KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay9 orta2 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Mısır'ın alınmasından sonra Venedik, Kıbrıs için Memlüklere ödediği yıllık vergiyi Osmanlı Devleti'ne ödemeye başlamış; Mekke şerifi de Hicaz'ın anahtarlarını Yavuz Sultan Selim'e göndermiştir. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Osmanlı'nın Akdeniz'de kesin üstünlük kurduğuna
    • B)Venedik'e ticari kapitülasyon verildiğine
    • C)Memlüklerin siyasi mirasının Osmanlı'ya geçtiğine
    • D)Osmanlı'nın Balkanlardaki fetihleri durdurduğuna
    • E)Kırım Hanlığı'nın Osmanlı'ya bağlandığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Memlüklerin siyasi mirasının Osmanlı'ya geçtiğine

    Memlüklere ödenen verginin Osmanlı'ya devredilmesi ve Hicaz'ın anahtarlarının gönderilmesi, Memlüklerin siyasi ve dinî konumunun Osmanlı'ya geçtiğini gösterir. Akdeniz'de kesin üstünlük 1538 Preveze Deniz Savaşı ile sağlandığı için metinden çıkarılamaz. Kırım ise 1475'te, bu olaylardan çok önce Osmanlı'ya bağlanmıştır.

  2. Soru 2

    Zor

    Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde seferler ağırlıklı olarak doğu ve güney yönünde düzenlenmiş, Avrupa'ya yönelik büyük çaplı bir sefer yapılmamıştır. Bu durumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Osmanlı'nın Balkanlardaki topraklarını kaybetmesi
    • B)Doğudaki Safevi ve Memlük tehdidinin öncelikli görülmesi
    • C)Avrupa devletleriyle kapitülasyon antlaşması yapılmış olması
    • D)Osmanlı ordusunun ateşli silahlardan yoksun olması
    • E)Halifelik makamının Avrupa seferlerini yasaklaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Doğudaki Safevi ve Memlük tehdidinin öncelikli görülmesi

    Safevilerin Anadolu'daki faaliyetleri ve Memlüklerin Osmanlı karşıtı tutumu doğu sınırını öncelikli tehdit hâline getirdiğinden seferler bu yöne kaydırılmıştır. Osmanlı bu dönemde Balkanlarda toprak kaybetmemiştir. Çaldıran ve Ridaniye'de topçu birliklerinin belirleyici rol oynaması da ordunun ateşli silahtan yoksun olmadığını gösterir.

  3. Soru 3

    Orta

    Kanuni Sultan Süleyman 1535'te Fransa'ya Osmanlı limanlarında ticaret yapma ve kendi bayrağıyla dolaşma gibi ayrıcalıklar tanımıştır. Bu yıllarda Fransa, Alman İmparatoru Şarlken ile mücadele hâlindeydi. Bu bilgilere göre söz konusu ayrıcalıkların verilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı hazinesine düzenli gelir sağlamak
    • B)Fransız donanmasını Osmanlı hizmetine almak
    • C)Akdeniz ticaretini tümüyle Venedik'e bırakmak
    • D)Fransa'dan toprak talebinde bulunmak
    • E)Avrupa'daki Hristiyan birliğini bölmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avrupa'daki Hristiyan birliğini bölmek

    Kapitülasyonlar, Şarlken'e karşı Fransa'yı yanına çekerek Avrupa'daki Hristiyan birliğini parçalamayı hedefleyen siyasi bir araç olarak kullanılmıştır. Amaç gelir elde etmek olsaydı ayrıcalık yerine ek vergi konulması beklenirdi. Osmanlı bu dönemde Akdeniz'de üstünlük kurma çabasında olduğundan ticareti Venedik'e bırakma amacı da taşımamıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktıktan sonra sırasıyla Belgrad'ı almış, Rodos Adası'nı fethetmiş ve Mohaç Ovası'nda Macar ordusunu yenmiştir. Bu seferlerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı'nın Orta Avrupa ve Doğu Akdeniz'deki gücünü artırması
    • B)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlanması
    • C)Halifelik makamının Osmanlı'ya geçmesi
    • D)Baharat Yolu'nun bütünüyle Osmanlı denetimine girmesi
    • E)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı'nın Orta Avrupa ve Doğu Akdeniz'deki gücünü artırması

    Belgrad ve Mohaç Orta Avrupa'daki, Rodos ise Doğu Akdeniz'deki Osmanlı gücünü artıran fetihlerdir. Anadolu Türk siyasi birliği 1515'te, halifeliğin devri ise 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir. Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi de 1475'e ait bir gelişmedir.

  5. Soru 5

    Orta

    1529'daki I. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasında ağır kuşatma toplarının uzak mesafe nedeniyle getirilememesi ve mevsimin ilerlemiş olması etkili olmuştur. Bu bilgilere göre kuşatmanın sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Osmanlı ordusunun Mohaç'ta yenilgiye uğradığı
    • B)Sefer mesafesi ve ikmal koşullarının belirleyici olduğu
    • C)Avusturya'nın Osmanlı üstünlüğünü tanıdığı
    • D)Osmanlı'nın Macaristan'dan tümüyle çekildiği
    • E)Kanuni'nin bu seferden sonra tahttan indirildiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sefer mesafesi ve ikmal koşullarının belirleyici olduğu

    Metinde başarısızlığın gerekçeleri olarak ağır topların taşınamaması ve mevsim koşulları gösterildiğinden mesafe ve ikmal sorunlarının belirleyici olduğu anlaşılır. Mohaç Savaşı Osmanlı zaferiyle sonuçlandığı için o seçenek gerçeğe aykırıdır. Kuşatma sonrası Macaristan'daki Osmanlı varlığı da sürdüğünden çekilmeden söz edilemez.

  6. Soru 6

    Zor

    II. Bayezid Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin Avrupa'ya yönelik büyük çaplı fetihlere girişememesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?

    • A)Cem Sultan'ın Avrupa'da bir koz olarak tutulması
    • B)Anadolu'da Safevi kaynaklı ayaklanmaların çıkması
    • C)Memlüklerle uzun süren savaşların sürdürülmesi
    • D)Padişahın barışı önceleyen bir siyaset izlemesi
    • E)Osmanlı ordusunun tamamen dağıtılmış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı ordusunun tamamen dağıtılmış olması

    Bu dönemde Osmanlı ordusu varlığını korumuş, hem Memlüklerle hem Venedik'le savaşabilmiştir; ordunun dağıtıldığı iddiası gerçeğe aykırıdır. Cem Sultan meselesi, Anadolu'daki ayaklanmalar, Memlüklerle süren savaşlar ve padişahın temkinli siyaseti ise Avrupa'ya yönelik büyük seferleri engelleyen etkenlerdir.

  7. Soru 7

    Orta

    Cem Sultan Olayı'nın sürdüğü yıllarda Osmanlı Devleti, Avrupa'ya yönelik büyük çaplı seferler düzenlemekten kaçınmıştır. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Cem'in Avrupa devletlerince Osmanlı'ya karşı koz olarak kullanılması
    • B)Osmanlı ordusunun tümüyle dağıtılmış olması
    • C)Balkanlardaki toprakların önemli bölümünün elden çıkmış olması
    • D)Devletin bu yıllarda donanmasının bulunmaması
    • E)Halifelik makamının batı seferlerini yasaklaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cem'in Avrupa devletlerince Osmanlı'ya karşı koz olarak kullanılması

    Cem Sultan'ın Avrupa devletlerinin elinde bulunması, Osmanlı'ya karşı kullanılabilecek bir tehdit oluşturduğundan batıya yönelik seferler askıya alınmıştır. Osmanlı bu yıllarda Balkanlardaki topraklarını korumuş, 1484'te Kili ve Akkerman'ı donanma desteğiyle almış ve 1485-1491 arasında Memlüklerle savaşmıştır; bu nedenle ordunun dağıldığı ya da donanmanın bulunmadığı söylenemez.

  8. Soru 8

    Kolay

    Kanuni Sultan Süleyman'ın 1521'de fethettiği ve Orta Avrupa'ya açılan kapı sayılan kent aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Viyana
    • B)Budin
    • C)Zigetvar
    • D)Belgrad
    • E)Selanik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Belgrad

    Belgrad 1521'de Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedilmiş ve Orta Avrupa seferlerinin üssü hâline gelmiştir. Viyana kuşatılmış olmakla birlikte alınamamıştır. Selanik ise II. Murad Dönemi'nde Osmanlı topraklarına katıldığı için doğru seçenek değildir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Çaldıran Savaşı'nda Yavuz Sultan Selim'in karşısında yer alan Safevi hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Uzun Hasan
    • B)Kansu Gavri
    • C)Şah İsmail
    • D)Tomanbay
    • E)Timur
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Şah İsmail

    Çaldıran Savaşı'nda Osmanlı ordusunun karşısında Safevi Devleti'nin kurucusu Şah İsmail bulunmaktaydı. Uzun Hasan Akkoyunlu hükümdarı olup 1473 Otlukbeli Savaşı'nda Fatih ile karşılaşmıştır. Kansu Gavri ve Tomanbay ise Memlük sultanlarıdır.

  10. Soru 10

    Orta

    Taht mücadelesini kaybeden Cem Sultan'ın Avrupa'ya geçmesi ve orada uzun yıllar tutulması, Osmanlı Devleti bakımından aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

    • A)Anadolu'da beyliklerin yeniden kurulmasına
    • B)Balkanlardaki toprakların büyük ölçüde elden çıkmasına
    • C)Donanmanın Akdeniz'den çekilmesine
    • D)Bir iç meselenin dış politika sorununa dönüşmesine
    • E)Başkentin yeniden Edirne'ye taşınmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bir iç meselenin dış politika sorununa dönüşmesine

    Cem Sultan'ın Avrupa'da bir koz olarak tutulması, hanedan içi bir çekişmeyi Osmanlı'nın dış siyasetini kısıtlayan uluslararası bir soruna dönüştürmüştür. Anadolu'da beyliklerin yeniden kurulması Ankara Savaşı'nın sonucu olduğu için bu olayla ilgisizdir. Balkanlardaki toprakların elden çıkması da bu dönemde yaşanmamıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nin sonlarında Anadolu'da Safevi propagandasının etkisiyle çıkan ve merkezî otoriteyi sarsan ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Şahkulu Ayaklanması
    • B)Şeyh Bedreddin İsyanı
    • C)Patrona Halil İsyanı
    • D)Kabakçı Mustafa İsyanı
    • E)Baba İshak Ayaklanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şahkulu Ayaklanması

    Şahkulu Ayaklanması, II. Bayezid Dönemi'nin sonlarında Safevi kışkırtmasıyla Anadolu'da çıkmış ve devletin doğu siyasetini sertleştiren gelişmelerden biri olmuştur. Şeyh Bedreddin İsyanı Çelebi Mehmed Dönemi'ne ait olduğu için tarih bakımından uymaz. Patrona Halil İsyanı ise 1730'da Lale Devri'ni sona erdiren ayaklanmadır.

  12. Soru 12

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde Kemal Reis gibi deneyimli denizciler donanmaya alınmış, Venedik'e karşı yürütülen mücadelede İnebahtı, Modon ve Koron ele geçirilmiştir. Bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı'nın kara ordusunu dağıttığının
    • B)Venedik'in Osmanlı'ya bağlandığının
    • C)Osmanlı'nın denizcilikte güçlendiğinin
    • D)Akdeniz'de kesin üstünlük kurulduğunun
    • E)Karadeniz ticaretinin bütünüyle terk edildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı'nın denizcilikte güçlendiğinin

    Deneyimli denizcilerin donanmaya katılması ve Mora kıyılarındaki limanların alınması, Osmanlı'nın deniz gücünün belirgin biçimde arttığını gösterir. Akdeniz'de kesin üstünlük ancak 1538 Preveze Deniz Savaşı'yla sağlandığı için bu dönem için söylenemez. Venedik de Osmanlı'ya bağlanmamış, mücadele sonraki yıllarda sürmüştür.

  13. Soru 13

    Kolay

    II. Bayezid'den sonra Osmanlı tahtına geçen padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fatih Sultan Mehmed
    • B)Yavuz Sultan Selim
    • C)Kanuni Sultan Süleyman
    • D)II. Selim
    • E)III. Murad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yavuz Sultan Selim

    II. Bayezid'den sonra tahta oğlu Yavuz Sultan Selim geçmiş ve seferlerini ağırlıklı olarak doğu ile güney yönünde düzenlemiştir. Fatih Sultan Mehmed, II. Bayezid'in kendisinden önceki padişah olan babasıdır. Kanuni Sultan Süleyman ise Yavuz Sultan Selim'den sonra tahta çıkmıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde surları yıkabilecek büyüklükte toplar döktürülmüş, ordunun topçu sınıfına özel önem verilmiştir. Bu durumun savaş yöntemleri bakımından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Süvari birliklerinin ordu düzeninden tümüyle çıkarılması
    • B)Deniz savaşlarının tamamen sona ermesi
    • C)Kale yapımının bütünüyle yasaklanması
    • D)Surlara dayanan savunma anlayışının önemini yitirmesi
    • E)Tımarlı sipahilerin görevden alınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Surlara dayanan savunma anlayışının önemini yitirmesi

    Büyük çaplı topların surları yıkabilmesi, Orta Çağ boyunca üstün sayılan sur arkasına çekilerek savunma anlayışını geçersiz kılmıştır. Süvari birlikleri ordudan çıkarılmamış, tımarlı sipahiler görevlerini sürdürmüştür. Deniz savaşlarının sona ermesi de tarihsel gerçekle bağdaşmaz.

  15. Soru 15

    Kolay

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde 1461'de kendisine son verilen ve Karadeniz kıyısında bulunan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Trabzon Rum İmparatorluğu
    • B)Kırım Hanlığı
    • C)Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu
    • D)Akkoyunlu Devleti
    • E)Memlük Devleti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Trabzon Rum İmparatorluğu

    Trabzon Rum İmparatorluğu'na 1461'de Fatih Sultan Mehmed tarafından son verilmiş ve Karadeniz kıyısındaki bu yönetim ortadan kalkmıştır. Bizans İmparatorluğu 1453'te İstanbul'un fethiyle yıkıldığı için tarih bakımından uymaz. Memlük Devleti ise 1517'de Yavuz Sultan Selim tarafından ortadan kaldırılmıştır.

Sponsorlu