Osmanlı Kültür ve Medeniyeti — Test 12

Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimler dinî cemaatler hâlinde örgütlenmiş; ibadetlerini serbestçe yapmış, aile ve miras gibi konularda kendi hukuklarına göre yargılanmıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenebilir?

• A)Şer'i hukukun yürürlükten kaldırılmasına
• B)Vergi sisteminin tümüyle değiştirilmesine
• C)Gayrimüslimlerin askerlik yükümlüsü olmasına
• D)Farklı toplulukların bir arada yaşamasına
• E)Kadılık kurumunun ortadan kalkmasına

Osmanlı şehirlerinde aynı işi yapan esnaf ve zanaatkârlar loncalar hâlinde örgütlenmiş; loncalar üretilen malın kalitesini, fiyatını ve üretim miktarını belirlemiştir. Bu bilgilere göre loncaların aşağıdakilerden hangisini sağladığı söylenebilir?

• A)Dış ticaretin tümüyle serbestleşmesini
• B)Üretimin her türlü denetimden çıkmasını
• C)Vergi toplama işinin esnafa bırakılmasını
• D)Tarımsal üretimin hızla artırılmasını
• E)Üretim ve piyasa düzeninin denetlenmesini

Osmanlı Devleti'nde kişilerin mallarının gelirini cami, medrese, imaret, köprü ve çeşme gibi hizmetlere sürekli olarak bağışlamasıyla oluşan kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Loncalar
• B)Divanlar
• C)Vakıflar
• D)Tımarlar
• E)Kervansaraylar

Şehzade, Süleymaniye ve Selimiye camilerini inşa eden, Osmanlı klasik mimarisinin en önemli temsilcisi sayılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Mimar Sinan
• B)Ali Kuşçu
• C)Piri Reis
• D)Akşemseddin
• E)Matrakçı Nasuh

Osmanlı hukuk düzeni, temelini dinî kaynaklardan alan şer'i hukuk ile padişahın iradesine dayanan örfi hukuktan oluşurdu. Örfi hukuk kuralları şer'i hukuka aykırı olamazdı. Bu bilgilere göre Osmanlı hukuku ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)İki hukuk kaynağının birbirini tamamladığı
• B)Örfi hukukun şer'i hukuku yürürlükten kaldırdığı
• C)Padişahın hukuk alanında yetkisinin bulunmadığı
• D)Gayrimüslimlerin hukuk düzeni dışında bırakıldığı
• E)Kanunname hazırlanmasının yasaklandığı

Osmanlı maliyesinde Müslümanlardan alınan öşür ile gayrimüslimlerden alınan haraç ve cizye şer'i vergiler; olağanüstü durumlarda toplanan avarız ise örfi vergiler arasında yer alırdı. Bu bilgilere göre Osmanlı vergi düzeni ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Tüm vergilerin herkesten eşit oranda alındığı
• B)Vergilerin yalnızca savaş dönemlerinde toplandığı
• C)Verginin kaynağına ve duruma göre çeşitlendirildiği
• D)Gayrimüslimlerden hiçbir vergi alınmadığı
• E)Vergilerin tamamının nakit olarak ödendiği

Osmanlı Devleti'nde şeyhülislam, devlet işlerinin dine uygunluğu konusunda fetva vererek görüş bildirir; ancak alınan kararların uygulanmasından sorumlu tutulmazdı. Bu bilgilere göre şeyhülislamlık makamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Devletin en yüksek yürütme makamı olduğu
• B)Denetleyici ve görüş bildirici bir işlev taşıdığı
• C)Kadıların atanmasından sorumlu olduğu
• D)Maliye işlerini doğrudan yürüttüğü
• E)Ordunun başkomutanı sayıldığı

Aşağıdakilerden hangisi Kapıkulu Ocakları arasında yer almaz?

• A)Yeniçeriler
• B)Cebeciler
• C)Topçular
• D)Lağımcılar
• E)Akıncılar

Osmanlı Devleti'nde toprakların büyük bölümü mülkiyeti devlete ait olan miri arazi statüsündeydi. Köylü bu toprağı işleme hakkına sahipti; ancak geçerli bir neden olmaksızın üç yıl üst üste ekmezse toprak elinden alınabilirdi. Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

• A)Toprakların köylülere satılmasını
• B)Vergi toplanmasının durdurulmasını
• C)Köylünün topraktan tümüyle koparılmasını
• D)Üretimin sürekliliğinin sağlanmasını
• E)Tımar sisteminin yürürlükten kaldırılmasını

Osmanlı Devleti'nde padişahın mührünü taşıyan ve onun mutlak vekili sayılan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Sadrazam
• B)Nişancı
• C)Kazasker
• D)Defterdar
• E)Şeyhülislam

Osmanlı ordusunun en kalabalık bölümünü oluşturan, dirlik topraklarının gelirleriyle beslenen ve sefer zamanında yetiştirdiği askerlerle orduya katılan birlikler aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Yeniçeriler
• B)Cebeciler
• C)Azaplar
• D)Tımarlı sipahiler
• E)Humbaracılar

Osmanlı Devleti'nde din, hukuk, dil ve matematik gibi alanlarda öğretim yapılan, müderrislerin ders verdiği ve mezunlarının kadı ya da müderris olabildiği kurum aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Enderun
• B)Lonca
• C)Medrese
• D)İmaret
• E)Tersane

Osmanlı donanmasının başında bulunan kaptan-ı derya, Barbaros Hayreddin Paşa'nın bu göreve getirilmesinden sonra Divan-ı Hümayun üyeleri arasında yer almaya başlamıştır. Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

• A)Kara ordusunun tümüyle önemini yitirdiğinin
• B)Denizciliğin devlet yönetiminde ağırlık kazandığının
• C)Divanın yetkilerinin daraltıldığının
• D)Tersanelerin faaliyetlerinin durdurulduğunun
• E)Donanmanın kadıların denetimine verildiğinin

Fatih Sultan Mehmed'in daveti üzerine İstanbul'a gelerek astronomi ve matematik alanında çalışmalar yapan bilgin aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Piri Reis
• B)Mimar Sinan
• C)Matrakçı Nasuh
• D)Seydi Ali Reis
• E)Ali Kuşçu

Osmanlı Devleti'nde Mısır, Bağdat ve Yemen gibi bazı eyaletlerde tımar sistemi uygulanmamış; buralarda toplanan vergilerin bir bölümü hazineye gönderilmiş, kalanıyla yerel giderler karşılanmıştır. Bu bilgilere göre Osmanlı taşra yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Bölgelerin koşullarına göre farklı yöntemler uygulandığı
• B)Bütün eyaletlerin tek biçimde yönetildiği
• C)Vergi toplanmasından tümüyle vazgeçildiği
• D)Eyaletlerin yönetiminin tümüyle kadılara bırakıldığı
• E)Merkezle bağların tamamen koparıldığı