KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcükte Anlam — Test 2

KPSS Türkçe dersinin Sözcükte Anlam konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Köy, sabahın ilk ışıklarıyla uyandı. Fırından çıkan (I) sıcak ekmekler tezgâha dizildi. Çınarın (II) geniş gölgesine oturan dede, torununa (III) tatlı bir masal anlatmaya başladı. Çocuk, (IV) küçük elleriyle dedesinin ceketine tutundu. Masal bitince ikisi de (V) dar patikadan eve doğru yürüdü. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamda kullanılmıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    "Tatlı" sözcüğünün temel anlamı, şekerli tadı bildirmektir. III'te sözcük "masal" için kullanılarak "hoşa giden, ilgi çekici" anlamı kazanmış, tat duyusuyla ilgisini tümüyle yitirdiğinden mecaz anlamdadır. I'deki "sıcak", II'deki "geniş", IV'teki "küçük" ve V'teki "dar" ise nitelediği varlıkların gerçek özelliklerini bildirir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük somut anlamlıdır?

    • A)Onun dürüstlüğü herkesçe bilinirdi.
    • B)Bu kararın önemi çok sonra anlaşıldı.
    • C)İnsanın özgürlüğü her şeyden değerlidir.
    • D)Aramızdaki dostluk uzun yıllara dayanır.
    • E)Rüzgâr, bahçedeki yaprakları savurdu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Rüzgâr, bahçedeki yaprakları savurdu.

    Somut sözcükler, duyu organlarıyla algılanabilen varlıkları karşılar. E'deki "yaprak" görülüp dokunulabildiği için somuttur. A, B, C ve D'deki dürüstlük, önem, özgürlük ve dostluk ise yalnızca zihinde var olan kavramlar olduğundan soyuttur.

  3. Soru 3

    Orta

    I. Kamp yerimiz, gürül gürül akan çayın hemen kıyısındaydı. II. Sabah çayını bahçede içmeyi çok severdi. Numaralanmış cümlelerde geçen çay sözcükleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)İkisi de terim anlamıyla kullanılmıştır.
    • B)Yazılışı aynı, anlamı ayrı iki sözcüktür.
    • C)Aynı sözcüğün yan anlamda kullanımlarıdır.
    • D)İkisinde de sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır.
    • E)Aynı sözcüğün gerçek ve mecaz anlamlarıdır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yazılışı aynı, anlamı ayrı iki sözcüktür.

    I'de "çay" küçük akarsuyu, II'de ise bir içeceği karşılar; bu iki sözcüğün anlamları arasında hiçbir ilgi yoktur. Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları büsbütün ayrı olduğundan bunlar sesteş sözcüklerdir. C ve E yanlıştır; çünkü yan anlam da mecaz da tek bir sözcüğün temel anlamına bağlı kullanımlarıdır, burada ise iki ayrı sözcük vardır.

  4. Soru 4

    Orta

    "Sebze fiyatları bu ay biraz düştü." cümlesindeki düşmek sözcüğü, aşağıdakilerin hangisinde aynı anlamda kullanılmıştır?

    • A)Çocuk, merdivenin son basamağından düştü.
    • B)Sonbaharda yaprakları düşen ağaçları severdi.
    • C)Bu zor görev yine bizim omuzlarımıza düştü.
    • D)Hastanın ateşi sabaha karşı iyice düştü.
    • E)Adı, katılımcı listesinden nedense düşmüş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hastanın ateşi sabaha karşı iyice düştü.

    Örnek cümlede "düşmek" bir değerin azalmasını bildirir; D'de de ateşin azalması aynı anlamı taşır. A'da sözcük "yukarıdan aşağı inmek" biçimindeki temel anlamıyla, C'de "pay olarak birine gelmek", E'de ise "kayıttan çıkmak" anlamıyla kullanılmıştır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

    • A)Öğrenci, çemberin yarıçapını hesapladı.
    • B)Yolun kenarında bizi sessizce bekliyordu.
    • C)Kapının önünde hep birlikte toplanmışlardı.
    • D)Çocuk, topu bahçenin ucuna doğru fırlattı.
    • E)Yemeğe biraz daha tuz eklemek gerekti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öğrenci, çemberin yarıçapını hesapladı.

    Terim, belli bir bilim ya da sanat dalına özgü anlam taşıyan sözcüktür. A'daki "yarıçap" yalnızca geometriye ait bir kavramı karşıladığı için terim anlamlıdır. B'deki "kenar" geometride terim olabilse de burada günlük dilde "yol boyu" anlamında kullanılmıştır; C, D ve E'deki sözcükler de gerçek anlamlarıyla yer alır.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki sözcük çiftlerinin hangisi sesteş değildir?

    • A)ak (beyaz) — ak (akmak eyleminin kökü)
    • B)kar (yağış) — kâr (kazanç)
    • C)sağ (yön) — sağ (sağmak eyleminin kökü)
    • D)sol (yön) — sol (solmak eyleminin kökü)
    • E)at (hayvan) — at (atmak eyleminin kökü)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — kar (yağış) — kâr (kazanç)

    Sesteşlikte sözcüklerin hem yazılışı hem de okunuşu aynı olmalıdır. B'de "kâr" sözcüğündeki ünlü, düzeltme işareti nedeniyle ince ve uzun okunur; bu yüzden "kar" ile "kâr" hem yazılış hem söyleyiş bakımından ayrılır ve sesteş sayılmaz. A, C, D ve E'deki çiftler aynı biçimde yazılıp okunduğu ve anlamları arasında ilgi bulunmadığı için sesteştir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümle çiftlerinin hangisinde altı çizili sözcük aynı anlamda kullanılmıştır?

    • A)Kapıyı sıkıca çekti. — Bu iş çok emek çekti.
    • B)Elbisenin rengi güneşte attı. — Taşı uzağa attı.
    • C)Yolun sonuna kadar yürüdü. — İşler yolunda yürüyor.
    • D)Bahçeye üç fidan dikti. — Sökülen düğmeyi dikti.
    • E)Sabah çok erken kalktı. — Uykudan güçlükle kalktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sabah çok erken kalktı. — Uykudan güçlükle kalktı.

    E'de "kalkmak" her iki cümlede de "uykudan uyanıp yataktan ayrılmak" anlamındadır. A'da "çekmek" önce "kendine doğru hareket ettirmek", sonra "gerektirmek" anlamındadır; C'de "yürümek" önce adım atmayı, sonra işlerin ilerlemesini bildirir. Bu nedenle diğer çiftlerde anlam aynı değildir.

  8. Soru 8

    Orta

    Tutmak sözcüğünün bazı anlamları şunlardır: I. Elde bulundurmak, kavramak II. Bir yeri kiralamak III. Beklenen sonucu vermek, işe yaramak IV. Bir kimseyi ücretle işe almak Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tutmak sözcüğü bu anlamlardan hiçbiriyle kullanılmamıştır?

    • A)Küçük çocuğun elini merdivenlerde sıkıca tuttu.
    • B)Yazlık için deniz kenarında küçük bir ev tuttular.
    • C)Öğretmen sınıfın yoklamasını her sabah tutar.
    • D)Doktorun verdiği yeni ilaç bu kez iyi tuttu.
    • E)Dükkâna yardım etmesi için genç bir çırak tuttu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Öğretmen sınıfın yoklamasını her sabah tutar.

    C'de "tutmak" sözcüğü "kayıt işlemek, kaydını düzenli olarak yazmak" anlamındadır; bu anlam yukarıda verilen dört anlam arasında yer almaz. A'daki kullanım I., B'deki II., D'deki III., E'deki IV. anlamı karşıladığı için soru kökünün istediği cümle C'dir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kırmak sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

    • A)Elindeki bardağı yere düşürüp kırdı.
    • B)Söylediği sözlerle arkadaşını çok kırdı.
    • C)Bu haber, onun bütün direncini kırdı.
    • D)Fiyatları kırarak müşteri çekmeye çalıştı.
    • E)Yıllardır duran rekoru sonunda kırdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Elindeki bardağı yere düşürüp kırdı.

    "Kırmak" sözcüğünün temel anlamı, sert bir nesneyi parçalara ayırmaktır; A'da bardağın parçalanması bu anlamı karşılar. B'de sözcük "gücendirmek", C'de "zayıflatmak", D'de "indirmek", E'de ise "aşmak" anlamındadır; bunların tümü mecaz kullanımlardır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi anlam bakımından diğerlerinden farklıdır?

    • A)Sevgi, insanı büyüten en güçlü duygudur.
    • B)Saygı, birlikte yaşamanın temel koşuludur.
    • C)Korku, çocuğun adımlarını yavaşlatmıştı.
    • D)Boyanmayı bekleyen merdiven bahçedeydi.
    • E)Özlem, mektubun satırlarına sinmişti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Boyanmayı bekleyen merdiven bahçedeydi.

    A, B, C ve E'deki sevgi, saygı, korku ve özlem, duyu organlarıyla algılanamayan, yalnızca zihinde var olan soyut kavramlardır. D'deki "merdiven" ise görülüp dokunulabilen bir varlık olduğu için somuttur; anlam bakımından farklı olan sözcük budur.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi terim anlamı dışında kullanılmıştır?

    • A)Şairin bu dizesi yıllardır dillerden düşmüyor.
    • B)Öğrenci, cümledeki özneyi kolayca buldu.
    • C)Bestenin ölçüsü sonradan değiştirilmiş.
    • D)Kaleci, son dakikada penaltı kurtardı.
    • E)Terzi, dikeceği elbisenin boyunu ölçtü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Terzi, dikeceği elbisenin boyunu ölçtü.

    A edebiyat, B dil bilgisi, C müzik, D spor alanına özgü terimlerdir; her biri kendi alanında özel bir kavramı karşılar. E'deki "boy" ise belli bir alana ait bir kavramı değil, günlük dilde uzunluğu bildirdiği için terim anlamlı değildir.

  12. Soru 12

    Orta

    "Bu ilacı düzenli olarak almalısın." cümlesindeki almak sözcüğü, aşağıdakilerin hangisinde aynı anlamda kullanılmıştır?

    • A)Pazardan taptaze sebze almış.
    • B)Doktorun verdiği hapı aksatmadan aldı.
    • C)Beklediği mektubu dün akşam aldı.
    • D)Bu oda gün boyunca bol ışık alıyor.
    • E)Girdiği sınavdan oldukça yüksek puan aldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Doktorun verdiği hapı aksatmadan aldı.

    Örnek cümlede "almak", bir ilacı kullanmak, içmek anlamındadır; B'de de hapın kullanılmasını bildirdiği için anlam aynıdır. A'da sözcük "satın almak", C'de "kendisine ulaşmak", D'de "içine çekmek", E'de ise "elde etmek" anlamındadır.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmamıştır?

    • A)Onu bekleyen çok parlak bir gelecek var.
    • B)İçindeki fırtına bir türlü dinmiyordu.
    • C)Camdan giren güneş odayı aydınlattı.
    • D)Bu ağır sözler kalbini iyice burktu.
    • E)Aralarındaki buzlar yavaş yavaş eridi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Camdan giren güneş odayı aydınlattı.

    C'de "aydınlatmak", ışık verip karanlığı gidermek anlamıyla gerçek anlamda kullanılmıştır. A'da "parlak" gelecek için "umut verici", B'de "dinmek" iç huzursuzluğun yatışması, D'de "burkmak" incinme, E'de "erimek" ise dargınlığın geçmesi anlamındadır; bunların tümü mecazdır.

  14. Soru 14

    Zor

    I. Havuzda yarım saat boyunca yüzdü. II. Cebinde kalan yüz lirayı harcadı. III. Onun yüzü günlerdir gülmüyordu. Numaralanmış cümlelerdeki yüz sözcükleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Yalnızca II ile III sesteştir.
    • B)Üçü de aynı sözcüğün farklı anlamlarıdır.
    • C)II ile III aynı sözcüğün yan anlamlarıdır.
    • D)Üçü de birbiriyle sesteş sözcüklerdir.
    • E)Yalnızca I terim anlamıyla kullanılmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Üçü de birbiriyle sesteş sözcüklerdir.

    I'de "yüz" yüzmek eyleminin kökü, II'de bir sayı, III'te ise insanın çehresidir; bu üç sözcüğün anlamları arasında hiçbir ilgi yoktur. Yazılışları ve okunuşları aynı olduğundan üçü de birbiriyle sesteştir. B yanlıştır; çünkü çok anlamlılıkta bütün anlamlar tek bir sözcüğün temel anlamına bağlıdır, burada ise birbirinden bağımsız üç sözcük vardır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, somut anlamdan soyut anlama kaydırılarak kullanılmıştır?

    • A)Bu haberi duyunca içi bir anda karardı.
    • B)Sepetteki meyveleri masaya boşalttı.
    • C)Gece bastırınca sokaklar iyice karardı.
    • D)Yağmurdan sonra bahçedeki toprak yumuşadı.
    • E)Duvarları daha açık bir renge boyadılar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu haberi duyunca içi bir anda karardı.

    "Kararmak" somut olarak bir rengin koyulaşmasını bildirir; A'da ise "içi kararmak" biçiminde ruh durumunu, umutsuzluğu anlattığı için sözcük soyut anlama kaydırılmıştır. C'de aynı sözcük gecenin çökmesiyle ortamın kararmasını, yani gözle görülen somut bir durumu anlattığından yanlıştır.

Sponsorlu