KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 7

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Yaş Antlaşması ile Dinyester Nehri iki devlet arasında sınır kabul edilmiştir. Bu hükmün aşağıdakilerden hangisini gösterdiği söylenebilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Kırım'ı geri aldığını
    • B)Rusya'nın Karadeniz'den çekildiğini
    • C)Rusya'nın Osmanlı sınırlarına daha da yaklaştığını
    • D)Osmanlı Devleti'nin Kafkasya'da genişlediğini
    • E)İki devlet arasında tampon bir bölge oluşturulduğunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Rusya'nın Osmanlı sınırlarına daha da yaklaştığını

    Sınırın Dinyester'e çekilmesi, Rus egemenliğinin batıya doğru genişlediğini ve Osmanlı sınırına yaklaştığını gösterir. A yanlıştır; Yaş Antlaşması ile Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu kabul edilmiştir. B de yanlıştır; Rusya Karadeniz'den çekilmemiş, tersine konumunu güçlendirmiştir.

  2. Soru 2

    Orta

    1791 Ziştovi ve 1792 Yaş antlaşmalarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)1787'de başlayan savaşları sona erdirmiş olmaları
    • B)Her ikisinin de Rusya ile imzalanmış olması
    • C)Her ikisinde de Osmanlı Devleti'nin toprak kazanması
    • D)Her ikisinde de kapitülasyonların kaldırılmış olması
    • E)Her ikisinin de Fransa'nın arabuluculuğuyla yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 1787'de başlayan savaşları sona erdirmiş olmaları

    Her iki antlaşma da 1787'de Rusya ve Avusturya'ya karşı başlayan savaşları sona erdirmiştir. B yanlıştır; Ziştovi Rusya ile değil Avusturya ile imzalanmıştır. C de yanlıştır; bu antlaşmalarla toprak kazanılmamış, Ziştovi'de savaş öncesi sınırlara dönülmüştür.

  3. Soru 3

    Orta

    XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti, Avrupa devletleri arasında özellikle Fransa ile yakın ilişkiler kurmaya özen göstermiştir. Bu tercihin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne toprak vaat etmesi
    • B)Fransa ile ortak bir donanma kurulmak istenmesi
    • C)Fransa'nın Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların koruyucusu sayılması
    • D)Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemesi
    • E)Avusturya ve Rusya'ya karşı bir denge arayışında olunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avusturya ve Rusya'ya karşı bir denge arayışında olunması

    Osmanlı Devleti, kuzeyde Rusya ve batıda Avusturya baskısına karşı Fransa'yı denge unsuru olarak görmüştür. C yanlıştır; Ortodoksların koruyuculuğunu iddia eden devlet Rusya'dır. A da yanlıştır; Fransa'nın toprak vaadi gibi bir durum söz konusu değildir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki padişahlardan hangisi Gerileme Dönemi'nde tahtta bulunanlar arasında yer almaz?

    • A)III. Ahmed
    • B)II. Mahmud
    • C)I. Mahmud
    • D)III. Mustafa
    • E)I. Abdülhamid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. Mahmud

    II. Mahmud 1808-1839 yılları arasında tahtta bulunmuş olup Dağılma Dönemi padişahlarındandır. A seçeneğindeki III. Ahmed Lale Devri'nin, C seçeneğindeki I. Mahmud ise Belgrad antlaşmalarının imzalandığı dönemin padişahıdır.

  5. Soru 5

    Orta

    XVIII. yüzyılda vergi kaynaklarının kaydıhayat şartıyla, yani ömür boyu kullanılmak üzere kişilere verildiği malikâne uygulaması yaygınlaşmıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

    • A)Tımarlı sipahi sayısının hızla artmasına
    • B)Merkezî hazinenin gelirlerinin sürekli çoğalmasına
    • C)Köylünün ödemekte olduğu vergi yükünün büsbütün ortadan kalkmasına
    • D)Taşrada ayan denilen güçlü yerel ailelerin ortaya çıkmasına
    • E)Devşirme sisteminin yeniden düzenlenmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Taşrada ayan denilen güçlü yerel ailelerin ortaya çıkmasına

    Gelir kaynaklarını uzun süre elinde tutan kişiler taşrada güçlenerek ayan adı verilen yerel nüfuz sahiplerine dönüşmüştür. B yanlıştır; merkezî hazinenin denetimi zayıflamıştır. C de yanlıştır; köylünün vergi yükü hafiflememiş, tersine artmıştır.

  6. Soru 6

    Zor

    XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin mali sıkıntısını gidermek için başvurduğu yollarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. İltizam ve malikâne uygulamaları yaygınlaştırılmıştır. II. Esham adıyla bir iç borçlanma yöntemi geliştirilmiştir. III. Avrupa devletlerinden dış borç alınmaya başlanmıştır.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    Bu yüzyılda iltizam ve malikâne yaygınlaşmış, ayrıca esham yöntemiyle iç borçlanmaya gidilmiştir. III numaralı yargı yanlıştır; Osmanlı Devleti ilk dış borcu 1854'te Kırım Savaşı sırasında almıştır. Bu nedenle III'ü içeren B, C ve D seçenekleri elenir.

  7. Soru 7

    Orta

    XVIII. yüzyılda açılan askerî okullarda matematik, geometri ve Avrupa dillerinin öğretilmesine önem verilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Eğitimde Batı'nın örnek alınmaya başlandığının
    • B)Medreselerin bütünüyle kapatıldığının
    • C)Yeniçeri Ocağı'nın eğitim kurumuna dönüştüğünün
    • D)Osmanlı Devleti'nde okuma yazma oranının yükseldiğinin
    • E)Eğitimin tamamen yabancı uzmanlara bırakıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Eğitimde Batı'nın örnek alınmaya başlandığının

    Yeni okullardaki ders programları, eğitim alanında Batı modelinin benimsenmeye başlandığını gösterir. B yanlıştır; medreseler kapatılmamış, yeni okullarla birlikte varlığını sürdürmüştür. E de yanlıştır; yabancı uzmanlardan yararlanılmış, ancak eğitim tümüyle onlara bırakılmamıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Gerileme Dönemi'nde yapılan yeniliklerin büyük bölümünün askerî alanda yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halkın ısrarla askerî yenilik talep etmesi
    • B)Avrupa devletlerinin bunu şart koşması
    • C)Toprak kayıplarının askerî yetersizliğe bağlanması
    • D)Hazinede yalnızca ordu için kaynak bulunması
    • E)Ulemanın diğer alanlardaki yenilikleri desteklemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toprak kayıplarının askerî yetersizliğe bağlanması

    Savaş meydanlarındaki yenilgiler ve toprak kayıpları öncelikle ordunun yetersizliğine bağlandığı için yenilikler askerî alanda yoğunlaşmıştır. E yanlıştır; ulema çoğu yeniliğe mesafeli durmuştur. B de yanlıştır; Avrupa devletlerinin böyle bir şartı söz konusu değildir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde Avrupa örnek alınarak yapılan ilk ıslahatlar hangi dönemde başlamıştır?

    • A)Yükselme Dönemi'nde
    • B)Gerileme Dönemi'nde
    • C)Duraklama Dönemi'nde
    • D)Kuruluş Dönemi'nde
    • E)Dağılma Dönemi'nde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Gerileme Dönemi'nde

    Batı'nın örnek alındığı ilk ıslahatlar XVIII. yüzyılda, yani Gerileme Dönemi'nde Lale Devri ile başlamıştır. C seçeneğindeki Duraklama Dönemi'nde amaç Kanuni dönemindeki eski düzene dönmekti; E seçeneğindeki Dağılma Dönemi ise 1792'den sonrasını kapsadığı için ilk örnekleri barındırmaz.

  10. Soru 10

    Orta

    1746 yılında İran ile imzalanan antlaşmada sınırların belirlenmesinde 1639 tarihli düzenleme esas alınmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)İran'ın Osmanlı egemenliğini kabul ettiğini
    • B)Osmanlı Devleti'nin doğuda geniş topraklar kazandığını
    • C)İki devlet arasında yeni bir sınır çizildiğini
    • D)Doğu sınırının uzun süredir değişmeden korunduğunu
    • E)Osmanlı Devleti'nin Kafkasya'dan çekildiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Doğu sınırının uzun süredir değişmeden korunduğunu

    1639 Kasr-ı Şirin ile çizilen sınırın yeniden esas alınması, doğu sınırının uzun süre büyük ölçüde değişmediğini gösterir. B yanlıştır; yeni bir toprak kazancı söz konusu değildir. C de yanlıştır; yeni bir sınır çizilmemiş, mevcut sınır teyit edilmiştir.

  11. Soru 11

    Kolay

    1730'da çıkan ve Lale Devri'nin sona ermesine, III. Ahmed'in tahttan indirilmesine yol açan isyan hangisidir?

    • A)Patrona Halil İsyanı
    • B)Kabakçı Mustafa İsyanı
    • C)Çınar Vakası
    • D)Edirne Vakası
    • E)Vaka-i Hayriye
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Patrona Halil İsyanı

    Patrona Halil İsyanı 1730'da Lale Devri'ni sona erdirmiş, III. Ahmed tahttan indirilerek yerine I. Mahmud geçmiştir. B seçeneğindeki Kabakçı Mustafa İsyanı 1807'de III. Selim'i, D seçeneğindeki Edirne Vakası ise 1703'te II. Mustafa'yı tahttan indirmiştir.

  12. Soru 12

    Zor

    Lale Devri'nde kurulan matbaada dinî içerikli eserlerin basılmaması kararlaştırılmış; tarih, coğrafya, dil ve fen alanındaki kitapların basılmasına izin verilmiştir. Bu tercihin temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Dinî eserlere yönelik toplumsal ilginin tamamen ortadan kalkması
    • B)Matbaada Arap harflerinin kullanılamaması
    • C)Basılan kitapların yalnızca Avrupa'ya satılmak istenmesi
    • D)Yeniliğe karşı oluşabilecek tepkilerin azaltılmak istenmesi
    • E)Devletin eğitim kurumlarının tamamen kapatılmış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeniliğe karşı oluşabilecek tepkilerin azaltılmak istenmesi

    El yazması geleneğini sürdüren çevrelerin ve dinî hassasiyetlerin gözetilmesi, yeniliğin kabul görmesini kolaylaştırmak amacıyla böyle bir sınırlamaya gidilmesine yol açmıştır. B seçeneği yanlıştır; matbaada Arap harfleriyle basım yapılmıştır.

  13. Soru 13

    Kolay

    Avusturya ve Rusya'ya karşı kazanılan başarıların ardından 1739'da imzalanan ve Belgrad'ın yeniden Osmanlı Devleti'ne geçmesini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Pasarofça Antlaşması
    • B)Küçük Kaynarca Antlaşması
    • C)Belgrad Antlaşması
    • D)Yaş Antlaşması
    • E)Bucaş Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Belgrad Antlaşması

    1739 Belgrad Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin kazançlı çıktığı son antlaşma olarak kabul edilir. A seçeneğindeki Pasarofça 1718'de imzalanmış ve Belgrad bu antlaşmayla kaybedilmiştir.

  14. Soru 14

    Orta

    Belgrad Antlaşması ile Rusya'nın Azak Kalesi'ni yıkması ve Karadeniz'de savaş ya da ticaret gemisi bulundurmaması kararlaştırılmıştır. Bu maddelerle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenebilir?

    • A)Rusya'ya Akdeniz'de ticaret serbestliği tanınmasının
    • B)Boğazların bütün devletlerin gemilerine açılmasının
    • C)Kırım'ın yönetiminin Rusya'ya devredilmesinin
    • D)Avusturya ile ittifak kurulmasının
    • E)Karadeniz'deki Osmanlı üstünlüğünün korunmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Karadeniz'deki Osmanlı üstünlüğünün korunmasının

    Söz konusu maddeler Rusya'yı Karadeniz'den uzak tutmayı ve denizdeki Osmanlı üstünlüğünü sürdürmeyi amaçlar. C seçeneği bu amaçla çelişir; Kırım'ın elden çıkması ancak 1774 sonrasında gündeme gelmiştir.

  15. Soru 15

    Zor

    1740 yılında Fransa'ya verilen kapitülasyonlar, daha önceki uygulamadan farklı olarak padişahların değişmesiyle yenilenmesi gerekmeyen sürekli ayrıcalıklar hâline getirilmiştir. Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin dış ticaret gelirlerinin sürekli artmasına
    • B)Yabancı devletlerin ekonomik etkisinin kalıcı hâle gelmesine
    • C)Avrupa devletleriyle siyasi ilişkilerin tamamen kesilmesine
    • D)Yerli üretimin devlet eliyle korunma altına alınmasına
    • E)Osmanlı tüccarlarına Avrupa pazarlarında ayrıcalık tanınmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yabancı devletlerin ekonomik etkisinin kalıcı hâle gelmesine

    Süreklilik kazanan kapitülasyonlar, sonraki dönemlerde kaldırılması güç bir ayrıcalık ağı oluşturmuş ve ekonomik bağımlılığı artırmıştır. D seçeneği yanlıştır; ayrıcalıklar yerli üreticiyi korumamış, aksine yabancı malların rekabetini kolaylaştırmıştır.

Sponsorlu