan yanlış çözüme karşılık gelir.

  11. Soru 11

    Orta

    Türkiye'de kuzeydeki bir merkezden güneydeki bir merkeze gidildiğinde aşağıdakilerden hangisinin arttığı kesin olarak söylenebilir?

    • A)Ortalama yükselti
    • B)Güneş ışınlarının öğle vakti düşme açısı
    • C)Yıllık toplam yağış
    • D)Öğle vakti gölge boyu
    • E)Nüfus yoğunluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Güneş ışınlarının öğle vakti düşme açısı

    Kuzey Yarım Küre'de güneye inildikçe Ekvator'a yaklaşılır ve öğle vakti ışınların geliş açısı büyür; bu, enlemin doğrudan ve kesin sonucudur. D yanlıştır, çünkü açı büyüdükçe gölge boyu kısalır. A, C ve E ise yerel koşullara göre değişir ve kesinlik taşımaz.

  12. Soru 12

    Kolay

    Türkiye'nin 36°-42° kuzey enlemleri arasında yer alması aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkilemez?

    • A)Komşu ülke sayısını
    • B)Güneş ışınlarının geliş açısını
    • C)Öğle vakti gölge boylarını
    • D)Mevsimlerin belirginliğini
    • E)Sıcaklığın kuzey-güney dağılışını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşu ülke sayısını

    Komşu ülke sayısı siyasi sınırlarla belirlenir ve özel konumun kapsamındadır; enlem değerleriyle açıklanamaz. B, C, D ve E'nin tamamı ise enleme bağlı olarak değişen, matematik konumun doğrudan sonuçlarıdır.

  13. Soru 13

    Orta

    Türkiye'nin güney kıyılarında deniz turizmi sezonunun kuzey kıyılara göre daha uzun sürmesi en çok aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

    • A)Boylam farkıyla
    • B)Yerel saat farkıyla
    • C)Kara sınırlarının uzunluğuyla
    • D)Ortalama yükselti farkıyla
    • E)Enlem farkıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Enlem farkıyla

    Güney kıyıları daha düşük enlemde olduğundan yıl boyunca daha büyük açıyla ışın alır; hava ve deniz suyu sıcaklığı uzun süre yüksek kalır ve sezon uzar. A ve B yanlıştır, çünkü boylam ve yerel saat sıcaklık koşullarını değiştirmez. D ise kıyı kesimlerin karşılaştırılmasında belirleyici bir ölçüt değildir.

  14. Soru 14

    Zor

    Enlemleri K: 36° kuzey, L: 38° kuzey, M: 40° kuzey, N: 42° kuzey olan dört merkez veriliyor. 21 Haziran öğle vaktinde bu merkezlerdeki Güneş ışınlarının geliş açıları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)En büyük açı N merkezinde görülür.
    • B)L ile M'deki açı değerleri birbirine eşittir.
    • C)K merkezinde açı 90° olarak ölçülür.
    • D)K'den N'ye doğru açı giderek küçülür.
    • E)N'deki açı K'dekinden daha büyüktür.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — K'den N'ye doğru açı giderek küçülür.

    21 Haziran'da ışınlar 23°30' kuzeye dik geldiğinden açılar sırasıyla yaklaşık K: 77°30', L: 75°30', M: 73°30', N: 71°30' olur; yani kuzeye gidildikçe açı küçülür. C yanlıştır, çünkü 90°lik açı yalnızca ışınların dik geldiği dönence enleminde görülür ve K merkezi bu enlemin kuzeyindedir. A ve E de kuzeydeki N'yi en büyük açılı yer saydığı için hatalıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Türkiye'de dört mevsim belirgin yaşanmasına karşın her yerde aynı mevsim koşulları görülmez. Bu durumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

    • A)Merkezler arasındaki enlem farkı
    • B)Merkezler arasındaki boylam farkı
    • C)Merkezler arasındaki yükselti farkı
    • D)Denize olan uzaklığın değişmesi
    • E)Dağların uzanış doğrultusunun etkisi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Merkezler arasındaki boylam farkı

    Boylam farkı yalnızca yerel saati değiştirir; sıcaklık, yağış ve nem koşullarını etkilemediği için mevsim koşullarındaki farklılığı açıklamaz. A, C, D ve E ise Türkiye'de iklim çeşitliliğini oluşturan gerçek etkenlerdir.

Sponsorlu