KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Sorular — Test 11

KPSS Coğrafya dersinin Karma Sorular konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 214 soru kitap sırasına göre 15 teste bölünmüştür; bu sayfa 11. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay5 orta8 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Türkiye'nin yüz ölçümü bakımından ikinci büyük gölü İç Anadolu'da yer alır; derinliği birkaç metreyi geçmediği için yaz aylarında büyük ölçüde çekilir ve tabanında tuz tabakası oluşur. Ülke tuz üretiminin önemli bölümü buradan sağlanır. Yukarıda özellikleri verilen göl aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Akşehir Gölü
    • B)Tuz Gölü
    • C)Eber Gölü
    • D)Seyfe Gölü
    • E)Sultan Sazlığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Tuz Gölü

    Tuz Gölü; Ankara, Konya ve Aksaray il sınırlarının birleştiği kapalı havzada yer alır, Van Gölü'nden sonra Türkiye'nin ikinci büyük gölüdür ve derinliği çok az olduğu için yaz buharlaşmasıyla çekilerek tabanında tuz bırakır. Seyfe Gölü (Kırşehir) ile Sultan Sazlığı (Kayseri) de İç Anadolu'daki sulak alanlardır ve Ramsar listesindedir, ancak hiçbiri ülkenin ikinci büyük gölü değildir. Akşehir ve Eber gölleri ise Afyonkarahisar-Konya çevresindeki sığ tatlı su gölleridir, tuz üretimiyle anılmazlar. Cevap B.

  2. Soru 2

    Zor

    Türkiye'de pek çok gıda ürünü, üretildiği yöreyle özdeşleştiği için coğrafi işaretle korunmaktadır. Buna göre, aşağıdaki coğrafi işaretli ürün-yöre eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Maraş dondurması - Kahramanmaraş
    • B)Afyon kaymağı - Afyonkarahisar
    • C)Çorum leblebisi - Çorum
    • D)Tombul fındık - Sinop
    • E)Gemlik zeytini - Bursa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Tombul fındık - Sinop

    Tombul fındık Giresun ile özdeşleşmiş bir üründür ve 'Giresun tombul fındığı' adıyla tescillenmiştir; Sinop bir Karadeniz ili olsa da fındık üretiminin merkezi değildir, bu nedenle D eşleştirmesi yanlıştır. Maraş dondurması keçi sütü ve salebiyle Kahramanmaraş'a, Afyon kaymağı ise haşhaş küspesiyle beslenen mandaların sütü sayesinde Afyonkarahisar'a özgüdür. Çorum leblebisi ve Bursa'nın Gemlik ilçesiyle anılan siyah zeytin de doğru eşleştirmelerdir. Cevap D.

  3. Soru 3

    Zor

    Türkiye'de bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla yürütülen bölgesel kalkınma projeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)KOP - Doğu Karadeniz kıyı kuşağı
    • B)GAP - Fırat ve Dicle havzaları
    • C)DAP - Doğu Anadolu illeri
    • D)DOKAP - Doğu Karadeniz illeri
    • E)GAP - Harran Ovası'nın sulanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — KOP - Doğu Karadeniz kıyı kuşağı

    KOP, Konya Ovası Projesi'nin kısaltmasıdır; İç Anadolu'daki kapalı havzada başta Konya, Karaman, Aksaray ve Niğde olmak üzere sulama ve tarımsal kalkınmayı hedefler, Doğu Karadeniz kıyısıyla ilgisi yoktur. Bu nedenle A yanlıştır. Doğu Karadeniz'i kapsayan proje DOKAP olduğundan D doğrudur. GAP Fırat ve Dicle havzalarında yürütülür ve Atatürk Barajı'ndan beslenen Şanlıurfa Tünelleri sayesinde Harran Ovası sulanır; B ve E doğrudur. DAP ise Doğu Anadolu illerini kapsayan bölgesel kalkınma projesidir. Cevap A.

  4. Soru 4

    Zor

    Türkiye'deki büyük köprü projeleriyle ilgili şu bilgiler verilmiştir: I. 1915 Çanakkale Köprüsü, Çanakkale Boğazı'nı Lapseki ile Gelibolu arasında geçen bir asma köprüdür. II. Osmangazi Köprüsü, İzmit Körfezi üzerinde Kocaeli ile Yalova arasında kurulmuştur. III. Yavuz Sultan Selim Köprüsü, İstanbul Boğazı'ndaki ilk karayolu köprüsüdür. Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    1915 Çanakkale Köprüsü 2022'de hizmete girmiştir; Çanakkale Boğazı'nı Lapseki ile Gelibolu arasında geçer ve orta açıklığı 2023 metredir. Osmangazi Köprüsü ise 2016'da açılmış, İzmit Körfezi'ni Kocaeli ile Yalova arasında geçerek İstanbul-İzmir otoyolunun körfez geçişini sağlamıştır; bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır: İstanbul Boğazı'ndaki ilk karayolu köprüsü 1973'te açılan Boğaziçi Köprüsü'dür, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ise 2016'da açılan üçüncü köprüdür. III'ü doğru sayan B, D ve E elenir. Cevap C.

  5. Soru 5

    Orta

    İstanbul Boğazı'nın tabanının altından geçen iki büyük tüp geçitten biri raylı sistem, diğeri karayolu trafiği içindir. Buna göre, bu geçitlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Marmaray karayolu, Avrasya Tüneli raylı sistem geçididir.
    • B)Marmaray raylı sistem, Avrasya Tüneli karayolu geçididir.
    • C)İkisi de yalnızca yük taşımacılığına ayrılmış geçitlerdir.
    • D)İkisi de Marmara Denizi'nin altından geçmektedir.
    • E)İkisi de Haliç'in altından geçerek Trakya'ya ulaşır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Marmaray raylı sistem, Avrasya Tüneli karayolu geçididir.

    Marmaray, İstanbul Boğazı'nın tabanına yerleştirilen batırma tüp tünelle Asya ve Avrupa yakalarını birbirine bağlayan raylı sistem hattıdır ve 2013'te hizmete girmiştir. Avrasya Tüneli ise 2016'da açılan, boğaz tabanının altında delinmiş iki katlı bir karayolu tünelidir; bu nedenle A seçeneğindeki eşleştirme terstir. İki geçit de Boğaz'ın altından geçer, Marmara Denizi'nin ya da Haliç'in altından geçmez, dolayısıyla D ve E yanlıştır. Marmaray banliyö ve anahat yolcu taşımacılığında kullanıldığı için C de doğru değildir. Cevap B.

  6. Soru 6

    Zor

    Türkiye'de yenilenebilir enerji yatırımlarının dağılımıyla ilgili şu bilgiler verilmiştir: I. Rüzgâr santrallerinin kurulu gücü en çok Ege ve Marmara'nın kıyı kesimlerinde toplanmıştır. II. Jeotermal elektrik üretimi ağırlıklı olarak Büyük Menderes Grabeni çevresinde yoğunlaşmıştır. III. Güneş enerjisi santralleri için en elverişli alanlar Doğu Karadeniz kıyılarıdır. Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    Türkiye'de rüzgâr hızının sürekli ve yüksek olduğu alanlar Çanakkale, Balıkesir ve İzmir gibi Ege-Marmara kıyılarıdır; rüzgâr santrallerinin kurulu gücü de burada toplanmıştır, bu yüzden I doğrudur. Jeotermal elektrik üretimi Denizli, Aydın ve Manisa'yı içine alan Büyük Menderes Grabeni çevresinde yoğunlaşır; Türkiye'nin ilk jeotermal santrali 1984'te Denizli Sarayköy'deki Kızıldere'de kurulmuştur, dolayısıyla II de doğrudur. III yanlıştır: Doğu Karadeniz kıyıları yıl boyu bulutlu ve yağışlı olduğu için güneşlenme süresi en kısa olan yerlerdendir; büyük güneş santralleri Konya Karapınar ve Şanlıurfa çevresi gibi güneşlenmenin fazla olduğu alanlarda kurulur. III'ü doğru sayan C ve D elenir. Cevap E.

  7. Soru 7

    Orta

    Türkiye'nin yüz ölçümü bakımından en büyük tatlı su gölü, Toroslar'ın iç kesiminde Konya ile Isparta il sınırları içinde yer alır; çevresindeki yerleşmelerin içme suyu ve sulama kaynağıdır ve millî park statüsüyle korunmaktadır. Yukarıda sözü edilen göl aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Beyşehir Gölü
    • B)Eğirdir Gölü
    • C)İznik Gölü
    • D)Sapanca Gölü
    • E)Uluabat (Apolyont) Gölü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Beyşehir Gölü

    Beyşehir Gölü, Konya ile Isparta arasında Toroslar'ın karstik alanında yer alır ve Türkiye'nin en büyük tatlı su gölüdür; Beyşehir Gölü Millî Parkı ile korunmaktadır. Eğirdir Gölü de Göller Yöresi'nde bir tatlı su gölüdür, ancak yüz ölçümü Beyşehir'den küçüktür. İznik ve Sapanca gölleri Marmara Bölgesi'nde tektonik kökenli, çok daha küçük göllerdir. Uluabat (Apolyont) Gölü ise Bursa'da sığ bir sulak alandır ve Ramsar listesinde yer alır. Cevap A.

  8. Soru 8

    Zor

    Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne ilk kez 1985 yılında üç alan birden alınmıştır. Bu alanlardan biri Sivas'taki bir cami-darüşşifa yapısı, biri İstanbul'un tarihî yarımadası, biri de İç Anadolu'daki bir millî parktır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1985'te listeye alınan bu üç alandan biridir?

    • A)Nemrut Dağı
    • B)Safranbolu Şehri
    • C)Göreme Millî Parkı ve Kapadokya
    • D)Truva Antik Kenti
    • E)Hattuşa: Hitit İmparatorluğu Başkenti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Göreme Millî Parkı ve Kapadokya

    Türkiye 1985'te İstanbul'un Tarihî Alanları, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ile Göreme Millî Parkı ve Kapadokya'yı listeye kaydettirmiştir; soruda İç Anadolu'daki millî park diye tanımlanan alan Nevşehir'deki Göreme'dir. Hattuşa (Çorum) 1986'da, Nemrut Dağı (Adıyaman) ise 1987'de listeye alınmıştır; bir iki yıl sonraki bu kayıtlar ilk üçün içinde değildir. Safranbolu Şehri 1994'te, Truva Antik Kenti 1998'de listeye girmiştir. Cevap C.

  9. Soru 9

    Orta

    Kommagene Krallığı'ndan kalan dev heykelleri ve kral tümülüsüyle bilinen, hem millî park statüsü taşıyan hem de UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan Nemrut Dağı aşağıdaki illerden hangisindedir?

    • A)Malatya
    • B)Şanlıurfa
    • C)Bitlis
    • D)Adıyaman
    • E)Elazığ
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Adıyaman

    Kommagene Krallığı'nın kral mezarı ve dev heykelleriyle tanınan Nemrut Dağı, Adıyaman'ın Kâhta ilçesi sınırları içindedir; alan 1987'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmış, ayrıca Nemrut Dağı Millî Parkı olarak koruma altına alınmıştır. Bitlis'teki Nemrut Dağı ise bambaşka bir yerdir: Van Gölü'nün batısındaki sönmüş volkandır ve kraterinde Nemrut Krater Gölü bulunur; aynı adı taşımaları yaygın bir karışıklığa yol açar. Malatya'nın Dünya Mirası alanı Arslantepe Höyüğü, Şanlıurfa'nınki ise Göbeklitepe'dir. Cevap D.

  10. Soru 10

    Zor

    Haritada boyanarak numaralandırılmış beş ilin her birinde, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bir alan bulunmaktadır. Buna göre, bu illerden hangisi İç Anadolu Bölgesi sınırları içinde değildir?

    Soru 10 görseli
    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    Haritada IV numaralı il Denizli'dir; Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alır ve Dünya Mirası Listesi'ndeki Pamukkale-Hierapolis bu ildedir. I numaralı Nevşehir (Göreme Millî Parkı ve Kapadokya), II numaralı Konya (Çatalhöyük Neolitik Alanı), III numaralı Sivas (Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası) ve V numaralı Ankara (Gordion) İç Anadolu Bölgesi illeridir. Denizli'nin İç Anadolu ile arasındaki geçiş konumu nedeniyle bu bölgede sanılması yaygın bir hatadır. Cevap D.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki haritada beş il I, II, III, IV ve V numaralarıyla işaretlenmiştir. Bu illerin her birinde büyük ölçekli bir altyapı ya da enerji yatırımı bulunmaktadır. Buna göre, bu illerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

    Soru 11 görseli
    • A)I numaralı ildeki baraj GAP kapsamında Fırat üzerinde kurulmuştur.
    • B)Kurulu gücü en yüksek hidroelektrik santral II numaralı ildedir.
    • C)III numaralı ilde bir boğazı geçen asma köprü hizmet vermektedir.
    • D)Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu, IV numaralı ilde yer alır.
    • E)V numaralı il, İzmit Körfezi'ni geçen asma köprünün bir ucundadır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kurulu gücü en yüksek hidroelektrik santral II numaralı ildedir.

    Haritada II numaralı il Elazığ'dır ve Fırat üzerindeki Keban Barajı buradadır; ancak Türkiye'nin kurulu gücü en yüksek hidroelektrik santrali Keban değil, I numaralı Şanlıurfa ile Adıyaman sınırındaki Atatürk Barajı'nın santralidir. Bu nedenle B yanlıştır. Atatürk Barajı GAP kapsamında Fırat üzerinde kurulduğundan A doğrudur. III numaralı Çanakkale'de 1915 Çanakkale Köprüsü boğazı geçer, IV numaralı Mersin'in Gülnar ilçesinde Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu yer alır. V numaralı Kocaeli ise İzmit Körfezi'ni geçen Osmangazi Köprüsü'nün kuzey ucunu taşır. Cevap B.

  12. Soru 12

    Kolay

    Yer altından çıkan, kalsiyum bikarbonat bakımından zengin sıcak suların yamaçta basamaklı beyaz travertenler oluşturmasıyla ünlü olan ve antik Hierapolis kentiyle birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan alan hangi ildedir?

    • A)Denizli
    • B)Afyonkarahisar
    • C)Aydın
    • D)Manisa
    • E)Burdur
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Denizli

    Pamukkale travertenleri Denizli'nin Pamukkale ilçesindedir; alan, antik Hierapolis kentiyle birlikte 1988'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne karma miras olarak alınmıştır. Afyonkarahisar ve Aydın da jeotermal kaynaklarıyla bilinir, ancak travertenleriyle listeye giren alan bu illerde değildir. Manisa'nın UNESCO kapsamındaki değeri Kula-Salihli Küresel Jeoparkı'dır; Burdur ise Ramsar listesindeki Burdur Gölü ile anılır. Cevap A.

  13. Soru 13

    Kolay

    Volkanik tüflerin aşınmasıyla oluşan peribacaları, yer altı şehirleri ve kaya kiliseleriyle tanınan, millî park statüsü yanında UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde de yer alan Kapadokya yöresinin merkezi hangi ildedir?

    • A)Kayseri
    • B)Niğde
    • C)Nevşehir
    • D)Aksaray
    • E)Konya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Nevşehir

    Göreme Millî Parkı ve Kapadokya 1985'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır ve yörenin merkezi Nevşehir'dir. Kapadokya'nın sınırları Kayseri, Niğde ve Aksaray topraklarına da uzanır; ancak Göreme, Ürgüp ve Avanos gibi peribacalarının yoğunlaştığı yerleşmeler Nevşehir ilindedir. Konya'nın Dünya Mirası alanı ise Çatalhöyük Neolitik Alanı'dır ve peribacalarıyla ilgisi yoktur. Cevap C.

  14. Soru 14

    Orta

    Akdeniz kıyısında bir akarsuyun denize döküldüğü yerde oluşan, deniz kaplumbağalarının ve yumuşak kabuklu Nil kaplumbağasının üreme alanı olan, Ramsar Sözleşmesi kapsamında korunan sulak alan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sultan Sazlığı
    • B)Seyfe Gölü
    • C)Kızılırmak Deltası
    • D)Gediz Deltası
    • E)Göksu Deltası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Göksu Deltası

    Göksu Deltası, Göksu Nehri'nin Mersin'in Silifke ilçesi yakınında Akdeniz'e döküldüğü yerde oluşmuştur; Türkiye'nin 1994'te kaydettirdiği ilk Ramsar alanlarından biridir ve deniz kaplumbağalarıyla yumuşak kabuklu Nil kaplumbağasının üreme alanıdır. Kızılırmak ve Gediz deltaları da Ramsar alanıdır, ancak biri Karadeniz'e (Samsun), diğeri Ege Denizi'ne (İzmir) açılır. Sultan Sazlığı Kayseri'de, Seyfe Gölü ise Kırşehir'de bulunan iç kesim sulak alanlarıdır; ikisi de delta değildir. Cevap E.

  15. Soru 15

    Zor

    Bir üreticiler birliği, yörelerinde yetişen bir meyveyi coğrafi işaretle korumak istemektedir. Meyve yalnızca bu yörenin toprak ve iklim koşullarında istenen nitelikleri kazanmakta; hasattan kurutmaya kadar bütün işlemler de aynı yörede yapılmaktadır. Buna göre, bu ürünün tescili ve statüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Menşe adı olarak, Türk Patent ve Marka Kurumunca tescillenebilir.
    • B)Mahreç işareti olarak, Ticaret Bakanlığınca tescillenebilir.
    • C)Yalnızca marka olarak tescillenir, coğrafi işaret koruması alamaz.
    • D)Ancak Avrupa Birliği'ne başvurularak tescil edilmesi mümkündür.
    • E)Tarım ürünleri coğrafi işaret kapsamı dışında kaldığından tescillenemez.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Menşe adı olarak, Türk Patent ve Marka Kurumunca tescillenebilir.

    6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre, ürünün tüm ya da esas nitelikleri belirli bir coğrafi alandan kaynaklanıyor ve üretim, işleme ile diğer işlemlerin tamamı o alanda gerçekleşiyorsa ürün menşe adı olarak tescillenir; Türkiye'de coğrafi işaret tescilini Türk Patent ve Marka Kurumu yapar. Mahreç işaretinde işlemlerden en az birinin alanda yapılması yeterlidir ve tescili veren makam yine aynı kurumdur, Ticaret Bakanlığı değildir; bu yüzden B yanlıştır. Marka ile coğrafi işaret birbirinin alternatifi olmadığından C de doğru değildir. Avrupa Birliği tescili ulusal tescilin yerine geçmez, tarım ürünleri ise coğrafi işaret korumasının merkezinde yer alır. Cevap A.

Sponsorlu