KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm — Test 6

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 189 soru kitap sırasına göre 13 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Bir ülke, sattığı ürünler ham madde ağırlıklı iken satın aldığı ürünler ileri teknoloji ürünüdür. Bu ülke uzun yıllar dış ticaret açığı vermektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sattığı ürünlerin biriminin aldıklarına göre çok ucuz olması
    • B)Sattığı ürün miktarının aldığı ürün miktarından fazla olması
    • C)Ürünlerini yalnızca komşu ülkelere satması
    • D)İthalatını yalnızca deniz yoluyla yapması
    • E)Nüfusunun her yıl azalıyor olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sattığı ürünlerin biriminin aldıklarına göre çok ucuz olması

    Ham madde birim değeri düşük, ileri teknoloji ürünlerinin birim değeri yüksektir; miktar olarak çok satsa bile ülke parasal olarak daha az kazanıp daha çok ödediğinden açık büyür. Bu nedenle sorun ticaretin miktarında değil, ürünlerin katma değerindedir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Bir ülkenin ihracatının ithalatından fazla olması durumu aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

    • A)Dış ticaret açığı
    • B)Bütçe açığı
    • C)Dış ticaret fazlası
    • D)Enflasyon
    • E)Kamu borcu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dış ticaret fazlası

    Dış satımın dış alımdan fazla olması dış ticaret fazlası olarak adlandırılır ve dengeyi olumlu etkiler. Dış ticaret açığı bunun tersi durumu anlatır; bütçe açığı ve enflasyon ise kamu maliyesi ve fiyatlarla ilgili kavramlardır.

  3. Soru 3

    Orta

    Türkiye'de turizm gelirlerinin artması, dış ticaret açığının etkisini azaltıcı bir rol oynamaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Turizmin ithalat miktarını doğrudan sıfıra indirmesi
    • B)Turizmin tarım üretimini artırması
    • C)Turizmin ihracat vergilerini yükseltmesi
    • D)Turizmin ulaşım maliyetlerini artırması
    • E)Turizmin ülkeye mal satışı olmadan döviz girişi sağlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Turizmin ülkeye mal satışı olmadan döviz girişi sağlaması

    Turizm, yurt dışından gelen ziyaretçilerin harcamalarıyla ülkeye döviz kazandırır ve bu gelir dış alım için gereken kaynağı desteklediğinden açığın etkisini hafifletir. Turizm ithalatı sıfırlamaz; yalnızca dengeyi olumlu yönde etkileyen bir gelir kalemidir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin tarıma dayalı ihraç ürünleri arasında gösterilebilir?

    • A)Doğal gaz, kömür ve uranyum
    • B)Fındık, kuru üzüm ve kuru kayısı
    • C)Ham petrol, benzin ve motorin
    • D)Yarı iletken çip ve işlemci
    • E)Uçak gövdesi ve türbin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fındık, kuru üzüm ve kuru kayısı

    Fındık, kuru üzüm ve kuru kayısı Türkiye'nin dünya pazarlarında öne çıkan tarımsal dış satım ürünleridir. Enerji kaynakları ve ileri teknoloji ürünleri ise Türkiye'nin ithal ettiği kalemler arasında yer aldığından diğer seçenekler yanlıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Bir ülkenin ihracatı 90 milyar dolar, ithalatı 150 milyar dolardır. Ülke ayrıca turizmden 30 milyar dolar gelir elde etmiştir. Buna göre turizm geliri hesaba katıldığında ülkenin dış açığı kaç milyar dolara iner ve karşılama oranı yüzde kaç olur?

    • A)60 milyar dolar - %60
    • B)30 milyar dolar - %80
    • C)60 milyar dolar - %40
    • D)30 milyar dolar - %60
    • E)90 milyar dolar - %60
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 30 milyar dolar - %60

    Dış ticaret açığı 150 - 90 = 60 milyar dolardır; 30 milyar dolarlık turizm geliri eklendiğinde kalan açık 30 milyar dolara iner. Karşılama oranı yalnızca mal ticaretine göre hesaplandığından 90/150 x 100 = %60 olarak kalır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede dış ticaretin gelişmesini zorlaştıran etkenlerden biridir?

    • A)Limanların modern donanıma sahip olması
    • B)Üretimde standartların yükseltilmesi
    • C)Ürün çeşitliliğinin artması
    • D)Komşu ülkelerle karşılıklı ticaret anlaşmalarının yapılması
    • E)Ulaşım altyapısının yetersiz ve pazarlara uzak olunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ulaşım altyapısının yetersiz ve pazarlara uzak olunması

    Yetersiz ulaşım altyapısı ve pazara uzaklık, taşıma maliyetini artırıp teslim sürelerini uzattığı için dış ticareti güçleştirir. Modern limanlar, standartların yükselmesi ve anlaşmalar ise ticareti kolaylaştıran unsurlardır.

  7. Soru 7

    Orta

    Türkiye'de kurulan serbest bölgelerin amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

    • A)İhracata yönelik yatırımları artırmak
    • B)Yabancı sermayeyi ülkeye çekmek
    • C)Ülkenin dış ticaretini tümüyle durdurarak iç pazarı korumak
    • D)Yeni istihdam alanları oluşturmak
    • E)İleri üretim ve yönetim tekniklerinin ülkeye girişini sağlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ülkenin dış ticaretini tümüyle durdurarak iç pazarı korumak

    Serbest bölgeler dış ticareti durdurmak için değil, tam tersine ihracatı ve yabancı yatırımı artırmak amacıyla kurulur. İstihdam yaratmak ve yeni teknolojilerin ülkeye gelmesini sağlamak da bu bölgelerin bilinen amaçlarındandır.

  8. Soru 8

    Orta

    Bir bölgede organize sanayi bölgesi kurulmasının o bölgenin ticaretine etkisi aşağıdakilerden hangisi olur?

    • A)Üretim arttığı için hem iç hem dış ticaret hacmi genişler.
    • B)Yalnızca tarım ürünü satışı artar, sanayi ürünü satışı azalır.
    • C)Bölgede ticaret tümüyle durur.
    • D)Yalnızca ithalat yapılır, ihracat sona erer.
    • E)Ticaret hacmi değişmez, yalnızca nüfus azalır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Üretim arttığı için hem iç hem dış ticaret hacmi genişler.

    Sanayi üretiminin artması hem yurt içi pazara hem de dış pazarlara sunulan mal miktarını çoğaltarak ticareti canlandırır. Üretim artışının ticareti durdurması ya da yalnızca ithalata yol açması ekonomik olarak tutarsızdır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Bir malın üretildiği yerden tüketiciye ulaşana kadar geçtiği alım satım sürecine ticaret denir. Buna göre ticaretin yapılabilmesi için öncelikle aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

    • A)Ülke nüfusunun tamamının kentlerde yaşıyor olması
    • B)Üretim fazlasının ve bu ürüne talebin bir arada olması
    • C)Ülkenin denize kıyısının bulunması
    • D)Ülkede tek tip ürün üretilmesi
    • E)Tüm üretimin devlet eliyle yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üretim fazlasının ve bu ürüne talebin bir arada olması

    Ticaretin doğması için bir yerde tüketilenden fazla ürün bulunması ve başka bir yerde bu ürüne gereksinim duyulması gerekir. Denize kıyı olmak ya da nüfusun kentte yaşaması ticareti kolaylaştırabilir ama zorunlu koşul değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Bir ülkede kişi başına düşen gelirin artması, o ülkede iç ticaret hacmini nasıl etkiler?

    • A)Üretim durduğu için iç ticaret hacmi azalır.
    • B)İç ticaret yerini tümüyle dış ticarete bırakır.
    • C)İç ticaret hacmi gelir düzeyindeki artıştan etkilenmez.
    • D)Satın alma gücü yükseldiği için iç ticaret hacmi artar.
    • E)Yalnızca tarım ürünlerinin satışı yasaklanır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Satın alma gücü yükseldiği için iç ticaret hacmi artar.

    Gelir düzeyi yükseldikçe hane halkının harcama kapasitesi büyür ve mal talebinin artmasıyla iç ticaret canlanır. Gelir artışının üretimi durdurması ya da iç ticareti ortadan kaldırması beklenemez.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıda dört ülkenin bir yıla ait ihracat ve ithalat değerleri milyar dolar olarak verilmiştir. K ülkesi: 120 - 100 L ülkesi: 80 - 160 M ülkesi: 200 - 250 N ülkesi: 60 - 60 Buna göre bu ülkelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)K ülkesi dış ticaret fazlası vermiştir.
    • B)L ülkesinin karşılama oranı %50'dir.
    • C)M ülkesinin karşılama oranı L ülkesinden düşüktür.
    • D)N ülkesinin dış ticareti dengededir.
    • E)En büyük dış ticaret açığı L ülkesine aittir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — M ülkesinin karşılama oranı L ülkesinden düşüktür.

    M ülkesinin karşılama oranı 200/250 x 100 = %80, L ülkesininki ise 80/160 x 100 = %50 olduğundan M'nin oranı L'den yüksektir; bu nedenle C'deki ifade yanlıştır. K ülkesi 120 - 100 = 20 milyar dolar dış ticaret fazlası vermiş, N ülkesinin ihracatı ile ithalatı eşit olduğu için dış ticareti dengede kalmış, en büyük dış ticaret açığı ise 160 - 80 = 80 milyar dolarla L ülkesinde görülmüştür (M'nin açığı 250 - 200 = 50 milyar dolardır).

  12. Soru 12

    Orta

    Ümit Burnu'nun keşfedilmesiyle Avrupa ile Asya arasındaki ticaretin okyanuslara kayması, Akdeniz ve Anadolu üzerinden işleyen kara yollarını nasıl etkilemiştir?

    • A)Bu yolların ticaretteki önemi bir süre azalmıştır.
    • B)Bu yollarda taşınan mal miktarı hemen artmıştır.
    • C)Bu yollar tamamen ortadan kalkmıştır.
    • D)Bu yollar yalnızca deniz taşımacılığına dönüşmüştür.
    • E)Bu yollarda yalnızca yolcu taşımacılığı yasaklanmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu yolların ticaretteki önemi bir süre azalmıştır.

    Okyanus güzergâhlarının kullanılmaya başlanmasıyla mallar Akdeniz ve Anadolu kara yolları yerine gemilerle taşınmış, bu da geleneksel güzergâhların önemini azaltmıştır. Yollar bütünüyle yok olmadığı için tamamen ortadan kalktığı ifadesi aşırı bir yorumdur.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi dış ticaret kapsamında değerlendirilmez?

    • A)Türkiye'nin Almanya'ya otomobil satması
    • B)Türkiye'nin Rusya'dan doğal gaz ve ham petrol alması
    • C)Türkiye'nin Irak'a gıda ürünleri satması
    • D)Adana'da üretilen pamuğun Kayseri'deki fabrikaya satılması
    • E)Türkiye'nin Çin'den elektronik ürün ve parça alması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Adana'da üretilen pamuğun Kayseri'deki fabrikaya satılması

    Dış ticaret, farklı ülkeler arasındaki alım satımı ifade eder; Adana ile Kayseri arasındaki satış ülke sınırları içinde kaldığından iç ticarettir. Diğer seçeneklerin tümünde işlem başka ülkelerle yapıldığı için dış ticaret kapsamındadır.

  14. Soru 14

    Orta

    Türkiye'nin dış ticaretinde Avrupa ülkelerinin önemli bir paya sahip olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa ülkelerinin tarım ürünü üretmemesi
    • B)Türkiye'nin yalnızca Avrupa'ya satış yapabilmesi
    • C)Avrupa ülkelerinin nüfusunun sürekli artması
    • D)Türkiye'nin başka kıtalarla ulaşım bağlantısının olmaması
    • E)Coğrafi yakınlık, ulaşım bağlantıları ve ticaret anlaşmaları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Coğrafi yakınlık, ulaşım bağlantıları ve ticaret anlaşmaları

    Avrupa pazarına yakınlık taşıma süresini ve maliyetini düşürür; buna gümrük kolaylıkları ve yerleşmiş ticari ilişkiler eklenince bu ülkelerin payı yükselir. Türkiye'nin başka kıtalarla ticaret yapamadığı ya da yalnızca Avrupa'ya satış yaptığı savı gerçeği yansıtmaz.

  15. Soru 15

    Zor

    Bir ülkede ihraç ürünleri içinde işlenmiş sanayi ürünlerinin payının yıllar içinde artması, aşağıdakilerden hangisinin göstergesi kabul edilir?

    • A)Tarımsal üretimin tamamen bittiğinin
    • B)Üretimde katma değerin yükseldiğinin
    • C)İthalatın tümüyle durduğunun
    • D)Nüfusun kırsal alanda toplandığının
    • E)Ulaşım ağının kullanılmaz duruma geldiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üretimde katma değerin yükseldiğinin

    Ham madde yerine işlenmiş ürün satmak, birim başına elde edilen gelirin ve üretimdeki katma değerin arttığını gösterir; bu da sanayileşme düzeyinin yükseldiğine işaret eder. Sanayi ürünü payının artması tarımın bittiği ya da ithalatın durduğu anlamına gelmez.

Sponsorlu