KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 10

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan 4 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Fetret Devri (1402–1413), Balkanlarda kalıcılık: iskân ve istimâlet politikası, Tımar sistemi, cizye ve millet sistemi, Ankara Savaşı (1402): nedenleri ve sonuçları, Çelebi Mehmed (1413–1421): devletin ikinci kurucusu, II. Kosova Savaşı (1448) ve Kuruluş Dönemi'nin sonu. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

0 kolay1 orta3 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Büyük Selçuklulardaki ikta sistemi ile Osmanlılardaki tımar sistemi karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki uygulamanın ortak yönü olarak gösterilebilir?

    • A)Mülkiyet devlette kalırken vergi gelirinin hizmet karşılığı verilmesi
    • B)Toprakların işleyen köylülere özel mülk olarak dağıtılmasını sağlaması
    • C)Askerlerin ücretlerinin doğrudan devlet hazinesinden nakit ödenmesi
    • D)Toprak gelirinin yalnızca hanedan üyelerine bırakılmasını öngörmesi
    • E)Sistemin yalnızca sınır bölgelerindeki topraklarda uygulanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mülkiyet devlette kalırken vergi gelirinin hizmet karşılığı verilmesi

    Her iki sistemde de toprağın mülkiyeti devlette kalır; belirli bir bölgenin vergi geliri, asker besleme ve yönetim hizmeti karşılığında görevlilere tahsis edilir. Osmanlı tımar sistemi bu yönüyle Selçuklu iktasının geliştirilmiş biçimidir. Toprak özel mülke dönüşmediği için B yanlıştır. Her iki sistemin amacı hazineden nakit çıkmasını önlemek olduğundan C de tersini söyler. Tahsisler hanedan üyeleriyle sınırlı olmayıp komutan, asker ve memurlara yapılmıştır (D). Cevap A.

  2. Soru 2

    Orta

    1402 Ankara Savaşı'ndan sonra yaşanan Fetret Devri'nde Anadolu'da beylikler yeniden kurulmuş ve şehzadeler arasında taht kavgaları çıkmışken, Osmanlı Devleti Balkanlardaki topraklarını büyük ölçüde koruyabilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Balkanlarda Osmanlı donanmasının kesin bir üstünlük sağlamış olmasıyla
    • B)Bizans İmparatorluğu'nun Osmanlı'ya askerî yardım göndermesiyle
    • C)İskân ve hoşgörü siyasetinin Balkan halkının desteğini sağlamasıyla
    • D)Balkan devletlerinin tamamının Timur'a bağlanmış olmasıyla
    • E)Balkanlarda tımar sisteminin tümüyle kaldırılmış olmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İskân ve hoşgörü siyasetinin Balkan halkının desteğini sağlamasıyla

    Balkanlara yerleştirilen Türk nüfus bölgede kalıcı bir dayanak oluşturmuş, istimalet siyaseti ise yerli halkın Osmanlı yönetimine tepki duymamasını sağlamıştır; bu iki etken Fetret Devri'nde Balkan topraklarının korunmasını açıklar. Bu dönemde Osmanlı donanması henüz belirleyici bir güç değildir (A). Bizans, Osmanlı'nın zayıflamasından yararlanmaya çalışan taraftır; askerî yardım göndermemiştir (B). Balkan devletlerinin Timur'a bağlanması da yaşanmamıştır (D). Cevap C.

  3. Soru 3

    Zor

    Osmanlı Devleti, Balkanlarda fethettiği yerlere Anadolu'dan Türk nüfus yerleştirmiş; aynı zamanda yerli halkın inanç ve geleneklerine karışmayarak vergi yükünü önceki yönetimlere göre hafifletmiştir. Bu iki uygulamanın ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Balkanlarda tarım dışındaki üretim kollarını tümüyle yasaklamak
    • B)Yerli halkı Anadolu'ya göç etmeye zorlamak
    • C)Balkan devletleriyle askerî ittifak kurmak
    • D)Fethedilen bölgelerde Osmanlı egemenliğini kalıcı kılmak
    • E)Bölgedeki bütün kaleleri yıkarak savunmayı kaldırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Fethedilen bölgelerde Osmanlı egemenliğini kalıcı kılmak

    İskân siyaseti bölgede Osmanlı'ya dayanak olacak bir nüfus oluştururken, istimalet siyaseti yerli halkın yönetime direnmesini önlemiştir; ikisi birlikte egemenliğin kalıcılığını hedefler. Yerli halkın göçe zorlanması istimaletin mantığına aykırıdır (B). Fethedilen bölgelerde askerî ittifak değil doğrudan Osmanlı yönetimi kurulmuştur (C). Kalelerin yıkılması değil, güçlendirilerek üs hâline getirilmesi söz konusudur (E). Cevap D.

  4. Soru 4

    Zor

    Çelebi Mehmet dönemiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar verilmiştir: I. Fetret Devri sona erdirilerek Osmanlı'da siyasi birlik yeniden sağlanmıştır. II. Osmanlı Devleti'nin Venedik ile yaptığı ilk deniz savaşı bu dönemde yaşanmıştır. III. İstanbul'un fethi bu dönemde tamamlanmıştır. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)I ve II
    • C)II ve III
    • D)I ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve II

    Çelebi Mehmet, kardeşleriyle giriştiği mücadeleyi kazanıp Fetret Devri'ni sona erdirdiği için devletin ikinci kurucusu sayılır (I doğru); Osmanlı'nın Venedik ile ilk deniz savaşı da onun döneminde yaşanmıştır (II doğru). Aynı dönemde dinî-sosyal nitelikli Şeyh Bedreddin isyanı bastırılmıştır. İstanbul ise 1453'te II. Mehmet tarafından fethedildiği için III yanlıştır. Cevap B.

Sponsorlu