KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

İlk Türk Devletleri — Test 6

KPSS Tarih dersinin İlk Türk Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Uygurlara ait yerleşim alanlarında yapılan kazılarda tahta harflerle basılmış metin parçalarına ve kâğıt kalıntılarına rastlanmıştır. Bu buluntular Uygurlarla ilgili aşağıdakilerden hangisine kanıt gösterilebilir?

    • A)Alfabenin hiç kullanılmadığına
    • B)Yalnızca sözlü kültüre dayanmış olduklarına
    • C)Deniz ticaretinin geliştiğine
    • D)Yazılı kültürün ve çoğaltmanın geliştiğine
    • E)Yazının yalnızca taşa kazındığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yazılı kültürün ve çoğaltmanın geliştiğine

    Basılmış metin parçaları ve kâğıt kalıntıları, metinlerin çoğaltıldığını ve yazılı kültürün geliştiğini doğrudan kanıtlar. Aynı buluntular, Uygurların yalnızca sözlü kültüre dayandığı ve yazıyı yalnızca taşa kazıdığı yargılarını da geçersiz kılar.

  2. Soru 2

    Kolay

    840 yılında Uygur Devleti'ne son vererek Ötüken bölgesini ele geçiren Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kırgızlar
    • B)Karluklar
    • C)Basmiller
    • D)Avarlar
    • E)Hazarlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kırgızlar

    Uygur Devleti 840 yılında Kırgızlar tarafından yıkılmıştır. Karluklar ve Basmiller daha önce Uygurlarla birlikte II. Göktürk Devleti'nin yıkılmasında rol oynamış topluluklardır.

  3. Soru 3

    Orta

    Dünyanın bilinen en uzun destanı kabul edilen Manas Destanı aşağıdaki Türk topluluklarından hangisine aittir?

    • A)Uygurlar
    • B)Peçenekler
    • C)Kırgızlar
    • D)Hazarlar
    • E)Karluklar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kırgızlar

    Manas Destanı Kırgızlara ait olup hacmiyle bilinen en uzun destan kabul edilir. Uygurlara Göç ve Türeyiş destanları mal edildiğinden bu seçenek doğru değildir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Bizans'ın başkenti İstanbul'u kuşatan ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hazarlar
    • B)Peçenekler
    • C)Bulgarlar
    • D)Kumanlar
    • E)Avarlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avarlar

    Avarlar, Sasanilerle birlikte hareket ederek İstanbul'u kuşatan ilk Türk devletidir. Hazarlar Kafkasya bölgesinde Araplarla mücadele etmiş, Peçenekler ise Bizans ordusunda ücretli asker olarak görev almıştır.

  5. Soru 5

    Orta

    Süvarinin at üzerindeki dengesini ve savaş gücünü artıran üzengi, Avarlar aracılığıyla Avrupa'ya tanıtılmıştır. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Avrupa'da atın hiç kullanılmadığının
    • B)Türklerin askerî alanda Avrupa'yı etkilediğinin
    • C)Avarların denizciliğe yöneldiğinin
    • D)Avrupa'nın Türklerden hiç etkilenmediğinin
    • E)Avarların savaşı tamamen bıraktığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Türklerin askerî alanda Avrupa'yı etkilediğinin

    Bozkır süvari kültürüne ait bir aracın Avrupa'ya taşınması, Türklerin askerî teknik alanında Avrupa'yı etkilediğini gösterir. Avarlar Bizans ve Franklarla savaşan bir güç olduğundan savaşı tamamen bıraktıkları yargısı yanlıştır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Yönetici kesimi Museviliği benimseyen ve bu yönüyle diğer Türk devletlerinden ayrılan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avarlar
    • B)Uygurlar
    • C)Karluklar
    • D)Hazarlar
    • E)Türgişler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hazarlar

    Hazar Devleti'nde yönetici kesim Museviliği benimsemiş, halk arasında ise farklı inançlar bir arada yaşamıştır. Uygurlar Mani dinini benimsemiş, Karluklar ise İslamiyet'i kabul etmiştir.

  7. Soru 7

    Orta

    Hazar Devleti'nde Musevi, Hristiyan, Müslüman ve Gök Tanrı inancına bağlı toplulukların bir arada yaşadığı, ticaretin geliştiği uzun bir barış dönemi yaşanmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Dinî hoşgörünün ekonomik gelişmeyi desteklediğinin
    • B)Devletin tek bir dini zorunlu kıldığının
    • C)Ticaretin tamamen yasaklandığının
    • D)Hazarların hiçbir savaşa girmediğinin
    • E)Devletin din adamlarınca yönetildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dinî hoşgörünün ekonomik gelişmeyi desteklediğinin

    Farklı inançların bir arada yaşayabildiği ortam, tüccarların güven içinde faaliyet göstermesini sağlayarak ticareti geliştirmiştir. Hazarların Araplarla Kafkasya'da uzun süre savaştığı bilindiğinden hiç savaşa girmedikleri yargısı yanlıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Almış Han Dönemi'nde Abbasi halifesinin gönderdiği heyetle birlikte İslamiyet'i resmen kabul eden Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tuna Bulgarları
    • B)Hazarlar
    • C)İtil (Volga) Bulgarları
    • D)Avarlar
    • E)Peçenekler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İtil (Volga) Bulgarları

    İtil Bulgarları, Almış Han döneminde Abbasi halifesine başvurarak gelen heyetle birlikte İslamiyet'i resmen kabul etmiştir. Tuna Bulgarları ise Hristiyanlığı benimsemiş, Hazarların yönetici kesimi Museviliği seçmiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    Balkanlara yerleşen Tuna Bulgarları Hristiyanlığı benimsemiş, zamanla çevrelerindeki kalabalık Slav toplulukları içinde eriyerek dil ve kültürlerini büyük ölçüde yitirmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

    • A)Göçlerin tamamen durdurulmasına
    • B)Bozkır kültürünün Balkanlara tamamen egemen olmasına
    • C)Slavların Türkçeyi benimsemesine
    • D)Bulgarların Orta Asya'ya geri dönmesine
    • E)Din değiştirmenin kültürel erimeyi hızlandırmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Din değiştirmenin kültürel erimeyi hızlandırmasına

    Tuna Bulgarları, çevrelerindeki kalabalık Slav topluluğunun dini olan Hristiyanlığı benimseyerek onlarla ortak değerler paylaşmış; azınlıkta oldukları için dillerini ve kültürlerini yitirip Slavlar içinde erimiştir. Bu nedenle verilen durum, din değiştirmenin kültürel erimeyi hızlandırmasına örnektir. Buna karşılık İtil Bulgarları, çevrelerindeki topluluklardan ayrışmalarını sağlayan İslamiyet'i benimsedikleri için erimemiş, Türk kimliklerini uzun süre korumuştur. Bu karşıtlık, erimeyi belirleyen etkenin din değiştirmenin kendisi değil, kalabalık komşu toplulukla aynı dini paylaşmak olduğunu gösterir.

  10. Soru 10

    Orta

    1071 Malazgirt Savaşı'nda Bizans ordusunda ücretli asker olarak bulunan Peçeneklerin bir bölümü, savaş sırasında Selçuklu tarafına geçmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Peçeneklerin güçlü bir devlet kurduğunun
    • B)Soydaşlık bağının siyasi tercihte etkili olabildiğinin
    • C)Bizans'ın Peçeneklerle hiç ilişki kurmadığının
    • D)Savaşın deniz üzerinde yapıldığının
    • E)Peçeneklerin Balkanlardan çekildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Soydaşlık bağının siyasi tercihte etkili olabildiğinin

    Karşı safta bulunan Peçeneklerin soydaşlarının yanına geçmesi, ortak köken bağının siyasi ve askerî tercihleri etkileyebildiğini gösterir. Peçeneklerin ücretli asker olarak Bizans ordusunda bulunması, Bizans ile hiç ilişki kurmadıkları yargısını da çürütür.

  11. Soru 11

    Zor

    Kuman-Kıpçak Türkçesinin söz varlığını içeren ve bu topluluğun dili hakkında önemli bilgiler veren Codex Cumanicus adlı eser, aşağıdakilerden hangisine kanıt gösterilebilir?

    • A)Kumanların yazıyı hiç kullanmadığına
    • B)Kumanların Orta Asya'dan hiç ayrılmadığına
    • C)Kumanların Çin ile birleştiğine
    • D)Kumanların diline başka toplumlarca ilgi duyulduğuna
    • E)Kumanların denizcilikle uğraşan bir topluluk olduğuna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kumanların diline başka toplumlarca ilgi duyulduğuna

    Kuman diline ilişkin bir söz varlığı derlemesinin hazırlanması, bu dili öğrenmeye yönelik bir ihtiyacın ve yoğun bir temasın bulunduğunu gösterir. Kumanlar Karadeniz'in kuzeyine kadar geniş bir alana yayıldığından Orta Asya'dan hiç ayrılmadıkları yargısı yanlıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    Adları Sibirya coğrafyasına verilen, Bizans ile ilişki kurarak Sasanilere karşı mücadele eden ve VI. yüzyılda Kafkaslar üzerinden Anadolu'ya akınlar düzenleyen Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sabirler
    • B)Karluklar
    • C)Türgişler
    • D)Oğuzlar
    • E)Kumanlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sabirler

    Sabirler, adlarını Sibirya bölgesine veren ve Kafkaslar üzerinden Anadolu'ya akınlar düzenleyen Türk topluluğudur. Karluklar ve Türgişler Orta Asya'nın doğusunda, Çin ve Araplarla ilişkileriyle öne çıkmıştır.

  13. Soru 13

    Zor

    Emevilerin Orta Asya'ya yönelen ilerleyişine uzun süre direnen ve Batı Göktürklerin mirası üzerinde kurulan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hazarlar
    • B)Uygurlar
    • C)Türgişler
    • D)Kırgızlar
    • E)Peçenekler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Türgişler

    Türgişler, Batı Göktürklerin dağılmasının ardından Orta Asya'da kurulmuş ve Emevilerin ilerleyişine karşı uzun süre direnmiştir. Hazarlar da Araplarla savaşmış ancak bu mücadele Orta Asya'da değil Kafkasya bölgesinde yaşandığından soruyla uyuşmaz.

  14. Soru 14

    Kolay

    751 yılındaki Talas Savaşı'nda Abbasilerin yanında yer alarak Çin'in Orta Asya'daki ilerleyişinin durdurulmasına katkı sağlayan Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kırgızlar
    • B)Avarlar
    • C)Sabirler
    • D)Peçenekler
    • E)Karluklar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Karluklar

    Talas Savaşı'nda (751) Karluklar Abbasilerin yanında yer almış ve Çin (Tang) ordusunun yenilgiye uğratılmasında etkili olmuştur. Bu savaş sonrasında Çin'in Orta Asya'daki ilerleyişi durmuş, Türkler ile Müslümanlar arasındaki ilişkiler gelişerek İslamiyet Türkler arasında yayılmaya başlamıştır. Diğer seçeneklerdeki toplulukların savaşla ilgisi yoktur: Kırgızlar bu dönemde Yenisey Irmağı'nın yukarı havzasında yaşamaktaydı; Ötüken ise 744-840 arasında Uygur Kağanlığı'nın merkeziydi ve Kırgızlar bu bölgeye ancak 840'ta Uygur Devleti'ne son vererek hâkim olmuştur. Avarlar ve Peçenekler Doğu Avrupa'da, Sabirler ise Kafkasya çevresinde bulunuyordu.

  15. Soru 15

    Orta

    Bozok ve Üçok adlı iki ana kola ayrılan, yirmi dört boydan oluşan ve sonraki yüzyıllarda kurulan büyük Türk devletlerinin temelini oluşturan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kırgızlar
    • B)Oğuzlar
    • C)Avarlar
    • D)Hazarlar
    • E)Sabirler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Oğuzlar

    Oğuzlar, Bozok ve Üçok kollarına ayrılan yirmi dört boydan oluşur ve Selçuklu ile Osmanlı gibi devletlerin dayandığı topluluktur. Hazarlar Kafkasya çevresinde ayrı bir devlet kurmuş olup Oğuz boy teşkilatıyla ilgileri yoktur.

Sponsorlu