KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 10

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 9 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kanuni unvanı, Zigetvar (1566) ve çok cepheli mücadele, Çaldıran (1514) ve Turnadağ (1515), Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu, Mohaç Savaşı (1526) ve Macaristan siyaseti, Fransa'ya kapitülasyonlar (1535), İstanbul'un fethi: nedenler, hazırlıklar ve kuşatma (1453), Anadolu'da Karamanoğulları ve Otlukbeli Savaşı (1473), Cem Sultan Olayı (1481–1495). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

1 kolay3 orta5 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Yavuz Sultan Selim'in Memlük Devleti'ne son vererek Mısır'ı Osmanlı topraklarına kattığı savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çaldıran Savaşı
    • B)Turnadağ Savaşı
    • C)Mercidabık Savaşı
    • D)Mohaç Savaşı
    • E)Ridaniye Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ridaniye Savaşı

    1517 Ridaniye Savaşı ile Memlük Devleti'ne son verilmiş, Mısır Osmanlı topraklarına katılmış ve halifelik Osmanlı hanedanına geçmiştir. Çaldıran 1514'te Safevilere karşı kazanılmıştır (A). Turnadağ'da Dulkadiroğulları Beyliği'ne son verilmiştir (B). 1516 Mercidabık Savaşı Memlüklere karşı kazanılmış olmakla birlikte devletin varlığını sona erdirmemiş, Suriye'nin fethini sağlamıştır (C). Mohaç ise Kanuni'nin Macarlara karşı kazandığı zaferdir (D). Cevap E.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki savaş – padişah eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Otlukbeli (1473) – Fatih Sultan Mehmet
    • B)Çaldıran (1514) – Kanuni Sultan Süleyman
    • C)Mohaç (1526) – Kanuni Sultan Süleyman
    • D)Zigetvar (1566) – Kanuni Sultan Süleyman
    • E)Kıbrıs'ın fethi (1571) – II. Selim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Çaldıran (1514) – Kanuni Sultan Süleyman

    Çaldıran Savaşı 1514'te Yavuz Sultan Selim tarafından Safevi hükümdarı Şah İsmail'e karşı kazanılmıştır; bu nedenle B yanlış eşleştirmedir. Otlukbeli'nde Fatih, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı yenmiştir (A). Mohaç ve Zigetvar Kanuni dönemi seferleridir; Kanuni Zigetvar Kuşatması sırasında vefat etmiştir (C, D). Kıbrıs ise II. Selim döneminde fethedilmiştir (E). Cevap B.

  3. Soru 3

    Orta

    Kanuni Sultan Süleyman 1526'da Mohaç'ta Macar ordusunu yenerek Macaristan'ın büyük bölümünü Osmanlı'ya bağlamış, 1529'da ise Viyana'yı kuşatmış ancak alamamıştır. Bu gelişmelere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Orta Avrupa'da ilerlenmiş, ancak Viyana'nın uzaklığı sınırı belirlemiştir.
    • B)Macaristan hiçbir biçimde Osmanlı egemenliğine girmemiştir.
    • C)Avusturya, Osmanlı egemenliğini tanıyarak vergi ödemekten bütünüyle kurtulmuştur.
    • D)Osmanlı Devleti bu seferlerden sonra Balkanlardan çekilmiştir.
    • E)Viyana kuşatması Osmanlı'nın Akdeniz politikasını bütünüyle sona erdirmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Orta Avrupa'da ilerlenmiş, ancak Viyana'nın uzaklığı sınırı belirlemiştir.

    Mohaç zaferiyle Macaristan'ın büyük bölümü Osmanlı'ya bağlanmış, 1529 Viyana Kuşatması ise ikmal yollarının uzunluğu ve kuşatma mevsiminin daralması nedeniyle sonuçsuz kalmıştır; böylece Orta Avrupa'daki ilerleyişin sınırı belirmiştir. Macaristan Osmanlı egemenliğine girdiği için B yanlıştır. 1533 İstanbul Antlaşması'yla Avusturya, elinde tuttuğu Macar toprakları için Osmanlı'ya vergi ödemeyi kabul etmiştir (C). Osmanlı Balkanlardan çekilmemiş, konumunu güçlendirmiştir (D). Cevap A.

  4. Soru 4

    Zor

    Kanuni Sultan Süleyman, Avrupa'da Habsburg hanedanının gücünü dengelemek amacıyla Fransa ile yakınlaşmış; Şarlken'e karşı Fransa Kralı'nı desteklemiştir. Bu politikanın Avrupa tarihi bakımından dolaylı sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa'da siyasi birliğin kısa sürede kurularak kalıcı duruma gelmesi
    • B)Fransa'nın Osmanlı Devleti'nin egemenliğini resmen tanıması
    • C)Siyasi ve dinî bölünmenin derinleşip Katolik birliğinin zayıflaması
    • D)Habsburgların Avrupa'da tek ve tartışmasız güç olarak kalması
    • E)Coğrafi Keşifler'in bütünüyle durarak sona ermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Siyasi ve dinî bölünmenin derinleşip Katolik birliğinin zayıflaması

    Osmanlı desteği, Şarlken'in Avrupa'da tek egemen güç olma çabasını boşa çıkarmış; Habsburg baskısının azalması Almanya'da Protestanlığın yayılmasını kolaylaştırarak Katolik birliğinin zayıflamasına zemin hazırlamıştır. Politika bölünmeyi derinleştirdiği için Avrupa'da kalıcı bir siyasi birlik kurulmamıştır (A). Fransa'nın Osmanlı egemenliğini tanıması söz konusu değildir; ilişki karşılıklı çıkara dayanır (B). Habsburglar tek güç olarak kalamadığından D de yanlıştır. Cevap C.

  5. Soru 5

    Orta

    Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethinden sonra Ortodoks Patrikhanesi'nin varlığını korumuş ve patriğe geniş dinî yetkiler tanımıştır. Fatih'in bu tutumunun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ortodoks halkı Katolik Kilisesi'nin yönetimine yönlendirerek birleştirmek
    • B)Hristiyan halkın desteğini alıp Katolik birliğini önlemek
    • C)Balkanlarda uygulanan tımar sistemini bütünüyle kaldırmak
    • D)Papalığın Osmanlı iç siyaseti üzerindeki etkisini artırmak
    • E)İstanbul'daki Müslüman nüfusun oranını azaltmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hristiyan halkın desteğini alıp Katolik birliğini önlemek

    Fatih, patrikhaneyi koruyarak Ortodoks halkın Osmanlı yönetimine ısınmasını sağlamış; Ortodoksların Katolik Batı ile birleşip Osmanlı'ya karşı ortak cephe kurmasını da önlemiştir. Amaç Katolikliğe yöneltmek değil, tam tersine bu birleşmeyi engellemektir (A). Balkanlarda tımar sistemi kaldırılmamış, sürdürülmüştür (C). Papalığın etkisini artırmak Osmanlı çıkarına aykırı olduğu için D de yanlıştır. Cevap B.

  6. Soru 6

    Zor

    Kanuni Sultan Süleyman dönemiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar verilmiştir: I. Kanunlar Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin katkısıyla derlenmiştir. II. Irakeyn Seferi ile Tebriz ve Bağdat Osmanlı denetimine girmiştir. III. Halifelik makamı bu dönemde Osmanlı hanedanına geçmiştir. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)I ve II
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — I ve II

    Kanuni döneminde kanunlar Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin katkısıyla derlenmiş, padişah bu nedenle "Kanuni" adıyla anılmıştır (I doğru). Irakeyn Seferi ile Tebriz ve Bağdat Osmanlı denetimine girmiştir (II doğru). Halifelik ise 1517'de Ridaniye Savaşı'ndan sonra Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı'ya geçtiği için III yanlıştır. Cevap D.

  7. Soru 7

    Orta

    Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa, Don ile Volga nehirlerini birleştirecek kanal projesini ve Süveyş'te Akdeniz ile Kızıldeniz'i birleştirecek kanal projesini gündeme getirmiştir. Bu projelerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Askerî ve ticari hareket kabiliyetini artırmak
    • B)Avrupa'ya yapılan tarım ürünü ihracatını bütünüyle yasaklamak
    • C)Anadolu'da ortaya çıkan iç isyanları bastırıp düzeni sağlamak
    • D)Akdeniz'deki bütün ticaret limanlarını yabancılara kapatmak
    • E)Osmanlı donanmasının gemi sayısını tümüyle küçültmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Askerî ve ticari hareket kabiliyetini artırmak

    Don-Volga kanalı Osmanlı kuvvetlerinin Rus ilerleyişine karşı Hazar yönüne ulaşmasını, Süveyş kanalı ise donanmanın Akdeniz'den Kızıldeniz'e geçip Portekizlilere karşı harekât yapmasını sağlayacaktı; her iki proje de askerî ve ticari hareket serbestliğini artırmayı hedefler. Projeler ihracatı yasaklamaya değil ticareti kolaylaştırmaya yöneliktir (B). İç isyanların bastırılmasıyla ilgileri yoktur (C). Donanmanın küçültülmesi değil etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır (E). Cevap A.

  8. Soru 8

    Zor

    Fatih Sultan Mehmet ile Yavuz Sultan Selim dönemleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki dönemin ortak özelliği olarak gösterilebilir?

    • A)İkisinde de Akdeniz'de Haçlı donanmasına karşı büyük bir deniz zaferi kazanılmıştır.
    • B)Her iki dönemde de Avusturya ile yazılı bir antlaşma imzalanmıştır.
    • C)İkisinde de halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiştir.
    • D)Her iki dönemde de Fransa'ya kapitülasyonlar verilmiştir.
    • E)İkisinde de Anadolu Türk birliğine yönelik adımlar atılmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İkisinde de Anadolu Türk birliğine yönelik adımlar atılmıştır.

    Fatih, Karamanoğulları Beyliği'ne son vererek ve Otlukbeli'nde Akkoyunluları yenerek Anadolu birliği yönünde ilerlemiş; Yavuz ise Turnadağ'da Dulkadiroğulları'na son vererek bu birliği tamamlamıştır. Preveze gibi büyük bir deniz zaferi Kanuni dönemine aittir (A). Avusturya ile ilk yazılı antlaşma 1533'te Kanuni döneminde imzalanmıştır (B). Halifelik yalnız Yavuz döneminde Osmanlı'ya geçmiş (C), kapitülasyonlar ise Kanuni döneminde verilmiştir (D). Cevap E.

  9. Soru 9

    Zor

    II. Bayezid döneminde taht mücadelesini kaybeden Cem Sultan önce Rodos şövalyelerine, ardından Papalığa sığınmış; Avrupa devletleri onu Osmanlı'ya karşı bir koz olarak kullanmıştır. Bu durumun Osmanlı dış politikası üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Doğu'da Safevi Devleti ile savaşa girmek zorunda kalması
    • B)Osmanlı'nın Balkanlardaki bütün topraklarını kaybetmesi
    • C)Avrupa'ya karşı ihtiyatlı bir politika izlemek zorunda kalınması
    • D)Rodos adasının bu dönemde fethedilerek Osmanlı'ya katılması
    • E)Kapitülasyonların bu dönemde Venedik'e verilmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Avrupa'ya karşı ihtiyatlı bir politika izlemek zorunda kalınması

    Cem Sultan'ın Avrupa'da elde tutulması, II. Bayezid'i Batı'ya yönelik büyük harekâtlardan alıkoymuş ve Osmanlı'yı Avrupa karşısında ihtiyatlı davranmaya zorlamıştır. Safevilerle büyük çaplı savaş II. Bayezid döneminde değil, 1514 Çaldıran'da Yavuz Sultan Selim döneminde yaşanmıştır (A). Rodos 1522'de Kanuni döneminde fethedilmiştir (D). Kapitülasyonlar da Kanuni döneminde Fransa'ya verilmiştir (E). Cevap C.

Sponsorlu