Karma Sorular — Test 5

Doğru cevap: A — Redd-i İlhak Cemiyeti

Redd-i İlhak Cemiyeti, İzmir ve Batı Anadolu'nun Yunanistan'a katılma girişimine karşı kurulmuş; işgalin hemen ardından bölgede Kuva-yı Milliye birliklerinin oluşmasında etkili olmuştur. B yanlıştır; Kilikyalılar Cemiyeti Çukurova'nın Fransız ve Ermeni işgaline karşı çalışmıştır. E de yanlıştır; Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Doğu Anadolu'da Ermeni devleti kurulmasını önlemeyi amaçlamıştır.

Doğru cevap: E — II - IV - III - I

Londra Konferansı Şubat-Mart 1921'de toplanmış, Moskova Antlaşması 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalanmış, Kars Antlaşması 13 Ekim 1921'de Kafkas cumhuriyetleriyle, Fransa ile yapılan Ankara Antlaşması ise 20 Ekim 1921'de imzalanmıştır. Doğru sıra II-IV-III-I'dir. A yanlıştır; Ankara Antlaşması Kars Antlaşması'ndan bir hafta sonradır. B de yanlıştır; Moskova Antlaşması Londra Konferansı'ndan sonra imzalanmıştır.

Doğru cevap: B — Toplumsal alanda birliği bozan inanış ve ayrıcalıkları önlemek

Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması; şeyh, derviş, dede gibi unvanların kullanımını yasaklayarak toplumsal alanda birliği bozan yapıları ortadan kaldırmayı ve batıl inanışların etkisini azaltmayı amaçlamıştır. A yanlıştır; öğretimin birleştirilmesi 1924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile yapılmıştır. E de yanlıştır; Harf İnkılabı 1928'de gerçekleşmiştir ve tekkelerin kapatılmasıyla doğrudan bir bağı yoktur.

Doğru cevap: C — Yunanistan - Yugoslavya - Romanya

Balkan Antantı 9 Şubat 1934'te Atina'da Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanmış; amacı İtalya'nın yayılmacılığına ve sınır değişikliği isteklerine karşı bölgesel güvenliği sağlamaktır. A, B ve E yanlıştır; Bulgaristan, kaybettiği toprakları geri almayı amaçladığı için antanta katılmamıştır. D de yanlıştır; Arnavutluk ve Macaristan bu birlikte yer almamıştır.

Doğru cevap: D — Devletçilik

Özel sermayenin yetersiz kaldığı koşullarda devletin sanayi yatırımlarını doğrudan üstlenmesi devletçilik ilkesinin gereğidir; beş yıllık planlar ve devlet bankaları bu ilkenin somut uygulamalarıdır. A yanlıştır; halkçılık, vatandaşlar arasında ayrıcalık tanımama ve toplumsal eşitlik üzerine kuruludur. B de yanlıştır; laiklik din ile devlet işlerinin ayrılmasıyla ilgilidir ve ekonomik yatırım kararlarını açıklamaz.

Doğru cevap: E — Savaş sonrası ekonomik bunalım ve toplumsal hoşnutsuzluk

I. Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan işsizlik, enflasyon ve 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın derinleştirdiği hoşnutsuzluk, hem İtalya'da hem de Almanya'da otoriter ve saldırgan akımlara toplumsal destek sağlamıştır. B yanlıştır; Milletler Cemiyeti'nin yaptırım gücü zayıftı ve bu iki devletin yayılmasını engelleyememiştir. A da yanlıştır; İtalya ve Almanya sömürge paylaşımından yeterince pay alamamış, bu durum yayılmacılığın gerekçesi yapılmıştır.

Doğru cevap: C — Acemi Ocağı

Devşirilen çocuklar önce Türk ailelerin yanına verilir, ardından Acemi Ocağı'nda eğitilir ve buradan kapıkulu ocaklarına, özellikle Yeniçeri Ocağı'na alınırdı. A yanlıştır; Enderun sarayda üst düzey yöneticilerin yetiştirildiği okuldur, ilk askerî eğitim yeri değildir. D de yanlıştır; Sahn-ı Seman, Fatih Dönemi'nde kurulan yüksek düzeyli bir medresedir ve ilmiye sınıfına öğrenci yetiştirir. Cebeci ve Humbaracı ocakları ise silah ve top yapımıyla ilgilenen kapıkulu birlikleridir.

Doğru cevap: A — Kişiler arasındaki ayrımı kaldırıp resmî işlemleri kolaylaştırmak

Soyadı Kanunu, ağa, hacı, hoca, molla gibi lakap ve unvanlarla anılan bir toplum yapısını sona erdirerek herkesin eşit biçimde bir soyadı taşımasını sağlamış; böylece hem toplumsal ayrıcalıklar kaldırılmış hem de nüfus, tapu, miras ve mahkeme işlemleri kolaylaşmıştır. E yanlıştır; okuma yazmayla ilgili düzenleme 1928 Harf İnkılabı ve 1928'de açılan Millet Mektepleridir. D de yanlıştır; dil çalışmaları Türk Dil Kurumu aracılığıyla yürütülmüştür.

Doğru cevap: D — Birliklerin hızlı ve düzenli biçimde yönetilebilmesi

Mete Han tarafından geliştirilen onluk sistemde ordu onluk, yüzlük, binlik ve on binlik birliklere ayrılır; her birimin başında bir komutan bulunur. Bu düzen komuta zincirini netleştirerek büyük atlı kuvvetlerin hızla sevk ve idare edilmesini sağlar. A yanlıştır; Türk ordusu ücretli değil, halkın tamamının asker sayıldığı bir yapıdaydı. B de yanlıştır; ordunun temeli atlı okçu birliklerdi, yaya asker sayısı sınırlıydı.

Doğru cevap: B — Devlet yönetiminin Avrupa örneğine göre yeniden düzenlenmesiyle

II. Mahmud, yüzyıllardır süren divan örgütünü kaldırıp nazırlıklar kurmuş; böylece işlerin uzmanlık alanlarına göre dağıtıldığı, Avrupa'daki bakanlar kurulu düzenine benzeyen bir yapı oluşturulmuştur. A yanlıştır; bu düzenleme padişahın yetkilerini sınırlamamış, tam tersine merkezî otoriteyi güçlendirmiştir. C de yanlıştır; II. Mahmud ayanların gücünü kırmaya çalışmış, Sened-i İttifak'ı da geçersiz saymıştır. Şeyhülislamlık ise varlığını sürdürmüştür.

Doğru cevap: E — Yunan işgalinin sona ererek Mudanya görüşmelerine gidilmesi

Büyük Taarruz ve 30 Ağustos 1922 Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin ardından Yunan ordusu Anadolu'dan çıkarılmış, 9 Eylül'de İzmir'e girilmiş ve 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. A yanlıştır; Doğu Cephesi 1920 Gümrü Antlaşması ile kapanmıştır. D de yanlıştır; Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması 1921'de imzalanmıştır. İtilaf Devletlerinin Sevr'i yumuşatma önerisi ise 1921 Londra Konferansı'nda gündeme gelmiştir.

Doğru cevap: C — Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin bozulup beyliklerin doğması

Kösedağ'da Moğollara yenilen Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlılara bağlı duruma düşmüş; merkezî otoritenin çökmesiyle Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Osmanoğulları gibi ikinci dönem Anadolu beylikleri ortaya çıkmıştır. A yanlıştır; Bizans Anadolu'da egemenliğini yeniden kuramamış, aksine giderek zayıflamıştır. B de yanlıştır; Moğol baskısı Anadolu'ya yönelen Türkmen göçlerini durdurmamış, tersine hızlandırmıştır.

Doğru cevap: A — İbrahim Müteferrika - Sait Efendi

İlk Türk matbaası 1727'de İbrahim Müteferrika ile Yirmisekiz Çelebi Mehmet'in oğlu Sait Efendi'nin girişimiyle kurulmuş ve dinî kitaplar dışındaki eserlerin basımına izin verilmiştir. B yanlıştır; Baron de Tott ve Comte de Bonneval askerî alanda görevlendirilen uzmanlardır ve XVIII. yüzyılın ilerleyen yıllarında çalışmışlardır. E de yanlıştır; Patrona Halil, matbaanın kurucusu değil, Lale Devri'ni sona erdiren isyanın önderidir.

Doğru cevap: D — Bütün millî cemiyetlerin tek çatı altında birleştirileceği

Millî cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmesi Erzurum'da değil, 4-11 Eylül 1919'daki Sivas Kongresi'nde kararlaştırılmıştır. A ve C yanlıştır; bu iki karar doğrudan Erzurum Kongresi metninde yer alır ve daha sonra Misak-ı Millî'ye de temel oluşturmuştur. Manda ve himayenin reddi Erzurum'da dile getirilmiş, Sivas'ta ise kesin biçimde karara bağlanmıştır.

Doğru cevap: B — Avarız vergisi

Avarız, başlangıçta yalnızca savaş ve kıtlık gibi olağanüstü durumlarda toplanan bir örfi vergiydi; savaşların uzaması ve hazine giderlerinin artmasıyla XVII. yüzyıldan itibaren düzenli olarak alınmaya başlanmıştır. A yanlıştır; öşür, Müslüman çiftçilerden alınan ve süreklilik gösteren ürün vergisidir. C de yanlıştır; cizye, askerlik yapmayan gayrimüslim erkeklerden alınan olağan bir şer'i vergidir. Çift resmi ise Müslüman köylünün işlediği toprak için ödediği vergidir.