KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin Coğrafi Konumu — Test 5

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin Coğrafi Konumu konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay8 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Türkiye'nin 26°-45° doğu boylamları arasında yer almasının sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

    • A)Doğu ile batı arasında yerel saat farkı olması
    • B)Kuzey ile güney arasında sıcaklık farkı olması
    • C)Ortak bir ulusal saatin uygulanması
    • D)Güneş'in doğu illerinde daha erken doğması
    • E)Öğle vaktinin batıda daha geç yaşanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kuzey ile güney arasında sıcaklık farkı olması

    Kuzey-güney yönündeki sıcaklık farkı enlemden, yani Güneş ışınlarının geliş açısındaki değişimden kaynaklanır ve boylamla açıklanamaz. A, C, D ve E ise 19 derecelik boylam farkının doğrudan ya da dolaylı sonuçlarıdır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Bir ülkenin özel konumu belirlenirken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınır?

    • A)Denizlere, kıtalara ve ulaşım yollarına göre bulunduğu yer
    • B)Ekvator'a olan uzaklığının derece cinsinden değeri
    • C)Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklığının değeri
    • D)Üzerinden geçen paralel dairelerinin numaraları
    • E)Yerel saatinin ortak saate göre kaç dakika ileri olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Denizlere, kıtalara ve ulaşım yollarına göre bulunduğu yer

    Özel konum; bir yerin denizlere, kıtalara, komşularına, yer şekillerine ve ulaşım yollarına göre kazandığı nitelikleri ifade eder. B, C ve D enlem-boylam değerleriyle ilgilidir ve matematik konumu tanımlar. E ise boylamın sonucu olan yerel saatle ilgilidir, yine matematik konumun kapsamındadır.

  3. Soru 3

    Kolay

    Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması aşağıdakilerden hangisinin gelişmesinde doğrudan etkili olmuştur?

    • A)Kış turizminin ülkenin her yerine yayılmasında
    • B)Ortalama yükseltinin giderek artmasında
    • C)Deniz ulaşımı ve balıkçılık etkinliklerinde
    • D)Doğu ile batı arasında saat farkı oluşmasında
    • E)Dört mevsimin belirgin biçimde yaşanmasında
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Deniz ulaşımı ve balıkçılık etkinliklerinde

    Denizlerle çevrili olmak; liman kurmayı, deniz yolu taşımacılığını, balıkçılığı ve kıyı turizmini doğrudan destekler. D yanlıştır, çünkü saat farkı denizlerle değil 19 derecelik boylam farkıyla açıklanır. E de geçersizdir; dört mevsimin belirginliği orta kuşakta yer almanın, yani enlemin sonucudur.

  4. Soru 4

    Orta

    İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olmak Türkiye'ye jeopolitik üstünlük sağlar. Bu üstünlüğün temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Boğaz çevresinde yükseltinin az olması
    • B)Karadeniz ülkelerinin açık denizlere buradan çıkması
    • C)Boğazların ülkenin en doğu ucunda bulunması
    • D)Boğaz sularının balıkçılığa elverişli olması
    • E)Boğazların iki ayrı saat dilimini ayırması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz ülkelerinin açık denizlere buradan çıkması

    Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin dünya denizlerine ulaşabilmesinin tek yolu Türk Boğazları'dır; bu zorunluluk Türkiye'ye stratejik bir denetim gücü kazandırır. C bilgi olarak yanlıştır, boğazlar ülkenin kuzeybatısındadır. E de geçersizdir; Türkiye'nin tamamında tek bir ulusal saat kullanılır.

  5. Soru 5

    Orta

    Türkiye'de Kuzey Anadolu Dağları ile Toroslar'ın kıyıya paralel uzanması aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

    • A)Kıyılarda doğal liman sayısının çok artmasına
    • B)Ege kıyılarında girinti çıkıntının azalmasına
    • C)Ülkenin doğu-batı yönünde genişlemesine
    • D)Denizel etkilerin iç kesimlere sokulamamasına
    • E)Kıyı ile iç kesim arasında saat farkı oluşmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Denizel etkilerin iç kesimlere sokulamamasına

    Kıyıya paralel uzanan dağ sıraları nemli hava kütlelerinin önünü keser; nem yamaçlarda boşalır ve iç kesimler denizel etkiden yararlanamaz. A yanlıştır, çünkü paralel uzanış kıyıyı düzleştirir ve doğal liman sayısını azaltır. E ise boylamla ilgilidir, yer şekilleriyle değil.

  6. Soru 6

    Orta

    Türkiye'nin ortalama yükseltisinin yaklaşık 1132 m olması aşağıdakilerden hangisinin temel nedenidir?

    • A)Doğu ile batı arasında yerel saat farkı oluşmasının
    • B)Ülkenin tamamının orta kuşakta yer almasının
    • C)İki boğaza birden sahip olunmasının
    • D)Kara komşusu sayısının sekiz olmasının
    • E)Sıcaklığın aynı enlemli alçak yerlere göre düşük olmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sıcaklığın aynı enlemli alçak yerlere göre düşük olmasının

    Yükseldikçe hava basıncı ve nem azaldığı için sıcaklık düşer; bu nedenle Türkiye'de sıcaklıklar aynı enlemdeki alçak alanlara göre daha düşüktür. A yanlıştır, çünkü yerel saat farkı yalnızca boylamla açıklanır. B de geçersizdir; orta kuşakta olmak enlemin sonucudur, yükseltinin değil.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin kara komşularından biri değildir?

    • A)Bulgaristan
    • B)Gürcistan
    • C)Romanya
    • D)Irak
    • E)İran
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Romanya

    Türkiye'nin kara komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan (Azerbaycan), İran, Irak ve Suriye'dir. Romanya ile ortak bir kara sınırı yoktur; bu ülke Karadeniz üzerinden yalnızca deniz komşusudur. A, B, D ve E ise kara sınırı bulunan ülkelerdir.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun sonuçlarından biri değildir?

    • A)Güneş ışınlarının yıl boyunca dik gelmemesi
    • B)Sekiz ülkeyle kara sınırının bulunması
    • C)Ortalama yükseltinin fazla olması
    • D)Boğazlar yoluyla denizleri birbirine bağlaması
    • E)Üç kıtanın yakınında yer alması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Güneş ışınlarının yıl boyunca dik gelmemesi

    Güneş ışınlarının dik gelmemesi, ülkenin Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yani 36°-42° kuzey enlemleri arasında bulunmasıyla açıklanır ve matematik konumun sonucudur. B, C, D ve E ise ülkenin komşularına, yer şekillerine ve denizlere göre kazandığı niteliklerdir.

  9. Soru 9

    Orta

    Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı alanda bulunması aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırmıştır?

    • A)Ülkede tek saat diliminin kullanılmasını
    • B)Ortalama yükseltinin azalmasını
    • C)Kıyılarda girinti çıkıntının artmasını
    • D)Dört mevsimin belirgin yaşanmasını
    • E)Kıtalar arası ticaret ve kültür etkileşimini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kıtalar arası ticaret ve kültür etkileşimini

    Üç kıtanın kavşağında bulunmak, tarih boyunca ticaret yollarının ve kültürlerin Anadolu üzerinden geçmesini sağlamıştır. A yanlıştır, çünkü tek saat dilimi uygulaması boylam farkıyla ilgili idari bir tercihtir. D ise enlemin sonucudur ve kıtalara yakınlıkla açıklanamaz.

  10. Soru 10

    Zor

    Her 200 m yükseldikçe sıcaklığın ortalama 1 °C azaldığı kabul edilirse, deniz kıyısındaki bir merkezde sıcaklık 24 °C iken aynı enlemde ve Türkiye'nin ortalama yükseltisi olan yaklaşık 1132 m'deki bir merkezde sıcaklık yaklaşık kaç °C olur?

    • A)12,4
    • B)18,3
    • C)19,4
    • D)21,7
    • E)22,6
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 18,3

    Her 200 metrede sıcaklık 1 °C düştüğüne göre, 1132 metrelik ortalama yükselti için kayıp 1132 ÷ 200 = 5,66 °C'dir. Deniz düzeyindeki 24 °C'den bu kayıp çıkarılınca 24 − 5,66 = 18,34 ≈ 18,3 °C bulunur. A seçeneği, her 100 metrede 1 °C düştüğü varsayımıyla yapılan hatalı hesabı; D seçeneği ise her 500 metrede 1 °C düştüğü varsayımını (24 − 1132/500 = 21,7) yansıtır.

  11. Soru 11

    Orta

    Türkiye'de kuzey-güney doğrultusundaki kara ulaşımının doğu-batı doğrultusuna göre daha zor ve maliyetli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ülkenin boylam farkının fazla olması
    • B)Kıyıların girintili çıkıntılı olması
    • C)Akarsu rejimlerinin düzensiz olması
    • D)Dağların doğu-batı doğrultusunda uzanması
    • E)Üç tarafın denizlerle çevrili olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dağların doğu-batı doğrultusunda uzanması

    Doğu-batı doğrultusunda uzanan dağ sıraları kuzey-güney yönündeki yolların önüne çıkar; bu yönde ulaşım ancak geçit, tünel ve viyadüklerle sağlanabildiği için maliyet artar. A yanlıştır, çünkü boylam farkı yalnızca yerel saati etkiler. C ise ulaşımı yerel ölçekte etkileyen ikincil bir unsurdur.

  12. Soru 12

    Kolay

    Türkiye ile arasında kara sınırı bulunmadığı hâlde Karadeniz üzerinden deniz komşusu olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gürcistan
    • B)Bulgaristan
    • C)Ukrayna
    • D)Suriye
    • E)Ermenistan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ukrayna

    Ukrayna'nın Türkiye ile kara sınırı yoktur; iki ülke Karadeniz üzerinden deniz komşusudur. A, B ve D Türkiye'nin kara komşularıdır. E ise hem kara komşusudur hem de denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir.

  13. Soru 13

    Orta

    Türkiye'de yükseltinin fazla olduğu alanlarda tarımsal üretim döneminin kısalması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Yükseldikçe sıcaklığın düşmesiyle
    • B)Boylam farkının artmasıyla
    • C)Denize olan uzaklığın azalmasıyla
    • D)Kıyı uzunluğunun fazla olmasıyla
    • E)Ülkenin Kuzey Yarım Küre'de olmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yükseldikçe sıcaklığın düşmesiyle

    Yükseldikçe sıcaklık düştüğü için bitkilerin gelişebileceği gün sayısı azalır ve don olaylı dönem uzar; bu da tarım mevsimini kısaltır. B yanlıştır, çünkü boylam farkı sıcaklığı değil yerel saati belirler. E de geçersizdir; Kuzey Yarım Küre'de olmak tüm ülke için ortaktır ve yükselti farkını açıklamaz.

  14. Soru 14

    Orta

    Türkiye'nin, zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarına sahip ülkeler ile bu kaynakları tüketen Avrupa ülkeleri arasında yer alması aşağıdakilerden hangisini sağlamıştır?

    • A)Ortalama yükseltisinin artmasını
    • B)Kıyılarının girintili hâle gelmesini
    • C)Dört mevsimin belirginleşmesini
    • D)Enerji koridoru konumu kazanmasını
    • E)Yerel saat farkının azalmasını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Enerji koridoru konumu kazanmasını

    Kaynak ülkelerle pazar ülkeleri arasındaki geçiş alanında bulunmak, boru hatlarının Türkiye üzerinden planlanmasına ve ülkenin enerji koridoru hâline gelmesine yol açmıştır. A ve B yer şekilleriyle ilgili doğal özelliklerdir, konumun ekonomik sonucu değildir. C ise enlemin sonucudur.

  15. Soru 15

    Kolay

    İstanbul ve Çanakkale boğazlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)İstanbul Boğazı, Marmara ile Ege'yi bağlar.
    • B)Marmara ile birlikte Karadeniz'i Ege'ye bağlar.
    • C)İkisi de Akdeniz ile Ege'yi birbirine bağlar.
    • D)Asya ile Afrika kıtalarını birbirinden ayırır.
    • E)Türkiye'nin doğu sınırında yer alır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Marmara ile birlikte Karadeniz'i Ege'ye bağlar.

    İstanbul Boğazı Karadeniz ile Marmara'yı, Çanakkale Boğazı ise Marmara ile Ege'yi bağlar; böylece Marmara Denizi'yle birlikte Karadeniz'den Ege'ye bir su yolu oluşur. A yanlıştır, Marmara ile Ege'yi bağlayan Çanakkale Boğazı'dır. D de hatalıdır; boğazlar Asya ile Avrupa'yı ayırır.

Sponsorlu