KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin Coğrafi Konumu — Test 3

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin Coğrafi Konumu konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Türkiye'nin matematik konumuyla ilgili olarak; I. Ülkenin tamamı orta kuşakta yer alır. II. Ülkenin tamamı Kuzey Yarım Küre'dedir. III. Ülkenin tamamı Başlangıç Meridyeni'nin doğusundadır. IV. Ülkenin üç tarafı denizlerle çevrilidir. yargılarından hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I ve II
    • B)Yalnız II ve III
    • C)I, II ve III
    • D)I, III ve IV
    • E)I, II, III ve IV
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I, II ve III

    36°-42° kuzey enlemleri arasında olmak I ve II'yi, 26°-45° doğu boylamları arasında olmak ise III'ü doğrular. IV. yargı ise doğru bir bilgi olmakla birlikte enlem-boylamla değil ülkenin çevresindeki su kütleleriyle ilgilidir; yani özel konumun sonucudur, bu yüzden E ve D elenir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Türkiye'nin en doğu noktası ile en batı noktası arasındaki yerel saat farkı kaç dakikadır?

    • A)45
    • B)56
    • C)64
    • D)72
    • E)76
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 76

    Türkiye 26°-45° doğu boylamları arasında yer alır; boylam farkı 45° - 26° = 19°'dir. Her 1° boylam farkı 4 dakikalık yerel saat farkı oluşturduğundan 19 × 4 = 76 dakika bulunur. C seçeneğindeki 64 dakika, 16 derecelik bir boylam farkına karşılık gelir ve Türkiye'nin gerçek boylam aralığını yansıtmaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    Türkiye'de merkezler arasında yerel saat farkı bulunmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Enlem farkının bulunması
    • B)Yükselti farkının bulunması
    • C)Boylam farkının bulunması
    • D)Yüz ölçümünün büyük olması
    • E)İklim çeşitliliğinin fazla olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Boylam farkının bulunması

    Yerel saat, Güneş'in bir meridyen üzerinden geçiş anına göre belirlendiğinden yalnızca boylam farkına bağlıdır. A yanlıştır; enlem farkı Güneş ışınlarının geliş açısını ve sıcaklığı etkiler, yerel saati değil. D de geçersizdir, çünkü yüz ölçümü büyük olsa bile kuzey-güney yönünde uzanan bir ülkede yerel saat farkı çok küçük olur.

  4. Soru 4

    Orta

    26° doğu boylamındaki bir merkezde yerel saat 09.00 iken, 45° doğu boylamındaki bir merkezde yerel saat kaçtır?

    • A)10.16
    • B)10.04
    • C)07.44
    • D)09.46
    • E)11.16
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 10.16

    Boylam farkı 45° - 26° = 19°, zaman farkı ise 19 × 4 = 76 dakika yani 1 saat 16 dakikadır. Doğudaki merkezde Güneş daha önce doğduğu için saat ileridir: 09.00 + 1.16 = 10.16. C seçeneği, farkın doğudan değil batıdan çıkarılması hatasından doğar.

  5. Soru 5

    Orta

    Türkiye'de merkezler arasında yerel saat farkı bulunmasına karşın ülkenin tamamında tek bir saat kullanılır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gece ve gündüz sürelerini eşitlemek
    • B)Günlük güneşlenme süresini artırmak
    • C)Bölgeler arası iklim farkını azaltmak
    • D)Ülke içinde saat karışıklığını önlemek
    • E)Enlem farkının etkisini ortadan kaldırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ülke içinde saat karışıklığını önlemek

    Ulusal saat; ulaşım, iletişim, yayıncılık ve resmî işlemlerde ortak bir zaman ölçüsü sağlayarak karışıklığı önlemek amacıyla uygulanır. A yanlıştır, çünkü gece-gündüz süreleri enleme ve tarihe bağlıdır; saat uygulamasıyla değiştirilemez. C ve E de geçersizdir; idari bir düzenleme iklim ve enlem koşullarını değiştiremez.

  6. Soru 6

    Kolay

    Türkiye'nin en doğusundaki bir noktanın yerel saati, en batısındaki bir noktaya göre nasıldır?

    • A)76 dakika geridir
    • B)76 dakika ileridir
    • C)Tam olarak aynıdır
    • D)60 dakika geridir
    • E)120 dakika ileridir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 76 dakika ileridir

    Dünya batıdan doğuya döndüğü için Güneş önce doğudaki meridyenlerden geçer ve doğuda yerel saat daha ileridir. Türkiye'de 19 derecelik boylam farkı 19 × 4 = 76 dakikalık bir ileriliğe karşılık gelir. A seçeneği doğu-batı ilişkisini ters kurduğu için yanlıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Türkiye'de 21 Haziran tarihinde kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzamaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

    • A)Ülkenin doğu-batı yönünde geniş olmasının
    • B)Ortalama yükseltinin fazla olmasının
    • C)Ülkenin Kuzey Yarım Küre'de bulunmasının
    • D)Ülkede tek saat dilimi kullanılmasının
    • E)Üç tarafın denizlerle çevrili olmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ülkenin Kuzey Yarım Küre'de bulunmasının

    21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de yaz başlangıcı yaşanır ve kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar; Güney Yarım Küre'de aynı tarihte tam tersi olur. Bu nedenle verilen durum ülkenin Kuzey Yarım Küre'de olduğunun kanıtıdır. A yanlıştır, çünkü doğu-batı genişliği gündüz süresini değil yerel saati etkiler.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki merkezlerden hangisinde 21 Aralık tarihinde gece süresi en uzundur?

    • A)Antalya (yaklaşık 36°53' kuzey)
    • B)İzmir (yaklaşık 38°25' kuzey)
    • C)Şanlıurfa (yaklaşık 37°09' kuzey)
    • D)Ankara (yaklaşık 39°56' kuzey)
    • E)Sinop (yaklaşık 42°01' kuzey)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sinop (yaklaşık 42°01' kuzey)

    21 Aralık'ta Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gece süresi uzar; verilen merkezler içinde en yüksek enleme sahip olan Sinop'ta gece en uzundur. A yanlıştır, çünkü en güneydeki Antalya aynı tarihte en kısa geceyi yaşar. Boylam değerleri bu karşılaştırmada belirleyici değildir.

  9. Soru 9

    Zor

    30° doğu boylamındaki bir merkezde yerel saat 14.00 iken, aynı anda yerel saati 13.20 olan merkez kaç derece boylamdadır?

    • A)20° doğu
    • B)40° doğu
    • C)20° batı
    • D)26° doğu
    • E)10° doğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 20° doğu

    İki merkez arasındaki zaman farkı 14.00 - 13.20 = 40 dakikadır; boylam farkı 40 ÷ 4 = 10° olur. Saati geri olan merkez batıda kaldığından 30° - 10° = 20° doğu boylamı bulunur. B seçeneği, farkın batı yerine doğu yönünde eklenmesi hatasından kaynaklanır.

  10. Soru 10

    Kolay

    Türkiye'nin doğusu ile batısı arasındaki 76 dakikalık yerel saat farkı neyin sonucudur?

    • A)6 derecelik enlem farkının
    • B)Yaklaşık 780 bin km² yüz ölçümünün
    • C)Yaklaşık 1132 m ortalama yükseltinin
    • D)19 derecelik boylam farkının
    • E)Üç tarafın denizlerle çevrili olmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 19 derecelik boylam farkının

    Yerel saat farkı yalnızca boylam farkından doğar; Türkiye'nin 19 derecelik boylam farkı 19 × 4 = 76 dakikayı verir. A yanlıştır, çünkü 6 derecelik enlem farkı sıcaklık ve gündüz süresi farkı yaratır, saat farkı değil. C ise yer şekilleriyle ilgili bir veridir.

  11. Soru 11

    Orta

    Türkiye ulusal saat olarak 45° doğu boylamının yerel saatini kullanmaktadır. Buna göre 30° doğu boylamındaki bir merkezde ulusal saat 12.00'yi gösterirken, aynı merkezin yerel saati kaçtır?

    • A)10.00
    • B)11.00
    • C)12.00
    • D)13.00
    • E)13.16
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 11.00

    Ulusal saatin alındığı 45° ile merkezin bulunduğu 30° arasındaki fark 15°, zaman karşılığı ise 15 × 4 = 60 dakikadır. Merkez batıda kaldığı için yerel saati 1 saat geridir: 12.00 - 1.00 = 11.00. D seçeneği, farkın geri yerine ileri alınmasından kaynaklanan yaygın bir hatadır.

  12. Soru 12

    Orta

    Türkiye'de ulusal saate göre bakıldığında, batıdaki bir ilde Güneş'in doğuş saati doğudaki bir ile göre daha geçtir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Doğudaki merkezlerin yerel saatinin ileri olması
    • B)Batıdaki merkezlerin enlemlerinin büyük olması
    • C)Batıdaki merkezlerde yükseltinin fazla olması
    • D)Doğuda gündüz süresinin daha uzun olması
    • E)Batıda denizel etkinin daha güçlü olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Doğudaki merkezlerin yerel saatinin ileri olması

    Dünya batıdan doğuya döndüğü için Güneş önce doğudaki meridyenlerden geçer; ortak saat kullanıldığında bu durum batıdaki illerde doğuşun daha geç saatte görünmesine yol açar. D yanlıştır, çünkü gündüz süresi enleme bağlıdır ve doğu-batı yönünde değişmez. B de geçersizdir; Türkiye'de batıya gidildikçe enlem sistemli biçimde artmaz.

  13. Soru 13

    Kolay

    Türkiye'de 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde gece ile gündüz süreleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Kuzeydeki illerde gündüz daha uzundur.
    • B)Güneydeki illerde gece daha uzundur.
    • C)Doğudaki illerde gündüz daha uzundur.
    • D)Ülkenin her yerinde ikisi de eşittir.
    • E)Batıdaki illerde gece daha uzundur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ülkenin her yerinde ikisi de eşittir.

    Ekinoks tarihlerinde Güneş ışınları Ekvator'a dik gelir ve aydınlanma çemberi kutuplardan geçer; bu nedenle Dünya'nın her yerinde gece ve gündüz 12'şer saat olur. C ve E yanlıştır, çünkü boylam farkı gündüzün başlangıç saatini değiştirir ama süresini değiştirmez.

  14. Soru 14

    Orta

    Türkiye'de kuzeydeki bir şehirde çok katlı binalar arasında, güneydeki bir şehre göre daha fazla mesafe bırakılması gerekir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yıllık yağış miktarının daha fazla olması
    • B)Rüzgâr hızının daha yüksek olması
    • C)Öğle vakti gölge boylarının daha uzun olması
    • D)Nüfus yoğunluğunun daha düşük olması
    • E)Deprem riskinin daha yüksek olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Öğle vakti gölge boylarının daha uzun olması

    Kuzeye gidildikçe Güneş ışınlarının öğle vakti geliş açısı küçülür ve binaların gölge boyları uzar; bu da binaların birbirini gölgelememesi için aralarındaki mesafenin artırılmasını gerektirir. A ve B yerel iklim koşullarıdır ve gölgelenmeyle ilgisi yoktur. E ise zemin ve fay koşullarıyla ilgilidir, enlemle değil.

  15. Soru 15

    Zor

    27° doğu boylamındaki bir merkezde yerel saat 08.40 iken, 43° doğu boylamındaki bir merkezde yerel saat kaçtır?

    • A)07.36
    • B)09.04
    • C)09.24
    • D)09.36
    • E)09.44
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 09.44

    Boylam farkı 43° − 27° = 16°, zaman farkı 16 × 4 = 64 dakika, yani 1 saat 4 dakikadır. İkinci merkez doğuda olduğundan yerel saati ileridir: 08.40 + 1.04 = 09.44. A seçeneği (07.36), farkı ileri almak yerine geri alma (08.40 − 1.04) hatasının; B seçeneği (09.04) ise 64 dakikayı altmışlık sisteme çevirmeden ondalık gibi doğrudan ekleme (08.40 + 0,64) hatasının sonucudur.

Sponsorlu