Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Matematik dersinin Yüzde, Kâr, Zarar Problemleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
5 kolay10 orta0 zor
Bir malın fiyatı 250 TL'den 300 TL'ye yükselmiştir. Buna göre fiyattaki artış yüzde kaçtır?
Doğru cevap: C — 20
Artış tutarı 300 - 250 = 50 TL'dir. Artış yüzdesi ilk fiyata oranlanır: 50/250 · 100 = %20'dir. 50 şıkkı, TL cinsinden artış tutarıdır; sorulan ise artış yüzdesidir. Cevap C.
Bir sayının %25'i 60'tır. Buna göre bu sayının %40'ı kaçtır?
Doğru cevap: E — 96
Sayı S olsun: S · 25/100 = 60 olduğundan S = 240'tır. Sayının %40'ı 240 · 40/100 = 96'dır. 60 şıkkı, soruda verilen ve sayının %25'ine karşılık gelen değerdir; sorulan ise %40'ıdır. Cevap E.
Bir mağazada 800 TL olan bir gömleğe %15 indirim uygulanmaktadır. Buna göre gömleğin indirimli fiyatı kaç TL'dir?
Doğru cevap: C — 680
İndirimli fiyat, ilk fiyatın 85/100'üdür: 800 · 85/100 = 680 TL. 920 şıkkı, indirim yerine %15 zam uygulanmasından doğar. Cevap C.
Bir esnaf 600 TL'ye aldığı bir malı 540 TL'ye satmıştır. Buna göre maliyet üzerinden zarar yüzdesi kaçtır?
Doğru cevap: B — 10
Zarar = 600 - 540 = 60 TL'dir. Zarar yüzdesi maliyete oranlanır: 60/600 · 100 = %10'dur. 60 şıkkı, TL cinsinden zarar tutarıdır; sorulan ise zarar yüzdesidir. Cevap B.
Bir ürünün KDV hariç fiyatı 2400 TL'dir. Bu ürüne %20 oranında KDV eklendiğine göre ödenecek toplam tutar kaç TL'dir?
Doğru cevap: D — 2880
KDV tutarı 2400 · 20/100 = 480 TL'dir. Ödenecek tutar 2400 + 480 = 2880 TL olur. 1920 şıkkı, KDV'nin eklenmesi yerine fiyattan düşülmesinden doğar. Cevap D.
Maliyeti 1200 TL olan bir mal, maliyet üzerinden %25 kâr elde edilecek biçimde satılmaktadır. Buna göre malın satış fiyatı kaç TL'dir?
Doğru cevap: C — 1500
Kâr oranı maliyet üzerinden verildiğinden satış fiyatı 1200 · 125/100 biçiminde hesaplanır. Satış fiyatı 1500 TL'dir. 1600 şıkkı, kâr oranının satış fiyatı üzerinden alınması durumunda (1200 : 0,75) bulunan değerdir; soruda oran maliyet üzerindendir. Cevap C.
Bir mal 2400 TL'ye satılmış ve bu satıştan, satış fiyatı üzerinden %20 kâr elde edilmiştir. Buna göre malın maliyeti kaç TL'dir?
Doğru cevap: B — 1920
Kâr oranı satış fiyatı üzerinden verildiğinden kâr 2400 · 20/100 = 480 TL'dir. Maliyet 2400 - 480 = 1920 TL olur. 2000 şıkkı, kâr oranının maliyet üzerinden hesaplandığı varsayımıyla 2400 : 1,2 işleminden doğar. Cevap B.
Bir ürünün fiyatına önce %10, ardından kalan tutar üzerinden %20 indirim uygulanmıştır. Buna göre toplam indirim oranı yüzde kaçtır?
Doğru cevap: A — 28
Ard arda indirimler çarpımsal işler: 90/100 · 80/100 = 72/100'dür. Son fiyat ilk fiyatın %72'si olduğundan toplam indirim %100 - %72 = %28'dir. 30 şıkkı, iki indirim oranının doğrudan toplanmasından doğar. Cevap A.
Bir kitabın etiket fiyatı 480 TL'dir. Kitap, etiket fiyatı üzerinden %35 indirimle satıldığına göre müşteri kaç TL öder?
Doğru cevap: D — 312
İndirim tutarı 480 · 35/100 = 168 TL'dir. Ödenecek tutar 480 - 168 = 312 TL olur. 168 şıkkı, yapılan indirim tutarıdır; sorulan ise ödenecek tutardır. Cevap D.
Bir esnaf bir malı 2160 TL'ye satarak maliyet üzerinden %10 zarar etmiştir. Buna göre bu esnaf, hiç zarar etmemek için malı en az kaç TL'ye satmalıydı?
Doğru cevap: D — 2400
Maliyet M olsun: M · 90/100 = 2160'tır. M = 2160 · 100/90 = 2400 TL bulunur; zarar etmemek için satış en az maliyet kadar olmalıdır. 2376 şıkkı, satış fiyatının %10 fazlasının (2160 · 1,1) maliyet sanılmasından doğar. Cevap D.
Bir şehrin nüfusu iki yılda toplam %21 artmıştır. Nüfus her yıl aynı oranda arttığına göre yıllık artış oranı yüzde kaçtır?
Doğru cevap: B — 10
Yıllık oran r ise iki yıllık değişim (1 + r)² = 121/100 biçiminde yazılır. 1 + r = 11/10 olduğundan r = 1/10, yani %10'dur. 10,5 şıkkı, iki yıllık artışın doğrudan ikiye bölünmesinden doğar; yüzde değişimler çarpımsaldır. Cevap B.
Maliyeti 750 TL olan bir mal, maliyet üzerinden %40 kâr eklenerek etiketlenmiş, satışta ise etiket fiyatı üzerinden %25 indirim uygulanmıştır. Buna göre bu satıştan elde edilen kâr kaç TL'dir?
Doğru cevap: A — 37,5
Etiket fiyatı 750 · 140/100 = 1050 TL'dir. Satış fiyatı 1050 · 75/100 = 787,5 TL olur. Kâr 787,5 - 750 = 37,5 TL'dir. 262,5 şıkkı, etiket fiyatına uygulanan indirim tutarıdır (1050 · 0,25). Cevap A.
Bir ürünün fiyatına %25 zam yapılmıştır. Fiyatın zamdan önceki düzeyine inebilmesi için yeni fiyat üzerinden yüzde kaç indirim yapılmalıdır?
Doğru cevap: C — 20
İlk fiyat 100 TL kabul edilsin; zamlı fiyat 125 TL olur. Yapılacak indirim 25 TL'dir ve bu, 125 TL üzerinden hesaplanır: 25/125 · 100 = %20. 25 şıkkı, zam oranının aynen indirim oranı olarak alınmasından doğar; iki oranın tabanları farklıdır. Cevap C.
Bir tüccar, aldığı malın %60'ını maliyet üzerinden %25 kârla, geri kalanını ise maliyetine satmıştır. Buna göre tüccarın maliyet üzerinden toplam kâr oranı yüzde kaçtır?
Doğru cevap: D — 15
Toplam maliyet 100 TL kabul edilsin; malın %60'ı 60 TL'lik kısımdır. Bu kısımdan elde edilen kâr 60 · 25/100 = 15 TL'dir; kalan 40 TL'lik kısımdan kâr yoktur. Toplam kâr 15 TL, kâr oranı %15'tir. 25 şıkkı, malın yalnızca bir kısmına uygulanan kâr oranıdır; tamamı için geçerli değildir. Cevap D.
Bir sınıfta erkek öğrenci sayısı, kız öğrenci sayısından %25 fazladır. Sınıfta 20 kız öğrenci bulunduğuna göre sınıf mevcudu kaçtır?
Doğru cevap: E — 45
Erkek öğrenci sayısı 20 · 125/100 = 25'tir. Sınıf mevcudu 20 + 25 = 45'tir. 25 şıkkı, sınıftaki erkek öğrenci sayısıdır; sorulan ise toplam mevcuttur. Cevap E.
