Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 180 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
2 kolay10 orta3 zor
Osmanlı Devleti'nde şeyhülislamların protokoldeki yeri ve rütbesi hangi padişah döneminde yayınlanan kanunname ile sadrazam ile eşit düzeye getirilmiştir?
Doğru cevap: B — Fatih Sultan Mehmet
Fatih Sultan Mehmet tarafından hazırlanan 'Kanunname-i Âl-i Osman' ile Şeyhülislam (müftü), sadrazam ile protokolde eşit düzeye getirilmiştir.
Osmanlı Devleti'nde donanma komutanlarına verilen en üst askeri unvan aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Kaptan-ı Derya
Kaptan-ı Derya, Osmanlı bahriyesinin (deniz kuvvetlerinin) en üst komutanıdır. Kanuni döneminde Barbaros Hayreddin Paşa'nın atanmasıyla bu makam divan üyesi rütbesine yükselmiştir.
Osmanlı donanmasında görev yapan, deniz savaşlarında savaşan bahriyeli askeri sınıfa ne ad verilir?
Doğru cevap: A — Levent
Levent, Osmanlı donanmasının muharip denizci askerleridir. Genellikle kıyı bölgelerindeki güçlü ve genç Türk erkeklerinden seçilirlerdi.
Osmanlı Devleti'nde ilk medrese hangi padişah döneminde İznik'te açılmış ve ilk müderris olarak Davud-i Kayseri atanmıştır?
Doğru cevap: B — Orhan Bey
Osmanlı Devleti'nin ilk medresesi Orhan Bey döneminde 1331 yılında İznik'te kurulan 'İznik Orhaniyesi'dir. Atanan ilk müderris Davud-i Kayseri'dir.
Fatih Sultan Mehmet döneminde İstanbul'da açılan, Osmanlı Devleti'nin ilk yükseköğretim akademisi niteliğinde olan ve devlet adamı, kadı, müderris yetiştiren medrese aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Sahn-ı Seman Medresesi
Sahn-ı Seman, Fatih Külliyesi bünyesinde kurulan 8 yüksek medresedir. Astronomi, tıp, ilahiyat ve hukuk dallarında eğitim verilmiştir.
Osmanlı Devleti'nde sadrazamların ve vezirlerin padişah adına ülkeyi yönetirken yayınladıkları, padişahın fermanlarına aykırı olamayacak resmi emirlere ne ad verilir?
Doğru cevap: B — Buyruldu
Buyruldu, sadrazamlar ve vezirler tarafından yazılan idari emir ve kararnamelerdir. Ferman ise doğrudan padişaha ait yasama belgesidir.
Osmanlı Devleti'nde elçilerin, yabancı devletlerdeki gözlemlerini, o ülkelerin sosyal, askeri, teknolojik ve kültürel durumlarını rapor haline getirerek saraya sundukları belgelere ne ad verilir?
Doğru cevap: A — Sefaretname
Sefaretname, elçilerin (sefır) yabancı devletlerde kaleme aldıkları gözlem raporlarıdır. (Örn: Yirmisekiz Çelebi Mehmed'in Lale Devri'ndeki Paris Sefaretnamesi).
Osmanlı Devleti'nde padişah çocuklarının (şehzadelerin) sancağa gönderilirken yanlarında giden, askeri, idari ve siyasi tecrübe kazanmalarını sağlayan bilge eğitmenlere ne ad verilir?
Doğru cevap: B — Lala
Lala, şehzadelerin devlet yönetimi tecrübesi kazanmasını sağlayan saray hocalarıdır. Selçuklu'daki karşılığı 'Atabey'dir.
Osmanlı hukukunda dine dayanan hukuka şer'i hukuk denirdi. Şer'i hukuk dışındaki gelenek, örf ve padişah yasalarına dayanan hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Örfi Hukuk
Örfi Hukuk, Türk devlet geleneğinden gelen töreler ve padişah yasalarından oluşur. Örfi hukukun en üst düzey temsilcisi ve denetleyicisi Nişancı'dır.
Osmanlı Devleti'nde sivil mimarinin en önemli yapılarından olan, kervanların geceyi güvenle geçirdikleri, mallarını depoladıkları ve ücretsiz konaklama ile yemek alabildikleri büyük yol üstü hanlarına ne ad verilir?
Doğru cevap: B — Kervansaray
Kervansaraylar, Selçuklu'daki Ribatların devamı olup, ticaret yolları üzerinde kurulu devasa ücretsiz konaklama ve güvenlik tesisleridir.
Osmanlı Devleti'nde hazinenin nakit para ihtiyacını karşılamak üzere çıkarılan, devletin iç borçlanma senedi niteliğindeki senetlere ne ad verilir?
Doğru cevap: A — Esham
Esham senetleri (Esham Sistemi), XVIII. yy. sonlarında (I. Abdülhamid dönemi) bütçe açıklarını kapatmak amacıyla başlatılan ilk kağıt iç borçlanma senedidir.
Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin sancaklarda tecrübe kazanması usulü olan 'Sancağa Çıkma Sistemi'ni kaldırarak sarayda kapalı kalmalarını öngören 'Kafes Sistemi'ni getiren padişah aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — I. Ahmed
I. Ahmed döneminde Ekber ve Erşed sistemiyle birlikte şehzadelerin sancağa çıkma usulü kaldırılmış ve Kafes Sistemi getirilmiştir. Bu durum şehzadelerin idari ve askeri tecrübeden yoksun kalmasına yol açmıştır.
Osmanlı Devleti'nde tahta çıkacak kişinin hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesi (akıl sağlığı yerinde olan) olmasını öngören, taht kavgalarını önlemek amacıyla getirilen veraset kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Ekber ve Erşed Sistemi
Ekber ve Erşed sistemi, I. Ahmed döneminde taht kavgalarını durdurmak ve hanedan içindeki en yaşlı, olgun üyenin tahta geçmesini kurala bağlamak amacıyla getirilmiştir.
Osmanlı Devleti'nde din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin, devletin adaletli ve hoşgörülü bir yönetim sergileyerek halkı koruması politikasına ne ad verilir?
Doğru cevap: B — İstimalet Politikası
İstimalet Politikası, özellikle Balkanlar'da fethedilen topraklardaki yerli Hristiyan halka yönelik uygulanan 'hoşgörü ve adalet' politikasıdır. Onların dil, din ve ibadet hakları güvenceye alınmıştır.
Osmanlı Devleti'nde saray bünyesinde yer alan, sadrazam başkanlığındaki devlet yönetim işlerinin yürütüldüğü, divan üyelerinin devlet kararları aldığı Divan toplantılarının yapıldığı fiziki bina aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Kubbealtı
Divan-ı Hümayun toplantıları saraydaki 'Kubbealtı' adı verilen salonda gerçekleştirilirdi. Bab-ı Ali ise ilerleyen dönemlerde sadrazam konağı/hükümet merkezi haline gelmiştir.
