KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 6

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri'nde gerçekleştirilen yenilikler arasında gösterilemez?

    • A)Yalova'da kâğıt üretim atölyesinin kurulması
    • B)İstanbul'da yangınlara karşı bir tulumbacı örgütünün oluşturulması
    • C)Çiçek hastalığına karşı aşı uygulamasının denenmesi
    • D)Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yeni bir ordunun kurulması
    • E)Avrupa'ya geçici görevle elçiler gönderilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yeni bir ordunun kurulması

    Yeniçeri Ocağı 1826'da II. Mahmud Dönemi'nde kaldırılmıştır; Lale Devri'nde askerî alanda köklü bir düzenleme yapılmamıştır. A ve E seçeneklerindeki kâğıt atölyesi ve elçilik girişimleri ise doğrudan bu döneme aittir.

  2. Soru 2

    Orta

    Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Paris'e gönderilirken kendisinden Fransa'nın eğitim, sanayi ve savunma alanındaki kurumlarını incelemesi ve uygulanabilir olanları rapor etmesi istenmiştir. Bu talimat aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Avrupa'nın üstünlüğünün fark edilerek örnek alınmaya başlandığının
    • B)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da daimî elçilikler açtığının
    • C)Fransa ile siyasi bir ittifak kurulduğunun
    • D)Avrupa'daki bütün yeniliklerin doğrudan uygulandığının
    • E)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da toprak kazandığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Avrupa'nın üstünlüğünün fark edilerek örnek alınmaya başlandığının

    Elçiden inceleme ve rapor istenmesi, Avrupa'nın örnek alınacak bir model olarak görülmeye başlandığını gösterir. B seçeneği yanlıştır; Avrupa'da daimî elçilikler 1793'te III. Selim Dönemi'nde açılmıştır.

  3. Soru 3

    Orta

    1791'de Avusturya ile imzalanan Ziştovi Antlaşması ile savaş öncesindeki sınırlara dönülmesi kararlaştırılmıştır. Bu antlaşma Osmanlı-Avusturya ilişkileri bakımından aşağıdakilerden hangisiyle öne çıkar?

    • A)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'ne vergi ödemeyi kabul etmesi
    • B)İki devlet arasındaki son savaşın sona ermesi
    • C)Osmanlı Devleti'nin Macaristan'ı geri alması
    • D)Avusturya'nın kapitülasyonlardan yararlanmaya başlaması
    • E)Erdel'in yeniden Osmanlı Devleti'ne bağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İki devlet arasındaki son savaşın sona ermesi

    Ziştovi, Osmanlı Devleti ile Avusturya arasındaki son savaşı sona erdiren antlaşmadır; bu tarihten sonra iki devlet savaşmamıştır. C ve E seçenekleri yanlıştır; antlaşma savaş öncesi sınırları esas aldığı için Macaristan ya da Erdel geri alınmamıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    1787'de başlayan savaşlar sırasında Avrupa'da yaşanan bir gelişme, Avusturya ve Rusya'nın Osmanlı Devleti ile barış yapmasını kolaylaştırmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sanayi Devrimi'nin başlaması
    • B)Avrupa'da Reform hareketlerinin yayılması
    • C)Coğrafi Keşifler'in hızlanması
    • D)Otuz Yıl Savaşları'nın çıkması
    • E)Fransız İhtilali'nin patlak vermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Fransız İhtilali'nin patlak vermesi

    1789 Fransız İhtilali Avrupa'da yeni bir tehdit ortamı doğurmuş, Avusturya ve Rusya doğudaki savaşı bitirerek Ziştovi ve Yaş antlaşmalarını imzalamıştır. D yanlıştır; Otuz Yıl Savaşları 1618-1648 arasında yaşanmıştır. C de yanlıştır; Coğrafi Keşifler XV-XVI. yüzyıl olgusudur.

  5. Soru 5

    Kolay

    1739 Belgrad antlaşmaları aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde imzalanmıştır?

    • A)I. Mahmud
    • B)III. Ahmed
    • C)III. Mustafa
    • D)I. Abdülhamid
    • E)III. Selim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. Mahmud

    Belgrad antlaşmaları 1739'da I. Mahmud döneminde imzalanmıştır. B seçeneğindeki III. Ahmed 1730'da tahttan indirilmiştir; C seçeneğindeki III. Mustafa ise 1757'de tahta çıktığı için tarih bakımından uygun değildir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki antlaşma-sonuç eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Prut Antlaşması - Azak Kalesi'nin geri alınması
    • B)Pasarofça Antlaşması - Belgrad'ın Avusturya'ya bırakılması
    • C)Belgrad Antlaşması - Kırım'ın bağımsız duruma gelmesi
    • D)Küçük Kaynarca Antlaşması - Rusya'ya kapitülasyon verilmesi
    • E)Yaş Antlaşması - Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunun kabul edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Belgrad Antlaşması - Kırım'ın bağımsız duruma gelmesi

    Kırım'ın bağımsız kabul edilmesi 1739 Belgrad Antlaşması'nın değil, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın hükmüdür; Belgrad ile Belgrad şehri geri alınmıştır. A ve E seçeneklerindeki eşleştirmeler ise doğrudur.

  7. Soru 7

    Orta

    I. Mahmud döneminde Osmanlı ordusunda Avrupa tarzı düzenlemelere gidilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa devletlerinin Osmanlı yönetimine bu yönde baskı yapması
    • B)Yeniçeri Ocağı'nın kendisini yenilemek istemesi
    • C)Osmanlı hazinesinde büyük bir birikim oluşması
    • D)Avrupa ordularının teknik üstünlüğünün savaşlarda görülmesi
    • E)Tımarlı sipahi sayısının hızla artmış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Avrupa ordularının teknik üstünlüğünün savaşlarda görülmesi

    Art arda yaşanan savaşlar Avrupa ordularının teknik ve örgütsel üstünlüğünü açıkça göstermiş, bu da Batı tarzı düzenlemeleri gerekli kılmıştır. B yanlıştır; yeniçeriler yeniliklere direnen kesimin başında gelir. C de yanlıştır; hazinede bir birikim değil, sürekli sıkıntı söz konusudur.

  8. Soru 8

    Kolay

    Osmanlı tarihinde Gerileme Dönemi'nin sona erdiği kabul edilen yıl aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)1792
    • B)1774
    • C)1699
    • D)1718
    • E)1739
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 1792

    Gerileme Dönemi 1699 Karlofça Antlaşması ile başlar ve 1792 Yaş Antlaşması ile sona erer. B seçeneğindeki 1774 Küçük Kaynarca'nın, D seçeneğindeki 1718 ise Pasarofça Antlaşması'nın tarihidir; bunlar dönemin sonunu değil, içindeki gelişmeleri gösterir.

  9. Soru 9

    Zor

    XVIII. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti, Rusya ile yaptığı savaşların çoğundan toprak ve haklar kaybederek çıkmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da müttefiksiz kaldığının
    • B)Rusya'nın güneye yayılma siyasetinde başarılı olduğunun
    • C)Rusya'nın Osmanlı Devleti'nden ekonomik destek aldığının
    • D)Osmanlı ordusunun bütünüyle dağıtılmış olduğunun
    • E)Karadeniz'in Osmanlı iç denizi olmayı sürdürdüğünün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Rusya'nın güneye yayılma siyasetinde başarılı olduğunun

    Art arda gelen kayıplar, Rusya'nın Karadeniz ve sıcak denizlere yönelen yayılma siyasetinde ilerleme kaydettiğini gösterir. D yanlıştır; Osmanlı ordusu dağıtılmamış, yalnızca üstünlüğünü yitirmiştir. E de yanlıştır; Karadeniz Küçük Kaynarca ile iç deniz olma özelliğini kaybetmiştir.

  10. Soru 10

    Kolay

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfını Avrupa yöntemleriyle eğitmek üzere Osmanlı hizmetinde çalışan Fransız uzman aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Humbaracı Ahmet Paşa
    • B)Gerçek Davut
    • C)İbrahim Müteferrika
    • D)Cezayirli Gazi Hasan Paşa
    • E)Baron de Tott
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Baron de Tott

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfının düzenlenmesinde ve Sürat Topçularının kurulmasında Baron de Tott görev almıştır. A seçeneğindeki Humbaracı Ahmet Paşa I. Mahmud döneminde humbaracı birliklerini düzenlemiştir; D seçeneğindeki Cezayirli Gazi Hasan Paşa ise donanmanın başındaki Osmanlı komutanıdır.

  11. Soru 11

    Kolay

    I. Abdülhamid döneminde donanmanın yeniden düzenlenmesi çalışmalarını yürüten Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Cezayirli Gazi Hasan Paşa
    • B)Humbaracı Ahmet Paşa (Bonneval)
    • C)Baron de Tott
    • D)Halil Hamid Paşa
    • E)Koca Yusuf Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cezayirli Gazi Hasan Paşa

    Donanmanın yeniden düzenlenmesi çalışmalarını Cezayirli Gazi Hasan Paşa yürütmüştür. B seçeneğindeki Humbaracı Ahmet Paşa kara ordusundaki humbaracı birliklerini düzenlemiştir; C seçeneğindeki Baron de Tott ise topçu sınıfında görev alan Fransız uzmandır.

  12. Soru 12

    Orta

    I. Abdülhamid döneminde uygulanan esham yöntemine başvurulmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa devletleriyle yürütülen ticaret hacmini daha da genişletmek
    • B)Tımar sistemini yeniden yürürlüğe koymak
    • C)Savaş giderleri nedeniyle hazinenin peşin gelire ihtiyaç duyması
    • D)Yeniçerilere ödenen ulufeleri tamamen kaldırmak
    • E)Vergi toplama işini mültezimlerden almak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Savaş giderleri nedeniyle hazinenin peşin gelire ihtiyaç duyması

    Uzun savaşların yol açtığı mali sıkıntı nedeniyle devlet, gelir paylarını satarak peşin para elde etmeye çalışmıştır. E yanlıştır; esham iltizamı ortadan kaldırmamış, mevcut gelir kaynakları üzerinden yürütülmüştür. B de yanlıştır; uygulamanın tımar sistemiyle bir ilgisi yoktur.

  13. Soru 13

    Orta

    I. Abdülhamid döneminde askerî ve mali alandaki düzenleme çabalarıyla tanınan sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Koca Yusuf Paşa
    • B)Halil Hamid Paşa
    • C)Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    • D)Baltacı Mehmed Paşa
    • E)Amcazade Hüseyin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Halil Hamid Paşa

    I. Abdülhamid döneminde ıslahat girişimleriyle öne çıkan sadrazam Halil Hamid Paşa'dır. C seçeneğindeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa Lale Devri'nin sadrazamıdır; D seçeneğindeki Baltacı Mehmed Paşa ise 1711 Prut Savaşı'nda orduya komuta etmiştir.

  14. Soru 14

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyılda yürütülen yenilik hareketlerinin genel özellikleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Yeniliklerde Avrupa örnek alınmıştır. II. Yenilikler büyük ölçüde kişilere bağlı kalmış, kalıcı olamamıştır. III. Yenilikler toplumun her kesimi tarafından benimsenmiştir.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)I, II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    XVIII. yüzyıl yeniliklerinde Batı örnek alınmış, ancak girişimler onları yürüten devlet adamlarının görevde kalmasına bağlı kaldığı için kalıcı olamamıştır. III numaralı yargı yanlıştır; yenilikler yeniçerilerin ve bazı ulema çevrelerinin tepkisiyle karşılaşmış, geniş bir toplumsal destek bulamamıştır. Bu nedenle III'ü içeren C ve D seçenekleri elenir.

  15. Soru 15

    Kolay

    1792 yılında imzalanan Yaş Antlaşması, Osmanlı Devleti ile aşağıdaki devletlerden hangisi arasında yapılmıştır?

    • A)Avusturya
    • B)Venedik
    • C)Lehistan
    • D)Rusya
    • E)İran
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Rusya

    Yaş Antlaşması 1792'de Rusya ile imzalanmış ve Gerileme Dönemi'nin sonu kabul edilmiştir. A seçeneğindeki Avusturya ile 1791'de Ziştovi Antlaşması yapılmıştır; B seçeneğindeki Venedik ile son antlaşma ise 1718 Pasarofça'dır.

Sponsorlu