KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kültür ve Medeniyeti — Test 11

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 180 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 11. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay5 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    XVIII. yüzyıldan sonra yapılan Osmanlı yapılarında Avrupa mimarisine özgü süsleme ögelerinin kullanılması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Batı ile ilişkilerin sanata da yansıdığının
    • B)Klasik Osmanlı mimarisinin hiç uygulanmadığının
    • C)Cami yapımının tümüyle durdurulduğunun
    • D)Mimarların yalnızca Avrupa'da yetiştirildiğinin
    • E)Vakıf kurumunun ortadan kalktığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Batı ile ilişkilerin sanata da yansıdığının

    Avrupa üsluplarının yapılarda görülmesi, siyasi ve kültürel ilişkilerin sanata da yansıdığını ortaya koyar. Klasik üslup bu dönemde de kullanılmaya devam ettiğinden B seçeneği gerçekle bağdaşmaz. Yeni camiler yapılmayı sürdürdüğü için C seçeneği de yanlıştır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Klasik Türk müziğinin en büyük bestecilerinden sayılan ve Tekbir ile Salât-ı Ümmiye gibi eserleriyle tanınan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Levni
    • B)Nefi
    • C)Baki
    • D)Nedim
    • E)Itri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Itri

    Tekbir ve Salât-ı Ümmiye gibi bestelerin sahibi Buhurizade Mustafa Itri'dir. Nefi, Baki ve Nedim divan edebiyatının şairleri olduğundan B, C ve D seçenekleri sanat dalı bakımından yanlıştır. Levni ise minyatür ustasıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    II. Mahmut Dönemi'nde yaşamış, çok sayıda beste bırakmış ve Türk müziğinin son büyük ustalarından sayılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Itri
    • B)Abdülkadir Meragi
    • C)Dede Efendi
    • D)Nefi
    • E)Levni
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dede Efendi

    II. Mahmut Dönemi'nde yaşayan ve çok sayıda eser veren besteci Hammamizade İsmail Dede Efendi'dir. Itri XVII. yüzyılda yaşadığından A seçeneği dönem bakımından uymaz. Nefi divan şairi, Levni ise minyatür sanatçısı olduğu için musikiyle ilişkilendirilemez.

  4. Soru 4

    Orta

    Leyla ile Mecnun adlı mesnevisiyle tanınan ve divan edebiyatının en büyük şairlerinden sayılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baki
    • B)Fuzuli
    • C)Nedim
    • D)Nefi
    • E)Şeyh Galip
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fuzuli

    Leyla ile Mecnun mesnevisinin şairi Fuzuli'dir. Baki, Kanuni Dönemi'nde yaşamış ve şairlerin sultanı sayılmış olsa da bu eserin sahibi olmadığından A seçeneği yanlıştır. Şeyh Galip'in ünlü mesnevisi ise Hüsn ü Aşk'tır.

  5. Soru 5

    Zor

    Lale Devri'nin eğlence anlayışını ve İstanbul'un günlük hayatını şiirlerine yansıtan, şarkı türünün önemli temsilcisi sayılan divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fuzuli
    • B)Baki
    • C)Nefi
    • D)Nedim
    • E)Şeyh Galip
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Nedim

    Lale Devri'nin havasını şiirlerine taşıyan ve şarkı türünde eser veren şair Nedim'dir. Nefi kaside ve hicivleriyle tanındığından C seçeneği tür bakımından farklıdır. Fuzuli ise XVI. yüzyılda yaşamış ve tasavvufi aşk temasını işlemiş bir şair olduğu için dönem bakımından uymaz.

  6. Soru 6

    Kolay

    Hece ölçüsüyle, sade bir dille ve saz eşliğinde şiir söyleyen halk edebiyatı şairi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baki
    • B)Nefi
    • C)Nedim
    • D)Şeyh Galip
    • E)Karacaoğlan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Karacaoğlan

    Sade bir dille ve hece ölçüsüyle şiir söyleyen halk şairi Karacaoğlan'dır. Baki, Nefi, Nedim ve Şeyh Galip aruz ölçüsünü ve ağır bir dili kullanan divan şairleri olduğundan diğer seçenekler halk edebiyatı içinde gösterilemez.

  7. Soru 7

    Orta

    Divan edebiyatı ile halk edebiyatı arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Divan edebiyatında yalnızca dinî konuların işlenmiş olması
    • B)Divan edebiyatının aruz, halkın hece ölçüsü kullanması
    • C)Halk edebiyatının yalnızca yazılı ürünler vermesi
    • D)Divan edebiyatının saray dışında hiç okunmaması
    • E)Halk edebiyatında şiir türünün bulunmaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Divan edebiyatının aruz, halkın hece ölçüsü kullanması

    Divan edebiyatı aruz ölçüsünü ve Arapça-Farsça sözcüklerle zenginleştirilmiş bir dili, halk edebiyatı ise hece ölçüsünü ve sade bir dili kullanır. Divan edebiyatında aşk ve övgü gibi dinî olmayan konular da işlendiğinden A seçeneği yanlıştır. Halk edebiyatı büyük ölçüde sözlü geleneğe dayandığı için C seçeneği de gerçeği yansıtmaz.

  8. Soru 8

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde meydana gelen olayları resmî olarak kaydetmekle görevlendirilen devlet tarihçilerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Vakanüvis
    • B)Nakkaş
    • C)Müderris
    • D)Nişancı
    • E)Muhtesip
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Vakanüvis

    Devletin resmî tarih yazıcılığını yürüten görevlilere vakanüvis denir. Nişancı belgelere tuğra çekip toprak kayıtlarını tuttuğundan D seçeneği görev alanı bakımından farklıdır. Müderris medresede ders veren öğretim görevlisi olduğu için tarih yazıcılığıyla ilişkilendirilemez.

  9. Soru 9

    Zor

    1727'de kurulan ilk Türk matbaasında dinî içerikli kitapların basılmaması kararlaştırılmıştır. Bu kararın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dinî kitaplara olan talebin hiç bulunmaması
    • B)Matbaanın yalnızca haritalar için tasarlanmış olması
    • C)Basılacak kâğıdın yurt dışından getirilememesi
    • D)Hattatların ve bazı çevrelerin tepkisini azaltmak istenmesi
    • E)Devletin matbaayı kendi denetiminden çıkarmak istemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hattatların ve bazı çevrelerin tepkisini azaltmak istenmesi

    Elle yazarak geçimini sağlayan hattatların ve yeniliğe karşı olan çevrelerin tepkisini azaltmak için dinî kitapların basılmaması kabul edilmiştir. Dinî kitaplara yoğun ilgi bulunduğundan A seçeneği gerçekle bağdaşmaz. Matbaada sözlük, tarih ve coğrafya kitapları da basıldığı için B seçeneği de yanlıştır.

  10. Soru 10

    Kolay

    IV. Murat Dönemi'nde yaşadığı ve kanat takarak Galata Kulesi'nden uçtuğu anlatılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Lagari Hasan Çelebi
    • B)Takiyüddin
    • C)Hezarfen Ahmet Çelebi
    • D)Katip Çelebi
    • E)Evliya Çelebi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hezarfen Ahmet Çelebi

    Kanat takarak uçtuğu anlatılan kişi Hezarfen Ahmet Çelebi'dir. Lagari Hasan Çelebi ise barut gücüyle havalanan bir düzenekle denemeler yaptığından A seçeneği farklı bir girişimi anlatır. Katip Çelebi ve Evliya Çelebi ise eserleriyle tanınan yazarlardır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde tahta kimin geçeceğine ilişkin kesin bir kuralın uzun süre bulunmaması aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

    • A)Divan teşkilatının kaldırılmasına
    • B)Tımar sisteminin uygulanmamasına
    • C)Devşirme sisteminin sona ermesine
    • D)Şehzadeler arasında taht mücadelelerine
    • E)Medreselerin kapatılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Şehzadeler arasında taht mücadelelerine

    Veraset konusunda kesin bir kuralın bulunmaması, tahtın hangi şehzadeye geçeceği belirsiz olduğundan kardeşler arasında mücadelelere yol açmıştır; Fetret Devri bunun en bilinen örneğidir. Divan ve medreseler bu süreçte varlıklarını sürdürdüğü için kaldırıldıkları söylenemez. Tımar sistemi de kesintisiz biçimde uygulanmaya devam etmiştir.

  12. Soru 12

    Orta

    Osmanlı şehirlerinde cami çevresinde kurulan külliyelerde medrese, imaret, darüşşifa, hamam ve kervansaray gibi yapılar bir arada bulunurdu. Bu yapılanmanın aşağıdakilerden hangisini gösterdiği savunulabilir?

    • A)Şehirlerde yalnızca dinî yapıların bulunduğunu
    • B)Ticaretin şehir dışına taşındığını
    • C)Dinî, eğitsel ve sosyal hizmetlerin bütünleştirildiğini
    • D)Vakıfların yalnızca askerî amaç taşıdığını
    • E)Sağlık hizmetlerinin hiç düşünülmediğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dinî, eğitsel ve sosyal hizmetlerin bütünleştirildiğini

    Külliyede eğitim, sağlık, konaklama ve temizlik yapılarının cami çevresinde toplanması, farklı hizmetlerin tek bir merkezde bütünleştirildiğini gösterir. Medrese, hamam ve kervansarayın varlığı yalnızca dinî yapı bulunduğu iddiasını çürütür. Darüşşifanın külliye içinde yer alması ise sağlık hizmetlerinin göz ardı edilmediğini kanıtlar.

  13. Soru 13

    Zor

    Osmanlı toplumunda vergi veren üretici kesime reaya, vergiden muaf tutulup devlet hizmetinde bulunan kesime ise askerî sınıf denirdi. Bu ayrım kişinin dinine ya da etnik kökenine değil, devletle olan ilişkisine dayanırdı. Bu bilgilere göre Osmanlı toplum düzeni ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Kesimler arasında geçişin kesinlikle yasak olduğu
    • B)Toplumsal ayrımın işlev esasına dayandığı
    • C)Gayrimüslimlerin reaya sayılmadığı
    • D)Askerî sınıfın yalnızca savaşçılardan oluştuğu
    • E)Vergi yükümlülüğünün dine göre belirlendiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Toplumsal ayrımın işlev esasına dayandığı

    Ayrımın dine veya kökene değil devletle kurulan ilişkiye dayanması, sınıflandırmanın işlev esaslı olduğunu gösterir. Metin bu ayrımın dinle ilgili olmadığını belirttiği için vergi yükümlülüğünün dine göre belirlendiği söylenemez. Askerî sınıf ilmiye ve kalemiye mensuplarını da kapsadığından yalnızca savaşçılardan oluştuğu da yanlıştır.

  14. Soru 14

    Zor

    Mimar Sinan, İstanbul'daki Şehzade Camii'ni çıraklık, Süleymaniye Camii'ni kalfalık, Edirne'deki Selimiye Camii'ni ise ustalık eseri olarak nitelendirmiştir. Bu değerlendirmeye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Söz konusu üç yapının da aynı yıl içinde tamamlandığı
    • B)Selimiye'nin mimarın ilk eseri olduğu
    • C)Mimarın yalnızca cami türünde yapı inşa ettiği
    • D)Yapıların tamamının İstanbul'da bulunduğu
    • E)Mimarın mesleki gelişimini eserleri üzerinden anlattığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mimarın mesleki gelişimini eserleri üzerinden anlattığı

    Çıraklık, kalfalık ve ustalık nitelemeleri, Mimar Sinan'ın kendi mesleki gelişimini eserleri üzerinden aşamalı biçimde tanımladığını gösterir. Selimiye ustalık eseri olarak anıldığı için ilk eser sayılamaz. Selimiye Edirne'de bulunduğundan yapıların tamamının İstanbul'da olduğu da söylenemez.

  15. Soru 15

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde sarayın içinde yer alan ve devlet adamı yetiştirmek amacıyla oluşturulan eğitim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sıbyan mektebi
    • B)Enderun
    • C)Medrese
    • D)Lonca
    • E)İmaret
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Enderun

    Enderun, sarayda kurulmuş ve üst düzey devlet adamı yetiştirmeyi amaçlayan eğitim kurumudur. Medreseler saray dışında yer alan ve daha çok kadı ile müderris yetiştiren kurumlardır. İmaret ise yoksullara yemek dağıtan bir hayır kurumu olduğu için eğitim işlevi taşımaz.

Sponsorlu