KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 5

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

7 kolay4 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    "Sokağın köşesindeki fırından her sabah taze ekmek alırız." cümlesinin öge dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dolaylı tümleç – zarf tümleci – belirtisiz nesne – yüklem
    • B)Dolaylı tümleç – zarf tümleci – belirtili nesne – yüklem
    • C)Özne – zarf tümleci – belirtisiz nesne – yüklem
    • D)Dolaylı tümleç – belirtisiz nesne – zarf tümleci – yüklem
    • E)Zarf tümleci – dolaylı tümleç – belirtili nesne – yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dolaylı tümleç – zarf tümleci – belirtisiz nesne – yüklem

    Cümle "Sokağın köşesindeki fırından | her sabah | taze ekmek | alırız" biçiminde ayrılır; özne (biz) gizli olduğu için dizilişte yer almaz. "Nereden?" → dolaylı tümleç, "ne zaman?" → zarf tümleci, "ne alırız?" → belirtisiz nesne. B seçeneği "taze ekmek" ögesini belirtili nesne saymıştır; oysa öge belirtme eki (-i) taşımadığından belirtisiz nesnedir.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği cümlenin öznesi görevindedir?

    • A)Erken kalkmayı bir türlü öğrenemedim.
    • B)Kitap okumak insanın ufkunu genişletir.
    • C)Yeni şeyler öğrenmekten hiç vazgeçmedi.
    • D)Onun amacı kısa sürede İngilizce öğrenmekti.
    • E)Şiir yazmaya lise yıllarında başladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kitap okumak insanın ufkunu genişletir.

    B'de cümle "Kitap okumak | insanın ufkunu | genişletir" biçiminde ayrılır; "İnsanın ufkunu ne genişletir?" sorusunun cevabı "kitap okumak" olduğundan isim-fiil öbeği öznedir. A'da öbek belirtili nesne, C ve E'de dolaylı tümleçtir. D'de ise "kısa sürede İngilizce öğrenmekti" öbeği ek fiil almış yüklemin kendisidir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki soru cümlelerinden hangisi cümlenin zarf tümlecini buldurmaya yöneliktir?

    • A)Bu mektubu kime yazdın?
    • B)Toplantıya kimler katıldı?
    • C)Pazardan neler aldın?
    • D)Buraya niçin geldiniz?
    • E)Kalemimi nereye koydun?
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Buraya niçin geldiniz?

    D'de "Buraya | niçin | geldiniz?" cümlesindeki "niçin?" sorusu nedeni sorar ve cevabı (örneğin "Sizi görmek için geldik.") zarf tümleci olur. A'daki "kime?" ve E'deki "nereye?" dolaylı tümleci, B'deki "kimler?" özneyi, C'deki "neler?" ise belirtisiz nesneyi buldurur.

  4. Soru 4

    Zor

    "Eve gelirken aldığım gazeteyi kahvaltıda babama sessizce uzattım." cümlesi ögelerine ayrıldığında kaç öge elde edilir?

    • A)İki
    • B)Üç
    • C)Dört
    • D)Beş
    • E)Altı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Beş

    Cümle "Eve gelirken aldığım gazeteyi | kahvaltıda | babama | sessizce | uzattım" biçiminde beş ögeye ayrılır: belirtili nesne, zarf tümleci, dolaylı tümleç, zarf tümleci, yüklem. "Eve gelirken aldığım gazeteyi" sıfat-fiil öbeği bölünmeden tek öge sayılır; "eve gelirken" bölümünü ayrı öge kabul edip altı diyenler yanılır. Özne (ben) gizli olduğundan sayıma katılmaz.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne bulunmaktadır?

    • A)Toplantıda önemli kararlar alındı.
    • B)Bu sıcakta dışarıya çıkılmaz.
    • C)Yaşlı adam bastonuna dayanarak yürüdü.
    • D)Konuklar akşama doğru evlerine dağıldı.
    • E)Kardeşim sınav sonucuna çok sevindi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Toplantıda önemli kararlar alındı.

    A'da cümle "Toplantıda | önemli kararlar | alındı" biçiminde ayrılır; yüklem edilgen çatılıdır ve işten etkilenen "önemli kararlar" öbeği özne konumuna geçtiği için sözde öznedir. B'de yüklem edilgen olsa da geçişsiz fiilden türediği için cümlede özne (sözde özne dahi) yoktur. C, D ve E'deki cümleler etken çatılıdır; özneleri gerçek öznedir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde vurgulanan öge belirtili nesnedir?

    • A)Dün akşam bize uzak bir akrabamız geldi.
    • B)Bu tabloyu müzeye geçen yıl bağışladılar.
    • C)Yıllar sonra o mektubu çekmecede bulduk.
    • D)Ressam bu tabloyu bir haftada tamamlamış.
    • E)Babam tatilde bize eski fotoğraflarını gösterdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Babam tatilde bize eski fotoğraflarını gösterdi.

    E'de cümle "Babam | tatilde | bize | eski fotoğraflarını | gösterdi" biçiminde ayrılır; yüklemden hemen önce "neyi gösterdi?" sorusuna cevap veren "eski fotoğraflarını" belirtili nesnesi bulunduğundan vurgu ondadır. A'da özne (uzak bir akrabamız), B ve D'de zarf tümleci (geçen yıl / bir haftada), C'de dolaylı tümleç (çekmecede) vurgulanmıştır.

  7. Soru 7

    Zor

    Aşağıdaki soru cümlelerinden hangisi cümlenin belirtili nesnesini buldurmaya yöneliktir?

    • A)Dün kütüphaneden hangi kitabı ödünç aldın?
    • B)Bu soruyu hanginiz çözdü?
    • C)Yarın sabah nereden yola çıkacaksınız?
    • D)Bu çiçekleri kime getirdin?
    • E)Sınava ne kadar çalıştın?
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dün kütüphaneden hangi kitabı ödünç aldın?

    A'da cümle "Dün | kütüphaneden | hangi kitabı | ödünç aldın?" biçiminde ayrılır; "hangi kitabı?" sorusu belirtme eki taşıdığından cevabı (örneğin "Şu romanı aldım.") belirtili nesne olur. B'deki "hanginiz?" özneyi, C'deki "nereden?" ve D'deki "kime?" dolaylı tümleci, E'deki "ne kadar?" ise zarf tümlecini buldurur; B'de "bu soruyu" nesnedir ama soru onu değil, özneyi aratır.

  8. Soru 8

    Kolay

    (I) Kasabanın küçük kütüphanesi sabah erken saatlerde açılırdı. (II) İhtiyar kütüphaneci, rafları her gün tek tek düzenlerdi. (III) Okuma salonundaki eski masaları geçen yıl yenilemişler. (IV) Çocuklar, okul çıkışında buraya koşardı. (V) Bu sessiz bina, kasabalıya yıllarca dost oldu. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde özne, cümlede açık olarak yer almamıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı cümle "Okuma salonundaki eski masaları | geçen yıl | yenilemişler" biçiminde ayrılır; "Kim yeniledi?" sorusunun cevabı cümlede yoktur, özne yüklemin ekinden çıkarılan gizli "onlar"dır. I'de "kasabanın küçük kütüphanesi", II'de "ihtiyar kütüphaneci", IV'te "çocuklar", V'te "bu sessiz bina" özneleri açıkça yazılmıştır.

  9. Soru 9

    Kolay

    (I) Kasabanın küçük kütüphanesi sabah erken saatlerde açılırdı. (II) İhtiyar kütüphaneci, rafları her gün tek tek düzenlerdi. (III) Okuma salonundaki eski masaları geçen yıl yenilemişler. (IV) Çocuklar, okul çıkışında buraya koşardı. (V) Bu sessiz bina, kasabalıya yıllarca dost oldu. Bu parçadaki II numaralı cümlede geçen her gün sözü cümlenin hangi ögesidir?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zarf tümleci

    II numaralı cümle "İhtiyar kütüphaneci | rafları | her gün | tek tek | düzenlerdi" biçiminde ayrılır. "Ne zaman düzenlerdi?" sorusunun cevabı olan "her gün" zaman bildiren zarf tümlecidir. Cümlede "rafları" belirtili nesne, "tek tek" ise durum bildiren bir başka zarf tümlecidir.

  10. Soru 10

    Orta

    (I) Kasabanın küçük kütüphanesi sabah erken saatlerde açılırdı. (II) İhtiyar kütüphaneci, rafları her gün tek tek düzenlerdi. (III) Okuma salonundaki eski masaları geçen yıl yenilemişler. (IV) Çocuklar, okul çıkışında buraya koşardı. (V) Bu sessiz bina, kasabalıya yıllarca dost oldu. Bu parçadaki V numaralı cümlenin öge dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne – zarf tümleci – dolaylı tümleç – yüklem
    • B)Özne – dolaylı tümleç – zarf tümleci – yüklem
    • C)Dolaylı tümleç – özne – zarf tümleci – yüklem
    • D)Özne – dolaylı tümleç – belirtili nesne – yüklem
    • E)Zarf tümleci – özne – dolaylı tümleç – yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Özne – dolaylı tümleç – zarf tümleci – yüklem

    Cümle "Bu sessiz bina | kasabalıya | yıllarca | dost oldu" biçiminde ayrılır. "Kim dost oldu?" → özne (bu sessiz bina), "kime?" → dolaylı tümleç (kasabalıya), "ne kadar?" → zarf tümleci (yıllarca); "dost oldu" birleşik yüklemdir. D seçeneği yanlıştır çünkü cümlede belirtme eki almış bir nesne yoktur; "kasabalıya" yönelme eki taşıyan dolaylı tümleçtir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yapıca basit bir cümledir?

    • A)Kitabını alıp çantasına yerleştirdi.
    • B)Sabahları parkta uzun bir yürüyüş yapardı.
    • C)Gelen misafirleri kapıda karşıladık.
    • D)Yağmur başlayınca sokaklar boşaldı.
    • E)Çalıştı, kazandı, sevindi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sabahları parkta uzun bir yürüyüş yapardı.

    B'de tek yargı vardır; “yürüyüş” fiilimsi değil, kalıcı isimdir; bu yüzden cümle basittir. A'da “alıp” ve D'de “başlayınca” zarf-fiil, C'de “gelen” sıfat-fiil olduğundan bu cümleler girişik birleşiktir. E'de virgülle bağlanmış üç ayrı yargı bulunduğu için cümle sıralıdır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, temel cümlenin öznesi görevindedir?

    • A)Okumayı herkese öneririm.
    • B)Erken kalkmak insana zaman kazandırır.
    • C)Eve varınca sizi ararım.
    • D)Sorulanlara kısa cevaplar verdi.
    • E)Amacı, bu sınavı kazanmaktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Erken kalkmak insana zaman kazandırır.

    B'de “erken kalkmak” isim-fiil öbeği “Zaman kazandıran ne?” sorusunun cevabı olarak öznedir. A'da “okumayı” belirtili nesne, C'de “eve varınca” zarf tümleci, D'de “sorulanlara” dolaylı tümleçtir. E'de isim-fiil öbeği ek fiil alarak yüklem (kazanmaktı) olmuştur.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi biçimce olumlu olduğu hâlde anlamca olumsuz bir cümledir?

    • A)Toplantı yarına ertelendi.
    • B)Bugün kimseyle görüşmedi.
    • C)Ne aradı ne sordu.
    • D)Seni anlamıyor değilim.
    • E)Sonunda bütün sorunlar çözüldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ne aradı ne sordu.

    C'de yüklemler (aradı, sordu) olumsuzluk eki almadığı için cümle biçimce olumludur; ancak “ne...ne” bağlacı yargıyı anlamca olumsuz yapar (aramadı, sormadı). A ve E hem biçimce hem anlamca olumlu, B hem biçimce hem anlamca olumsuzdur. D ise biçimce olumsuz olduğu hâlde çift olumsuzluk nedeniyle anlamca olumludur (anlıyorum).

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi devrik bir cümledir?

    • A)Anlat bana o eski günleri.
    • B)Dün akşam eve çok geç geldi.
    • C)Çocuklar bahçede sessizce oynuyordu.
    • D)Bu kitabı iki günde bitirdim.
    • E)Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Anlat bana o eski günleri.

    A'da yüklem (anlat) cümlenin başındadır; yüklemi sonda olmayan bu cümle devriktir. B, C, D ve E seçeneklerinde yüklemler (geldi, oynuyordu, bitirdim, çıkacağız) sonda bulunduğu için bu cümleler kurallıdır. Örneğin D'de öge dizilişi nesne-zarf-yüklem biçimindedir ve yüklem sondadır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi sıralı bir cümledir?

    • A)Hava bulutluydu ama yağmur yağmadı.
    • B)Kapının önünde bekleyen adam içeri girdi.
    • C)Akşam eve çok yorgun döndü.
    • D)Perde açıldı, salon bir anda sessizleşti.
    • E)Hem çalışıyor hem okuyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Perde açıldı, salon bir anda sessizleşti.

    D'de “açıldı” ve “sessizleşti” yüklemli iki tam yargı virgülle bağlanmıştır; bu, sıralı cümledir. A'da “ama”, E'de “hem...hem” bağlacı kullanıldığından bu cümleler bağlıdır. B'de “bekleyen” sıfat-fiiliyle kurulan yan cümlecik cümleyi girişik birleşik yapar; C ise tek yargılı basit bir cümledir.

Sponsorlu