KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sayı Basamakları — Test 8

KPSS Matematik dersinin Sayı Basamakları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

1 kolay7 orta7 zor

  1. Soru 1

    Orta

    abab dört basamaklı bir sayıdır; binler ve onlar basamağında a, yüzler ve birler basamağında b rakamı vardır. abab sayısı ile ab iki basamaklı sayısının farkı 3600 olduğuna göre a + b toplamı kaçtır?

    • A)6
    • B)7
    • C)8
    • D)9
    • E)18
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 9

    abab = 1000a + 100b + 10a + b = 1010a + 101b = 101*(10a + b) biçiminde çözümlenir; yani abab = 101*ab'dir. abab − ab = 101*ab − ab = 100*ab olduğundan 100*ab = 3600 ve ab = 36 bulunur. a = 3, b = 6 olduğundan a + b = 9'dur. 18 seçeneği, sorulan toplam yerine rakamların çarpımının (3*6) işaretlenmesidir. Cevap: 9.

  2. Soru 2

    Orta

    Rakamları birbirinden farklı ve rakamları toplamı 6 olan en küçük üç basamaklı doğal sayı kaçtır?

    • A)105
    • B)114
    • C)123
    • D)132
    • E)150
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 105

    Sayının küçük olması için yüzler basamağı en küçük, yani 1 seçilir; kalan iki rakamın toplamı 5 olmalıdır. Onlar basamağı da olabildiğince küçük olmalıdır: 0 alınır ve birler basamağına 5 yazılır. Böylece 105 elde edilir (1 + 0 + 5 = 6). 114 seçeneği, rakamların birbirinden farklı olma koşulu gözden kaçırıldığında bulunur; bu sayıda 1 rakamı iki kez kullanılmıştır. Cevap: 105.

  3. Soru 3

    Kolay

    4903 doğal sayısında 9 rakamının basamak değeri, 3 rakamının basamak değerinin kaç katıdır?

    • A)3
    • B)30
    • C)90
    • D)300
    • E)900
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 300

    9 rakamı yüzler basamağındadır: basamak değeri 9*100 = 900'dür. 3 rakamı birler basamağındadır: basamak değeri 3*1 = 3'tür. 900 : 3 = 300 bulunur. 3 seçeneği, basamak değerleri yerine sayı değerlerinin bölünmesinden (9 : 3) doğar. Cevap: 300.

  4. Soru 4

    Orta

    Üç basamaklı bir sayının yüzler basamağındaki rakam 3 artırılır, birler basamağındaki rakam 2 azaltılırsa sayı kaç artar?

    • A)1
    • B)280
    • C)298
    • D)302
    • E)320
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 298

    Yüzler basamağındaki rakamın 1 artması sayıyı 100 artırır; 3 artması sayıyı 3*100 = 300 artırır. Birler basamağındaki rakamın 2 azalması ise sayıyı 2 azaltır. Toplam değişim 300 − 2 = 298 artıştır. 1 seçeneği, rakamlardaki değişimlerin doğrudan toplanmasından (3 − 2) doğar; 302 seçeneği ise birler basamağındaki azalmanın artış gibi işlenmesinden. Cevap: 298.

  5. Soru 5

    Orta

    Üç basamaklı en küçük doğal sayı ile üç basamaklı en büyük doğal sayının çarpımı kaç basamaklıdır?

    • A)5
    • B)6
    • C)7
    • D)8
    • E)9
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 5

    Üç basamaklı en küçük sayı 100, en büyük sayı 999'dur. Çarpım 100*999 = 99 900'dür. 99 900 sayısı 5 basamaklıdır. 6 seçeneği, çarpanların basamak sayılarının toplanmasından (3 + 3) doğar; basamak sayıları çarpımda böyle toplanmaz. Cevap: 5.

  6. Soru 6

    Orta

    Üç basamaklı bir sayının onlar basamağındaki rakam, yüzler ve birler basamağındaki rakamların toplamına eşittir. Bu sayının rakamları toplamı 16 olduğuna göre onlar basamağındaki rakam kaçtır?

    • A)4
    • B)6
    • C)7
    • D)8
    • E)9
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 8

    Rakamlar a, b, c olsun: b = a + c verilmiştir. a + b + c = 16 eşitliğinde a + c yerine b yazılır: b + b = 16 → 2b = 16 → b = 8. Örneğin 385 sayısı koşulları sağlar: 8 = 3 + 5 ve 3 + 8 + 5 = 16'dır. 4 seçeneği, a + c = 8 bulunduktan sonra bu değerin yarısının alınmasından doğar; oysa aranan rakam doğrudan a + c toplamına eşittir. Cevap: 8.

  7. Soru 7

    Zor

    abc üç basamaklı bir sayıdır. cba ise rakamların ters sırayla yazılmasıyla oluşan üç basamaklı sayıdır. abc + cba = 1332 ve a*c = 27 olduğuna göre b rakamı kaçtır?

    • A)3
    • B)4
    • C)5
    • D)6
    • E)9
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 6

    abc + cba = (100a + 10b + c) + (100c + 10b + a) = 101*(a + c) + 20b biçiminde çözümlenir. a*c = 27 olduğundan rakam ikilisi 3 ile 9'dur; her iki durumda da a + c = 12'dir. 101*12 + 20b = 1332 → 1212 + 20b = 1332 → 20b = 120 → b = 6 bulunur. Denetleme: a = 9, b = 6, c = 3 için 963 + 369 = 1332'dir. 9 seçeneği, sorulan b yerine a veya c rakamlarından birinin işaretlenmesidir. Cevap: 6.

  8. Soru 8

    Zor

    abc üç basamaklı bir sayıdır. a*b*c = 36 ve a + b + c = 10 olduğuna göre bu koşulları sağlayan kaç tane abc sayısı vardır?

    • A)3
    • B)4
    • C)6
    • D)9
    • E)12
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 3

    Çarpımı 36 olan rakam üçlüleri arasında toplamı 10 olanı aranır: (1, 6, 6) toplamı 13, (2, 3, 6) toplamı 11, (1, 4, 9) toplamı 14, (2, 2, 9) toplamı 13, (3, 3, 4) toplamı 10'dur. Yalnızca (3, 3, 4) üçlüsü her iki koşulu da sağlar. İki rakamı aynı olduğundan bu üçlü 3 farklı sayı verir: 334, 343, 433. 6 seçeneği, tüm rakamlar farklıymış gibi 3! = 6 sıralanışın sayılmasından doğar. Cevap: 3.

  9. Soru 9

    Zor

    Rakamları birbirinden farklı ve rakamları toplamı 20 olan en küçük üç basamaklı doğal sayı kaçtır?

    • A)299
    • B)389
    • C)398
    • D)479
    • E)992
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 389

    Yüzler basamağı olabildiğince küçük seçilmelidir. a = 1 için b + c = 19 gerekir ki iki rakamın toplamı en çok 18'dir. a = 2 için b + c = 18 olur, bu da yalnızca 9 + 9 ile sağlanır; rakamlar farklı olmalı olduğundan bu durum elenir. a = 3 için b + c = 17 olur: 8 + 9 uygundur. Onlar basamağı küçük seçilerek 389 elde edilir. 299 seçeneği, rakamların birbirinden farklı olma koşulu gözden kaçırıldığı için; 398 seçeneği ise onlar basamağına büyük rakamın yazılmasından doğar. Cevap: 389.

  10. Soru 10

    Zor

    Rakamları birbirinden farklı kaç tane üç basamaklı çift doğal sayı vardır?

    • A)320
    • B)324
    • C)328
    • D)336
    • E)360
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 328

    Birler basamağı 0 ise: yüzler basamağı 9, onlar basamağı 8 türlü seçilir → 72 sayı. Birler basamağı 2, 4, 6 veya 8 ise: yüzler basamağı 0 ve seçilen rakam dışında 8 türlü, onlar basamağı kalan 8 rakamdan biri olarak 8 türlü seçilir → her biri 64 sayı, dördü birlikte 256 sayı. Toplam 72 + 256 = 328 tanedir. 320 seçeneği, birler basamağının 0 olduğu durum ayrı ele alınmadan doğrudan 5*8*8 işleminin yapılmasından doğar. Cevap: 328.

  11. Soru 11

    Zor

    1'den 300'e kadar olan doğal sayılar (1 ve 300 dâhil) yan yana yazılırsa 1 rakamı toplam kaç kez kullanılır?

    • A)60
    • B)100
    • C)130
    • D)160
    • E)200
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 160

    Birler basamağında 1 bulunan sayılar 1, 11, 21, ..., 291 olmak üzere 30 tanedir. Onlar basamağında 1 bulunanlar her yüzlükte 10 tane (10-19, 110-119, 210-219) olmak üzere 30 tanedir. Yüzler basamağında 1 bulunanlar ise 100'den 199'a kadar 100 tanedir. Toplam 30 + 30 + 100 = 160 kez kullanılır. 60 seçeneği, yüzler basamağındaki 1'lerin hiç sayılmamasından; 130 seçeneği ise birler ya da onlar basamağı gruplarından birinin atlanmasından doğar. Cevap: 160.

  12. Soru 12

    Orta

    İki basamaklı bir doğal sayının rakamlarının çarpımı 12, rakamlarının toplamı 7'dir. Bu koşulları sağlayan tüm sayıların toplamı kaçtır?

    • A)34
    • B)43
    • C)55
    • D)66
    • E)77
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 77

    Çarpımı 12, toplamı 7 olan rakamlar 3 ile 4'tür. Bu rakamlarla yazılabilen iki basamaklı sayılar 34 ve 43'tür. Toplamları 34 + 43 = 77'dir. 34 seçeneği, koşulu sağlayan sayılardan yalnızca birinin işaretlenmesidir; soru tüm sayıların toplamını istemektedir. Cevap: 77.

  13. Soru 13

    Orta

    İki basamaklı bir sayı ile bu sayının rakamlarının yer değiştirmesiyle oluşan iki basamaklı sayının toplamı 99'dur. Buna göre bu iki sayının çarpımı en çok kaç olabilir?

    • A)1458
    • B)1944
    • C)2268
    • D)2400
    • E)2430
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 2430

    (10a + b) + (10b + a) = 11*(a + b) = 99 olduğundan a + b = 9'dur. Toplamları 99 olan iki sayının çarpımı, sayılar birbirine yaklaştıkça büyür. Uygun ikililer 18-81, 27-72, 36-63 ve 45-54'tür; çarpımları 1458, 1944, 2268 ve 2430'dur. En büyüğü 45*54 = 2430'dur. 2268 seçeneği, 36-63 ikilisinde durulmasından doğar; oysa 45 ile 54 birbirine daha yakındır. Cevap: 2430.

  14. Soru 14

    Zor

    İki basamaklı bir sayının karesi ile bu sayının rakamlarının yer değiştirmesiyle oluşan sayının karesinin farkı 2079'dur. İlk sayı, yer değiştirmiş sayıdan büyük olduğuna göre ilk sayı kaçtır?

    • A)25
    • B)41
    • C)52
    • D)61
    • E)74
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 52

    Sayılar 10a + b ve 10b + a olsun. Kareler farkı (10a + b)^2 − (10b + a)^2 = [(10a+b) − (10b+a)]*[(10a+b) + (10b+a)] biçiminde çarpanlara ayrılır. Bu da 9*(a − b) * 11*(a + b) = 99*(a − b)*(a + b) demektir: 99*(a − b)*(a + b) = 2079 → (a − b)*(a + b) = 21. 21 = 3*7 ayrımında a − b = 3 ve a + b = 7 alınırsa a = 5, b = 2 bulunur; ilk sayı 52'dir (52^2 − 25^2 = 2704 − 625 = 2079). 25 seçeneği, sorulan ilk sayı yerine yer değiştirmiş sayının işaretlenmesidir; oysa ilk sayının büyük olduğu verilmiştir. Cevap: 52.

  15. Soru 15

    Zor

    Bir kitabın sayfaları 1'den başlanarak ardışık biçimde numaralandırılmıştır. Numaralandırmada toplam 435 rakam kullanıldığına göre bu kitap kaç sayfadır?

    • A)145
    • B)155
    • C)181
    • D)184
    • E)190
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 181

    Numaralandırma basamak gruplarına ayrılır: 1'den 9'a kadar 9 sayı birer rakamla 9 rakam, 10'dan 99'a kadar 90 sayı ikişer rakamla 180 rakam kullanır; buraya kadar 189 rakam harcanmıştır. Geriye 435 − 189 = 246 rakam kalır ve bunların her biri üç basamaklı sayılara aittir: 246 : 3 = 82 sayı. Son sayfa 99 + 82 = 181'dir. A seçeneğindeki 145, bütün sayılar üç basamaklı sanılıp 435 : 3 işleminin yapılmasından doğar. D seçeneğindeki 184 ise bir basamaklı sayıların 9 rakamı hesaba katılmayıp (435 − 180) : 3 = 85 bulunmasından kaynaklanır. Cevap C.

Sponsorlu