KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 8

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay6 orta9 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi yüklemi sonda bulunan kurallı bir cümledir?

    • A)Unutamadım o günleri bir türlü.
    • B)Severdi çocukları herkesten çok.
    • C)Bu şarkıyı yıllar sonra yeniden dinledim.
    • D)Açıldı birden bütün pencereler.
    • E)Bekliyorum seni köprünün başında.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu şarkıyı yıllar sonra yeniden dinledim.

    C'de yüklem (dinledim) cümlenin sonundadır; öge dizilişi nesne-zarf-yüklem biçiminde olduğundan cümle kurallıdır. A, B, D ve E'de yüklemler (unutamadım, severdi, açıldı, bekliyorum) başa alınmıştır; bu cümleler devriktir. Örneğin D'de özne (bütün pencereler) yüklemden sonra gelmiştir.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi soru biçiminde kurulduğu hâlde anlamca olumsuz bir yargı bildirmektedir?

    • A)Toplantı saat kaçta başlayacak?
    • B)Bu karanlıkta oraya kim gider?
    • C)Bu kitabı sen mi aldın?
    • D)Sizin buraya geldiğinizi bilmez miyim?
    • E)Yarın bize gelecek misiniz?
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu karanlıkta oraya kim gider?

    B cevap beklemeyen bir sözde sorudur ve “kimse gitmez” yargısını bildirir; biçimce olumlu, anlamca olumsuzdur. A, C ve E cevap bekleyen gerçek soru cümleleridir. D de sözde sorudur; ancak biçimce olumsuz olduğu hâlde “bilirim” anlamı taşıdığı için anlamca olumludur ve bu yönüyle çeldiricidir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, temel cümlenin yüklemi görevindedir?

    • A)Onun en büyük isteği, dünyayı gezmekti.
    • B)Dünyayı gezmek onun hayaliydi.
    • C)Gezdiği yerleri fotoğraflıyordu.
    • D)Yola çıkmadan haritayı inceledi.
    • E)Gittiği her şehirde müzeleri dolaşırdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Onun en büyük isteği, dünyayı gezmekti.

    A'da “dünyayı gezmekti” isim-fiil öbeği ek fiil (-ti) alarak cümlenin yüklemi olmuştur; özne “onun en büyük isteği”dir. B çeldiricidir: Orada yüklem “hayaliydi”dir, “dünyayı gezmek” ise öznedir. C'de “gezdiği yerleri” belirtili nesne, D'de “yola çıkmadan” zarf tümleci, E'de “gittiği her şehirde” dolaylı tümleçtir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki sıralı cümlelerin hangisinde ayrıca bir yan cümlecik vardır?

    • A)Gülerek yanıma geldi, elimi sıktı.
    • B)Telefon çaldı, kimse açmadı.
    • C)Ders bitti, sınıf yavaşça boşaldı.
    • D)Hava karardı, sokak lambaları yandı.
    • E)Kapı açıldı, içeri serin bir hava doldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Gülerek yanıma geldi, elimi sıktı.

    Beş seçenek de virgülle bağlanmış iki yargıdan oluşan sıralı cümlelerdir. Ancak yalnızca A'da “gülerek” zarf-fiili vardır; bu fiilimsi, ilk yargı içinde zarf tümleci görevinde bir yan cümlecik kurar. B, C, D ve E'deki yargılarda (çaldı-açmadı, bitti-boşaldı, karardı-yandı, açıldı-doldu) hiçbir fiilimsi bulunmaz.

  5. Soru 5

    Orta

    (I) Yazar, son romanını küçük bir kasabada tamamladı. (II) Roman kısa sürede geniş bir okur kitlesine ulaştı. (III) Eleştirmenler kitabı büyük bir övgüyle karşıladı. (IV) Kitabın kapağında eski bir liman fotoğrafı vardı. (V) Yazar, okurlarından gelen mektupları tek tek yanıtladı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapıca birleşik bir cümledir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V. cümlede “gelen” sıfat-fiili yan cümlecik kurar; “okurlarından gelen mektupları” öbeği nesne görevindedir ve cümle girişik birleşiktir. I, II ve III tek yüklemli, fiilimsisiz basit cümlelerdir. IV de yüklemi “vardı” olan basit bir cümledir; içinde fiilimsi yoktur.

  6. Soru 6

    Orta

    (I) Küçük sahil kasabasına akşamüstü vardık. (II) Unutamam o akşamki gün batımını. (III) Balıkçı tekneleri kıyıya birer birer yanaştı. (IV) Liman bir süre sonra sessizleşti. (V) Kasabaya derin bir gece karanlığı çöktü. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi devrik cümledir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II. cümlede yüklem (unutamam) başa alınmış, nesne (o akşamki gün batımını) yüklemden sonra gelmiştir; bu diziliş cümleyi devrik yapar. I, III, IV ve V'te yüklemler (vardık, yanaştı, sessizleşti, çöktü) sondadır; bu cümleler kurallıdır. Örneğin V'te özne (derin bir gece karanlığı) yüklemden önce yer almıştır.

  7. Soru 7

    Zor

    “Buraya gelirken yol kenarındaki çiçekleri topladım.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Cümlede “gelirken” sözcüğü zarf-fiildir.
    • B)Cümle, yapısı bakımından girişik birleşik cümledir.
    • C)Cümlenin yüklemi çekimli bir fiildir.
    • D)Cümledeki “kenarındaki” sözcüğü sıfat-fiildir.
    • E)Cümle, yüklemi sonda bulunan kurallı bir cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cümledeki “kenarındaki” sözcüğü sıfat-fiildir.

    “kenarındaki” sözcüğündeki -ki, ilgi anlamı kuran bir yapım ekidir; fiil kök veya gövdesine gelmediği için sıfat-fiil değildir ve yan cümlecik kurmaz; D yanlıştır. “Gelirken” ise -ken ekiyle kurulmuş bir zarf-fiildir ve “buraya gelirken” öbeğini zarf tümleci görevinde yan cümlecik yapar; bu yüzden A ve B doğrudur. Yüklem “topladım” çekimli bir fiildir ve sondadır; C ile E de doğrudur.

  8. Soru 8

    Zor

    Verilenlerden hangisi biçimce olumsuz olduğu hâlde anlamca olumlu bir cümledir?

    • A)Sizin ne demek istediğinizi anlamıyor değilim.
    • B)Ne gelen var ne giden.
    • C)Bu soruların hiçbiri göründüğü kadar kolay değildi.
    • D)Onun beni dinlediği yok.
    • E)Toplantıda kimse bu karara itiraz etmedi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sizin ne demek istediğinizi anlamıyor değilim.

    A'da “-mıyor” eki ile “değil” sözcüğü çifte olumsuzluk oluşturur; iki olumsuz birbirini götürdüğünden cümle anlamca olumludur (anlıyorum). B çeldiricidir: “var” yüklemiyle biçimce olumludur ama “ne...ne” bağlacı anlamı olumsuz yapar (gelen giden yok). C “değildi” ve D “yok” ile hem biçimce hem anlamca olumsuzdur; E'de de “etmedi” yüklemi olumsuz bir yargı bildirir.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, dolaylı tümleç görevinde değildir?

    • A)Söylediklerine katılmıyorum.
    • B)Yaptıklarından utanç duydu.
    • C)Konuşulanlara kulak bile vermedi.
    • D)Gördüklerinden çok etkilenmişti.
    • E)Anlattıklarını hiç unutmadım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anlattıklarını hiç unutmadım.

    E'de “anlattıklarını” öbeği belirtme (-i) eki almıştır ve “Neyi unutmadım?” sorusunu karşılar; yan cümlecik belirtili nesnedir. A'da “söylediklerine” yönelme, B'de “yaptıklarından” ve D'de “gördüklerinden” ayrılma ekiyle dolaylı tümleç olmuştur. C'de de “konuşulanlara” öbeği “Neye kulak vermedi?” sorusuna cevap veren dolaylı tümleçtir.

  10. Soru 10

    Zor

    “Yalnızlık, paylaşılmayınca büyüyen bir duygudur.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Cümle, bir isim cümlesidir.
    • B)Cümlede birden çok fiilimsi vardır.
    • C)Cümlenin yüklemi çekimli bir fiildir.
    • D)Cümle, girişik birleşik cümledir.
    • E)Cümle, kurallı bir cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Cümlenin yüklemi çekimli bir fiildir.

    Cümlenin yüklemi “büyüyen bir duygudur” öbeğidir; “duygu” ismi ek fiille çekimlendiği için bu bir isim cümlesidir, yüklemi çekimli fiil değildir; C söylenemez. Cümlede “paylaşılmayınca” zarf-fiili ile “büyüyen” sıfat-fiili olmak üzere iki fiilimsi bulunduğundan B ve D doğrudur. Yüklem sonda olduğu için E de doğrudur; özne ise “yalnızlık”tır.

  11. Soru 11

    Zor

    (I) O yaz tatilinde köye hiç inmedik. (II) Dedem her gün bizi bahçede beklerdi. (III) Ne bir telefon açtık ne bir haber gönderdik. (IV) Bunun sıkıntısını hâlâ içimde taşırım. (V) Şimdi her yaz o köye gidiyorum. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi biçimce olumlu olduğu hâlde anlamca olumsuzdur?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III. cümlede yüklemler (açtık, gönderdik) olumsuzluk eki taşımadığı için cümle biçimce olumludur; ancak “ne...ne” bağlacı yargıyı anlamca olumsuza çevirir (açmadık, göndermedik). I çeldiricidir: “inmedik” yüklemiyle hem biçimce hem anlamca olumsuzdur, biçimce olumlu değildir. II ve IV hem biçimce hem anlamca olumlu; V ise hem biçimce hem anlamca olumludur.

  12. Soru 12

    Zor

    (I) Şair, ilk şiirlerini lise yıllarında yazmış. (II) Yazdığı her dizeyi defalarca gözden geçirirmiş. (III) Şiirlerinde deniz kokusu, yağmur sesi duyulur. (IV) Kimi şiirini günlerce bekletir, kimini hemen yayımlarmış. (V) Okurlar, onun dizelerini defterlerine yazarak saklarmış. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangi ikisi yapı bakımından özdeştir?

    • A)I ile II
    • B)III ile IV
    • C)I ile V
    • D)II ile V
    • E)IV ile V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — II ile V

    II'de “yazdığı” sıfat-fiili, V'te “yazarak” zarf-fiili yan cümlecik kurduğu için iki cümle de girişik birleşiktir; yapıca özdeş olan ikili budur. I tek yüklemli basit, IV ise virgülle bağlanan iki yargıdan oluşan sıralı cümledir; bu yüzden A, C ve E'deki eşleştirmeler tutmaz. III'te iki özne bulunsa da yüklem (duyulur) tektir; cümle basit olduğundan B de yanlıştır.

  13. Soru 13

    Zor

    (I) Bu yaylanın yolu epey engebelidir. (II) Yaylayı ilk kez görenler şaşkınlıklarını gizleyemez. (III) Yolculuğun sonunda insanı eşsiz bir manzara karşılar. (IV) Ziyaretçiler, buradaki serinliği yaz boyunca özlermiş. (V) Ben de her yaz buraya gelmeyi planlıyorum. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yan cümlecik, cümlenin öznesi görevindedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II'de “yaylayı ilk kez görenler” sıfat-fiil öbeği “Gizleyemeyen kim?” sorusunun cevabıdır; yan cümlecik özne görevindedir. V çeldiricidir: “buraya gelmeyi” isim-fiil öbeği öznenin değil belirtili nesnenin görevini üstlenir. I ve III'te fiilimsi yoktur; IV'teki “buradaki” sözcüğü ise -ki ekiyle türemiştir, sıfat-fiil olmadığı için yan cümlecik kurmaz.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerle ilgili yay ayraç içinde verilen nitelemelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Anlat bana şu son yolculuğu. (Devrik cümledir.)
    • B)Odada ne bir ses ne bir kıpırtı... (Eksiltili cümledir.)
    • C)Çalışmadan başarıya ulaşılmaz. (Girişik birleşik cümledir.)
    • D)Hava kararmıştı, sokaklar boşalmıştı. (Bağlı cümledir.)
    • E)Kimseyi üzmek istemezdi. (Yan cümlecik nesne görevindedir.)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hava kararmıştı, sokaklar boşalmıştı. (Bağlı cümledir.)

    D'deki cümlede “kararmıştı” ve “boşalmıştı” yüklemli iki yargı bağlaçla değil virgülle bağlanmıştır; bu cümle bağlı değil sıralıdır, niteleme yanlıştır. A'da yüklem başta olduğundan cümle devriktir; B'de “vardı” yüklemi söylenmediği için cümle eksiltilidir. C'de “çalışmadan” zarf-fiili cümleyi girişik birleşik yapar; E'de “kimseyi üzmek” isim-fiil öbeği “İstemediği neydi?” sorusunu karşılayan nesnedir.

  15. Soru 15

    Zor

    (I) Eski fotoğrafları karıştırırken çocukluğum aklıma geldi. (II) Mahallemiz o yıllarda küçük bir dünyaydı. (III) Sabahları fırından taze ekmek kokusu yükselirdi. (IV) Akşam olurdu, sokaklar çocuk sesleriyle dolardı. (V) Şimdi o günlerden geriye yalnızca bu kareler kaldı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. cümle, zarf-fiil bulunduğundan girişik birleşik cümledir.
    • B)II. cümlenin yüklemi, ek fiille çekimlenmiş bir isimdir.
    • C)III. cümle, yapı bakımından basit bir cümledir.
    • D)IV. cümle, yapı bakımından sıralı bir cümledir.
    • E)V. cümle, yan cümleciği özne görevinde olan birleşik cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. cümle, yan cümleciği özne görevinde olan birleşik cümledir.

    V. cümlede hiçbir fiilimsi yoktur; tek yüklemli (kaldı) bu cümle basittir, birleşik değildir; E yanlıştır. I'de “karıştırırken” zarf-fiili zarf tümleci görevinde yan cümlecik kurar; A doğrudur. II'de “dünyaydı” ek fiil almış bir isimdir, III tek yargılı basit bir cümledir; IV'te ise virgülle bağlanan iki tam yargı (olurdu, dolardı) sıralı cümle oluşturur.

Sponsorlu