Karma Sorular — Test 4

Doğru cevap: C — I - II - IV - III

Aşar vergisi 1925'te kaldırılmış, Kabotaj Kanunu 1926'da kabul edilmiş, Harf İnkılabı 1928'de yapılmış, Soyadı Kanunu ise 1934'te çıkarılmıştır; doğru sıralama I - II - IV - III biçimindedir. Kabotaj Kanunu'nu aşarın kaldırılmasından önceye koyan B ve D, Harf İnkılabı'nı Kabotaj Kanunu'ndan önceye yerleştiren E seçenekleri bu tarihlerle bağdaşmaz. Cevap C.

Doğru cevap: B — Fethedilen yerlerdeki halkın zorunlu göçe uğratılması

Osmanlı Devleti Balkanlarda istimalet olarak adlandırılan hoşgörü siyaseti izlemiş; yerli halkın inancına dokunmamış, vergi yükünü hafifletmiş, Anadolu'dan getirdiği Türkmen ve konargöçer toplulukları bölgeye yerleştirmiştir. Bu nedenle A, C, D ve E doğrudur. Yerli halkın zorunlu göçe uğratılması ise bu siyasetle bağdaşmaz; sürgün uygulaması yerli halkı yerinden etmek için değil, iskânı düzenlemek amacıyla kullanılmıştır. Cevap B.

Doğru cevap: A — Balkan Savaşı'nın başlaması üzerine barışa yönelmesi

1911'de başlayan Trablusgarp Savaşı sürerken 1912'de Balkan Savaşı'nın patlak vermesi üzerine Osmanlı Devleti Uşi Antlaşması'nı imzalayarak Trablusgarp ve Bingazi'yi İtalya'ya bırakmıştır. Donanmanın Sinop'ta yakılması 1853 Kırım Savaşı'na ait olduğu için B, Mısır'ın İngiltere tarafından işgali 1882'de gerçekleştiği için C yanlıştır. Almanya bu savaşta İtalya'ya açık destek vermemiştir. Cevap A.

Doğru cevap: D — Eyalette tımar düzeninin uygulanıp uygulanmaması

Salyanesiz (yıllıksız) eyaletlerde tımar düzeni uygulanır ve gelirler dirlik olarak dağıtılırken, salyaneli eyaletlerde tımar uygulanmaz, vergi iltizam yoluyla toplanır ve görevlilere hazineden yıllık ödenir. Ayrım merkeze uzaklığa ya da beylerbeyinin rütbesine göre yapılmadığı için A ve E yanlıştır. Halkın dinî yapısı da bu idari ayrımın ölçütü değildir. Cevap D.

Doğru cevap: C — İtilaf Devletlerinin Anadolu'dan tümüyle çekilmesi

İzmir'in işgali halkta büyük tepki yaratmış; mitingler düzenlenmiş, Redd-i İlhak düşüncesi yaygınlaşmış, bölgesel direniş için Kuva-yı Milliye birlikleri kurulmuş ve ulusal bilinç güçlenmiştir. Bu nedenle A, B, D ve E doğrudur. İtilaf Devletleri ise işgalden sonra Anadolu'dan çekilmemiş, tersine işgal alanlarını genişletmiştir; Anadolu'nun boşaltılması ancak Mudanya ve Lozan süreciyle sağlanmıştır. Cevap C.

Doğru cevap: D — Türk azınlık konusunun antlaşma metinlerine girdiğinin

1913 İstanbul Antlaşması ile Meriç Nehri sınır kabul edilmiş, Edirne ve Kırklareli geri alınmış; Bulgaristan'da kalan Türklerin din ve mülkiyet hakları güvence altına alınmıştır. Böylece Türk azınlık meselesi ilk kez bir antlaşma metnine girmiştir. A yanlıştır; Bulgaristan 1908'de ilan ettiği bağımsızlığını korumuştur. E de yanlıştır; Ege adaları Osmanlı Devleti'ne bırakılmamış, sorun Londra Antlaşması'yla büyük devletlere havale edilmiştir.

Doğru cevap: A — İstanbul Hükûmetinin Temsil Heyetini hukuken tanıması

Salih Paşa ile Temsil Heyeti arasında yapılan görüşmeler sonunda İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyetini hukuken tanımış; böylece Anadolu'daki millî hareket resmî bir muhatap durumuna gelmiştir. Mebusan Meclisinin toplanma yeri konusunda anlaşma sağlanamamış, meclis İstanbul'da açıldığı için B yanlıştır. Misak-ı Millî 28 Ocak 1920'de kabul edilmiş, Damat Ferit Paşa Hükûmeti ise bu görüşmelerden önce istifa etmiştir. Cevap A.

Doğru cevap: C — Enderun

Topkapı Sarayı bünyesindeki Enderun, devşirme gençlerin yetenekleri doğrultusunda eğitilerek üst düzey yöneticiliğe hazırlandığı okuldur. Sıbyan mektepleri temel din ve okuma yazma eğitimi verdiği, Sahn-ı Seman ise Fatih tarafından kurulan yüksek düzeyli medrese olduğu için A ve B yanlıştır. Darülfünun ve Mekteb-i Mülkiye ise XIX. yüzyılda açılan yeni tarz eğitim kurumlarıdır. Cevap C.

Doğru cevap: E — Avrupa'nın ekonomik olarak onarılmasını hedeflemesi

Marshall Planı, II. Dünya Savaşı'nda yıkılan Avrupa ekonomilerinin onarılmasını ve böylece komünizmin yayılmasının önlenmesini amaçlayan geniş kapsamlı bir ekonomik yardım programıdır. Truman Doktrini ise Türkiye ve Yunanistan'a yönelik, ağırlıklı olarak askerî nitelikli bir yardımdır; bu nedenle A ve B Marshall Planı'nı değil Truman Doktrini'ni tanımlar. Program Sovyetler Birliği'nin desteğiyle değil, ona karşı yürütülmüştür. Cevap E.

Doğru cevap: D — İslamiyet'in Avrupa'da yayılmaya başlaması

Kavimler Göçü, Roma İmparatorluğu'nun 395'te ikiye ayrılmasına, Batı Roma'nın 476'da yıkılarak İlk Çağ'ın kapanmasına, güvenlik arayışıyla feodalitenin doğmasına ve Avrupa'nın etnik yapısının değişmesine yol açmıştır. İslamiyet ise 610'da doğmuş, Avrupa'ya girişi 711'de Endülüs üzerinden gerçekleşmiştir; bu nedenle Kavimler Göçü'nün sonucu sayılamaz. Cevap D.

Doğru cevap: A — Mebusan Meclisinde onaylanmamış olması

Sevr Antlaşması Osmanlı temsilcilerince imzalanmış olsa da, 11 Nisan 1920'de dağıtılan Mebusan Meclisi'nde onaylanamadığı için hukuken yürürlüğe girememiştir. İtilaf Devletleri antlaşmayı imzaladığından B, Yunanistan da imzacı devletlerden biri olduğundan D yanlıştır. TBMM'nin görüşmelere katılmaması antlaşmayı siyasi olarak anlamsızlaştırsa da hukuki geçersizliğin doğrudan gerekçesi değildir. Cevap A.

Doğru cevap: E — Lale Devri'nin sona ererek III. Ahmet'in tahttan indirilmesi

Patrona Halil İsyanı, 1718-1730 arasındaki Lale Devri'ni sona erdirmiş; III. Ahmet tahttan indirilmiş, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürülmüş ve dönemin yenilikçi ortamı dağılmıştır. A yanlıştır; Yeniçeri Ocağı 1826'da II. Mahmud Dönemi'nde Vaka-i Hayriye ile kaldırılmıştır. B de yanlıştır; Nizam-ı Cedid'in dağıtılması 1807 Kabakçı Mustafa İsyanı'nın sonucudur. Sened-i İttifak ise 1808'de imzalanmıştır.

Doğru cevap: B — Boğazlar konusunun çok taraflı bir düzenlemeye bağlanması

Hünkâr İskelesi, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan iki taraflı bir ittifaktı ve Boğazları yalnızca bu iki devletin ilişkisine bağlıyordu. 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile konu İngiltere, Fransa, Avusturya, Prusya ve Rusya'nın katıldığı çok taraflı bir düzene bağlanmış, böylece Rusya'nın ayrıcalığı sona ermiştir. A yanlıştır; savaş gemilerine kapalılık ilkesi getirildiği için Rusya bu hakkını yitirmiştir. E de yanlıştır; Boğazlar üzerindeki Osmanlı egemenliği hukuken sürmüştür.

Doğru cevap: C — Vergi toplama hakkının açık artırmayla kişilere devredilmesi

İltizam sisteminde belirli bir bölgenin vergi toplama hakkı, peşin ödeme karşılığında açık artırmayla mültezime devredilir; bu yöntem hazineye hızlı nakit sağlasa da köylü üzerindeki baskıyı artırmıştır. A yanlıştır; toprağın mülkiyetinin devlette olması her iki sistemde de geçerlidir ve ayırt edici değildir. E de yanlıştır; köylüden ürün vergisi alınması tımar düzeninin de temel özelliğidir. Tımarda gelir, sipahinin ve cebelülerin geçimine ayrılırdı.

Doğru cevap: B — Karadeniz ticaret yollarının Osmanlı denetimine girdiği

Amasra, Sinop ve Trabzon'un alınmasıyla Karadeniz'in güney kıyıları, Kırım'ın bağlanmasıyla da kuzey kıyıları denetim altına alınmış; böylece Karadeniz ticaret yolları Osmanlı denetimine girmiştir. Bu fetihler Balkanlarla ya da Akdeniz'le değil, Karadeniz havzasıyla ilgili olduğundan C ve D yanlıştır. Baharat Yolu Mısır ve Kızıldeniz üzerinden işlediği için E de geçersizdir. Cevap B.