Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık — Test 11

Doğru cevap: C — Ordu

Fındığın istediği yıl boyu nemli ve ılıman koşullar Karadeniz kıyı kuşağında bulunur; Ordu, Giresun ve Samsun bu ürünün en çok yetiştirildiği illerdir. Konya ve Nevşehir İç Anadolu'da yer alır; kış donları ve yağış azlığı fındık için elverişsizdir. Erzurum'da yükselti nedeniyle kışlar çok sert geçer, Şanlıurfa'da ise yaz kuraklığı şiddetlidir. Cevap C.

Doğru cevap: E — Hayvanların otlaklarda serbestçe dolaşması

Besi hayvancılığında hayvanlar ağıllarda tutulur, yem bitkileriyle beslenir ve verimi yüksek kültür ırkları tercih edilir; bu nedenle A, B, C ve D besiciliğin özellikleridir. Hayvanların otlaklarda serbestçe dolaşarak beslenmesi ise mera hayvancılığının tanımıdır ve doğal otlaklara bağlı olduğu için verimi yıldan yıla değişir. Cevap E.

Doğru cevap: B — II

Haritada II numaralı il Konya'dır ve İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır; sulanan ovalarıyla şeker pancarı üretiminin merkezidir. I numaralı Aydın Ege, III numaralı Diyarbakır Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndedir ve her ikisinde de yazlar pancarın istediğinden çok daha sıcaktır. IV numaralı Samsun Karadeniz, V numaralı Erzurum Doğu Anadolu Bölgesi'ndedir. Cevap B.

Doğru cevap: A — Makineli tarım N yöresinde daha elverişlidir.

Grafikte ortalama işletme büyüklüğü K'de 4, L'de 8, M'de 12, N'de 16 hektar okunur. İşletmelerin en geniş olduğu yöre N olduğundan traktör ve biçerdöver gibi araçların ekonomik biçimde kullanılması burada daha kolaydır. B yanlıştır; K (4 ha) M'nin (12 ha) iki katı değil üçte biri kadardır. C de yanlıştır, en küçük işletmeler L'de değil K'dedir; E'de belirtilenin tersine M'deki işletmeler N'dekinden dardır. Cevap A.

Doğru cevap: D — İklim koşullarının yöreden yöreye değişmesi

Bir ülkede birbirinden çok farklı istekleri olan ürünlerin birlikte yetiştirilebilmesi, o ülkede farklı iklim tiplerinin görülmesine bağlıdır; Türkiye'de yer şekilleri, yükselti ve denize göre konum iklimi kısa mesafelerde değiştirir. A yanlıştır, çünkü alanın genişliği tek başına ürün çeşidini değil üretim miktarını artırır. B'deki sulama, su açığını kapatır ama sıcaklık isteği farklı olan ürünlerin bir arada yetişmesini sağlayamaz; C'deki makineleşme de verimle ilgilidir. Cevap D.

Doğru cevap: B — Ürünün dünya piyasa fiyatının yükselmesi

Sulama; toprağın nem açığını kapattığı için verimi yükseltir (A), ilk üründen sonra ikinci ürün alınmasına imkân verir (C), sulama isteyen yeni ürünlerin ekilmesini sağlar (D) ve üretimi yağış düzensizliğine karşı güvenceye alır (E). Ürünün dünya piyasasındaki fiyatı ise arz-talep koşullarına göre belirlenir; sulama üretimi artırdığı için fiyatı düşürücü bile olabilir. Cevap B.

Doğru cevap: C — Dalgaların doğrudan çarptığı, açık ve düz olması

Kafeslerin dalgalarla sürüklenmemesi için kıyının korunaklı olması gerekir; koylarla parçalanmış kıyılar (A) bu yüzden tercih edilir. Akıntı, kafeslerin altında biriken atıkları uzaklaştırıp oksijen sağladığından (B), yeterli derinlik kafeslerin taban çamuruna oturmasını önlediğinden (D), su sıcaklığı ise türün gelişme hızını belirlediğinden (E) olumlu koşullardır. Dalgalara açık, düz kıyılar ise kafesleri doğrudan fırtına etkisine bıraktığı için elverişsizdir. Cevap C.

Doğru cevap: A — İç Anadolu

Tiftik keçisinin yararlandığı bozkırlar ve istediği kurak karasal iklim, Türkiye'de en geniş alanı İç Anadolu'da kaplar; hayvanın adını aldığı Ankara da bu bölgededir. C yanlıştır, çünkü Karadeniz kıyıları yıl boyu nemlidir ve bozkır değil ormanla kaplıdır. D ve E'deki Akdeniz ile Ege kıyılarında keçi yetiştiriciliği tiftik değil, makiliklerden yararlanan kıl keçisi biçimindedir. B'deki Doğu Anadolu'da ise kışların çok sert geçmesi ve otlakların kar altında kalması bu yetiştiriciliği sınırlandırır. Cevap A.

Doğru cevap: E — Tarımda makine kullanımının artmasıyla

Daha az insanla aynı ya da daha çok ürün alınabilmesi, iş gücünün yerini makinenin almasıyla mümkün olur; sulama, gübre ve sertifikalı tohum kullanımı da birim alandan alınan verimi yükseltmiştir. A yanlıştır, çünkü Türkiye'de ekili dikili alan uzun süredir belirgin biçimde genişlememektedir. C de yanlıştır; nadasın genişlemesi üretimi düşürürdü. D'deki ithalat değişimi ise üretim miktarını değil dış ticaret dengesini ilgilendirir. Cevap E.

Doğru cevap: D — IV

Haritada IV numaralı il Erzurum'dur; Erzurum-Kars bölümündeki yüksek platolar yaz yağışlarıyla beslenen çayırlarıyla büyükbaş hayvancılığın merkezidir. I numaralı İzmir Ege, III numaralı Adana Akdeniz Bölgesi'ndedir; her ikisinde de yaz kuraklığı otlakları kuruttuğu için mera hayvancılığı sınırlıdır. II numaralı Tekirdağ Marmara, V numaralı Samsun ise Karadeniz Bölgesi'ndedir. Cevap D.

Doğru cevap: A — I

Haritada II numaralı Gaziantep, III numaralı Şanlıurfa, IV numaralı Diyarbakır ve V numaralı Siirt Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır. I numaralı Malatya ise Fırat'ın kuzeyinde, Doğu Anadolu Bölgesi'ndedir; bu nedenle bölge dışında kalan tek il I'dir. III yanlıştır, çünkü Şanlıurfa sulamanın en geniş alana yayıldığı ildir. IV de yanlıştır; Diyarbakır, Dicle havzasındaki sulama alanlarıyla bölgenin içindedir. Cevap A.

Doğru cevap: C — Yıllık yağışın tarım için yetersiz kalması

Grafikte nadas payı K'de %10, L'de %20, M'de %30, N'de %40 okunur; en yüksek oran N yöresine aittir. Nadas, toprakta iki yılın nemini biriktirmek için uygulandığından yağışın yetersiz olduğu yarı kurak alanlarda yaygınlaşır. B yanlıştır; sulama yapılabilen yerlerde toprağı boş bırakmaya gerek kalmaz, nadas oranı düşer. A'daki eğim erozyonla, E'deki nüfus yoğunluğu iş gücüyle ilgilidir; ikisi de toprağın bir yıl dinlendirilmesini gerektirmez. Cevap C.

Doğru cevap: D — I ve II

Sulamanın yaygınlaşması, bitkinin su ihtiyacının yağıştan bağımsız biçimde karşılanması demektir; bu nedenle I doğrudur. Kuru tarım ürünü olan buğdayın yerini pamuk ve mısırın alması ise ürün deseninin değiştiğini gösterir, II de doğrudur. III yanlıştır: metinde sulanabilen alanın genişlediği belirtilmiştir, toplam tarım alanının büyüklüğü hakkında bir veri verilmemiştir. Bu yüzden III'ü içeren C ve E elenir, yalnız I'i veren A ise eksik kalır. Cevap D.

Doğru cevap: B — İşletmelerin tümünün sulanır duruma geldiği

İhracat değerinin iki katına çıkması, üretimin pazara ve dış satıma yönelen bölümünün büyüdüğünü (A) ve tarımın dış ticaretteki yerini koruduğunu (E) gösterir. Tarımda çalışan payının azalmasına karşın üretimin sürmesi iş gücü veriminin yükselmiş olabileceğine (C), bu nüfusun başka sektörlere geçtiğine (D) işaret eder. İşletmelerin tümünün sulanır duruma geldiği ise verilen bilgilerden çıkarılamayacak kadar kesin bir yargıdır; sulama oranıyla ilgili hiçbir veri yoktur. Cevap B.

Doğru cevap: E — Konya Ovası'nda makine kullanımının daha yaygın olması

Geniş, düz ve tek parça tarlalarda traktör ve biçerdöver kolayca çalışabilir; bu nedenle Konya Ovası'nda makineli tarım yaygındır. Eğimli ve parçalı alanlarda ise iş büyük ölçüde insan gücüyle yapılır, dolayısıyla D yanlıştır; iş gücü ihtiyacı fazla olan yöre Doğu Karadeniz'dir. A da yanlıştır, çünkü yıl boyu yağışlı Doğu Karadeniz'de sulama ihtiyacı yağışı yetersiz olan Konya Ovası'ndan azdır. C'de belirtilenin tersine, geniş tarım alanları Konya Ovası'ndadır. Cevap E.