KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay6 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    III. Mustafa döneminde donanmaya modern eğitim almış subay yetiştirmek amacıyla açılan okul aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun
    • B)Hendesehane
    • C)Mekteb-i Harbiye
    • D)Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun
    • E)Mekteb-i Mülkiye
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun

    III. Mustafa döneminde deniz subayı yetiştirmek için Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun açılmıştır. B seçeneğindeki Hendesehane I. Mahmud dönemine aittir; C seçeneğindeki Mekteb-i Harbiye ise XIX. yüzyılda II. Mahmud döneminde kurulmuştur.

  2. Soru 2

    Orta

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfının yeniden düzenlenmesi için Avrupa'dan uzmanlar getirilmiş ve bu uzmanların bilgisinden yararlanılmıştır. Bu tercih aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı ordusunun bütünüyle dağıtıldığının
    • B)Yeniçerilerin yeniliklere destek verdiğinin
    • C)Islahatların halk tarafından benimsendiğinin
    • D)Avrupa'nın askerî üstünlüğünün kabul edildiğinin
    • E)Osmanlı Devleti'nin Avrupa ile ittifak kurduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Avrupa'nın askerî üstünlüğünün kabul edildiğinin

    Avrupa'dan uzman getirilmesi, Batı'nın askerî ve teknik üstünlüğünün açıkça kabul edildiğini gösterir. A yanlıştır; ordu dağıtılmamış, mevcut yapı içinde yeni birlikler oluşturulmuştur. B de yanlıştır; yeniçeriler bu düzenlemelere genellikle karşı çıkmıştır.

  3. Soru 3

    Zor

    XVIII. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Islahatlar ağırlıklı olarak askerî alanda yoğunlaşmıştır. II. Avrupa'dan uzmanlar getirilerek bilgilerinden yararlanılmıştır. III. Islahatlar toplumun geniş kesimlerinin desteğiyle yürütülmüştür.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    XVIII. yüzyıl ıslahatları askerî alanda yoğunlaşmış ve Avrupa'dan getirilen uzmanlardan yararlanılmıştır. III numaralı yargı yanlıştır; ıslahatlar dar bir yönetici çevrenin girişimi olarak kalmış, yeniçeriler ve halkın bir bölümü tepki göstermiştir. Bu nedenle III'ü içeren D ve E seçenekleri elenir.

  4. Soru 4

    Orta

    1768'de Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yeni bir savaşın başlamasında etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması ve Osmanlı sınırını ihlal etmesi
    • B)Rusya'nın Kırım Yarımadası'nı topraklarına katarak Karadeniz kıyılarına yerleşmesi
    • C)Avusturya'nın Belgrad'ı yeniden ele geçirmesi
    • D)Venedik'in Mora Yarımadası'na yeniden asker çıkarması
    • E)İsveç kralının Osmanlı topraklarına sığınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması ve Osmanlı sınırını ihlal etmesi

    Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması ve Rus kuvvetlerinin Osmanlı sınırını ihlal etmesi 1768'de savaşı başlatmıştır. B yanlıştır; Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783'te, yani savaştan sonra gerçekleşmiştir. E de yanlıştır; İsveç kralının sığınması 1711 Prut Savaşı'nın nedenidir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile sona eren Osmanlı-Rus Savaşı, aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde başlamıştır?

    • A)III. Ahmed
    • B)I. Mahmud
    • C)I. Abdülhamid
    • D)III. Selim
    • E)III. Mustafa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — III. Mustafa

    1768'de başlayan savaş III. Mustafa döneminin gelişmesidir; savaşı bitiren Küçük Kaynarca Antlaşması ise 1774'te I. Abdülhamid döneminde imzalanmıştır. B seçeneğindeki I. Mahmud 1754'te ölmüştür; D seçeneğindeki III. Selim ise 1789'da tahta çıktığı için tarih bakımından uygun değildir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I. Çeşme Baskını'nın yaşanması II. Belgrad antlaşmalarının imzalanması III. Ziştovi Antlaşması'nın imzalanması IV. Patrona Halil İsyanı'nın çıkması

    • A)IV - II - I - III
    • B)II - IV - I - III
    • C)I - IV - II - III
    • D)IV - I - II - III
    • E)II - I - IV - III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — IV - II - I - III

    Patrona Halil İsyanı 1730, Belgrad antlaşmaları 1739, Çeşme Baskını 1770 ve Ziştovi Antlaşması 1791 tarihlidir; doğru sıra IV-II-I-III biçimindedir. B seçeneği Belgrad'ı isyandan önceye almaktadır; D seçeneği ise Çeşme'yi Belgrad'dan önceye yerleştirdiği için yanlıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    XVIII. yüzyılın büyük bölümünde Osmanlı Devleti Avrupa'ya geçici görevle elçiler göndermiş; bu elçiler görevlerini tamamladıktan sonra ülkeye dönmüş, III. Selim dönemine (1793) kadar Avrupa başkentlerinde sürekli temsilcilik açılmamıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Avrupa devletlerinin Osmanlı elçilerini kabul etmediğinin
    • B)Osmanlı diplomasisinin henüz kurumsallaşmadığının
    • C)Osmanlı Devleti'nin Avrupa ile ilişkilerini kestiğinin
    • D)Elçilerin yalnızca ticari konularla ilgilendiğinin
    • E)Avrupa'daki gelişmelerin önemsiz görüldüğünün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı diplomasisinin henüz kurumsallaşmadığının

    Geçici elçilik uygulaması, sürekli temsile dayanan modern diplomasinin henüz benimsenmediğini gösterir; daimî elçilikler III. Selim döneminde açılmıştır. C yanlıştır; ilişkiler kesilmemiş, tersine yoğunlaşmıştır. E de yanlıştır; elçilerden ayrıntılı raporlar istenmesi tam tersini gösterir.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdaki antlaşmalardan hangisiyle Osmanlı Devleti toprak kazanmıştır?

    • A)Karlofça Antlaşması
    • B)Küçük Kaynarca Antlaşması
    • C)Belgrad Antlaşması
    • D)Yaş Antlaşması
    • E)Ziştovi Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Belgrad Antlaşması

    1739 Belgrad Antlaşması ile Belgrad ve Kuzey Sırbistan yeniden Osmanlı Devleti'ne geçmiştir. A ve B seçeneklerindeki Karlofça ve Küçük Kaynarca antlaşmalarıyla toprak kaybedilmiştir; E seçeneğindeki Ziştovi'de ise savaş öncesi sınırlara dönüldüğü için kazanç yoktur.

  9. Soru 9

    Orta

    1739 Belgrad antlaşmalarından 1768'e kadar geçen sürede Osmanlı Devleti Avrupa'da büyük bir savaşa girmemiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine imkân verdiği söylenebilir?

    • A)Kaybedilen bütün toprakların geri alınmasına
    • B)Avrupa devletleriyle askerî ittifaklar kurulmasına
    • C)Kapitülasyonların bütünüyle yürürlükten kaldırılmasına
    • D)İç düzenlemelere ve yenilik çalışmalarına yönelinmesine
    • E)Karadeniz'de Rus donanmasının bütünüyle etkisiz kılınmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İç düzenlemelere ve yenilik çalışmalarına yönelinmesine

    Yaklaşık otuz yıl savaşsız geçen bu dönem, devletin dikkatini ve kaynaklarını dış cephelerden iç düzenlemelere ve ıslahat çalışmalarına çevirmesine imkân vermiştir; nitekim III. Mustafa döneminde Koca Ragıp Paşa'nın barış siyasetiyle hazine güçlendirilmiştir. A yanlıştır; kaybedilen toprakların tamamı geri alınamamıştır. C de yanlıştır; kapitülasyonlar kaldırılmamış, 1740'ta sürekli hâle getirilmiştir.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I. Aynalıkavak Tenkihnamesi'nin imzalanması II. Kırım'ın Rusya'ya katılması III. Belgrad antlaşmalarının imzalanması IV. Küçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanması

    • A)III - I - IV - II
    • B)IV - III - I - II
    • C)I - III - II - IV
    • D)III - IV - I - II
    • E)II - III - IV - I
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — III - IV - I - II

    Belgrad antlaşmaları 1739, Küçük Kaynarca 1774, Aynalıkavak 1779 ve Kırım'ın ilhakı 1783 tarihlidir; doğru sıra III-IV-I-II biçimindedir. A seçeneği Aynalıkavak'ı Küçük Kaynarca'dan önceye almaktadır; B seçeneği ise Küçük Kaynarca'yı Belgrad'dan önceye yerleştirdiği için yanlıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin 1787'de Rusya'ya savaş açmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Boğazların Rus gemilerine kapatılmak istenmesi
    • B)Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödememesi
    • C)Rusya'nın işgal ettiği Kırım'ı geri alma isteği
    • D)Lehistan'ın Osmanlı Devleti'nden yardım istemesi
    • E)Avusturya'nın Belgrad'ı yeniden ele geçirmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Rusya'nın işgal ettiği Kırım'ı geri alma isteği

    1783'te Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi Osmanlı Devleti'nde büyük tepki uyandırmış ve 1787'de Kırım'ı geri alma amacıyla savaş açılmıştır. B yanlıştır; tazminatı ödeyen taraf Osmanlı Devleti'dir. E de yanlıştır; Belgrad 1739'dan beri Osmanlı Devleti'ndedir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin Avusturya ve Venedik ile 1718'de imzaladığı, Belgrad ve çevresinin Avusturya'ya bırakıldığı, buna karşılık Mora'nın Osmanlı'da kaldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karlofça Antlaşması
    • B)Belgrad Antlaşması
    • C)Pasarofça Antlaşması
    • D)Prut Antlaşması
    • E)Ziştovi Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Pasarofça Antlaşması

    1718 Pasarofça Antlaşması ile Belgrad, Banat ve Kuzey Sırbistan Avusturya'ya bırakılmış, Mora Venedik'ten alınmıştır. A seçeneğindeki Karlofça 1699, B seçeneğindeki Belgrad Antlaşması ise 1739 tarihlidir.

  13. Soru 13

    Orta

    I. Abdülhamid döneminde donanmanın yenilenmesine ve tersanelerin geliştirilmesine öncelik verilmiştir. Bu çabanın en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Akdeniz'de yeni adalar ele geçirmek istenmesi
    • B)Venedik'in yeniden savaş hazırlığına girişmesi
    • C)Kapitülasyonların Osmanlı deniz ticaretini engellemesi
    • D)Hint Okyanusu'nda yeni seferler planlanması
    • E)Çeşme'de yakılan donanmanın yeniden kurulması gereği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çeşme'de yakılan donanmanın yeniden kurulması gereği

    1770'te Çeşme'de donanmanın büyük bölümünün yakılması, deniz gücünün yeniden kurulmasını zorunlu kılmıştır. A yanlıştır; amaç yeni fetihler değil, kaybedilen gücün telafisidir. D de yanlıştır; XVIII. yüzyılda Hint Okyanusu'na yönelik bir sefer planı bulunmamaktadır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin Rusya'ya savaş tazminatı ödemeyi kabul ettiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Küçük Kaynarca Antlaşması
    • B)Prut Antlaşması
    • C)Belgrad Antlaşması
    • D)Yaş Antlaşması
    • E)1779 Aynalıkavak Tenkihnamesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Küçük Kaynarca Antlaşması

    Osmanlı Devleti ilk kez 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya'ya savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir. B ve C seçeneklerindeki Prut ve Belgrad antlaşmaları Osmanlı lehine sonuçlanmıştır; E seçeneğindeki Aynalıkavak ise Kırım'ın durumunu düzenleyen bir belgedir.

  15. Soru 15

    Orta

    1787'de başlayan savaşlar sırasında Osmanlı Devleti, İsveç ve Prusya ile ittifak arayışına girmiştir. Bu girişim aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı ordusunun Avrupa'da üstünlük kurduğunun
    • B)Avrupa devletlerinin Osmanlı himayesine girdiğinin
    • C)Osmanlı Devleti'nin savaştan çekilmek istediğinin
    • D)Avrupa'daki rekabetten yararlanılmak istendiğinin
    • E)Kapitülasyonların kaldırılmasının amaçlandığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Avrupa'daki rekabetten yararlanılmak istendiğinin

    Osmanlı yönetimi, Avusturya ve Rusya ile sorunları olan devletlerle ittifak kurarak Avrupa'daki rekabetten yararlanmayı amaçlamıştır. A yanlıştır; bu yıllarda Osmanlı ordusu üstünlük kurmuş değildir. E de yanlıştır; ittifak girişimlerinin konusu kapitülasyonlar değildir.

Sponsorlu