KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay4 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    (I) Kasabadaki eski konak geçen yıl onarıldı. (II) Ustalar aylarca büyük bir titizlikle çalıştı. (III) Konağın bahçesi de eski görünümüne kavuştu. (IV) Açılış gününde kasabalılar konağa akın etti. (V) Herkes bu değişimi hayranlıkla izledi. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde sözde özne vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I.

    I. cümle 'Kasabadaki eski konak | geçen yıl | onarıldı.' biçiminde ayrılır; yüklem edilgen çatılı olduğundan 'Onarılan ne?' sorusuna cevap veren 'kasabadaki eski konak', işten etkilenen sözde öznedir. III'teki 'kavuşmak' edilgen değildir; 'konağın bahçesi' gerçek öznedir.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi iki ögeden oluşmaktadır?

    • A)Kapının önünde bekleyen yaşlı adam gitmişti.
    • B)Komşunun kızı sınavı kazanmış.
    • C)İhtiyar bekçi geceleri okulun bahçesinde dolaşırdı.
    • D)Yazarın son romanı okurları etkiledi.
    • E)Salondaki misafirler birden sustu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapının önünde bekleyen yaşlı adam gitmişti.

    A'daki cümle 'Kapının önünde bekleyen yaşlı adam | gitmişti.' biçiminde ayrılır; 'Giden kim?' sorusuna cevap veren sıfat-fiil öbeği bölünmeden tek özne sayılır, cümle özne ve yüklem olmak üzere iki ögeden oluşur. Öbeğin içindeki 'kapının önünde' bölümü ayrı bir dolaylı tümleç sanılmamalıdır. E'de ise 'birden' zarf tümleci olduğu için cümle üç ögelidir.

  3. Soru 3

    Orta

    'Ressam bu sergide ilk kez portrelerini sergiledi.' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Yüklem
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Belirtili nesne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Belirtili nesne

    Cümle 'Ressam | bu sergide | ilk kez | portrelerini | sergiledi.' biçiminde ayrılır. Vurgu, yüklemden hemen önceki ögededir; 'Neyi sergiledi?' sorusuna cevap veren 'portrelerini' belirtili nesnedir. 'Bu sergide' (C) dolaylı tümleçtir ama vurgulu konumda değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gizli özne vardır?

    • A)Yağmur akşama doğru hafifledi.
    • B)Türküler radyoda çalıyordu.
    • C)Küçük çocuk annesine sarıldı.
    • D)Bu şehirde iki yıl çalışmışız.
    • E)Elektrikler yine kesildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu şehirde iki yıl çalışmışız.

    D'deki cümle '(Biz) | Bu şehirde | iki yıl | çalışmışız.' biçiminde ayrılır; 'Çalışan kim?' sorusunun cevabı cümlede sözcük olarak bulunmaz, yüklemdeki kişi ekinden 'biz' olarak anlaşılır: gizli özne. Öteki cümlelerde 'yağmur', 'türküler', 'küçük çocuk' ve 'elektrikler' özneleri açıkça yazılmıştır.

  5. Soru 5

    Orta

    'Sabahtan beri yağan kar bütün yolları kapattı.' cümlesinde altı çizili öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Özne

    Cümle 'Sabahtan beri yağan kar | bütün yolları | kapattı.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Kapatan ne?' diye sorulduğunda 'sabahtan beri yağan kar' cevabı alınır; sıfat-fiil öbeği bölünmeden tek öge, yani özne kabul edilir. Öbeğin içindeki 'sabahtan beri' bölümü ayrı bir zarf tümleci (D) sanılmamalıdır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili nesne vardır?

    • A)Çocuklar bahçede koşuyordu.
    • B)Yarın misafirler gelecekmiş.
    • C)Annem çarşıdan meyve aldı.
    • D)Kardeşim ödevlerini akşam bitirdi.
    • E)Yağmur sabaha kadar yağdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kardeşim ödevlerini akşam bitirdi.

    D'deki cümle 'Kardeşim | ödevlerini | akşam | bitirdi.' biçiminde ayrılır; 'Neyi bitirdi?' sorusunun cevabı olan 'ödevlerini' belirtme (-i) hâl eki aldığı için belirtili nesnedir. C'de 'Ne aldı?' sorusuna cevap veren 'meyve' yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir; öteki cümlelerde nesne yoktur.

  7. Soru 7

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtili nesne hem dolaylı tümleç vardır?

    • A)Genç mühendis projesini ayrıntılarıyla anlattı.
    • B)Yaşlı kadın torunlarına sarıldı.
    • C)Müdür toplantıda yeni kararlar açıkladı.
    • D)Postacı mektupları kapıcıya bıraktı.
    • E)Çocuklar bahçede sessizce oynuyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Postacı mektupları kapıcıya bıraktı.

    D'deki cümle 'Postacı | mektupları | kapıcıya | bıraktı.' biçiminde ayrılır: 'Neyi bıraktı?' sorusuna 'mektupları' (belirtili nesne), 'Kime bıraktı?' sorusuna 'kapıcıya' (dolaylı tümleç) cevap verir. C'de 'toplantıda' dolaylı tümleci bulunsa da 'yeni kararlar' yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir; iki koşulu birden sağlayan yalnız D'dir.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ögelere ayırmada bir yanlışlık yapılmıştır?

    • A)Küçük çocuk | elindeki balonu | gökyüzüne | bıraktı.
    • B)Yarın sabah | bütün dosyaları | müdüre | teslim edeceğim.
    • C)Dedemin | anlattığı masallar | hepimizi | güldürürdü.
    • D)Yaşlı kadın | pazardan | iki kilo elma | aldı.
    • E)Konuklar | akşama doğru | evlerine | dağıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dedemin | anlattığı masallar | hepimizi | güldürürdü.

    C'de 'Dedemin anlattığı masallar' sıfat-fiil öbeğiyle kurulmuş tek bir öznedir; tamlayan durumundaki 'dedemin' öbekten koparılamaz. Doğru ayrım 'Dedemin anlattığı masallar | hepimizi | güldürürdü.' biçimindedir. D'de ise 'pazardan' (nereden?) dolaylı tümleç, 'iki kilo elma' (ne?) belirtisiz nesne olarak doğru ayrılmıştır.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne yer almaktadır?

    • A)Küçük kız her sabah özenle taranırdı.
    • B)Sporcu maçtan önce iyice ısındı.
    • C)Yorgun yolcular kısa sürede toparlandı.
    • D)Ekinler kuraklıktan sarardı.
    • E)Bulaşıklar akşam yemeğinden sonra yıkandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bulaşıklar akşam yemeğinden sonra yıkandı.

    E'de 'Bulaşıklar | akşam yemeğinden sonra | yıkandı.' cümlesinin yüklemi edilgen çatılıdır; yıkama işini yapan başkasıdır ve 'Yıkanan ne?' sorusuna cevap veren 'bulaşıklar' işten etkilenen sözde öznedir. A'daki 'taranırdı' aynı '-n' ekini alsa da dönüşlü çatılıdır; küçük kız işi kendisi yaptığı için gerçek öznedir.

  10. Soru 10

    Zor

    'Doğduğum kasabaya, o şirin sahil beldesine, yıllar sonra dönebildim.' cümlesindeki ara söz hangi ögenin açıklayıcısıdır?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Zarf tümleci
    • D)Dolaylı tümleç
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dolaylı tümleç

    Cümle '(Ben) | Doğduğum kasabaya, o şirin sahil beldesine, | yıllar sonra | dönebildim.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Nereye dönebildim?' diye sorulduğunda 'doğduğum kasabaya' cevabı alınır; ara söz olan 'o şirin sahil beldesine' bu dolaylı tümleci açıklar ve onunla aynı yönelme (-e) hâl ekini taşır. 'Dönmek' geçişsiz olduğundan öge belirtili nesne (B) olamaz.

  11. Soru 11

    Zor

    'Bu haberi size dün kim söyledi?' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yüklem
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Özne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Özne

    Cümle 'Bu haberi | size | dün | kim | söyledi?' biçiminde ayrılır. Soru cümlelerinde vurgu, soru sözcüğünün üzerindedir; 'Söyleyen kim?' sorusunu karşılayan 'kim' sözcüğü öznedir ve yüklemden hemen önceki vurgulu konumda bulunur. 'Bu haberi' (B) belirtili nesnedir ama vurgulanan öge değildir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yükleminin türü bakımından isim cümlesidir?

    • A)Sabah erkenden yola çıktık.
    • B)Çocuklar bahçede sessizce oynuyordu.
    • C)Bu şehrin en güzel yanı denizidir.
    • D)Yağmur öğleden sonra hızlandı.
    • E)Kitabı iki günde bitirdim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu şehrin en güzel yanı denizidir.

    C seçeneğinin yüklemi 'denizidir': ek fiil almış bir isimdir, dolayısıyla cümle isim cümlesidir. Diğer seçeneklerin yüklemleri (çıktık, oynuyordu, hızlandı, bitirdim) çekimli fiil olduğundan bunlar fiil cümlesidir. Örneğin B'de 'oynuyordu' şimdiki zamanın hikâyesiyle çekimlenmiş bir fiildir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yükleminin türü bakımından fiil cümlesidir?

    • A)Misafirler akşam trenine zor yetişti.
    • B)Dedemin en büyük zevki balık tutmaktı.
    • C)Hava bugün dünden daha serindi.
    • D)Bu köyün suyu buz gibiydi.
    • E)Yarışmanın birincisi bizim okuldandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Misafirler akşam trenine zor yetişti.

    A'nın yüklemi 'yetişti' çekimli bir fiildir; cümle fiil cümlesidir. B'de yüklem 'tutmaktı' isim-fiile ek fiil getirilerek kurulduğundan isim cümlesidir; C, D ve E'nin yüklemleri de (serindi, buz gibiydi, okuldandı) ek fiil almış isim soylu sözcüklerdir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi öge dizilişine göre devrik cümledir?

    • A)Akşamları sahilde uzun uzun yürürdük.
    • B)Bu konuyu yarın yeniden konuşacağız.
    • C)Kardeşim sınav sonuçlarını merakla bekliyor.
    • D)Yaşlı adam torununa eski fotoğrafları gösterdi.
    • E)Unutamam o günleri kolay kolay.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Unutamam o günleri kolay kolay.

    E'de yüklem 'unutamam' cümlenin başındadır; yüklemi sonda olmayan cümle devriktir. Diğer seçeneklerde yüklemler (yürürdük, konuşacağız, bekliyor, gösterdi) cümlenin sonunda yer aldığı için bunlar kurallı (düz) cümledir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre basit cümledir?

    • A)Okuduğu her kitaptan notlar çıkarırdı.
    • B)Erken çıkarsan trafiğe yakalanmazsın.
    • C)Öyle yorulmuştu ki ayakta duramıyordu.
    • D)Yaşlı balıkçı ağlarını sabaha karşı topladı.
    • E)Konuşurken heyecandan elleri titriyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yaşlı balıkçı ağlarını sabaha karşı topladı.

    D'de tek yüklem ('topladı') vardır ve cümlede hiçbir fiilimsi bulunmaz; bu yüzden basit cümledir. A'daki 'okuduğu' sıfat-fiili ile E'deki 'konuşurken' zarf-fiili cümleleri girişik birleşik yapar; B şart ekiyle (-se) şartlı birleşik, C ise 'ki' bağlacıyla ki'li birleşik cümledir.

Sponsorlu