KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 3

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay7 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde devlet teşkilatı ve yönetimine ilişkin kuralları bir araya getiren ilk kanunname hangi padişah döneminde hazırlanmıştır?

    • A)I. Murad
    • B)Fatih Sultan Mehmed
    • C)Yavuz Sultan Selim
    • D)II. Bayezid
    • E)Orhan Bey
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fatih Sultan Mehmed

    Kanunname-i Âl-i Osman olarak bilinen ilk kapsamlı kanunname Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde hazırlanmıştır. Orhan Bey Dönemi'nde divan ve medrese gibi kurumlar oluşturulmuş, ancak yazılı bir kanunname düzenlenmemiştir. Yavuz Sultan Selim Dönemi ise fetihlerle öne çıktığı için doğru seçenek değildir.

  2. Soru 2

    Kolay

    1538'de Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasını yendiği ve Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğünü sağlayan deniz savaşı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İnebahtı Deniz Savaşı
    • B)Cerbe Deniz Savaşı
    • C)Preveze Deniz Savaşı
    • D)Çeşme Deniz Savaşı
    • E)Sinop Deniz Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Preveze Deniz Savaşı

    1538 Preveze Deniz Savaşı'nda Barbaros Hayreddin Paşa Haçlı donanmasını yenmiş ve Akdeniz Türk gölü hâline gelmiştir. İnebahtı 1571'de Osmanlı donanmasının yenildiği savaştır. Çeşme ve Sinop ise çok daha geç dönemlere ait deniz olaylarıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra nüfusu azalmış olan İstanbul'a Anadolu ve Rumeli'den Müslüman ve gayrimüslim aileler getirtmiş, gelenlere vergi kolaylıkları tanımıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kentteki gayrimüslimleri şehirden uzaklaştırmak
    • B)Başkenti yeniden Edirne'ye taşımak
    • C)Kenti canlandırıp başkent işlevi kazandırmak
    • D)Balkanlardaki yerleşim yerlerini boşaltmak
    • E)Kapıkulu askerlerinin sayısını azaltmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kenti canlandırıp başkent işlevi kazandırmak

    Kuşatma sonrası boşalan kente nüfus getirilip vergi kolaylıkları tanınması, İstanbul'un ekonomik olarak canlandırılıp başkent işlevini üstlenmesini amaçlar. Getirilenler arasında gayrimüslimlerin de bulunması, onların uzaklaştırılmasının hedeflenmediğini gösterir. Kentin başkent yapılmış olması da merkezin Edirne'ye geri taşınma iddiasını çürütür.

  4. Soru 4

    Orta

    Karamanoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin mirasçısı olduğunu ileri sürerek Osmanlı'nın Anadolu'daki hâkimiyetine karşı çıkmış; zaman zaman Akkoyunlular ve Venedik ile ilişki kurmuştur. Bu bilgilere göre Osmanlı'nın Karamanoğulları üzerine sefer düzenlemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baharat Yolu'nu denetlemek istemesi
    • B)Halifelik iddiasında bulunması
    • C)Karadeniz ticaretini geliştirerek gelirlerini artırmak istemesi
    • D)Memlüklerle sınır sorunu yaşaması
    • E)Anadolu'daki hâkimiyetine yönelik tehdidi ortadan kaldırmak istemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anadolu'daki hâkimiyetine yönelik tehdidi ortadan kaldırmak istemesi

    Metinde Karamanoğullarının hem Osmanlı'nın Anadolu hâkimiyetine itiraz ettiği hem de dış güçlerle ilişki kurduğu belirtilmektedir; sefer bu tehdidi ortadan kaldırmaya yöneliktir. Baharat Yolu ve Karadeniz ticareti metinde geçmediği için gerekçe olarak gösterilemez. Halifelik meselesi de bu dönemde Osmanlı'nın gündeminde değildir.

  5. Soru 5

    Zor

    Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, Osmanlı'ya karşı Venedik ile ittifak kurmuş ve Venedik'ten ateşli silah desteği beklemiştir. Ancak bu destek zamanında ulaşmamış, Akkoyunlu ordusu 1473'te yenilgiye uğramıştır. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Osmanlı'ya karşı doğuda ve batıda ortak arayışlara girildiğine
    • B)Venedik'in Osmanlı Devleti ile ittifak kurduğuna
    • C)Akkoyunluların Anadolu'dan tümüyle çekilmek zorunda kaldığına
    • D)Osmanlı'nın bu savaşta yenilgiye uğradığına
    • E)Uzun Hasan'ın Memlüklerden yardım aldığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı'ya karşı doğuda ve batıda ortak arayışlara girildiğine

    Doğuda Akkoyunlular ile batıda Venedik arasında kurulan ittifak, Osmanlı'nın yükselişine karşı farklı bölgelerdeki güçlerin ortak hareket etme arayışını gösterir. Venedik Osmanlı'ya karşı taraf olduğu için onunla ittifak kurduğu söylenemez. Savaş Osmanlı zaferiyle sonuçlandığından yenilgi seçeneği de metne aykırıdır.

  6. Soru 6

    Zor

    İstanbul'un fethinden sonra Karadeniz'deki Ceneviz kolonileri birer birer Osmanlı yönetimine girmiş ve Karadeniz ticaretinde Osmanlı belirleyici duruma gelmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olduğu savunulabilir?

    • A)Osmanlı'nın Anadolu'daki siyasi birliği tamamlaması
    • B)Avrupa'da Haçlı seferlerinin yeniden düzenlenmeye başlaması
    • C)Osmanlı'da tımar sisteminin kaldırılması
    • D)İtalyan şehir devletlerinin doğu ticaretindeki payının azalması
    • E)Baharat Yolu'nun Portekizlilerin denetimine geçmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İtalyan şehir devletlerinin doğu ticaretindeki payının azalması

    Karadeniz'deki Ceneviz kolonilerinin Osmanlı'ya geçmesi, doğu ticaretinden büyük kazanç sağlayan İtalyan şehir devletlerinin bu alandaki payını daraltmıştır. Haçlı seferleri XI. yüzyılda başladığı için fethin sonucu olamaz. Portekizlilerin Baharat Yolu'nda öne çıkması ise coğrafi keşiflerin sonucudur.

  7. Soru 7

    Kolay

    1514'te Safevi hükümdarına karşı kazanılan ve Doğu Anadolu'nun Osmanlı egemenliğine girmesini sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Otlukbeli Savaşı
    • B)Mercidabık Savaşı
    • C)Ridaniye Savaşı
    • D)Mohaç Savaşı
    • E)Çaldıran Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çaldıran Savaşı

    Çaldıran Savaşı 1514'te Yavuz Sultan Selim ile Şah İsmail arasında yapılmış ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanarak Doğu Anadolu'nun Osmanlı'ya bağlanmasını sağlamıştır. Otlukbeli 1473'te Akkoyunlulara karşı Fatih Dönemi'nde yapıldığı için doğru değildir. Mercidabık ve Ridaniye ise Memlüklere karşı yapılan savaşlardır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Kanuni Sultan Süleyman'ın 1526'da Macar ordusunu yenilgiye uğrattığı ve Macaristan'ın büyük bölümünün Osmanlı denetimine girmesini sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Preveze Deniz Savaşı
    • B)Varna Savaşı
    • C)Mohaç Savaşı
    • D)Turnadağ Savaşı
    • E)Çaldıran Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Mohaç Savaşı

    1526 Mohaç Savaşı Kanuni Sultan Süleyman ile Macar Krallığı arasında yapılmış ve kısa sürede Osmanlı üstünlüğüyle sonuçlanmıştır. Varna Savaşı 1444'te II. Murad Dönemi'nde yapıldığı için tarih bakımından uymaz. Turnadağ 1515'te Dulkadiroğullarına, Çaldıran ise 1514'te Safevilere karşı yapılmıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde taht mücadelesini kaybeden Cem Sultan önce Memlüklere, ardından Rodos şövalyelerine sığınmış, daha sonra Papa'nın denetimine geçmiştir. Bu süreçte Osmanlı Devleti, Cem'in serbest bırakılmaması karşılığında ödemeler yapmak zorunda kalmıştır. Bu bilgilere göre Cem Sultan Olayı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Osmanlı'nın doğudaki sınırlarını genişlettiği
    • B)Memlüklerle kalıcı bir ittifak sağladığı
    • C)Osmanlı donanmasının güçlenmesine yol açtığı
    • D)Bir iç sorunun dış siyaseti kısıtlayan meseleye dönüştüğü
    • E)Anadolu'da beyliklerin yeniden kurulmasına neden olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bir iç sorunun dış siyaseti kısıtlayan meseleye dönüştüğü

    Bir şehzadenin yabancı devletlerin elinde bulunması, Osmanlı'nın dış siyasetini kısıtlamış ve devleti ödeme yapmak zorunda bırakmıştır; yani iç sorun uluslararası bir mesele hâline gelmiştir. Cem'in Memlüklere sığınması iki devlet arasındaki gerginliği artırdığı için kalıcı ittifak sağladığı söylenemez. Anadolu beyliklerinin yeniden kurulması ise 1402 Ankara Savaşı ile ilgilidir.

  10. Soru 10

    Orta

    Yavuz Sultan Selim, Safevilerin Anadolu'da yürüttüğü propagandanın ve desteklenen isyanların merkezî otoriteyi zayıflatması üzerine doğuya sefere çıkmıştır. Bu bilgiye göre Çaldıran Seferi'nin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anadolu'daki siyasi ve toplumsal birliği korumak
    • B)Baharat Yolu'nun denetimini ele geçirmek
    • C)Halifelik makamını Osmanlı'ya almak
    • D)Akdeniz'de donanma üstünlüğü kurmak
    • E)Kapitülasyonları yürürlükten kaldırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Anadolu'daki siyasi ve toplumsal birliği korumak

    Metinde Safevi propagandasının Anadolu'da isyanlara ve otorite zayıflamasına yol açtığı belirtildiğinden seferin nedeni iç birliğin korunmasıdır. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu'nun denetimi Mısır Seferi'nin sonuçları olduğu için Çaldıran'ın nedeni sayılamaz. Kapitülasyonlar ise 1535'te, bu seferden sonra gündeme gelmiştir.

  11. Soru 11

    Orta

    1515 Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğulları Beyliği'ne son verilmesinin Osmanlı tarihi bakımından önemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halifelik makamının Osmanlı'ya geçmesi
    • B)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanması
    • C)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    • D)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • E)Rodos Adası'nın fethedilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanması

    Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğullarının ortadan kaldırılması Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin tamamlanması anlamına gelmiştir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Mısır'ın alınması 1517'de Ridaniye sonrasında gerçekleşmiştir. Karadeniz'in Türk gölü olması ise 1475'te Kırım'ın bağlanmasıyla ilgilidir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Memlük Devleti'ne son veren ve Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılmasını sağlayan 1517 tarihli savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çaldıran Savaşı
    • B)Mercidabık Savaşı
    • C)Turnadağ Savaşı
    • D)Ridaniye Savaşı
    • E)Otlukbeli Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ridaniye Savaşı

    1517 Ridaniye Savaşı ile Memlük Devleti sona ermiş ve Mısır Osmanlı topraklarına katılmıştır. Mercidabık Savaşı 1516'da yapılmış ve Suriye'nin alınmasını sağlamış olmakla birlikte Memlük Devleti'ni ortadan kaldırmamıştır. Çaldıran ve Otlukbeli ise Memlüklerle değil, Safeviler ve Akkoyunlularla yapılan savaşlardır.

  13. Soru 13

    Kolay

    Kanuni Sultan Süleyman'ın çıktığı son sefer olan ve sefer sırasında vefat ettiği kuşatma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rodos Kuşatması
    • B)Belgrad Kuşatması
    • C)I. Viyana Kuşatması
    • D)Zigetvar Kuşatması
    • E)Malta Kuşatması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zigetvar Kuşatması

    Kanuni Sultan Süleyman 1566'daki Zigetvar Kuşatması sırasında vefat etmiştir. Rodos 1522'de, Belgrad ise 1521'de saltanatının ilk yıllarında alınmıştır. I. Viyana Kuşatması 1529'da yapılmış ve padişah sağ olarak geri dönmüştür.

  14. Soru 14

    Orta

    Mısır Seferi'nden sonra Abbasi halifesinin yetkilerini devretmesiyle halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiş, kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenebilir?

    • A)Padişahın İslam dünyasındaki manevi konumunun güçlenmesine
    • B)Osmanlı'da divan teşkilatının ilk kez kurulmasına
    • C)Anadolu'da tımar sisteminin kaldırılmasına
    • D)Avrupa'da Rönesans hareketinin başlamasına
    • E)Osmanlı'nın Balkanlardan çekilmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Padişahın İslam dünyasındaki manevi konumunun güçlenmesine

    Halifelik makamının ve kutsal emanetlerin Osmanlı'ya geçmesi, padişahın İslam dünyasındaki dinî ve manevi otoritesini pekiştirmiştir. Divan teşkilatı çok daha önce Orhan Bey Dönemi'nde kurulduğu için o seçenek yanlıştır. Tımar sistemi de bu dönemde kaldırılmamış, aksine yeni fethedilen bölgelerde uygulanmaya devam etmiştir.

  15. Soru 15

    Orta

    1516 Mercidabık Savaşı'nın sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • B)Safevi Devleti'nin ortadan kaldırılması
    • C)Rodos Adası'nın fethedilmesi
    • D)Belgrad'ın Osmanlı'ya bağlanması
    • E)Suriye ve çevresinin Osmanlı egemenliğine girmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Suriye ve çevresinin Osmanlı egemenliğine girmesi

    Mercidabık Savaşı'ndan sonra Suriye ve çevresi Osmanlı egemenliğine girmiş, Memlüklerle mücadele Mısır'a doğru sürmüştür. Mısır'ın alınması 1517 Ridaniye Savaşı'nın sonucudur. Rodos'un fethi 1522'de, Belgrad'ın alınması ise 1521'de Kanuni Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

Sponsorlu