KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri — Test 8

KPSS Tarih dersinin Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 121 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay8 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1930'da belediye seçimlerinde, 1934'te ise milletvekili seçimlerinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Bu gelişmelerin bütünleyici ilkeler açısından en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ekonomik bağımsızlığın tamamlanması
    • B)Millî egemenliğin toplumun tamamına yayılması
    • C)Dış politikada tarafsızlığın benimsenmesi
    • D)Sanayi yatırımlarının hızlandırılması
    • E)Ordunun siyasetten uzaklaştırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Millî egemenliğin toplumun tamamına yayılması

    Kadınların seçme ve seçilme hakkı kazanması, milletin iradesini kullanan kesimi genişleterek millî egemenliği toplumun bütününe yaymıştır. Sanayi yatırımları devletçilikle ilgili olduğundan bu siyasi hakkın tanınmasıyla doğrudan bağ kurulamaz.

  2. Soru 2

    Zor

    Atatürk'ün barışçı dış politikası, ülkenin sınırlı kaynaklarının savaş hazırlığı yerine kalkınmaya ayrılmasını da mümkün kılmıştır. Bu yargıya göre “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi ile aşağıdakilerden hangisi arasında bağ kurulabilir?

    • A)Hukukun dinî kurallara dayandırılması
    • B)Yönetimde veraset sisteminin sürdürülmesi
    • C)Toplumun ayrıcalıklı sınıflara ayrılması
    • D)Ekonomik kalkınma ve çağdaşlaşma çabaları
    • E)Sınırların genişletilmesi hedefi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ekonomik kalkınma ve çağdaşlaşma çabaları

    Barış ortamı, kaynakların üretim ve eğitim gibi alanlara aktarılmasını sağladığından barışçı politika kalkınma ve çağdaşlaşmayı destekler. Sınırların genişletilmesi hedefi bu ilkeyle açıkça çeliştiği için E seçeneği doğru bir bağ kurmaz.

  3. Soru 3

    Orta

    Atatürk'ün çağdaşlaşma anlayışı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Bilim ve teknolojinin ülkede üretilmesini hedeflediği
    • B)Millî kültürle birlikte yürütüldüğü
    • C)Sürekli bir yenilenmeyi öngördüğü
    • D)Akılcılığı temel aldığı
    • E)Batı toplumlarının aynen taklit edilmesini öngördüğü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Batı toplumlarının aynen taklit edilmesini öngördüğü

    Atatürk'ün çağdaşlaşma anlayışı taklide değil, çağın bilim ve tekniğini millî kültürle birleştirerek üretmeye dayanır. Bu nedenle bilim üretimi, millî kültürle uyum ve süreklilik anlayışı ilkeyle bağdaşan niteliklerdir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki inkılaplardan hangisi millî egemenlik ilkesiyle en doğrudan ilişkilidir?

    • A)Cumhuriyet'in ilan edilmesi
    • B)Şapka Kanunu'nun çıkarılması
    • C)Sümerbank'ın kurulması
    • D)Miladi takvimin kabul edilmesi
    • E)Tekke ve zaviyelerin kapatılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cumhuriyet'in ilan edilmesi

    Cumhuriyet'in ilanı, egemenliğin millete ait olduğunu yönetim biçimi olarak kesinleştirdiğinden millî egemenlikle doğrudan bağlantılıdır. Tekke ve zaviyelerin kapatılması laiklik, Sümerbank'ın kurulması ise devletçilik kapsamındadır.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki inkılap–ilke eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Aşar vergisinin kaldırılması – halkçılık
    • B)Halifeliğin kaldırılması – laiklik
    • C)Etibank'ın kurulması – millî egemenlik
    • D)Türk Tarih Kurumu'nun kurulması – milliyetçilik
    • E)Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi – çağdaşlaşma
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Etibank'ın kurulması – millî egemenlik

    Etibank, yer altı kaynaklarının devlet eliyle işletilmesi amacıyla kurulduğundan devletçilik ilkesiyle ilişkilidir; millî egemenlikle doğrudan bağı yoktur. Aşar vergisinin kaldırılması köylünün yükünü hafiflettiği için halkçılıkla, harf inkılabı ise çağdaş bir yazı sistemine geçişi sağladığı için çağdaşlaşmayla doğru biçimde eşleşir.

  6. Soru 6

    Orta

    Cumhuriyet'in ilk yıllarında yurdun farklı bölgelerini birbirine bağlayan demir yolu hatlarının yapımına büyük kaynak ayrılmıştır. Bu tercihin ekonomik amacının yanında hangi bütünleyici ilkeye hizmet ettiği söylenebilir?

    • A)İnsan ve insanlık sevgisi
    • B)Millî birlik ve beraberlik
    • C)Akılcılık ve bilimsellik
    • D)Yurtta sulh, cihanda sulh
    • E)Millî egemenlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Millî birlik ve beraberlik

    Bölgeler arası ulaşımın gelişmesi, ülkenin farklı yörelerini birbirine yaklaştırarak toplumsal kaynaşmayı ve millî bütünlüğü güçlendirmiştir. Yurtta sulh ilkesi öncelikle dış ilişkilerdeki barış tutumunu ifade ettiğinden bu iç ulaşım politikasının doğrudan gerekçesi sayılamaz.

  7. Soru 7

    Zor

    Atatürk, yapılacak yeniliklerin halkın ihtiyaçlarına ve ülkenin gerçeklerine uygun olmasına özen göstermiş; hazır kalıpların olduğu gibi aktarılmasından kaçınmıştır. Bu tutum hangi bütünleyici ilkeyle en iyi açıklanır?

    • A)İnsan ve insanlık sevgisi
    • B)Millî egemenlik
    • C)Akılcılık ve bilimsellik
    • D)Yurtta sulh, cihanda sulh
    • E)Millî birlik ve beraberlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Akılcılık ve bilimsellik

    Gerçek koşulların gözlenmesi ve çözümlerin bu verilere göre belirlenmesi, akılcı ve bilimsel bir yaklaşımın gereğidir. Millî egemenlik yönetimin kaynağıyla, yurtta sulh ise barış politikasıyla ilgili olduğundan yöntem tercihine ilişkin bu tutumu açıklamaz.

  8. Soru 8

    Zor

    Egemenliğin millete ait olmadığı bir düzende, vatandaşların kanun önünde eşitliğinden söz edilmesi de güçtür. Bu yargı aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Devletçilik ilkesinin laikliği zorunlu kıldığını
    • B)İnkılapçılığın milliyetçiliğin yerini aldığını
    • C)Çağdaşlaşmanın bağımsızlıkla çeliştiğini
    • D)Millî egemenlik ile halkçılığın birbirini tamamladığını
    • E)Laikliğin devletçilik ilkesinin ön koşulu olduğunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Millî egemenlik ile halkçılığın birbirini tamamladığını

    Halkın yönetimde söz sahibi olmadığı bir düzende ayrıcalıkların sürmesi kaçınılmaz olduğundan millî egemenlik, halkçılığın gerçekleşmesinin dayanağıdır. Devletçilik ekonomik yatırımların yönetimiyle ilgili olduğu için laiklikle böyle bir öncelik ilişkisi kurulamaz.

  9. Soru 9

    Orta

    Atatürk'ün tam bağımsızlık anlayışı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Yalnızca askerî güçle sınırlı olduğu
    • B)Ekonomik bağımsızlığı kapsam dışında bıraktığı
    • C)Her alanı kapsayan bütüncül bir hedef olduğu
    • D)Kültürel bağımsızlığı gereksiz saydığı
    • E)Yalnızca siyasi bağımsızlığı öngördüğü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Her alanı kapsayan bütüncül bir hedef olduğu

    Atatürk'ün bağımsızlık anlayışı siyasi, ekonomik, hukuki, askerî ve kültürel alanların tamamını kapsar; bu nedenle bütüncül bir hedeftir. Kapitülasyonların kaldırılması ve millî ekonomi çabaları bu anlayışın ekonomiyi de içerdiğini gösterdiğinden B seçeneği geçersizdir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Bütün insanların barış ve güven içinde yaşamasını, ırk ve din farkı gözetilmeden insana değer verilmesini öngören bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Millî egemenlik
    • B)Millî bağımsızlık
    • C)Akılcılık ve bilimsellik
    • D)Çağdaşlaşma
    • E)İnsan ve insanlık sevgisi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İnsan ve insanlık sevgisi

    Tanım, insanı ayrım gözetmeden değerli sayan insan ve insanlık sevgisi ilkesine aittir. Millî bağımsızlık devletin dış baskılardan kurtulmasıyla ilgili olduğundan evrensel insan sevgisini karşılamaz.

  11. Soru 11

    Orta

    1930'da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kurulmasıyla para basma yetkisi millî bir kuruma verilmiştir. Bu gelişme öncelikle hangi bütünleyici ilkeyle ilişkilendirilir?

    • A)Millî bağımsızlık
    • B)İnsan ve insanlık sevgisi
    • C)Yurtta sulh, cihanda sulh
    • D)Millî birlik ve beraberlik
    • E)Akılcılık ve bilimsellik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Millî bağımsızlık

    Para basma yetkisinin yabancı sermayeli kuruluşlardan alınıp millî bir bankaya verilmesi, ekonomik bağımsızlığın güçlenmesi anlamına geldiğinden millî bağımsızlıkla ilişkilidir. Millî birlik ve beraberlik toplumsal bütünlükle ilgili olduğundan bu mali düzenlemenin doğrudan gerekçesi değildir.

  12. Soru 12

    Orta

    Çağdaşlaşma ilkesi ile inkılapçılık ilkesi arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Çağdaşlaşma hedefinin inkılapçılığı gereksiz kıldığı
    • B)İnkılapçılığın çağdaşlaşmayı gerçekleştiren araç olduğu
    • C)İkisinin birbirine karşıt hedefler taşıdığı
    • D)Çağdaşlaşmanın yalnızca ekonomik alanla ilgili olduğu
    • E)İnkılapçılığın yalnızca hukuk alanını kapsadığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İnkılapçılığın çağdaşlaşmayı gerçekleştiren araç olduğu

    Çağdaşlaşma ulaşılmak istenen hedefi, inkılapçılık ise bu hedefe götüren sürekli yenileşme yöntemini ifade eder; bu nedenle biri diğerinin aracıdır. İnkılaplar eğitim, kültür, ekonomi ve toplumsal hayatı da kapsadığından inkılapçılığın yalnızca hukukla sınırlı olduğu söylenemez.

  13. Soru 13

    Zor

    Millî egemenlik ilkesi ile cumhuriyetçilik ilkesi arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi en doğru değerlendirmedir?

    • A)Aralarında herhangi bir bağlantı bulunmadığı
    • B)Millî egemenliğin cumhuriyeti engellediği
    • C)Cumhuriyetçiliğin yalnızca ekonomiyi düzenlediği
    • D)Cumhuriyetçiliğin millî egemenliğin somutlaşmış hâli olduğu
    • E)Millî egemenliğin yalnızca dış politikayı ilgilendirdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cumhuriyetçiliğin millî egemenliğin somutlaşmış hâli olduğu

    Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olması ilkesinin bir yönetim biçimine dönüşmüş hâlidir; bu nedenle iki ilke birbirini tamamlar. Millî egemenlik öncelikle devletin iç yapısıyla ilgili olduğundan yalnızca dış politikayla sınırlı sayılamaz.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesiyle bağdaşmaz?

    • A)Komşu ülkelerden toprak talep edilmesi
    • B)Uluslararası kuruluşlara üye olunması
    • C)Sorunların görüşme yoluyla çözülmesi
    • D)Bölgesel iş birliklerine katılınması
    • E)İmzalanan antlaşmalara bağlı kalınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşu ülkelerden toprak talep edilmesi

    Toprak talebi yayılmacı bir tutum olduğundan barışı esas alan bu ilkeyle çelişir. Uluslararası kuruluşlara üyelik, görüşme yoluyla çözüm ve antlaşmalara bağlılık ise ilkenin dış politikadaki somut uygulamalarıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    1925'te kurulan Atatürk Orman Çiftliği'nde modern tarım yöntemlerinin denenmesi ve elde edilen sonuçların çiftçilere örnek gösterilmesi amaçlanmıştır. Bu uygulama öncelikle hangi bütünleyici ilkeyle açıklanır?

    • A)Millî egemenlik
    • B)Yurtta sulh, cihanda sulh
    • C)İnsan ve insanlık sevgisi
    • D)Millî bağımsızlık
    • E)Akılcılık ve bilimsellik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Akılcılık ve bilimsellik

    Üretimde geleneksel alışkanlıklar yerine denenmiş bilimsel yöntemlerin yaygınlaştırılması, akılcılık ve bilimsellik ilkesinin uygulamasıdır. Millî egemenlik yönetim yetkisinin kaynağıyla ilgili olduğundan tarımsal bir örnek çiftlik girişimini açıklamaz.

Sponsorlu