Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 1

Doğru cevap: C — Sınır bölgesinde hem savaşçı nüfus hem fetih alanı bulması

Uç bölgede bulunmak Osmanlı Beyliği'ne hem sürekli genişleyebileceği bir cephe hem de gazaya katılmak isteyen insan gücü sağlamıştır. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleştiği için o seçenek kuruluş yıllarıyla ilgili değildir. Beylik bu dönemde henüz denizcilik faaliyeti yürütmediğinden deniz ticareti gelirleri de belirleyici olamaz.

Doğru cevap: D — Yıldırım Bayezid

1402 Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilen Yıldırım Bayezid esir düşmüş ve esaret altındayken vefat etmiştir. I. Murad, 1389'da I. Kosova Savaşı'nda şehit edildiği için Timur'a esir düşmesi söz konusu değildir. Çelebi Mehmed ise savaştan sonra taht mücadelesine katılan şehzadelerdendir.

Doğru cevap: C — Anadolu'daki birliğin sağlam temellere oturmadığını

Beylik kuvvetlerinin eski beylerinin yanına geçmesi, Yıldırım Bayezid'in kurduğu Anadolu birliğinin yüzeysel kaldığını ve yerel bağlılıkların sürdüğünü gösterir. Osmanlı ordusunda tımarlı sipahiler ve beylik kuvvetleri de bulunduğundan ordunun tümüyle Kapıkulu askerlerinden oluştuğu söylenemez. Balkanlardaki otorite ise savaştan sonra büyük ölçüde korunmuştur.

Doğru cevap: E — Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi

Ankara Savaşı'ndan sonra Yıldırım Bayezid'in oğulları Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi taht için mücadele etmiş, bu süreç 1413'te Mehmed Çelebi'nin üstünlüğüyle sona ermiştir. Cem Sultan, II. Bayezid Dönemi'nin taht rakibi olduğu için Fetret Devri'yle ilgisi yoktur. Mustafa, Bayezid ve Selim ise Kanuni Sultan Süleyman'ın oğullarıdır.

Doğru cevap: D — Akçe

Orhan Bey Dönemi'nde bastırılan gümüş akçe, uzun süre Osmanlı para sisteminin temel birimi olmuştur. Sultani, ilk Osmanlı altın parası olarak Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde bastırıldığı için kuruluş yıllarına ait değildir. Mangır ise bakırdan yapılan küçük değerli sikkedir.

Doğru cevap: B — Fetih öncesinde bölgenin direncini kırıp bilgi toplanması

Akıncılar düşman topraklarına yaptıkları baskınlarla hem karşı tarafın direncini kırmış hem de ordunun ihtiyaç duyduğu bilgiyi toplayarak fetihleri kolaylaştırmıştır. Denizlerde üstünlük kurulması bu dönemin değil, XVI. yüzyılın konusudur. Anadolu beyliklerinin ortadan kaldırılması ise Rumeli'deki akınlarla ilgili bir sonuç değildir.

Doğru cevap: C — Ankara Savaşı'nda beylik kuvvetlerinin taraf değiştirmesine

Beylik topraklarında rıza yerine baskıya dayanan bir yönetim izlenmesi, eski beylerin ve halkın Osmanlı'ya bağlılığını zayıflatmış, Ankara Savaşı'nda bu kuvvetlerin Timur'un yanına geçmesini kolaylaştırmıştır. Bizans'ın kuşatmayı kırması söz konusu olmamış, kuşatma Timur tehlikesi nedeniyle kaldırılmıştır. Memlüklerin bu dönemde Anadolu'ya seferi de bulunmamaktadır.

Doğru cevap: A — Karacahisar

Karacahisar'ın alınmasının ardından buraya kadı ve subaşı atanması, Osman Bey'in yargı ve yönetim alanında bağımsız davrandığını gösteren ilk uygulamalardandır. Bursa 1326'da Orhan Bey Dönemi'nde fethedildiği için Osman Bey'e ait bir gelişme sayılamaz. Gelibolu ise Rumeli'ye geçişten sonra, yine Orhan Bey Dönemi'nde elde edilmiştir.

Doğru cevap: C — Tekfur

Bizans'ın Anadolu'daki kale ve şehir yöneticilerine tekfur denirdi ve bunlar merkezle bağları zayıf, kendi başlarına hareket eden yöneticilerdi. Subaşı ve sancakbeyi Osmanlı taşra yönetiminde görev alan görevlilerdir. Ahi ise esnaf teşkilatına mensup kişileri niteler.

Doğru cevap: C — İzmit

İzmit 1337'de Orhan Bey tarafından alınmış ve böylece Bizans'ın Marmara'nın doğusundaki varlığı büyük ölçüde sona ermiştir. Edirne, I. Murad Dönemi'nde Rumeli'de ele geçirildiği için Orhan Bey Dönemi'ne ait değildir. Sinop ise 1461'de Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Candaroğullarından alınmıştır.

Doğru cevap: A — Ankara Savaşı

1402 Ankara Savaşı'ndaki yenilgi ve padişahın esir düşmesi, şehzadeler arasındaki taht mücadelesini başlatarak Fetret Devri'ne yol açmıştır. Niğbolu 1396'da kazanılmış bir zafer olduğu için böyle bir sonuç doğurmamıştır. Varna ve II. Kosova ise Fetret Devri'nden sonraki yıllarda, II. Murad Dönemi'nde kazanılmıştır.

Doğru cevap: E — I. Kosova Savaşı

1389'da yapılan I. Kosova Savaşı Osmanlı zaferiyle sonuçlanmış, savaş alanını gezen I. Murad şehit edilmiştir. II. Kosova Savaşı 1448'de II. Murad Dönemi'nde yapıldığı için tarih ve padişah bakımından uymaz. Sırpsındığı ise 1364'te kazanılmış daha erken tarihli bir zaferdir.

Doğru cevap: D — Bizans'ın Anadolu'daki gücünün büyük ölçüde kırılmasına

Bu fetihlerle Bizans, Marmara'nın doğu ve güney kıyılarındaki topraklarını yitirmiş, Anadolu'daki varlığı sembolik düzeye inmiştir. Akdeniz ticaretinin tümüyle Osmanlı denetimine girmesi ise söz konusu değildir; Osmanlı bu yıllarda henüz denizlerde etkin bir güç değildir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir. Cevap D.

Doğru cevap: B — Doğudan gelen Timur tehlikesinin ortaya çıkması

Yıldırım Bayezid İstanbul'u birden fazla kez kuşatmıştır; soruda kastedilen, 1402'de kaldırmak zorunda kaldığı son kuşatmadır. Bu kuşatma, Timur'un Anadolu'ya yönelmesi ve iki hükümdar arasındaki gerginliğin savaşa dönüşmesi üzerine kaldırılmış, Yıldırım ordusuyla doğuya giderek Ankara Savaşı'na yönelmiştir (B). D seçeneğini işaretleyen öğrenci 1396'daki gelişmeyi düşünmüştür: Tuna boylarına gelen Haçlı ordusu nedeniyle kuşatmaya ara verilmiş, ancak Niğbolu Savaşı kazanılınca kuşatma yeniden sürdürülmüştür; yani Haçlı tehlikesi kuşatmayı sona erdirmemiştir. Memlüklerle bu dönemde büyük çaplı bir savaş yaşanmamış (A), Venedik'in Ege adalarını işgali kuşatmanın kaldırılmasıyla ilgili bir gelişme olmamıştır (C); Karamanoğulları ise Bursa'yı kuşatmamış, 1397'de Yıldırım tarafından ortadan kaldırılarak toprakları Osmanlı'ya katılmıştır (E).

Doğru cevap: D — Yıldırım Bayezid

İstanbul'u ilk kez kuşatan padişah Yıldırım Bayezid'dir; kuşatmaları sonuçsuz kalmış, şehir 1453'te Fatih Sultan Mehmed tarafından fethedilmiştir. Fatih, şehri fetheden padişah olduğu için ilk kuşatan değildir. Orhan Bey ve I. Murad dönemlerinde ise İstanbul'a yönelik bir kuşatma yapılmamıştır.