Karma Sorular — Test 7

Doğru cevap: A — Aile hukukunda kadın ile erkeğin eşit haklara kavuşması

İsviçre Medeni Kanunu esas alınarak hazırlanan Türk Medeni Kanunu; tek eşle evlilik zorunluluğu getirmiş, resmî nikâhı esas almış, mirasta ve boşanmada kadın ile erkeği eşit saymıştır. B yanlıştır; kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkı 1934'te anayasa değişikliğiyle tanınmıştır. C de yanlıştır; öğretimin birleştirilmesi 3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile gerçekleşmiştir. Ölçü birimlerindeki değişiklik ise 1931 yılına aittir.

Doğru cevap: C — II - IV - I - III

Sened-i İttifak 1808'de II. Mahmud'un tahta çıkışının hemen ardından imzalanmış, Yeniçeri Ocağı 1826'da Vaka-i Hayriye ile kaldırılmış, Islahat Fermanı 1856'da Kırım Savaşı sonrasında ilan edilmiş, Kanun-i Esasi ise 1876'da II. Abdülhamid Dönemi'nde yürürlüğe girmiştir. Doğru sıra II-IV-I-III'tür. B yanlıştır; Islahat Fermanı, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından otuz yıl sonradır. E de yanlıştır; Kanun-i Esasi, Islahat Fermanı'ndan sonra gelmiştir.

Doğru cevap: B — Bugünkü Türkiye-İran sınırının büyük ölçüde belirlenmiş olması

IV. Murat Dönemi'nde imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Bağdat Osmanlı Devleti'nde, Revan İran'da kalmış ve çizilen sınır küçük değişikliklerle bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini oluşturmuştur. D yanlıştır; antlaşmayla Bağdat kaybedilmemiş, tam tersine Osmanlı Devleti'nde kalmıştır. C de yanlıştır; Safevilere karşı ilk büyük üstünlük 1514 Çaldıran Savaşı ile sağlanmıştır. Antlaşma iki ülke arasında uzun süreli bir barış dönemi başlatmıştır.

Doğru cevap: D — Belgrad Antlaşması

1739 Belgrad Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Avusturya'dan Belgrad ve çevresini geri almış; bu antlaşma toprak kazanılan son antlaşma olarak kabul edilmiştir. A yanlıştır; 1718 Pasarofça ile Mora kazanılmış olsa da Belgrad, Banat ve Eflak'ın bir bölümü kaybedilmiştir. B de yanlıştır; 1774 Küçük Kaynarca, Kırım'ın elden çıkma sürecini başlatan ağır bir yenilgi antlaşmasıdır. Karlofça ise 1699'a, yani XVII. yüzyıla aittir.

Doğru cevap: E — Kazasker

Kazasker, ilmiye sınıfının divandaki temsilcisidir; kadı ve müderrislerin atanması ile büyük davaların görülmesinden sorumludur. A yanlıştır; nişancı padişahın tuğrasını çeker, tapu-tahrir defterlerini tutar ve arazileri dirliklere ayırır. B de yanlıştır; defterdar hazineye ilişkin gelir gider işlerinden sorumludur. Kaptan-ı Derya donanmanın, reisülküttap ise yazışma ve dış ilişkiler kaleminin başıdır.

Doğru cevap: A — Kut

Kut inancı, hükümdarlığın Gök Tanrı tarafından bağışlanan kutsal bir yetki olduğunu anlatır ve kut kan yoluyla hanedanın bütün erkek üyelerine geçtiği için taht mücadelelerinin de kaynağı olmuştur. B yanlıştır; töre, yazısız hukuk kurallarının bütünüdür ve hükümdar da töreye uymak zorundadır. C de yanlıştır; kurultay devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir. Yabgu ve tigin ise unvanlardır.

Doğru cevap: B — Dandanakan Savaşı

Dandanakan Savaşı'nda Sultan Mesut komutasındaki Gazneli ordusunun yenilmesiyle Horasan Selçukluların eline geçmiş ve Tuğrul Bey adına hutbe okutularak Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur. A yanlıştır; 1048 Pasinler, Bizans'a karşı kazanılan ilk büyük zaferdir. C de yanlıştır; 1071 Malazgirt, Anadolu'nun kapılarını Türklere açan savaştır. Katvan 1141'de Karahitaylara karşı alınan yenilgi, Miryokefalon ise 1176'da Anadolu Selçuklularının zaferidir.

Doğru cevap: C — Balkanlardaki Osmanlı egemenliğinin pekişmiş olması

Üç savaş da Balkanlarda kurulan Haçlı ya da Sırp-Bulgar birliklerine karşı kazanılmış ve Osmanlı Devleti'nin Rumeli'deki varlığını kalıcı hâle getirmiştir. A yanlıştır; Anadolu Türk siyasi birliği Yavuz ve Kanuni dönemlerine kadar uzanan uzun bir süreçte sağlanmıştır. B de yanlıştır; İstanbul 1453'te, bu savaşlardan çok sonra fethedilmiştir. Denizlerdeki üstünlük ise ancak XVI. yüzyılda Preveze ile kurulmuştur.

Doğru cevap: D — Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğünün başlamış olması

Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, Andrea Doria yönetimindeki Haçlı donanmasını Preveze açıklarında yenmiş ve Akdeniz'de Türk üstünlüğü başlamıştır; bu üstünlük 1571 İnebahtı yenilgisine kadar sürmüştür. A yanlıştır; Kıbrıs 1571'de II. Selim Dönemi'nde alınmıştır. B de yanlıştır; Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi Fatih Dönemi'nde Kırım'ın bağlanmasıyla tamamlanmıştır. Hint Okyanusu seferleri ise başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Doğru cevap: A — Sanayi İnkılabı'nın etkisiyle iç pazarın daralması

Sanayi İnkılabı XVIII. yüzyılın sonlarında İngiltere'de başlamış, etkileri Osmanlı ekonomisinde XIX. yüzyılda özellikle 1838 Balta Limanı Antlaşması sonrasında görülmüştür; bu nedenle XVII. yüzyıl duraklamasının nedeni sayılamaz. C yanlıştır; tımar sisteminin bozulması hem tarımsal üretimi hem de eyalet ordusunu doğrudan zayıflatmıştır. D de yanlıştır; Coğrafi Keşifler XV. yüzyılın sonlarında başlamış ve Osmanlı gümrük gelirlerini azaltmıştır.

Doğru cevap: A — Doğu Almanya'dan Batı'ya yönelen nüfus akışını durdurmak

Doğu Almanya'dan Batı Berlin'e geçen nitelikli iş gücünün sürekli artması Doğu Bloku için ciddi bir sorun hâline gelmiş; bunu durdurmak amacıyla 1961'de duvar örülmüştür. D yanlıştır; hava köprüsü 1948-1949 Berlin Ablukası sırasında Batılı devletlerce kurulmuştur ve duvarla ilgisi yoktur. E de yanlıştır; Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması 1945'te II. Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında gerçekleşmiştir.

Doğru cevap: C — Bizans sınırında yer alması ve gaza için elverişli konumda olması

Söğüt ve Domaniç çevresindeki uç bölgesinde kurulan Osmanlı Beyliği, Bizans sınırında yer aldığı için gaza ve fetih olanağı bulmuş, bu durum beyliğe Anadolu'dan sürekli gazi ve göçmen akışı sağlamıştır. A yanlıştır; beylik ticaret yollarına yakın ve elverişli bir konumdaydı. D de yanlıştır; Osmanlıların İlhanlılarla ortak sınırı yoktu; doğudaki beylikler arada tampon oluşturuyordu. Denizcilik ise ancak Karesi'nin alınmasından sonra gelişmiştir.

Doğru cevap: D — Fransız İhtilali'yle yayılan milliyetçiliğin devleti zayıflattığı

Fransız İhtilali'nin yaydığı ulusçuluk düşüncesi, çok uluslu Osmanlı Devleti'nde Balkan halklarını ayaklandırmış; Avrupalı devletlerin de desteğiyle bu topluluklar önce ayrıcalık, sonra özerklik ve bağımsızlık elde etmiştir. A yanlıştır; Osmanlı egemenliği Balkanlarda beş yüzyıla yakın sürmüştür. B de yanlıştır; bu süreçlerin temelinde ekonomik etkenlerden çok ulusçuluk ve büyük devletlerin kışkırtması vardır. Ayrılan devletlerin tümü Rusya'ya bağlanmamıştır.

Doğru cevap: B — Kılık kıyafette çağdaş görünüşe ve toplumsal birliğe ulaşmak

Şapka Kanunu, giyim kuşamda farklı toplulukları birbirinden ayıran görünüşleri ortadan kaldırarak çağdaş bir kılık kıyafet birliği sağlamayı amaçlamıştır. C yanlıştır; kadınların hukuki ve siyasi hakları Medeni Kanun ve 1934 anayasa değişikliğiyle düzenlenmiştir. D de yanlıştır; ordu mensuplarının siyasetten ayrılması 1924'te ayrı bir düzenlemeyle sağlanmıştır. Yabancı okulların denetimi ise Tevhid-i Tedrisat Kanunu kapsamında ele alınmıştır.

Doğru cevap: E — Osmanlı ordusunun terhis edilip işgallerin başlaması

Mondros'un uygulanmasıyla Osmanlı ordusu büyük ölçüde terhis edilmiş; işgaller karşısında savunmasız kalan halk kendi olanaklarıyla bölgesel direniş birlikleri kurmuştur. A yanlıştır; düzenli ordunun kurulması Kuva-yı Milliye'nin yetersizliğinin görülmesinden sonra, 1920'de gündeme gelmiştir. C de yanlıştır; İstanbul Hükûmeti direnişi desteklememiş, hatta Kuva-yı Milliye'ye karşı Kuva-yı İnzibatiye'yi kurmuştur.