Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Türk – İslam Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 241 soru kitap sırasına göre 17 teste bölünmüştür; bu sayfa 11. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
5 kolay8 orta2 zor
Anadolu Selçuklu Devleti'ni 1075 yılında kurarak İznik'i başkent yapan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şah'tır ve devletin ilk merkezi İznik olmuştur. I. Kılıç Arslan Süleyman Şah'ın oğludur ve tahta 1092'de geçtiği için A seçeneği kuruluşla ilgili değildir.
I. Haçlı Seferi sırasında İznik'i savunamayan Anadolu Selçuklu Devleti, merkezini Anadolu'nun iç kesimlerine taşımak zorunda kalmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisiyle sonuçlanmıştır?
Doğru cevap: D — Konya'nın başkent hâline gelmesiyle
İznik'in kaybedilmesinden sonra devletin merkezi Konya'ya taşınmış ve Konya uzun süre başkent olarak kalmıştır. Antalya ve Sinop, XIII. yüzyılın başlarında fethedildiği için A ve E seçenekleri kronolojik olarak bu olayla ilişkilendirilemez.
Aşağıdakilerden hangisi Haçlı Seferleri'nin dinî nedenleri arasında gösterilebilir?
Doğru cevap: A — Kudüs'ün Hristiyanlarca kutsal sayılması
Kudüs'ün Hristiyanlar için kutsal sayılması ve Müslümanlardan geri alınmak istenmesi seferlerin en belirgin dinî nedenidir. Şövalyelerin toprak arayışı, ticaret yolları ve Doğu'nun zenginliği ise ekonomik ve siyasi nedenler arasında yer aldığından B, C ve D bu soruda aranan nitelikte değildir.
Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'daki topraklarını hızla yitiren Bizans İmparatorluğu Avrupa'dan yardım istemiş; Papa da bu çağrıyı Batı Hristiyan dünyasını harekete geçirmek için kullanmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin hazırlayıcısı olmuştur?
Doğru cevap: C — Haçlı Seferleri'nin
Bizans'ın yardım çağrısı ile Papa'nın bu çağrıyı dinî bir sefere dönüştürmesi Haçlı Seferleri'ni başlatan doğrudan etkendir. Malazgirt Savaşı bu çağrının nedeni olduğu ve ondan önce yaşandığı için E seçeneği sonuç olarak gösterilemez.
1176 yılında yapılan Miryokefalon Savaşı aşağıdakilerden hangileri arasında gerçekleşmiştir?
Doğru cevap: E — Anadolu Selçuklu Devleti – Bizans İmparatorluğu
Miryokefalon Savaşı 1176'da II. Kılıç Arslan yönetimindeki Anadolu Selçuklu ordusu ile Bizans İmparatoru Manuel Komnenos arasında yapılmıştır. Büyük Selçuklu'nun Bizans'la yaptığı savaş 1071 Malazgirt Savaşı'dır; bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
1176'da kazanılan Miryokefalon Savaşı'ndan sonra Bizans, Anadolu'yu Türklerden geri alma umudunu yitirmiş ve savunmaya çekilmiştir. Bu bilgiye göre savaşın en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu hâline gelmesi
Bizans'ın Anadolu'yu geri alma girişiminden vazgeçmesi, Anadolu'nun Türk yurdu olduğunun kesinleşmesi anlamına gelir. Anadolu'daki ilk Türk beylikleri 1071 sonrasında kurulduğu için E seçeneği bu savaşın sonucu olamaz.
Selahaddin Eyyubi'nin 1187'de Kudüs'ü ele geçirmesi üzerine Avrupa'da yeni bir sefer hazırlığı başlamış; Alman, Fransız ve İngiliz kralları bu harekâta katılmıştır. Sözü edilen sefer aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — III. Haçlı Seferi
Kudüs'ün Selahaddin Eyyubi tarafından alınması üzerine düzenlenen ve üç Avrupa hükümdarının katıldığı sefer III. Haçlı Seferi'dir. IV. Haçlı Seferi ise 1204'te İstanbul'un işgaliyle sonuçlandığından C seçeneği bu tanımla örtüşmez.
Haçlı Seferleri içinde amacına ulaşan ve Kudüs'ün ele geçirilmesiyle sonuçlanan sefer aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — I. Haçlı Seferi
I. Haçlı Seferi'nde Kudüs alınmış, ayrıca Urfa, Antakya ve Trablus'ta Haçlı devletleri kurulmuştur; bu yönüyle amacına ulaşan tek büyük seferdir. III. Haçlı Seferi'nde Kudüs geri alınamadığı için C seçeneği doğru değildir.
Haçlı Seferleri sırasında pek çok derebeyi ve şövalye hayatını kaybetmiş, sefere katılmak için topraklarını satan senyörler güç yitirmiştir. Bu durumun Avrupa'da aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?
Doğru cevap: C — Merkezî krallıkların güçlenmesine
Derebeylerinin güç kaybetmesi feodal düzeni zayıflatmış, buna karşılık kralların otoritesi artmıştır. Seferlerden sonra Akdeniz limanları canlandığı için E seçeneği tarihsel gerçekle çelişir.
IV. Haçlı Seferi'nde Kudüs'e ulaşamayan Haçlılar İstanbul'u işgal ederek burada Latin İmparatorluğu'nu kurmuş; Bizans hanedanı İznik ve Trabzon'a çekilmek zorunda kalmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
Doğru cevap: E — Seferlerde siyasi ve ekonomik çıkarların öne çıktığının
Hristiyan bir başkentin Haçlılarca yağmalanıp işgal edilmesi, seferlerin arkasındaki asıl saikin dinî değil siyasi ve ekonomik olduğunu ortaya koyar. Aynı olay Bizans'ın hedef alındığını gösterdiğinden B seçeneğindeki sürekli ittifak iddiası geçersizdir.
I. Haçlı Seferi sırasında Anadolu Selçuklu tahtında bulunan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — I. Kılıç Arslan
I. Haçlı Seferi (1096-1099) sırasında Anadolu Selçuklu tahtında I. Kılıç Arslan bulunuyordu ve İznik bu dönemde kaybedilmiştir. Süleyman Şah 1086'da öldüğü için A seçeneği kronolojik olarak uygun değildir.
II. Kılıç Arslan, ömrünün sonlarına doğru ülke topraklarını on bir oğlu arasında paylaştırmıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?
Doğru cevap: A — Taht kavgalarının başlayıp otoritenin zayıflamasına
Ülkenin şehzadeler arasında bölüştürülmesi, Türk devlet geleneğindeki ortak veraset anlayışının sonucudur ve merkezî otoriteyi zayıflatarak taht mücadelelerine yol açmıştır. Moğol egemenliği Kösedağ Savaşı'ndan (1243) sonra başladığı için C seçeneği dönemle bağdaşmaz.
1144'te Musul Atabeyi İmadeddin Zengi'nin Urfa'yı Haçlılardan geri alması üzerine Avrupa'da yeni bir sefer düzenlenmiştir. Buna göre söz konusu seferle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: E — Kaybedilen bir Haçlı kontluğunu geri almayı amaçladığı
II. Haçlı Seferi, Urfa Kontluğu'nun kaybedilmesi üzerine düzenlenmiş ancak başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Kudüs I. Haçlı Seferi'nde, İstanbul ise IV. Haçlı Seferi'nde ele geçirildiğinden A ve B seçenekleri bu seferle ilişkilendirilemez.
I. Haçlı Seferi sırasında Anadolu Selçuklu Devleti başkentini kaybetmiş, batıdaki topraklarının bir bölümü elinden çıkmış; devlet ancak uzun bir toparlanma döneminden sonra yeniden güçlenebilmiştir. Buna göre Haçlı Seferleri'nin Anadolu Selçuklu açısından sonucu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: B — Türklerin batıya doğru ilerleyişinin bir süre yavaşladığı
Başkentin ve batıdaki toprakların kaybı, Türklerin Batı Anadolu'daki ilerleyişini bir süre durdurmuştur. Devlet varlığını sürdürdüğü ve Konya yeni merkez olduğu için A ve D seçenekleri metindeki bilgiyle çelişir.
Haçlı Seferleri sırasında Doğu'yu yakından tanıyan Avrupalılar kâğıt, pusula ve barut gibi buluşlarla tanışmıştır. Bu durumun Avrupa'da aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenebilir?
Doğru cevap: C — Bilim ve teknikte ilerlemenin hızlanmasına
Kâğıt, pusula ve barutun Avrupa'ya geçmesi bilimsel ve teknik gelişmeyi hızlandırmış, ilerleyen yüzyıllarda keşifleri de mümkün kılmıştır. Seferler feodaliteyi zayıflattığı için A seçeneği sonuçlarla ters düşer.
