KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay9 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya, daha önce yalnızca bazı Avrupa devletlerine tanınan ticari ayrıcalıklardan yararlanma hakkı elde etmiştir. Bu hükmün aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin belirgin biçimde artmasına
    • B)Rusya'nın Osmanlı ülkesindeki ekonomik nüfuzunun artmasına
    • C)Karadeniz ticaretinin Osmanlı tekeline girmesine
    • D)Rus tüccarların Osmanlı ülkesinden çekilmesine
    • E)Avrupa devletlerinin kapitülasyonlardan vazgeçmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Rusya'nın Osmanlı ülkesindeki ekonomik nüfuzunun artmasına

    Kapitülasyonlardan yararlanan Rusya, Osmanlı pazarlarında güçlü bir konum kazanmış ve ekonomik nüfuzunu artırmıştır. A yanlıştır; ayrıcalıklar gümrük gelirlerini artırmaz, azaltır. C de yanlıştır; Karadeniz ticareti Osmanlı tekelinden çıkmıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın siyasi bakımdan bağımsız olması kabul edilmiştir. Bu hüküm Osmanlı Devleti açısından aşağıdakilerden hangisi bakımından önemlidir?

    • A)Karadeniz'de yeni üsler kazanılmasını sağlaması
    • B)Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödenmesini öngörmesi
    • C)Kırım Hanlığı'nın Rusya'ya bağlanmasını engellemesi
    • D)Halkı Müslüman olan bir toprağın ilk kez elden çıkması
    • E)Rusya'nın boğazlardan geçişini yasaklaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Halkı Müslüman olan bir toprağın ilk kez elden çıkması

    Kırım'ın kaybı, Osmanlı Devleti'nin halkı Müslüman olan bir toprağı ilk kez yitirmesi anlamına geldiği için özel bir öneme sahiptir. B yanlıştır; tazminatı ödeyen taraf Osmanlı Devleti'dir. C de yanlıştır; bu hüküm Kırım'ın 1783'te Rusya'ya katılmasını engelleyememiştir.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ve bu savaşı bitiren antlaşmanın sonuçları arasında gösterilemez?

    • A)Kırım'ın Rusya topraklarına katılması
    • B)Rusya'nın Karadeniz'de ticaret yapma hakkı kazanması
    • C)Osmanlı Devleti'nin savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi
    • D)Kırım Hanlığı'nın siyasi bakımdan bağımsız duruma gelmesi
    • E)Rusya'nın kapitülasyonlardan yararlanma hakkı elde etmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kırım'ın Rusya topraklarına katılması

    Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783 yılında, yani antlaşmadan dokuz yıl sonra gerçekleşmiştir; Küçük Kaynarca yalnızca Kırım'ı bağımsız kabul etmiştir. C ve E seçeneklerindeki savaş tazminatı ile kapitülasyon hükümleri ise doğrudan bu antlaşmanın maddeleridir.

  4. Soru 4

    Orta

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya, Karadeniz'de ticaret gemisi bulundurma ve bu gemileri boğazlardan geçirme hakkı elde etmiştir. Bu hükmün doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rusya'nın Doğu Akdeniz'deki bütün adaları ele geçirmesi
    • B)Karadeniz'in bir Türk gölü olma özelliğini yitirmesi
    • C)Osmanlı donanmasının Karadeniz'den çekilmesi
    • D)Boğazların Rus yönetimine bırakılması
    • E)Osmanlı Devleti'nin Akdeniz ticaretinden çekilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz'in bir Türk gölü olma özelliğini yitirmesi

    Yabancı bir devletin Karadeniz'de ticaret yapabilmesi, denizin Osmanlı iç denizi olma niteliğini sona erdirmiştir. D yanlıştır; boğazlar Osmanlı egemenliğinde kalmıştır, yalnızca geçiş hakkı tanınmıştır. C de yanlıştır; Osmanlı donanmasının Karadeniz'den çekilmesi söz konusu değildir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan Karadeniz'in kuzeyindeki kaleler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Belgrad ve Banat kaleleri
    • B)Podolya ve Ukrayna kaleleri
    • C)Mora Yarımadası ve Dalmaçya kıyı kaleleri
    • D)Azak, Kılburun, Kerç ve Yenikale
    • E)Uyvar ve Novigrad kaleleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Azak, Kılburun, Kerç ve Yenikale

    Küçük Kaynarca ile Azak, Kılburun, Kerç ve Yenikale Rusya'ya bırakılmıştır. A seçeneğindeki Belgrad ve Banat 1718 Pasarofça ile Avusturya'ya verilmiştir; E seçeneğindeki Uyvar ve Novigrad ise 1664 Vasvar Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nde kalan kalelerdir.

  6. Soru 6

    Orta

    1779'da Rusya ile Aynalıkavak Tenkihnamesi'nin imzalanmasına yol açan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rusya'nın Karadeniz'de donanma kurması
    • B)Avusturya'nın Belgrad'ı yeniden kuşatması
    • C)Kırım'ın statüsü konusunda çıkan anlaşmazlık
    • D)Osmanlı Devleti'nin savaş tazminatını ödeyememesi
    • E)Rusya'nın boğazlardan geçiş hakkını kaybetmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kırım'ın statüsü konusunda çıkan anlaşmazlık

    Küçük Kaynarca ile bağımsız kabul edilen Kırım'da han seçimi ve nüfuz mücadelesi anlaşmazlık doğurmuş, bu sorunu gidermek için Aynalıkavak Tenkihnamesi imzalanmıştır. D yanlıştır; belgenin konusu tazminat değildir. E de yanlıştır; Rusya'nın geçiş hakkı kaldırılmamıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Rusya 1783 yılında Kırım'ı topraklarına katmıştır. Bu gelişmenin Osmanlı Devleti açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karadeniz ticaretinin yeniden Osmanlı tekeline girmesi
    • B)Kafkasya'nın Osmanlı egemenliğine geçmesi
    • C)Rusya'nın Balkanlar'dan tamamen çekilmesi
    • D)Osmanlı Devleti'nin Azak Kalesi'ni geri alması
    • E)Karadeniz'in kuzeyindeki üstünlüğün yitirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Karadeniz'in kuzeyindeki üstünlüğün yitirilmesi

    Kırım'ın elden çıkması, Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'in kuzeyindeki egemenliğini kaybetmesi anlamına gelir. A yanlıştır; Karadeniz ticareti zaten Küçük Kaynarca ile Osmanlı tekelinden çıkmıştı. D de yanlıştır; Azak, Küçük Kaynarca ile Rusya'ya bırakılmıştır.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I. Pasarofça Antlaşması'nın imzalanması II. Patrona Halil İsyanı'nın çıkması III. Prut Antlaşması'nın imzalanması IV. Azak'ın Rusya'ya bırakıldığı İstanbul Antlaşması'nın imzalanması

    • A)III - IV - I - II
    • B)I - III - IV - II
    • C)IV - I - III - II
    • D)IV - III - I - II
    • E)II - IV - III - I
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV - III - I - II

    İstanbul Antlaşması 1700, Prut 1711, Pasarofça 1718 ve Patrona Halil İsyanı 1730 tarihlidir; doğru sıra IV-III-I-II biçimindedir. A seçeneği İstanbul Antlaşması'nı Prut'tan sonraya almaktadır; C seçeneği ise Pasarofça'yı Prut'tan önceye yerleştirdiği için yanlıştır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Lale Devri'ni sona erdiren isyandan sonra Osmanlı tahtına çıkan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)III. Ahmed
    • B)I. Mahmud
    • C)III. Osman
    • D)III. Mustafa
    • E)I. Abdülhamid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I. Mahmud

    1730 Patrona Halil İsyanı ile III. Ahmed tahttan indirilmiş, yerine I. Mahmud geçmiştir. A seçeneğindeki III. Ahmed isyanla tahtı bırakan padişahtır; D seçeneğindeki III. Mustafa ise 1757'de tahta çıkmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Lale Devri'nde Fransa'ya gönderilerek bu ülkenin kurumlarını incelemekle görevlendirilen ve dönüşünde hazırladığı raporla Osmanlı yönetimini etkileyen elçi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    • B)Nişli Mehmed Ağa
    • C)Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi
    • D)İbrahim Müteferrika
    • E)Gerçek Davut
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

    Paris'e gönderilen elçi Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi'dir; hazırladığı sefaretname Osmanlı yenilik hareketlerini etkilemiştir. B seçeneğindeki Nişli Mehmed Ağa ise aynı dönemde Rusya'ya (Moskova) gönderilen elçidir; A seçeneğindeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa dönemin sadrazamı olup elçilik görevi üstlenmemiştir.

  11. Soru 11

    Orta

    XVIII. yüzyılın ilk yarısında İbrahim Müteferrika'nın öncülüğünde Yalova'da bir kâğıt imalathanesi kurulmuştur. Bu girişimin öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa'ya kâğıt ihraç ederek gelir sağlamak
    • B)Osmanlı ordusunun silah ve cephane ihtiyacını karşılamak
    • C)Matbaanın kâğıt gereksinimini ülke içinden karşılamak
    • D)Tercüme heyetinin çalışmalarını hızlandırmak
    • E)Saray masraflarını azaltarak bütçeyi denkleştirmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Matbaanın kâğıt gereksinimini ülke içinden karşılamak

    Kâğıt imalathanesi, kurulan matbaanın kâğıt ihtiyacının dışarıya bağımlı kalmadan karşılanması için açılmıştır. A yanlıştır; üretim ihracata yönelik değildir. E de yanlıştır; bütçeyi denkleştirme çabası Tarhuncu Ahmed Paşa'nın XVII. yüzyıldaki girişimidir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Türk matbaacılığının başlangıcı sayılan İbrahim Müteferrika matbaasının kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)1699
    • B)1711
    • C)1718
    • D)1720
    • E)1727
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 1727

    İbrahim Müteferrika ve Said Efendi'nin öncülüğündeki ilk Türk matbaası 1727'de kurulmuş, ilk kitabı olan Vankulu Lügati'ni ise 1729'da basmıştır. Soruda kuruluş yılı sorulduğu için doğru cevap E'dir. A seçeneğindeki 1699 Karlofça Antlaşması'nın, C seçeneğindeki 1718 ise Pasarofça Antlaşması'nın ve Lale Devri'nin başlangıç tarihidir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 1711 yılında yapılan savaşı sona erdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Pasarofça Antlaşması
    • B)Belgrad Antlaşması
    • C)Karlofça Antlaşması
    • D)Prut Antlaşması
    • E)İstanbul Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Prut Antlaşması

    1711'de Rus ordusunun Prut Nehri kıyısında kuşatılmasının ardından Prut Antlaşması imzalanmıştır. A seçeneğindeki Pasarofça 1718'de Avusturya ve Venedik ile, B seçeneğindeki Belgrad ise 1739'da imzalanmıştır; C seçeneğindeki Karlofça 1699 tarihlidir.

  14. Soru 14

    Orta

    1711'de Osmanlı Devleti ile Rusya'yı karşı karşıya getiren savaşın çıkmasında etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Poltava'da yenilen İsveç kralının Osmanlı Devleti'ne sığınması
    • B)Rusya'nın Kırım'ı topraklarına katması
    • C)Avusturya'nın Karlofça Antlaşması'nın garantörlüğünü üstlenmesi
    • D)Venedik'in Mora Yarımadası'na asker çıkarması
    • E)Lehistan'ın Kutsal İttifak'tan ayrılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Poltava'da yenilen İsveç kralının Osmanlı Devleti'ne sığınması

    Poltava Savaşı'nda Rusya'ya yenilen İsveç Kralı XII. Şarl'ın Osmanlı topraklarına sığınması ve Rusya'nın onun teslimini istemesi savaşa yol açmıştır. B yanlıştır; Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783'tür. D de yanlıştır; Mora'nın Venedik'ten geri alınması 1715'te gerçekleşmiştir.

  15. Soru 15

    Orta

    Prut Antlaşması'nda Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışmayacağı hükmü yer almıştır. Bu hükümle Osmanlı Devleti'nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

    • A)Lehistan'ı kendi topraklarına katmayı
    • B)Rusya ile ticaret ilişkilerini yeniden geliştirmeyi
    • C)Kırım Hanlığı'nın bağımsızlığını sağlamayı
    • D)Avusturya ile bir ittifak kurmayı
    • E)Kuzeydeki Rus nüfuzunun yayılmasını önlemeyi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kuzeydeki Rus nüfuzunun yayılmasını önlemeyi

    Lehistan'ın Rus etkisine girmesi Osmanlı sınırlarını doğrudan tehdit edeceğinden bu hükümle Rus nüfuzunun kuzeyde yayılması engellenmek istenmiştir. A yanlıştır; Lehistan'ı ilhak gibi bir amaç söz konusu değildir. C de yanlıştır; Kırım'ın bağımsızlığı 1774 Küçük Kaynarca ile gündeme gelen bir konudur.

Sponsorlu