Yumuşama Dönemi — Test 8

Doğru cevap: C — Adaya müdahale seçeneğinin gündeme gelmesi

1967'deki olaylar Türkiye'de adaya müdahale seçeneğini gündeme getirmiş, gerginlik diplomatik girişimlerle yatıştırılmıştır. Türkiye garantörlük hakkından vazgeçmemiş, bu hakka 1974'te de dayanmıştır; sorun ise 1967'de çözülmemiştir.

Doğru cevap: A — 1968 - Helsinki Nihai Senedi'nin imzalanması

Helsinki Nihai Senedi 1975'te imzalanmıştır; 1968 ise Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nın imzaya açıldığı ve Prag Baharı'nın bastırıldığı yıldır. Diğer eşleştirmeler doğrudur: SALT I 1972'de imzalanmış, Berlin Duvarı 1989'da yıkılmıştır.

Doğru cevap: A — Zürih ve Londra antlaşmaları

Kıbrıs Cumhuriyeti, 1959'da varılan Zürih ve Londra uzlaşmalarının ardından 1960'ta kurulmuştur. Cenevre görüşmeleri 1974 harekâtı sırasında yapılmıştır; Roma ve Maastricht antlaşmaları ise Avrupa bütünleşmesine ilişkin olup Kıbrıs'ın kuruluşuyla ilgisi yoktur.

Doğru cevap: A — 1964

1963 sonundaki olayların ardından Birleşmiş Milletler Barış Gücü 1964'te Kıbrıs'a gönderilmiştir. 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulduğu, 1974 Barış Harekâtı'nın yapıldığı, 1983 ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilan edildiği yıldır.

Doğru cevap: E — İslam Konferansı Örgütü

İslam Konferansı Örgütü 1969'da kurulmuş ve Türkiye kuruluşundan itibaren sürece katılmıştır. Arap Birliği 1945'te yalnızca Arap devletlerini kapsayacak biçimde kurulmuştur; Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ise petrol politikalarına yönelik ayrı bir kuruluştur.

Doğru cevap: C — Çin Halk Cumhuriyeti

1971'de alınan kararla Birleşmiş Milletler'de Çin'i temsil yetkisi Çin Halk Cumhuriyeti'ne geçmiş ve ülke Güvenlik Konseyi'nin daimî üyesi olmuştur. Japonya ve Kuzey Kore bu temsille ilgili taraflar değildir; söz konusu değişiklik yalnızca Çin'in temsilini ilgilendirmektedir.

Doğru cevap: B — Bangladeş

Bangladeş 1971'de Doğu Pakistan'ın ayrılmasıyla kurulmuştur. Sri Lanka ve Nepal bu tarihten önce de bağımsız devletlerdir; Malezya ise 1957'de bağımsızlığını kazandığından Pakistan'ın bölünmesiyle ilgisi yoktur.

Doğru cevap: D — İngiltere - İrlanda - Danimarka

Avrupa Topluluğu'nun ilk genişlemesi 1973'te İngiltere, İrlanda ve Danimarka'nın katılımıyla gerçekleşmiştir. Yunanistan 1981'de, İspanya ile Portekiz 1986'da katılmıştır; İsveç, Finlandiya ve Avusturya'nın üyeliği ise 1995'te gerçekleştiğinden bu tarihe uymaz.

Doğru cevap: D — Kültür Devrimi

Çin'de 1966'da başlayan Kültür Devrimi ülkenin eğitim, kültür ve yönetim yapısını derinden etkilemiştir. Kadife Devrim 1989'da Çekoslovakya'da, Prag Baharı ise 1968'de aynı ülkede yaşandığından Çin'le ilgili değildir.

Doğru cevap: C — Ege Denizi

Kıta sahanlığına ilişkin görüş ayrılıkları Ege Denizi'nde ortaya çıkmış ve iki ülke arasında görüşmelere konu olmuştur. Karadeniz ile Marmara farklı hukuki düzenlemelere tabidir; Baltık Denizi ise Kuzey Avrupa'da bulunduğundan bu sorunla ilgisi yoktur.

Doğru cevap: B — Toplumlar arasındaki çatışmaları önlemek

Barış Gücü, adadaki toplumlar arasındaki çatışmaları önlemek ve düzeni korumakla görevlendirilmiştir. Adanın Yunanistan'a bağlanması enosis görüşünün hedefidir ve Birleşmiş Milletler'in görevi olamaz; adada yeni bir sömürge yönetimi kurulması da söz konusu değildir.

Doğru cevap: E — Aradaki görüşmelerden sonuç alınamaması

Birinci aşamanın ardından Cenevre'de yapılan görüşmelerden sonuç alınamayınca ikinci aşama gerçekleştirilmiştir. Harekât Birleşmiş Milletler'in isteğiyle değil garantörlük hakkına dayanarak yapılmış; Türk ordusu da adaya çıkmakta güçlük çekmemiştir.

Doğru cevap: B — Ortaklıkta geçiş döneminin koşullarını belirlemek

Katma Protokol, Ankara Anlaşması ile kurulan ortaklığın geçiş dönemine ilişkin karşılıklı yükümlülüklerini düzenlemiştir. Protokol tam üyelik sağlamamış, ortaklığı da sona erdirmemiştir; ortak para birimi ise çok daha sonra Avrupa Birliği içinde gündeme gelmiştir.

Doğru cevap: A — Mevcut toplumsal düzene yönelik eleştiri içermesi

1968 hareketleri, mevcut toplumsal ve siyasal düzene yönelik eleştirilerle ortaya çıkmış ve savaş karşıtı taleplerle birleşmiştir. Bu hareketler sömürgeciliği ya da askerî ittifakların genişlemesini savunmamış, tersine bunlara karşı çıkmıştır.

Doğru cevap: E — Savaş karşıtı gösterilerin yaygınlaşması

Savaşın uzaması ve kayıpların artması ABD'de savaş karşıtı gösterileri yaygınlaştırmış, bu da 1973'te çekilme kararında etkili olmuştur. Kamuoyunun savaşın uzatılmasını istemesi ya da askerî harcamalara desteğin artması, dönemin gidişine aykırıdır.