KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 6

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay6 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yüklemi söylenmemiş eksiltili bir cümledir?

    • A)Oda mis gibi çiçek kokuyordu.
    • B)Masada eski bir fotoğraf, birkaç sararmış mektup...
    • C)Pencereden serin bir rüzgâr girdi.
    • D)Bu şehri hiç unutmayacağım.
    • E)Duvarda dedemin gençlik fotoğrafı asılıydı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Masada eski bir fotoğraf, birkaç sararmış mektup...

    B'de “vardı / duruyordu” gibi bir yüklem söylenmeden okuyucunun tamamlamasına bırakılmıştır; yargı bildirdiği hâlde yüklemi düşen bu cümle eksiltilidir. A (kokuyordu), C (girdi), D (unutmayacağım) ve E (asılıydı) seçeneklerinde yüklemler açıkça söylenmiştir. Örneğin E, çeldirici olarak B'ye benzer bir betimleme içerse de “asılıydı” yüklemi cümleyi tamamlamıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, temel cümlenin nesnesi görevindedir?

    • A)Dinlenmek herkesin hakkıdır.
    • B)Kapıyı çalmadan içeri girdi.
    • C)Bu mahallede oturduğunu bilmiyordum.
    • D)Gördüklerinden kimseye söz etmedi.
    • E)Görevi, çocukları okula ulaştırmaktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu mahallede oturduğunu bilmiyordum.

    C'de “bu mahallede oturduğunu” sıfat-fiil eki almış öbek, “Neyi bilmiyordum?” sorusunun cevabı olarak belirtili nesnedir. A'da “dinlenmek” öznedir; B'de “kapıyı çalmadan” zarf tümlecidir. D'de “gördüklerinden” dolaylı tümleç, E'de ise isim-fiil öbeği ek fiille yüklem (ulaştırmaktı) olmuştur.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik zarf tümleci görevindedir?

    • A)Haberi alır almaz yola çıktı.
    • B)Şiir okumak ona iyi geliyordu.
    • C)Yazdıklarını kimseyle paylaşmazdı.
    • D)Bekleyenlere haber verildi.
    • E)İsteği, biraz yalnız kalmaktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Haberi alır almaz yola çıktı.

    A'da “haberi alır almaz” öbeği zarf-fiil yapısıyla kurulmuş, “Ne zaman yola çıktı?” sorusunu karşılayarak zarf tümleci olmuştur. B'de “şiir okumak” özne, C'de “yazdıklarını” belirtili nesnedir. D'de “bekleyenlere” dolaylı tümleç, E'de “biraz yalnız kalmaktı” yüklem görevindedir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik dolaylı tümleç görevindedir?

    • A)Kitap okumayı alışkanlık hâline getirdi.
    • B)Gülmek insanı dinlendirir.
    • C)Yorulunca bir bankta oturduk.
    • D)Planı, erkenden yola çıkmaktı.
    • E)Söylediklerine kimse inanmadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Söylediklerine kimse inanmadı.

    E'de “söylediklerine” sıfat-fiil kökenli öbek, yönelme eki alarak “Neye inanmadı?” sorusunu karşılar; yan cümlecik dolaylı tümleçtir. A'da “kitap okumayı” belirtili nesne, B'de “gülmek” öznedir. C'de “yorulunca” zarf tümleci, D'de “erkenden yola çıkmaktı” yüklemdir.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi biçimce olumsuz olduğu hâlde anlamca olumlu bir cümledir?

    • A)Ne mektup yazdı ne telefon etti.
    • B)Yağmur bütün gece dinmedi.
    • C)Kimse ondan haber alamadı.
    • D)Bu iş sandığın kadar kolay değil.
    • E)Bu gerçeği görmüyor değilim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bu gerçeği görmüyor değilim.

    E'de hem “-mıyor” hem “değil” bulunur; iki olumsuz öge birbirini götürdüğü için cümle anlamca olumludur (görüyorum). A ise tersine, biçimce olumlu olduğu hâlde “ne...ne” bağlacı nedeniyle anlamca olumsuzdur. B, C ve D hem biçimce hem anlamca olumsuz cümlelerdir.

  6. Soru 6

    Orta

    (I) Kütüphanenin loş salonunda birkaç öğrenci vardı. (II) Kimi ders çalışıyor, kimi kitap karıştırıyordu. (III) Görevli, rafları düzenlerken kimseyi rahatsız etmiyordu. (IV) İçeriye yeni gelenler bile fısıltıyla konuşuyordu. (V) Bu sessizlik insana huzur veriyordu. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapısına göre sıralı cümledir?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II.

    II. cümlede iki yüklemli cümle ('çalışıyor' ve 'karıştırıyordu') virgülle bağlanmıştır; bu, sıralı cümledir. III. cümledeki 'düzenlerken' ve IV. cümledeki 'gelenler' fiilimsileri bu cümleleri girişik birleşik yapar. I. cümle 'vardı' yüklemli basit bir isim cümlesi, V. cümle basit bir fiil cümlesidir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi ki'li birleşik cümledir?

    • A)Öyle hızlı koşuyordu ki kimse ona yetişemiyordu.
    • B)Masadaki kitapları rafa kaldırdım.
    • C)Seninki yine geç kalmış.
    • D)Yanımdaki yolcu yol boyunca uyudu.
    • E)Evdeki hesap çarşıya uymadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öyle hızlı koşuyordu ki kimse ona yetişemiyordu.

    A'da 'ki' bağlacı iki yargıyı ('koşuyordu' ve 'yetişemiyordu') birbirine bağladığından cümle ki'li birleşik cümledir. B, D ve E'deki '-ki' bağlaç değil sıfat yapan ektir; C'deki '-ki' ise ilgi zamiridir. Bu dört seçenekte tek yargı bulunduğundan cümleler basittir.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

    • A)"Kapıyı örtüp sessizce çıktı." cümlesi girişik birleşik yapıdadır.
    • B)"Bu kararın doğruluğundan emin değilim." cümlesi isim cümlesidir.
    • C)"Konuştukça açılıyordu." cümlesi yapısına göre basit cümledir.
    • D)"Hava güzeldi, herkes dışarıdaydı." cümlesi sıralı cümledir.
    • E)"Geldi ama uzun kalmadı." cümlesi bağlı cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — "Konuştukça açılıyordu." cümlesi yapısına göre basit cümledir.

    C'deki cümlede 'konuştukça' zarf-fiili yan cümlecik kurar; fiilimsi bulunan cümle basit olamaz, bu cümle girişik birleşiktir. A'daki 'örtüp' fiilimsisi cümleyi gerçekten girişik birleşik yapar; B'de yüklem 'emin değilim' isim soyludur; D virgülle bağlı sıralı, E 'ama' bağlaçlı bağlı cümledir. Bu bilgiler doğrudur.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamca olumludur?

    • A)Bu havada dışarı çıkılır mı hiç?
    • B)Yok değil bende o kitaptan.
    • C)Sanki söylediklerini anlayan var!
    • D)Ne kendisi geldi ne haber gönderdi.
    • E)Bu işin üstesinden gelemezsin.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yok değil bende o kitaptan.

    B'de 'yok' ve 'değil' sözcükleri çifte olumsuzlama oluşturur; cümle 'bende o kitaptan var' anlamına geldiği için anlamca olumludur. A soru biçimindedir ama 'bu havada dışarı çıkılmaz' yargısı taşıdığından anlamca olumsuzdur; C'de 'sanki' alay yoluyla 'anlayan yok' anlamı verir. D'deki 'ne ... ne' yapısı ve E'deki olumsuz çekim de cümleleri anlamca olumsuz yapar.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi yapısı bakımından ötekilerden farklıdır?

    • A)Gülü seven dikenine katlanır.
    • B)Okumayı hayatının merkezine koymuştu.
    • C)Eve dönerken eski bir dostuma rastladım.
    • D)Bu şehirde herkes birbirini tanır.
    • E)Beklenen haber nihayet geldi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu şehirde herkes birbirini tanır.

    D'de fiilimsi yoktur, tek yargı vardır; cümle basittir. A'daki 'seven' ve E'deki 'beklenen' sıfat-fiil, B'deki 'okumayı' isim-fiil, C'deki 'dönerken' zarf-fiildir; fiilimsi içeren bu dört cümle girişik birleşik yapıdadır. Dolayısıyla yapıca farklı olan tek cümle D'dir.

  11. Soru 11

    Zor

    "Sabahın ilk ışıklarıyla uyandım, pencereyi açıp temiz havayı içime çektim." cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Sıralı cümledir.
    • B)Öznesi ortak olduğu için bağımlı sıralıdır.
    • C)İkinci cümlede fiilimsi vardır.
    • D)Yüklemlerin ikisi de çekimli fiildir.
    • E)Bağlaçla bağlandığı için bağlı cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bağlaçla bağlandığı için bağlı cümledir.

    Cümlede bağlaç yoktur; iki yüklemli cümle ('uyandım' ve 'çektim') virgülle bağlandığından bu bir sıralı cümledir, bağlı cümle değildir; E'deki bilgi yanlıştır. Her iki yüklemin ortak öznesi 'ben' olduğu için bağımlı sıralıdır (B doğru); ikinci cümledeki 'açıp' zarf-fiildir (C doğru) ve yüklemler çekimli fiildir (D doğru).

  12. Soru 12

    Zor

    "Bilmez miyim onun ne kadar çalışkan olduğunu?" cümlesi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Cevap almak amacıyla kurulmuş gerçek bir soru cümlesidir.
    • B)Yüklemi başta olduğu için devrik cümledir.
    • C)Anlamca olumlu bir cümledir.
    • D)Fiilimsi bulunduğu için birleşik yapılıdır.
    • E)Yüklemi çekimli fiil olduğu için fiil cümlesidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cevap almak amacıyla kurulmuş gerçek bir soru cümlesidir.

    Bu, cevap beklemeyen bir sözde soru cümlesidir; 'elbette bilirim' yargısını pekiştirmek için soru biçimi kullanılmıştır, bu yüzden A söylenemez. Biçimce olumsuz 'bilmez' ile soru anlamı birleşerek cümleyi anlamca olumlu yapar (C doğru). Yüklem 'bilmez miyim' baştadır (B doğru), 'olduğunu' fiilimsisi cümleyi girişik birleşik yapar (D doğru).

  13. Soru 13

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre bağlı, yüklemlerinin türüne göre isim cümlesidir?

    • A)Yağmur yağıyordu ama kimse şemsiye açmamıştı.
    • B)Deniz durgundu, kıyıda tek dalga yoktu.
    • C)Hava soğuktu ama içimiz sıcacıktı.
    • D)Kapıyı çaldık fakat kimse açmadı.
    • E)Ortalık sessizdi, herkes uyuyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hava soğuktu ama içimiz sıcacıktı.

    C'de cümleler 'ama' bağlacıyla bağlandığından yapıca bağlı cümledir; her iki yüklem de ('soğuktu', 'sıcacıktı') ek fiil almış isim soylu sözcük olduğundan isim cümlesidir. B'nin yüklemleri de isim soyludur ama cümleler virgülle bağlandığı için o sıralıdır. A ve D bağlıdır fakat yüklemleri çekimli fiildir; E ise sıralıdır.

  14. Soru 14

    Kolay

    "Genç öğretmen dün akşam velileri okulda topladı." cümlesinin öge dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne – zarf tümleci – belirtili nesne – dolaylı tümleç – yüklem
    • B)Özne – dolaylı tümleç – belirtili nesne – zarf tümleci – yüklem
    • C)Özne – zarf tümleci – dolaylı tümleç – belirtisiz nesne – yüklem
    • D)Zarf tümleci – özne – belirtili nesne – dolaylı tümleç – yüklem
    • E)Özne – belirtili nesne – zarf tümleci – dolaylı tümleç – yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Özne – zarf tümleci – belirtili nesne – dolaylı tümleç – yüklem

    Cümle "Genç öğretmen | dün akşam | velileri | okulda | topladı" biçiminde ayrılır. "Kim topladı?" sorusu özneyi (genç öğretmen), "ne zaman?" zarf tümlecini (dün akşam), "kimleri?" belirtili nesneyi (velileri), "nerede?" dolaylı tümleci (okulda) verir. E seçeneğinde nesne ile zarf tümlecinin sırası yanlış verilmiştir.

  15. Soru 15

    Kolay

    "Kapının önünde bekleyen adam bize yolu tarif etti." cümlesinde altı çizili bölüm cümlenin hangi ögesidir?

    • A)Belirtili nesne
    • B)Özne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Belirtisiz nesne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Özne

    Cümle "Kapının önünde bekleyen adam | bize | yolu | tarif etti" biçiminde ayrılır. "Yolu bize kim tarif etti?" sorusunun cevabı sıfat-fiil öbeği olan altı çizili bölümdür; dolayısıyla öznedir. Öbeğin içindeki "kapının önünde" sözüne bakıp dolaylı tümleç demek yanlış olur çünkü fiilimsi öbeği bölünmeden tek öge sayılır.

Sponsorlu