KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Sorular — Test 12

KPSS Coğrafya dersinin Karma Sorular konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 214 soru kitap sırasına göre 15 teste bölünmüştür; bu sayfa 12. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay8 orta7 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Türkiye'nin ilk jeotermal elektrik santrali 1984 yılında, Büyük Menderes Grabeni içindeki Sarayköy ilçesinde bulunan Kızıldere sahasında işletmeye açılmıştır. Buna göre, bu santral hangi ildedir?

    • A)Aydın
    • B)Manisa
    • C)Afyonkarahisar
    • D)Denizli
    • E)İzmir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Denizli

    Kızıldere Jeotermal Santrali, Denizli'nin Sarayköy ilçesinde 1984'te işletmeye alınmış ve Türkiye'nin ilk jeotermal elektrik santrali olmuştur. Aydın ve Manisa da Büyük Menderes ile Gediz grabenleri boyunca jeotermal santrallerin yoğunlaştığı illerdir, ancak ülkenin ilk santrali bu illerde kurulmamıştır. Afyonkarahisar jeotermal kaynaklarını ağırlıklı olarak termal turizm ve konut ısıtmasında kullanır; İzmir'de de jeotermal sahalar bulunsa da elektrik üretimi ilk kez Kızıldere'de başlamıştır. Cevap D.

  2. Soru 2

    Zor

    Ramsar Sözleşmesi kapsamında korunan sulak alanlarla bulundukları iller ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Sultan Sazlığı - Kayseri
    • B)Kuş (Manyas) Gölü - Balıkesir
    • C)Uluabat Gölü - Sakarya
    • D)Gediz Deltası - İzmir
    • E)Kızılırmak Deltası - Samsun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Uluabat Gölü - Sakarya

    Uluabat Gölü, Mustafakemalpaşa Çayı'nın beslediği sığ bir göldür ve Bursa ili sınırları içindedir; Sakarya'da bulunmadığı için C eşleştirmesi yanlıştır. Sultan Sazlığı Kayseri'de Develi Ovası'nda, Kuş (Manyas) Gölü ise Balıkesir'dedir; her ikisi de Türkiye'nin 1994'te listeye kaydettirdiği ilk Ramsar alanlarındandır. Gediz Deltası İzmir Körfezi'nin kuzeyinde flamingolarıyla tanınır, Kızılırmak Deltası ise Samsun'da Bafra Ovası'nın kuzeyinde yer alır. Cevap C.

  3. Soru 3

    Orta

    Fırat Nehri üzerinde kurulan ve 1970'li yıllarda işletmeye açılarak Türkiye'nin büyük ölçekli baraj ve hidroelektrik yatırımlarının öncüsü olan baraj, oluşturduğu geniş baraj gölüyle bulunduğu ilin ulaşımını da etkilemiştir. Yukarıda sözü edilen baraj hangi ildedir?

    • A)Malatya
    • B)Elazığ
    • C)Adıyaman
    • D)Diyarbakır
    • E)Erzincan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Elazığ

    Keban Barajı, Elazığ'da Fırat Nehri üzerinde kurulmuş ve 1970'li yıllarda işletmeye açılarak Türkiye'nin ilk büyük ölçekli baraj-hidroelektrik yatırımı olmuştur; Keban Baraj Gölü, il içinde feribotla geçişi gerektirecek kadar geniştir. Karakaya Barajı Diyarbakır-Malatya çevresinde, Atatürk Barajı ise Şanlıurfa-Adıyaman sınırındadır; ikisi de Fırat üzerindedir ama Keban'dan sonra yapılmıştır. Erzincan'dan Fırat'ın kollarından Karasu geçse de bu ilde Keban Barajı bulunmaz. Cevap B.

  4. Soru 4

    Zor

    Atatürk Barajı ile ilgili şu bilgiler verilmiştir: I. Fırat Nehri üzerinde, Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında kurulmuştur. II. Şanlıurfa Tünelleri aracılığıyla Harran Ovası'nın sulanmasını sağlamıştır. III. Türkiye'nin gövde yüksekliği en fazla olan barajıdır. Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    Atatürk Barajı, Şanlıurfa ile Adıyaman sınırında Fırat Nehri üzerinde GAP kapsamında kurulmuştur ve santrali Türkiye'nin kurulu gücü en yüksek hidroelektrik santralidir; Şanlıurfa Tünelleri ile alınan su Harran Ovası'nı sulamaktadır. Bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır: gövde yüksekliği bakımından Türkiye'nin en yüksek barajı, Artvin'de Çoruh Nehri üzerindeki Yusufeli Barajı'dır. Atatürk Barajı gövde hacmi bakımından çok büyük olsa da yükseklikte birinci değildir; III'ü doğru sayan B, C ve D bu yüzden elenir. Cevap E.

  5. Soru 5

    Orta

    Türkiye, yüz ölçümü bakımından yaklaşık 783.562 kilometrekarelik bir alan kaplar ve toprakları Asya ile Avrupa kıtaları üzerinde yer alır. Buna göre, Türkiye'nin bu iki kıtadaki topraklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Topraklarının yarıdan çoğu Avrupa Kıtası'nda yer alır.
    • B)Avrupa Kıtası'ndaki bölümü Anadolu adıyla anılmaktadır.
    • C)Topraklarının yaklaşık yüzde üçü Trakya'da yer alır.
    • D)İki kıtadaki toprakları birbirine eşit büyüklüktedir.
    • E)Avrupa'daki toprakları Ege Denizi'ne kıyısı olmayan alandır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Topraklarının yaklaşık yüzde üçü Trakya'da yer alır.

    Türkiye'nin yaklaşık 783.562 kilometrekarelik yüz ölçümünün yüzde 97'ye yakın bölümü Asya Kıtası'ndaki Anadolu'da, yüzde 3 kadarı ise Avrupa Kıtası'ndaki Trakya'dadır. Bu nedenle A ve D yanlıştır; iki kıtadaki topraklar ne birbirine eşittir ne de Avrupa yakası daha büyüktür. Anadolu adı Asya'daki bölüm için kullanılır, Avrupa'daki bölümün adı Trakya'dır; dolayısıyla B de doğru değildir. Trakya'nın batı kesimi Saros Körfezi ile Ege Denizi'ne kıyılı olduğundan E yanlıştır. Cevap C.

  6. Soru 6

    Zor

    Van Gölü ile ilgili şu bilgiler verilmiştir: I. Tektonik bir çukurluğun volkanik lavlarla set edilmesiyle oluşmuştur. II. Suyu sodalı olduğu için gölde yalnızca inci kefali yaşayabilir. III. Türkiye'nin en büyük tatlı su gölüdür. Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)I ve II
    • B)Yalnız I
    • C)Yalnız III
    • D)I ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I ve II

    Van Gölü, Doğu Anadolu'daki tektonik çukurluğun Nemrut volkanının lavlarıyla kapanmasıyla oluşmuş bir set gölüdür ve sodalı suyu nedeniyle içinde yalnızca inci kefali yaşayabilir; bu yüzden I ve II doğrudur. III yanlıştır: Van Gölü Türkiye'nin en büyük gölüdür ama suyu tatlı değildir; en büyük tatlı su gölü Konya ile Isparta arasındaki Beyşehir Gölü'dür. III'ü doğru kabul eden C, D ve E bu nedenle elenir. Van Gölü ayrıca 400 metreyi aşan derinliğiyle Türkiye'nin en derin gölüdür. Cevap A.

  7. Soru 7

    Orta

    Fırat ve Dicle, kaynaklarını Türkiye topraklarından alan, ülke sınırları dışında birleşerek Şattülarap adını alan iki büyük akarsudur. Buna göre, bu iki akarsuyun sularını boşalttığı yer aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kızıldeniz
    • B)Akdeniz
    • C)Hazar Denizi
    • D)Karadeniz
    • E)Basra Körfezi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Basra Körfezi

    Fırat, Karasu ile Murat'ın birleşmesiyle; Dicle ise Diyarbakır'ın kuzeyindeki dağlardan doğar. İkisi de Türkiye'den çıktıktan sonra Irak topraklarında birleşip Şattülarap adını alır ve Basra Körfezi'ne dökülür. Karadeniz'e dökülen Türkiye akarsuları Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya ve Çoruh'tur; Akdeniz'e ulaşanlar ise Seyhan, Ceyhan ve Göksu gibi akarsulardır. Hazar Denizi'ne yönelen akarsu Aras'tır, ancak Aras Fırat ya da Dicle ile birleşmez; Kızıldeniz'e ulaşan Türkiye kaynaklı akarsu ise bulunmaz. Cevap E.

  8. Soru 8

    Zor

    Türkiye'deki millî parklarla bulundukları iller ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Köprülü Kanyon Millî Parkı - Antalya
    • B)Altındere Vadisi Millî Parkı - Ordu
    • C)Munzur Vadisi Millî Parkı - Tunceli
    • D)Yedigöller Millî Parkı - Bolu
    • E)Kaçkar Dağları Millî Parkı - Rize
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Altındere Vadisi Millî Parkı - Ordu

    Altındere Vadisi Millî Parkı, Sümela Manastırı'nın da içinde bulunduğu vadiyi kapsar ve Trabzon'un Maçka ilçesindedir; Ordu'da bulunmadığı için B eşleştirmesi yanlıştır. Köprülü Kanyon Millî Parkı, Köprüçay'ın Toroslar'da açtığı kanyon boyunca Antalya sınırları içindedir. Munzur Vadisi Millî Parkı Tunceli'de, Yedigöller Millî Parkı heyelan set gölleriyle Bolu'da, Kaçkar Dağları Millî Parkı ise buzul şekilleriyle Rize'dedir. Cevap B.

  9. Soru 9

    Orta

    Doğu Karadeniz'i iç kesimlere bağlayan kara yollarında, kışın kapanan yüksek geçitlerin yarattığı sorunu çözmek için uzun tüneller açılmıştır. Bu tünellerden biri Rize ile Erzurum, diğeri Gümüşhane ile Trabzon arasındaki geçişi kolaylaştırmıştır. Buna göre, bu iki tünel aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Bolu Dağı Tüneli - Avrasya Tüneli
    • B)Ovit Tüneli - Marmaray Tüneli
    • C)Zigana Tüneli - Bolu Dağı Tüneli
    • D)Ovit Tüneli - Zigana Tüneli
    • E)Avrasya Tüneli - Zigana Tüneli
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ovit Tüneli - Zigana Tüneli

    Ovit Tüneli, Rize'nin İkizdere ilçesi ile Erzurum'un İspir ilçesi arasındaki Ovit Geçidi'nin altından geçerek Doğu Karadeniz'i Doğu Anadolu'ya bağlar. Zigana Tüneli ise Gümüşhane ile Trabzon arasındaki Zigana Geçidi'nin altından geçerek her mevsim açık bir güzergâh sağlar; bu iki tünel D seçeneğinde birlikte verilmiştir. Bolu Dağı Tüneli, İstanbul-Ankara otoyolundaki Bolu Dağı geçişindedir ve Doğu Karadeniz ile ilgisi yoktur. Avrasya Tüneli ile Marmaray ise İstanbul Boğazı'nın altındaki geçitlerdir. Cevap D.

  10. Soru 10

    Zor

    UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bazı alanlar, insan eliyle biçimlendirilmiş doğal ortamı bir bütün olarak koruduğu için "kültürel peyzaj" başlığıyla kayıtlıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi listeye kültürel peyzaj niteliğiyle alınmış bir alandır?

    • A)Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri
    • B)Çatalhöyük Neolitik Alanı
    • C)Selimiye Camii ve Külliyesi
    • D)Şanlıurfa Göbeklitepe Arkeolojik Alanı
    • E)Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri

    Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı 2015'te Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır; surlarla çevrili kent ile Dicle kıyısındaki Hevsel Bahçeleri'ni birlikte koruduğu için kültürel peyzaj başlığındadır. Bursa ve Cumalıkızık ile Bergama'nın çok katmanlı kültürel peyzajı da aynı başlığın örnekleridir. Çatalhöyük (Konya) ve Göbeklitepe (Şanlıurfa) birer arkeolojik alan, Selimiye Camii (Edirne) ile Divriği Ulu Camii (Sivas) ise anıtsal yapı olarak listelenmiştir; hiçbiri kültürel peyzaj kategorisinde değildir. Cevap A.

  11. Soru 11

    Orta

    Türkiye'nin en büyük güneş enerjisi santrali; güneşlenme süresinin uzun, arazinin düz ve tarıma elverişliliğinin sınırlı olduğu bir ilçede, Konya Kapalı Havzası'nda kurulmuştur. Buna göre, bu santralin kurulduğu ilçe ve il aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sarayköy - Denizli
    • B)Soma - Manisa
    • C)Karapınar - Konya
    • D)Gülnar - Mersin
    • E)Bozcaada - Çanakkale
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karapınar - Konya

    Türkiye'nin en büyük güneş enerjisi santrali, Konya'nın Karapınar ilçesindeki yenilenebilir enerji kaynak alanında kurulmuştur; Konya Kapalı Havzası'nda güneşlenme süresi uzundur ve düz arazi panel kurulumunu kolaylaştırır. Sarayköy (Denizli) Türkiye'nin ilk jeotermal santralinin, Soma (Manisa) ise linyite dayalı termik santrallerin bulunduğu ilçedir. Gülnar (Mersin) Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin yapıldığı yer, Bozcaada (Çanakkale) ise rüzgâr santralleriyle tanınan bir ilçedir. Cevap C.

  12. Soru 12

    Zor

    UNESCO Küresel Jeoparkları ile ilgili şu bilgiler verilmiştir: I. Jeopark ilan edilen alanlarda jeolojik miras; eğitim ve sürdürülebilir turizmle birlikte korunur. II. Türkiye'den küresel jeopark ağına kabul edilen ilk alan Manisa'daki Kula-Salihli'dir. III. Bir alanın jeopark ilan edilmesi, o alanın Dünya Mirası Listesi'ne de girdiği anlamına gelir. Buna göre, bu bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    UNESCO Küresel Jeoparkları, uluslararası öneme sahip jeolojik mirası koruma, eğitim ve sürdürülebilir turizmle birlikte yöre halkının kalkınmasını amaçlayan alanlardır; bu nedenle I doğrudur. Türkiye'den bu ağa kabul edilen ilk alan, Manisa'daki Kula volkanik bölgesinde kurulan ve sonradan Kula-Salihli adını alan jeoparktır, dolayısıyla II de doğrudur. III yanlıştır: jeopark ile Dünya Mirası birbirinden bağımsız iki programdır ve jeopark ilan edilen alan Dünya Mirası Listesi'ne kendiliğinden girmez. III'ü doğru sayan C ve D bu yüzden elenir. Cevap E.

  13. Soru 13

    Orta

    Geleneksel Osmanlı kent dokusunu, çarşısını ve ahşap konaklarını bütünüyle koruduğu için 1994'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Safranbolu, hangi ildedir?

    • A)Bolu
    • B)Karabük
    • C)Bartın
    • D)Kastamonu
    • E)Zonguldak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karabük

    Safranbolu, Batı Karadeniz'de Karabük iline bağlı bir ilçedir; 1994'te geleneksel kent dokusu ve ahşap konaklarıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Karabük 1995'te Zonguldak'tan ayrılarak il olduğu için Safranbolu'nun Zonguldak'ta sanılması yaygın bir hatadır. Bartın ve Kastamonu da tarihî ahşap ev dokusuyla bilinen Batı Karadeniz illeridir, ancak Dünya Mirası Listesi'ndeki ilçe bu illerin sınırları içinde değildir. Bolu ise Yedigöller Millî Parkı ile anılır. Cevap B.

  14. Soru 14

    Zor

    Türkiye'de deprem tehlikesi, ülkenin diri fay kuşaklarına göre dağılır. Kuzey Anadolu Fay Zonu boyunca uzanan kuşak ile Batı Anadolu grabenleri ve Doğu Anadolu Fay Zonu çevresi yüksek tehlike taşırken Konya-Karaman ile Mardin-Şanlıurfa çevresi ülkenin deprem tehlikesi en düşük alanları arasındadır. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

    • A)Deprem tehlikesi ülke geneline eşit biçimde dağılmamıştır.
    • B)İç Anadolu'nun güneyinde tehlikesi düşük alanlar bulunur.
    • C)Fay kuşakları ile tehlike dağılımı arasında ilişki vardır.
    • D)Deprem tehlikesi düşük olan illerde hiç deprem olmaz.
    • E)Güneydoğu Anadolu'da tehlikesi düşük alanlar yer alır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Deprem tehlikesi düşük olan illerde hiç deprem olmaz.

    Metin, deprem tehlikesinin diri fay kuşaklarına göre değiştiğini ve bazı yörelerde düşük kaldığını söyler; buradan tehlikenin ülke geneline eşit dağılmadığı, fay kuşaklarıyla tehlike arasında ilişki bulunduğu, Konya-Karaman ile Mardin-Şanlıurfa çevresinde tehlikenin düşük olduğu çıkarılabilir. Bu nedenle A, B, C ve E metinden desteklenen yargılardır. D ise çıkarılamaz: tehlikenin düşük olması depremin hiç olmayacağı anlamına gelmez, yalnızca beklenen yer sarsıntısının daha zayıf olduğunu gösterir. AFAD'ın yayımladığı deprem tehlike haritaları da bu olasılık esasına dayanır. Cevap D.

  15. Soru 15

    Orta

    Kaynağı ile denize ulaştığı yer arasındaki mesafe kısa, yükselti farkı ise çok fazla olduğu için akış hızı en yüksek olan; bu nedenle üzerinde çok sayıda hidroelektrik santral kurulan ve Gürcistan topraklarından geçerek Karadeniz'e ulaşan akarsu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yeşilırmak
    • B)Sakarya
    • C)Aras
    • D)Fırat
    • E)Çoruh
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çoruh

    Çoruh Nehri, Bayburt çevresinden doğup Erzurum ve Artvin üzerinden Gürcistan'a geçerek Karadeniz'e ulaşır; kısa mesafede çok yükselti kaybettiği için akış hızı ve hidroelektrik potansiyeli yüksektir. Yusufeli, Deriner ve Artvin barajları bu potansiyelin ürünüdür. Yeşilırmak ile Sakarya da Karadeniz'e dökülür, ancak ikisi de denize Türkiye sınırları içinde ulaşır ve eğimleri daha azdır. Aras Doğu Anadolu'dan doğup Hazar Denizi'ne yönelir; Fırat ise Basra Körfezi'ne ulaşır. Cevap E.

Sponsorlu