KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 6

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde İspanya'da baskı gören Yahudilerin bir bölümü Osmanlı gemileriyle Osmanlı topraklarına taşınmış ve çeşitli kentlere yerleştirilmiştir. Bu uygulama Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Avrupa'da toprak kazanma amacı taşıdığını
    • B)Farklı din mensuplarına yaşam alanı tanıdığını
    • C)Akdeniz'de kesin üstünlük kurduğunu
    • D)Kapitülasyonları uygulamaya başladığını
    • E)Denizcilik faaliyetlerini tümüyle bıraktığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Farklı din mensuplarına yaşam alanı tanıdığını

    Farklı bir dine mensup toplulukların ülkeye kabul edilip yerleştirilmesi, Osmanlı'nın çok dinli yapıya tanıdığı yaşam alanını gösterir. Kapitülasyonlar 1535'te Kanuni Dönemi'nde verildiği için o seçenek zaman bakımından uymaz. Bu taşıma işleminin Osmanlı donanmasıyla yapılması da denizciliğin bırakıldığı iddiasını çürütür.

  2. Soru 2

    Zor

    Çaldıran Seferi sırasında Memlük Devleti Osmanlı'ya karşı Safevilerle yakınlaşmış; ayrıca Dulkadiroğulları meselesinde de iki devlet karşı karşıya gelmiştir. Bu bilgilere göre Osmanlı-Memlük savaşlarının nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Memlüklerin Balkanlarda toprak talep etmesi
    • B)Osmanlı'nın Kırım üzerinde hak iddia etmesi
    • C)Memlüklerin Osmanlı karşıtı bir siyaset izlemesi
    • D)Venedik'in iki devleti savaşa zorlaması
    • E)Memlüklerin halifeliği Safevilere devretmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Memlüklerin Osmanlı karşıtı bir siyaset izlemesi

    Metinde Memlüklerin hem Safevilerle yakınlaştığı hem de Dulkadiroğulları konusunda Osmanlı'nın karşısında yer aldığı belirtilmekte olup bu, Osmanlı karşıtı bir siyasete işaret eder. Halifelik makamı Memlük himayesindeki Abbasi halifesinde bulunmuş ve 1517'de Osmanlı'ya geçmiştir; Safevilere devredilmemiştir. Kırım ise 1475'ten beri Osmanlı'ya bağlıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Mohaç Savaşı'ndan sonra Macaristan üzerinde hak iddia eden Avusturya ile Osmanlı arasında 1533'te yapılan antlaşmayla Avusturya arşidükü, protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılmıştır. Bu madde aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Avusturya'nın Osmanlı'dan üstün sayıldığının
    • B)Osmanlı'nın siyasi üstünlüğünü kabul ettirdiğinin
    • C)Macaristan'ın tümüyle Avusturya'ya bırakıldığının
    • D)Osmanlı'nın Orta Avrupa'dan çekildiğinin
    • E)Kapitülasyonların Avusturya'ya verildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı'nın siyasi üstünlüğünü kabul ettirdiğinin

    Bir devletin hükümdarının karşı tarafın sadrazamına denk sayılması, Osmanlı'nın protokol ve siyaset alanında üstünlüğünü kabul ettirdiğini gösterir. Macaristan'ın büyük bölümü Osmanlı denetiminde kaldığı için Avusturya'ya bırakıldığı söylenemez. Kapitülasyonlar ise 1535'te Fransa'ya verilmiştir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde geliştirilen ve devlet adamı yetiştirmek amacıyla sarayda eğitim veren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Divan-ı Hümayun
    • B)Defterdarlık
    • C)Enderun
    • D)Nişancılık
    • E)Kazaskerlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Enderun

    Enderun, sarayda devşirme kökenli gençlerin eğitilerek üst düzey devlet görevlerine hazırlandığı okuldur ve Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde geliştirilmiştir. Divan-ı Hümayun devlet işlerinin görüşüldüğü kurul olduğu için bir eğitim kurumu değildir. Defterdarlık ve nişancılık ise divanda görev yapan makamlardır.

  5. Soru 5

    Orta

    Hint Deniz Seferleri'nde Osmanlı donanması Portekizliler karşısında kesin bir başarı elde edememiş; seferlere katılan Seydi Ali Reis, gördüklerini ve edindiği coğrafya bilgilerini eserlerinde toplamıştır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Seferlerin askerî hedefine ulaşamasa da bilgi birikimi sağladığı
    • B)Osmanlı'nın Hint Okyanusu'na hiç donanma göndermediği
    • C)Portekizlilerin bölgeden tümüyle çekildiği
    • D)Baharat Yolu'nun eski canlılığına kavuştuğu
    • E)Osmanlı'nın Kızıldeniz'deki hâkimiyetini tümüyle yitirdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Seferlerin askerî hedefine ulaşamasa da bilgi birikimi sağladığı

    Metne göre seferler askerî amacına ulaşamamış, ancak Seydi Ali Reis'in eserleri aracılığıyla coğrafi ve denizcilikle ilgili bilgi birikimi sağlanmıştır. Seferlerin yapılmış olması, donanma gönderilmediği iddiasını geçersiz kılar. Portekiz üstünlüğü kırılamadığından Baharat Yolu'nun canlandığı da söylenemez.

  6. Soru 6

    Zor

    1535'te Fransa'ya tanınan ayrıcalıklar, iki hükümdar hayatta olduğu sürece geçerli sayılmıştır. Ancak sonraki yüzyıllarda bu ayrıcalıklar sürekli hâle getirilmiş ve kapsamı genişletilmiştir. Bu bilgilere göre kapitülasyonlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Verildiği anda Osmanlı ekonomisini çökerttiği
    • B)Yalnızca Fransa'ya ait bir ayrıcalık olarak kaldığı
    • C)Osmanlı'nın Akdeniz'deki askerî gücünü artırdığı
    • D)Başlangıçta askerî bir ittifak antlaşması olduğu
    • E)Zamanla ilk verildiği amaçtan uzaklaşıp nitelik değiştirdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Zamanla ilk verildiği amaçtan uzaklaşıp nitelik değiştirdiği

    Süreli ve karşılıklı bir siyasi araç olarak verilen ayrıcalıkların sonradan sürekli hâle gelip genişlemesi, kapitülasyonların özgün amacından uzaklaşarak nitelik değiştirdiğini gösterir. Metinde kapsamın genişlediği belirtildiğinden yalnızca Fransa'ya ait kaldığı söylenemez. Ayrıcalıklar ticari nitelikte olduğundan askerî ittifak antlaşması sayılması da yanlıştır.

  7. Soru 7

    Zor

    Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde Osmanlı toprakları ağırlıklı olarak doğu ve güney yönünde genişlemiş; Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde ise Orta Avrupa'da, Akdeniz'de ve İran cephesinde genişleme birlikte sürdürülmüştür. Bu bilgilere göre söz konusu iki dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Her iki dönemde de yalnızca deniz seferleri yapıldığı
    • B)Kanuni Dönemi'nde doğu cephesinin tümüyle kapandığı
    • C)Yavuz Dönemi'nde Balkanlarda toprak kaybedildiği
    • D)Osmanlı'nın çok yönlü bir yayılma siyaseti izlediği
    • E)İki dönemde de fetih siyasetinin terk edildiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı'nın çok yönlü bir yayılma siyaseti izlediği

    İki dönem birlikte değerlendirildiğinde Osmanlı'nın doğu, güney, batı ve deniz yönlerinde eş zamanlı genişlediği, yani çok yönlü bir yayılma siyaseti izlediği görülür. Kanuni Dönemi'nde İran seferleri sürdüğü için doğu cephesinin kapandığı söylenemez. Her iki dönemde de kara seferleri ağırlıkta olduğundan yalnızca deniz seferi yapıldığı iddiası da metne aykırıdır.

  8. Soru 8

    Kolay

    İstanbul kuşatması sırasında Osmanlı gemilerinin karadan yürütülerek Haliç'e indirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Haliç'in girişinin zincirle kapatılmış olması
    • B)Marmara Denizi'nde fırtına çıkmış olması
    • C)Kara surlarının tümüyle yıkılmış olması
    • D)Bizans donanmasının Ege Denizi'ne çekilmiş olması
    • E)Karadeniz'den yardım gemisi beklenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Haliç'in girişinin zincirle kapatılmış olması

    Bizans, Haliç'in girişini kalın bir zincirle kapattığı için Osmanlı donanması buraya giremiyordu; gemilerin karadan yürütülmesiyle bu engel aşılmış ve şehir Haliç yönünden de kuşatılmıştır. Kara surlarının tümüyle yıkılmış olması iddiası, kuşatmanın sürüyor olmasıyla çelişir. Bizans donanması da Haliç'te tutulduğu için Ege'ye çekilmemiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    İstanbul'un fethinden sonra Doğu Akdeniz ve Karadeniz'e uzanan ticaret yollarının denetimi Osmanlı Devleti'nin eline geçmiştir. Bu durumun Avrupa bakımından aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı savunulabilir?

    • A)Avrupa'da feodal düzenin yeniden güçlenmesine
    • B)Akdeniz ticaretinin bütünüyle sona ermesine
    • C)Doğu'ya ulaşacak yeni deniz yollarının aranmasına
    • D)Avrupa'da kara ticaretinin tümüyle yasaklanmasına
    • E)Avrupa devletlerinin Osmanlı ile ittifak kurmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Doğu'ya ulaşacak yeni deniz yollarının aranmasına

    Doğu ticaret yollarının Osmanlı denetimine girmesi, Avrupalıları Hindistan'a ulaşacak yeni deniz yolları aramaya yöneltmiş ve Coğrafi Keşifler'in nedenlerinden biri olmuştur. Feodal düzen bu süreçte güçlenmemiş, aksine ticaretin ve burjuvazinin gelişmesiyle sarsılmıştır. Akdeniz ticareti de sona ermemiş, biçim değiştirerek sürmüştür.

  10. Soru 10

    Orta

    İstanbul'un fethinin Osmanlı Devleti bakımından sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin tümüyle tamamlanması
    • B)Halifelik makamının Osmanlı'ya geçmesi
    • C)Hint Okyanusu'nda üstünlük kurulması
    • D)Kuzey Afrika'nın Osmanlı'ya katılması
    • E)Anadolu ile Rumeli arasında toprak bütünlüğü sağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anadolu ile Rumeli arasında toprak bütünlüğü sağlanması

    İstanbul'un fethiyle Osmanlı topraklarının ortasındaki engel kalkmış, Anadolu ile Rumeli arasında toprak bütünlüğü sağlanmıştır. Anadolu Türk siyasi birliği 1515 Turnadağ Savaşı'yla tamamlandığı için fethin doğrudan sonucu değildir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi de 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde ilk altın para hangi padişah döneminde bastırılmıştır?

    • A)Orhan Bey
    • B)Fatih Sultan Mehmed
    • C)Yavuz Sultan Selim
    • D)Kanuni Sultan Süleyman
    • E)II. Bayezid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fatih Sultan Mehmed

    Osmanlı'da ilk altın para Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde bastırılmış ve devletin ekonomik gücünün göstergesi sayılmıştır. Orhan Bey Dönemi'nde basılan akçe gümüş para olduğu için altın parayla karıştırılmamalıdır. Kanuni Dönemi ise para basımının ilk kez gerçekleştiği değil, ekonominin genişlediği bir dönemdir.

  12. Soru 12

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Boğdan üzerine sefer düzenlenmiş ve Boğdan Osmanlı Devleti'ne vergi vermeyi kabul etmiştir. Bu gelişmenin Osmanlı bakımından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baharat Yolu'nun Osmanlı denetimine girmesi
    • B)Akdeniz'de Venedik üstünlüğünün kırılması
    • C)Anadolu'daki bütün Türk beyliklerinin ortadan kaldırılması
    • D)Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarında denetim kurulması
    • E)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarında denetim kurulması

    Boğdan'ın vergiye bağlanması, Osmanlı'nın Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarındaki etkisini artırmış ve bölgedeki ticaret yollarının güvenliğine katkı sağlamıştır. Baharat Yolu meselesi Mısır'ın alınmasıyla ilgili olduğundan Yavuz Sultan Selim Dönemi'ne aittir. Akdeniz'de Venedik üstünlüğünün kırılması ise 1538 Preveze Deniz Savaşı'yla gerçekleşmiştir.

  13. Soru 13

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Eflak üzerine sefer düzenlenmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Eflak voyvodasının vergiyi kesip saldırıya geçmesi
    • B)Eflak'ın Memlüklerle askerî ittifak kurması
    • C)Eflak'ın Safevilere sığınmacı göndermesi
    • D)Eflak'ın Kırım Hanlığı'nın topraklarını işgal etmesi
    • E)Eflak'ın Rodos şövalyelerine üs vermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Eflak voyvodasının vergiyi kesip saldırıya geçmesi

    Eflak voyvodası ödemekle yükümlü olduğu vergiyi kesip Osmanlı topraklarına saldırınca Fatih Sultan Mehmed sefere çıkmış ve Eflak yeniden Osmanlı'ya bağlanmıştır. Safeviler ancak XVI. yüzyılın başında ortaya çıktığı için o seçenek dönem bakımından yanlıştır. Eflak'ın Kırım Hanlığı'nı işgali de tarihsel bir dayanaktan yoksundur.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıda Fatih Sultan Mehmed Dönemi'ne ait bazı olaylar verilmiştir: I. Otlukbeli Savaşı'nın kazanılması II. İstanbul'un fethedilmesi III. Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi Bu olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I - II - III
    • B)III - I - II
    • C)II - III - I
    • D)II - I - III
    • E)I - III - II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — II - III - I

    İstanbul 1453'te fethedilmiş, Trabzon Rum İmparatorluğu'na 1461'de son verilmiş, Otlukbeli Savaşı ise 1473'te kazanılmıştır; doğru sıralama II - III - I biçimindedir. Otlukbeli'yi başa alan seçenekler yanlıştır, çünkü bu savaş üçünün en geç tarihlisidir. Trabzon'u İstanbul'dan önceye koyan seçenek de tarih bakımından tutarsızdır.

  15. Soru 15

    Kolay

    İstanbul kuşatması sırasında Fatih Sultan Mehmed'in yanında bulunan ve orduya manevi destek veren âlim aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ali Kuşçu
    • B)Piri Reis
    • C)Şeyh Edebali
    • D)Davud-ı Kayseri
    • E)Akşemseddin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Akşemseddin

    İstanbul kuşatmasında Fatih Sultan Mehmed'in yanında bulunup orduya manevi destek veren âlim Akşemseddin'dir. Ali Kuşçu fetihten sonra İstanbul'a davet edilen bir matematik ve astronomi bilgini olduğu için kuşatma sırasında orduda değildir. Şeyh Edebali ise Osman Bey Dönemi'nin manevi önderidir.

Sponsorlu