KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sayı Basamakları — Test 8

KPSS Matematik dersinin Sayı Basamakları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay4 orta6 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    ab iki basamaklı bir sayı, ba ise rakamların yer değiştirmesiyle oluşan iki basamaklı sayıdır. ab + ba = 121 olduğuna göre a*b çarpımı en çok kaç olabilir?

    • A)18
    • B)24
    • C)28
    • D)30
    • E)33
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 30

    ab + ba = 11*(a + b) = 121 olduğundan a + b = 11'dir. Toplamı 11 olan rakam ikilileri (2, 9), (3, 8), (4, 7), (5, 6)'dır; çarpımları sırasıyla 18, 24, 28 ve 30'dur. Toplamı sabit olan sayıların çarpımı, sayılar birbirine yaklaştıkça büyür; en büyük çarpım 5*6 = 30'dur. 28 seçeneği, (4, 7) ikilisinde durulmasından doğar; oysa (5, 6) ikilisi daha büyük bir çarpım verir. Cevap: 30.

  2. Soru 2

    Kolay

    a3a üç basamaklı bir sayıdır; yüzler ve birler basamağında a, onlar basamağında 3 rakamı vardır. Bu sayının rakamları toplamı 11 olduğuna göre sayı kaçtır?

    • A)232
    • B)333
    • C)414
    • D)424
    • E)434
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 434

    Rakamları toplamı a + 3 + a = 2a + 3 biçimindedir. 2a + 3 = 11 → 2a = 8 → a = 4 bulunur. Sayı a3a = 434'tür. 333 seçeneği, onlar basamağındaki 3 rakamının diğer basamaklara da yazılmasıyla oluşan bir yanılgıdır; bu sayının rakamları toplamı 9'dur. Cevap: 434.

  3. Soru 3

    Kolay

    Rakamları birbirinden farklı en küçük üç basamaklı çift doğal sayı kaçtır?

    • A)102
    • B)104
    • C)120
    • D)124
    • E)132
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 102

    Sayının küçük olması için yüzler basamağına 1, onlar basamağına kullanılmayan en küçük rakam olan 0 yazılır. Birler basamağı hem çift hem de kullanılmamış olmalıdır: 2. Böylece 102 elde edilir. 120 seçeneği, birler basamağının küçük tutulmasına öncelik verilip onlar basamağının büyütülmesinden doğar; oysa soldaki basamak sayının büyüklüğünü daha çok etkiler. Cevap: 102.

  4. Soru 4

    Kolay

    Üç basamaklı en büyük doğal sayının rakamları toplamı ile üç basamaklı en küçük doğal sayının rakamları toplamının farkı kaçtır?

    • A)8
    • B)26
    • C)27
    • D)28
    • E)36
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 26

    Üç basamaklı en büyük doğal sayı 999'dur; rakamları toplamı 9 + 9 + 9 = 27'dir. Üç basamaklı en küçük doğal sayı 100'dür; rakamları toplamı 1 + 0 + 0 = 1'dir. Fark 27 − 1 = 26 olur. 27 seçeneği, küçük sayının rakamları toplamı olan 1'in çıkarılmasının unutulmasından doğar. Cevap: 26.

  5. Soru 5

    Kolay

    Üç basamaklı bir sayının yüzler basamağındaki rakam 4, birler basamağındaki rakam 7'dir. Bu sayının rakamları toplamı 15 olduğuna göre sayı kaçtır?

    • A)407
    • B)417
    • C)427
    • D)437
    • E)447
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 447

    Onlar basamağındaki rakama b diyelim: 4 + b + 7 = 15. 11 + b = 15 → b = 4 bulunur. Sayı 447'dir. 437 seçeneği, toplama işleminde 4 + 7 = 11 yerine 12 alınmasından doğar; bu sayının rakamları toplamı 14'tür. Cevap: 447.

  6. Soru 6

    Orta

    İki basamaklı bir sayı ile bu sayının rakamlarının yer değiştirmesiyle oluşan iki basamaklı sayının toplamı 99'dur. Buna göre bu iki sayının çarpımı en çok kaç olabilir?

    • A)1458
    • B)1944
    • C)2268
    • D)2400
    • E)2430
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 2430

    (10a + b) + (10b + a) = 11*(a + b) = 99 olduğundan a + b = 9'dur. Toplamları 99 olan iki sayının çarpımı, sayılar birbirine yaklaştıkça büyür. Uygun ikililer 18-81, 27-72, 36-63 ve 45-54'tür; çarpımları 1458, 1944, 2268 ve 2430'dur. En büyüğü 45*54 = 2430'dur. 2268 seçeneği, 36-63 ikilisinde durulmasından doğar; oysa 45 ile 54 birbirine daha yakındır. Cevap: 2430.

  7. Soru 7

    Zor

    1'den 300'e kadar olan doğal sayılar (1 ve 300 dâhil) yan yana yazılırsa 1 rakamı toplam kaç kez kullanılır?

    • A)60
    • B)100
    • C)130
    • D)160
    • E)200
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 160

    Birler basamağında 1 bulunan sayılar 1, 11, 21, ..., 291 olmak üzere 30 tanedir. Onlar basamağında 1 bulunanlar her yüzlükte 10 tane (10-19, 110-119, 210-219) olmak üzere 30 tanedir. Yüzler basamağında 1 bulunanlar ise 100'den 199'a kadar 100 tanedir. Toplam 30 + 30 + 100 = 160 kez kullanılır. 60 seçeneği, yüzler basamağındaki 1'lerin hiç sayılmamasından; 130 seçeneği ise birler ya da onlar basamağı gruplarından birinin atlanmasından doğar. Cevap: 160.

  8. Soru 8

    Zor

    İki basamaklı bir sayının karesi ile bu sayının rakamlarının yer değiştirmesiyle oluşan sayının karesinin farkı 2079'dur. İlk sayı, yer değiştirmiş sayıdan büyük olduğuna göre ilk sayı kaçtır?

    • A)25
    • B)41
    • C)52
    • D)61
    • E)74
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 52

    Sayılar 10a + b ve 10b + a olsun. Kareler farkı (10a + b)^2 − (10b + a)^2 = [(10a+b) − (10b+a)]*[(10a+b) + (10b+a)] biçiminde çarpanlara ayrılır. Bu da 9*(a − b) * 11*(a + b) = 99*(a − b)*(a + b) demektir: 99*(a − b)*(a + b) = 2079 → (a − b)*(a + b) = 21. 21 = 3*7 ayrımında a − b = 3 ve a + b = 7 alınırsa a = 5, b = 2 bulunur; ilk sayı 52'dir (52^2 − 25^2 = 2704 − 625 = 2079). 25 seçeneği, sorulan ilk sayı yerine yer değiştirmiş sayının işaretlenmesidir; oysa ilk sayının büyük olduğu verilmiştir. Cevap: 52.

  9. Soru 9

    Zor

    abc üç basamaklı bir sayıdır. cba ise rakamların ters sırayla yazılmasıyla oluşan üç basamaklı sayıdır. abc + cba = 1332 ve a*c = 27 olduğuna göre b rakamı kaçtır?

    • A)3
    • B)4
    • C)5
    • D)6
    • E)9
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 6

    abc + cba = (100a + 10b + c) + (100c + 10b + a) = 101*(a + c) + 20b biçiminde çözümlenir. a*c = 27 olduğundan rakam ikilisi 3 ile 9'dur; her iki durumda da a + c = 12'dir. 101*12 + 20b = 1332 → 1212 + 20b = 1332 → 20b = 120 → b = 6 bulunur. Denetleme: a = 9, b = 6, c = 3 için 963 + 369 = 1332'dir. 9 seçeneği, sorulan b yerine a veya c rakamlarından birinin işaretlenmesidir. Cevap: 6.

  10. Soru 10

    Zor

    Rakamları birbirinden farklı kaç tane üç basamaklı çift doğal sayı vardır?

    • A)320
    • B)324
    • C)328
    • D)336
    • E)360
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 328

    Birler basamağı 0 ise: yüzler basamağı 9, onlar basamağı 8 türlü seçilir → 72 sayı. Birler basamağı 2, 4, 6 veya 8 ise: yüzler basamağı 0 ve seçilen rakam dışında 8 türlü, onlar basamağı kalan 8 rakamdan biri olarak 8 türlü seçilir → her biri 64 sayı, dördü birlikte 256 sayı. Toplam 72 + 256 = 328 tanedir. 320 seçeneği, birler basamağının 0 olduğu durum ayrı ele alınmadan doğrudan 5*8*8 işleminin yapılmasından doğar. Cevap: 328.

  11. Soru 11

    Zor

    abc üç basamaklı bir sayıdır. a*b*c = 36 ve a + b + c = 10 olduğuna göre bu koşulları sağlayan kaç tane abc sayısı vardır?

    • A)3
    • B)4
    • C)6
    • D)9
    • E)12
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 3

    Çarpımı 36 olan rakam üçlüleri arasında toplamı 10 olanı aranır: (1, 6, 6) toplamı 13, (2, 3, 6) toplamı 11, (1, 4, 9) toplamı 14, (2, 2, 9) toplamı 13, (3, 3, 4) toplamı 10'dur. Yalnızca (3, 3, 4) üçlüsü her iki koşulu da sağlar. İki rakamı aynı olduğundan bu üçlü 3 farklı sayı verir: 334, 343, 433. 6 seçeneği, tüm rakamlar farklıymış gibi 3! = 6 sıralanışın sayılmasından doğar. Cevap: 3.

  12. Soru 12

    Orta

    Üç basamaklı bir sayının onlar basamağındaki rakam, yüzler ve birler basamağındaki rakamların toplamına eşittir. Bu sayının rakamları toplamı 16 olduğuna göre onlar basamağındaki rakam kaçtır?

    • A)4
    • B)6
    • C)7
    • D)8
    • E)9
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 8

    Rakamlar a, b, c olsun: b = a + c verilmiştir. a + b + c = 16 eşitliğinde a + c yerine b yazılır: b + b = 16 → 2b = 16 → b = 8. Örneğin 385 sayısı koşulları sağlar: 8 = 3 + 5 ve 3 + 8 + 5 = 16'dır. 4 seçeneği, a + c = 8 bulunduktan sonra bu değerin yarısının alınmasından doğar; oysa aranan rakam doğrudan a + c toplamına eşittir. Cevap: 8.

  13. Soru 13

    Orta

    İki basamaklı bir doğal sayının rakamlarının çarpımı 12, rakamlarının toplamı 7'dir. Bu koşulları sağlayan tüm sayıların toplamı kaçtır?

    • A)34
    • B)43
    • C)55
    • D)66
    • E)77
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 77

    Çarpımı 12, toplamı 7 olan rakamlar 3 ile 4'tür. Bu rakamlarla yazılabilen iki basamaklı sayılar 34 ve 43'tür. Toplamları 34 + 43 = 77'dir. 34 seçeneği, koşulu sağlayan sayılardan yalnızca birinin işaretlenmesidir; soru tüm sayıların toplamını istemektedir. Cevap: 77.

  14. Soru 14

    Orta

    Üç basamaklı en küçük doğal sayı ile üç basamaklı en büyük doğal sayının çarpımı kaç basamaklıdır?

    • A)5
    • B)6
    • C)7
    • D)8
    • E)9
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 5

    Üç basamaklı en küçük sayı 100, en büyük sayı 999'dur. Çarpım 100*999 = 99 900'dür. 99 900 sayısı 5 basamaklıdır. 6 seçeneği, çarpanların basamak sayılarının toplanmasından (3 + 3) doğar; basamak sayıları çarpımda böyle toplanmaz. Cevap: 5.

  15. Soru 15

    Zor

    Rakamları birbirinden farklı ve rakamları toplamı 20 olan en küçük üç basamaklı doğal sayı kaçtır?

    • A)299
    • B)389
    • C)398
    • D)479
    • E)992
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 389

    Yüzler basamağı olabildiğince küçük seçilmelidir. a = 1 için b + c = 19 gerekir ki iki rakamın toplamı en çok 18'dir. a = 2 için b + c = 18 olur, bu da yalnızca 9 + 9 ile sağlanır; rakamlar farklı olmalı olduğundan bu durum elenir. a = 3 için b + c = 17 olur: 8 + 9 uygundur. Onlar basamağı küçük seçilerek 389 elde edilir. 299 seçeneği, rakamların birbirinden farklı olma koşulu gözden kaçırıldığı için; 398 seçeneği ise onlar basamağına büyük rakamın yazılmasından doğar. Cevap: 389.

Sponsorlu