KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcükte Anlam — Test 9

KPSS Türkçe dersinin Sözcükte Anlam konusundan 10 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay6 orta4 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisinde deyim, anlamına uygun kullanılmamıştır?

    • A)Toplantı boyunca konuşmacının söylediklerine göz kulak oldu.
    • B)Sınav sonuçları açıklanana kadar hepimiz diken üstünde bekledik.
    • C)Aylarca uğraştığı proje iptal edilince bütün emeği boşa gitti.
    • D)Amcam gençliğinde çok gezmiş, görmüş geçirmiş bir insandır.
    • E)Öğretmeninin sözlerinden sonra derslerine dört elle sarıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Toplantı boyunca konuşmacının söylediklerine göz kulak oldu.

    A seçeneğinde "göz kulak olmak" deyimi "birini/bir şeyi korumak, gözetmek" anlamındadır; burada söylenenleri dikkatle dinlemek anlatıldığı için "kulak vermek" denmeliydi. Diğer seçeneklerde deyimler anlamlarına uygun kullanılmıştır.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, anlam özelliği bakımından diğerlerinden farklıdır?

    • A)Şişenin ağzına mantar tıkadı.
    • B)Dağın eteğinde küçük bir köy kurulmuştu.
    • C)İğnenin gözünden ipliği bir türlü geçiremedi.
    • D)Sandalyenin ayağı zamanla gevşemişti.
    • E)Bebeğin küçücük eli parmağımı kavradı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bebeğin küçücük eli parmağımı kavradı.

    A, B, C ve D'de insan bedeni ve giysiyle ilgili adlar (ağız, etek, göz, ayak) benzerlik ilişkisiyle nesnelerin bölümlerine aktarılmış, yani yan anlamda kullanılmıştır. E'de ise "el" doğrudan insan organını karşıladığı için gerçek (temel) anlamdadır. Bu nedenle anlam özelliği bakımından farklı olan seçenek E'dir.

  3. Soru 3

    Zor

    Verilen cümlelerin hangisinde deyim, anlamına uygun kullanılmamıştır?

    • A)Yıllar süren davanın sonunda haklı çıkınca yeniden yüzü güldü.
    • B)Ailesinin ısrarına daha fazla dayanamayıp sonunda boyun eğdi.
    • C)Bütün işleri tek başına yürütmeye kalkınca altından kalkamadı.
    • D)Sınavdan öyle korkuyordu ki salona gözü kara bir hâlde girdi.
    • E)Yardım isteyen kimseyi geri çevirmez, hiç kimseyi eli boş göndermezdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sınavdan öyle korkuyordu ki salona gözü kara bir hâlde girdi.

    "Gözü kara", tehlikeyi hiçe sayan, çok cesur kimse demektir. D'de ise cümlede korku ve çekingenlik anlatıldığı hâlde cesareti bildiren bir deyim kullanıldığı için deyim anlamına uygun kullanılmamıştır. C'deki "altından kalkamamak" ise bir işi başarmaya gücü yetmemek anlamındadır ve bütün işleri tek başına üstlenen kişi için doğru kullanılmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili söz bir deyim değildir?

    • A)Torununu karşısında görünce sevinçten içi içine sığmadı.
    • B)Yıllar sonra memleketine dönünce birden gözleri doldu.
    • C)Yaptığı hatayı fark edince eli ayağı birbirine dolaştı.
    • D)Çantasını masanın üstüne bırakıp pencereyi araladı.
    • E)Kendisine yalan söylendiğini öğrenince küplere bindi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Çantasını masanın üstüne bırakıp pencereyi araladı.

    D'deki "pencereyi aralamak" sözü kalıplaşmamıştır; sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanıldığı için deyim değildir. C'deki "eli ayağı birbirine dolaşmak" ise heyecandan ya da şaşkınlıktan ne yapacağını bilememek anlamında kalıplaşmış bir deyimdir.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda yer almaktadır?

    • A)Şişenin boynu dar olduğundan su yavaş akıyordu.
    • B)Yolun dirseğinde buz gibi bir çeşme vardı.
    • C)Onun keskin zekâsı hepimizi şaşırtırdı.
    • D)Testerenin dişleri zamanla körelmişti.
    • E)Dağın sırtında kar hâlâ erimemişti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Onun keskin zekâsı hepimizi şaşırtırdı.

    A, B, D ve E'de organ ve beden bölümü adları benzerlik yoluyla nesnelere aktarılmış, temel anlamla bağları sürdüğü için yan anlam kazanmıştır. C'de ise "keskin" sözcüğü kesici aletlerle ilgili temel anlamından tümüyle uzaklaşıp "çabuk ve derin kavrayan" anlamında kullanıldığından mecaz anlamdadır.

  6. Soru 6

    Orta

    Yazar, son romanında (I) kuşkusuz en cesur adımını atmış. Anlatımı (II) alabildiğine sade. (III) Sanırım okurlar da bunu fark edecek. Kahramanlarını (IV) neredeyse bütünüyle gerçek hayattan seçmiş. (V) Belki de roman bu yüzden bu kadar inandırıcı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi bulunduğu cümleye kesinlik anlamı katmıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    "Kuşkusuz" sözcüğü yargıya hiçbir tereddüt payı bırakmadığı için cümleye kesinlik anlamı katar. III'teki "sanırım" ile V'teki "belki de" tahmin bildirdiğinden olasılık, IV'teki "neredeyse" ise yaklaşıklık anlamı taşır.

  7. Soru 7

    Orta

    Verilen deyimlerden hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir?

    • A)etekleri tutuşmak: telaşa kapılmak, birden büyük bir korkuya düşmek
    • B)ağzı var dili yok: sessiz, sakin, kimsenin işine karışmayan kimse
    • C)kulağı delik: söyleneni duymayan, hiç kimsenin sözünü dinlemeyen kimse
    • D)gözden düşmek: eskiden gördüğü değeri ve saygınlığı yitirmiş olmak
    • E)tuzu kuru: geçim sıkıntısı çekmeyen, durumu rahat olan kimse
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — kulağı delik: söyleneni duymayan, hiç kimsenin sözünü dinlemeyen kimse

    "Kulağı delik" deyimi, haberleri herkesten önce alan, olup bitenden çabuk haberdar olan kişiyi anlatır; C'de verilen "söz dinlemeyen kimse" açıklaması yanlıştır. B'deki "ağzı var dili yok" ise gerçekten de çok sessiz, uysal ve kimseye karışmayan kişileri nitelemek için kullanılır.

  8. Soru 8

    Zor

    Verilen atasözü çiftlerinden hangisinde iki atasözü anlamca birbirine en yakındır?

    • A)Yalancının mumu yatsıya kadar yanar. / Boş çuval ayakta durmaz.
    • B)İt ürür, kervan yürür. / Emek olmadan yemek olmaz.
    • C)Sakınan göze çöp batar. / Çürük tahta çivi tutmaz.
    • D)Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir. / Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
    • E)Öfkeyle kalkan zararla oturur. / Keskin sirke küpüne zarar verir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Öfkeyle kalkan zararla oturur. / Keskin sirke küpüne zarar verir.

    E'deki iki atasözü de öfkenin ve aşırı sertliğin asıl zararı kişinin kendisine vereceğini anlatır; birincisi öfkeyle alınan kararın zararla sonuçlandığını, ikincisi hırçın kişinin önce kendini yıprattığını söyler. A'da ise "Yalancının mumu yatsıya kadar yanar." yalanın er geç ortaya çıkacağını, "Boş çuval ayakta durmaz." karnı aç olanın iş göremeyeceğini bildirir; bu ikisi arasında anlam yakınlığı yoktur.

  9. Soru 9

    Orta

    Verilenlerin hangisinde altı çizili söz bir deyim değildir?

    • A)Bu ağır sorumluluğu taşıyamayacağını anlayınca havlu attı.
    • B)Beklenmedik bir kar yağışı yüzünden bütün planlarımız suya düştü.
    • C)Öğrenciler sınav sonuçlarını günlerdir merakla bekliyordu.
    • D)Yeni sezon başlayınca mahalledeki terzinin işi başından aşkındı.
    • E)Ortağının kendisini kandırdığını öğrenince eli böğründe kaldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Öğrenciler sınav sonuçlarını günlerdir merakla bekliyordu.

    C'deki "merakla beklemek" sözü kalıplaşmış değildir; sözcükler gerçek anlamlarını korumaktadır, bu nedenle deyim sayılmaz. A'daki "havlu atmak" ise mücadeleyi bırakıp yenilgiyi kabul etmek anlamında kalıplaşmış bir deyimdir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıda verilen deyimlerden hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir?

    • A)ağzı kulaklarına varmak: bildiği her şeyi çevresindeki herkese duyurmak
    • B)elini çabuk tutmak: bir işi hızlandırmak, acele davranıp vakit kazanmak
    • C)göz ardı etmek: bir konuyu önemsiz sayıp hesaba katmamak, savsaklamak
    • D)yüreği yanmak: derin bir acı çekmek, bir kayıp yüzünden çok üzülmek
    • E)kafa yormak: bir konu üzerinde uzun uzun ve derinlemesine düşünmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — ağzı kulaklarına varmak: bildiği her şeyi çevresindeki herkese duyurmak

    "Ağzı kulaklarına varmak" deyimi, sevincini gizleyemeyip yüzü gülmek, çok sevinmek anlamındadır; A'da verilen "her şeyi herkese duyurmak" açıklaması yanlıştır. C'deki "göz ardı etmek" ise bir konuyu önemsiz görüp dikkate almamak demektir ve doğru açıklanmıştır.

Sponsorlu