KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 5

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay4 orta8 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü almış bir sözcük yoktur?

    • A)Arabanın anahtarını kaybetmiş.
    • B)Kapıyı yavaşça kapattı.
    • C)Bahçeye yeni fidanlar dikildi.
    • D)Elmayı ikiye böldü.
    • E)Evden çıkarken ışıkları söndürdü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Evden çıkarken ışıkları söndürdü.

    E'deki sözcüklerde ekler ünsüzle biten tabanlara geldiği için kaynaştırma ünsüzüne gerek kalmamıştır (ev-den, ışık-lar-ı). A'da 'arabanın' ve 'anahtarını' sözcüklerinde n, B'de 'kapıyı', C'de 'bahçeye', D'de 'elmayı' ve 'ikiye' sözcüklerinde y kaynaştırma ünsüzü vardır.

  2. Soru 2

    Orta

    'Sınavın sonuçları dün öğleden sonra okulun panosunda açıklandı.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sınavın sonuçları
    • B)dün öğleden sonra
    • C)okulun panosunda
    • D)yalnızca 'sonuçları'
    • E)yalnızca 'Sınavın'
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sınavın sonuçları

    Yüklem 'açıklandı' edilgen çatılı olduğundan işten etkilenen 'sınavın sonuçları' öbeği sözde öznedir. Ad tamlaması bölünemeyeceği için özne tamlamanın tamamıdır; 'okulun panosunda' ise yer tamlayıcısıdır.

  3. Soru 3

    Zor

    Akşam olunca köye iner sürüler Çoban yorgun argın döner evine Ocakta kaynayan sütün buğusu Karışır gecenin serinliğine Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'olunca' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    • B)'kaynayan' sıfat-fiili 'süt' adını nitelemektedir.
    • C)'gecenin serinliği' belirtili ad tamlamasıdır.
    • D)'döner' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • E)Dörtlükte devrik cümle vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'döner' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.

    'dön-' fiilinde yumuşamaya elverişli p, ç, t, k ünsüzlerinden biri yoktur; -er eki doğrudan eklenmiştir, ses olayı gerçekleşmemiştir. İlk dizede özne 'sürüler' yüklemden sonra geldiği için cümle devriktir; 'olunca'daki -ınca da zarf-fiil ekidir.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem türemiş hem birleşik sözcük vardır?

    • A)Öğretmenimiz bize gecekonduların öyküsünü anlattı.
    • B)Ayakkabılarını kapının önüne koydu.
    • C)Kitaplıktaki dergileri masaya bıraktı.
    • D)Yeni evin bahçesi çok genişti.
    • E)Komşular akşama bize gelecekmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öğretmenimiz bize gecekonduların öyküsünü anlattı.

    A'da 'öğretmen' (öğret-men) yapım eki almış türemiş, 'gecekondu' (gece + kondu) iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş birleşik sözcüktür. B'de 'ayakkabı' birleşik olsa da türemiş sözcük yoktur; C'de 'kitaplık' türemiştir ama birleşik sözcük yoktur.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem ünsüz benzeşmesi vardır?

    • A)Kitaptaki resimlere uzun uzun baktı.
    • B)Ağaçtan düşen elmaları sepete doldurdu.
    • C)Dolaptan çıkardığı kitabı bana uzattı.
    • D)Sokaktaki çocuklar sessizce dağıldı.
    • E)Yurtta kalan öğrenciler erken kalkar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dolaptan çıkardığı kitabı bana uzattı.

    C'de dolap + tan → dolaptan sözcüğünde p'den sonra -dan ekinin -tan olması ünsüz benzeşmesi; kitap + ı → kitabı ve çıkardık + ı → çıkardığı sözcüklerindeki p → b, k → ğ değişimleri ünsüz yumuşamasıdır. Öteki seçeneklerde (kitaptaki, ağaçtan, sokaktaki, yurtta) yalnız benzeşme vardır.

  6. Soru 6

    Zor

    'Yıllardır görmediği arkadaşını kalabalığın arasında görünce heyecanla ona doğru koştu.' cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Cümlede hem sıfat-fiil hem zarf-fiil vardır.
    • B)Yüklem geçişli bir fiildir.
    • C)'kalabalığın' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • D)Cümlenin öznesi gizli öznedir.
    • E)'heyecanla' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüklem geçişli bir fiildir.

    Yüklem olan 'koş-' fiili nesne almayan geçişsiz bir fiildir; 'neyi, kimi' sorularına yanıt vermez. Cümlede 'görmediği' sıfat-fiili ile 'görünce' zarf-fiili bir arada bulunduğundan A'daki tespit doğrudur; kalabalık + ın → kalabalığın örneğinde de k, ğ'ye yumuşamıştır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki 'sözcük → ses olayı' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)kitabım → ünsüz yumuşaması
    • B)aşçı → ünsüz benzeşmesi
    • C)sınıfta → ünsüz yumuşaması
    • D)burnum → ünlü düşmesi
    • E)bekliyor → ünlü daralması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — sınıfta → ünsüz yumuşaması

    'sınıfta' sözcüğünde f sert ünsüzünden sonra -da ekinin -ta olması ünsüz benzeşmesidir (sertleşme); yumuşama değildir. Yumuşama, kitap + ım → kitabım örneğindeki gibi p, ç, t, k ünsüzlerinin b, c, d, ğ'ye dönüşmesidir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki 'sözcük → fiilimsi türü' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)gülüş → sıfat-fiil
    • B)koşarak → zarf-fiil
    • C)gelen → sıfat-fiil
    • D)okuma → isim-fiil
    • E)yazınca → zarf-fiil
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — gülüş → sıfat-fiil

    'gülüş' sözcüğündeki -ış eki isim-fiil ekidir; sözcük fiilin adını karşılar, sıfat-fiil değildir. 'gelen' sözcüğündeki -en ise sıfat-fiil ekidir ve eşleştirmesi doğrudur.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki 'sözcük → yapı' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)gözlük → türemiş
    • B)hanımeli → birleşik
    • C)kitaplar → basit
    • D)yolculuk → basit
    • E)sucu → türemiş
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — yolculuk → basit

    'yolculuk' sözcüğü yol adına -cu ve -luk yapım eklerinin gelmesiyle oluşmuş türemiş bir sözcüktür; basit değildir. 'kitaplar' ise yalnız çokluk çekim eki aldığından yapıca basittir, çünkü çekim ekleri sözcüğün yapısını değiştirmez.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki 'sözcük → tür' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)yavaşça ('Yaşlı kadın yavaşça gülümsedi.') → durum zarfı
    • B)bu ('Bu olayı herkes duymuş.') → işaret zamiri
    • C)hiçbiri ('Hiçbiri toplantıya gelmedi.') → belgisiz zamir
    • D)eyvah ('Eyvah, çantamı evde unuttum!') → ünlem
    • E)doğru ('Akşama doğru buluşalım.') → edat
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — bu ('Bu olayı herkes duymuş.') → işaret zamiri

    'Bu olayı herkes duymuş.' cümlesinde 'bu', 'olay' adını belirttiği için işaret sıfatıdır; zamir olabilmesi için bir adın yerini tutması gerekir. 'hiçbiri' ise adın yerini tuttuğundan belgisiz zamirdir ve eşleştirmesi doğrudur.

  11. Soru 11

    Zor

    Kentin gürültüsünden uzaklaşmak isteyenler, hafta sonlarını bu sakin kasabada geçiriyor. Kasabanın eski evleri, dar sokakları ziyaretçileri geçmişe götürüyor. Burada zaman sanki daha yavaş akıyor. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Parçada isim-fiil vardır.
    • B)'geçiriyor' sözcüğünde ünlü daralması vardır.
    • C)Parçada adlaşmış sıfat-fiil kullanılmıştır.
    • D)Parçada işaret sıfatı vardır.
    • E)'gürültüsünden' sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 'geçiriyor' sözcüğünde ünlü daralması vardır.

    'geçir-' fiili ünsüzle bittiği için -yor eki ünlü daraltmaz; sözcükte yalnız yardımcı ünlü vardır (geçir-i-yor). Daralma, bekle- → bekliyor örneğindeki gibi a, e ünlülerinin daralmasıdır. Parçada 'uzaklaşmak' isim-fiili, 'isteyenler' adlaşmış sıfat-fiili ve 'bu sakin kasabada' öbeğinde işaret sıfatı vardır.

  12. Soru 12

    Orta

    'Genç mühendis, projesini dün akşam yöneticilere sundu.' cümlesinin ögeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Genç mühendis → özne
    • B)dün akşam → zarf tümleci
    • C)yöneticilere → dolaylı tümleç
    • D)sundu → yüklem
    • E)projesini → dolaylı tümleç
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — projesini → dolaylı tümleç

    'projesini' sözcüğü belirtme hâli eki aldığı ve 'neyi sundu' sorusuna yanıt verdiği için belirtili nesnedir; dolaylı tümleç değildir. 'yöneticilere' ise yönelme eki aldığından dolaylı tümleçtir ve eşleştirmesi doğrudur.

  13. Soru 13

    Zor

    “Kentteki tarihî yapıların restorasyonu tamamlanınca bölge, turizme yeniden açılacakmış.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Zarf-fiil, cümleye zaman anlamı katmıştır.
    • B)Yüklem, basit zamanlı bir fiildir.
    • C)Yüklem, edilgen çatılıdır.
    • D)Belirtili isim tamlaması vardır.
    • E)Dolaylı tümleç vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüklem, basit zamanlı bir fiildir.

    “Açılacakmış” gelecek zamanın rivayetiyle çekimlenmiştir; kip ekinin üzerine ek fiilin rivayeti geldiği için birleşik zamanlıdır, basit zamanlı olduğu söylenemez. “Tarihî yapıların restorasyonu” belirtili isim tamlaması olduğundan D söylenebilir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümleler, ayraç içinde verilen özelliklerle eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Kar yağdı, yollar kapandı. (sıralı cümle)
    • B)Ders çalıştı ama sınava giremedi. (bağlı cümle)
    • C)Bu şehrin akşamları insanı hüzünlendirir. (fiil cümlesi)
    • D)Elindeki kitabı bana uzattı. (isim cümlesi)
    • E)Ne güzel günlerdi onlar! (devrik cümle)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Elindeki kitabı bana uzattı. (isim cümlesi)

    D'deki cümlenin yüklemi (uzattı) çekimli bir fiil olduğundan bu, isim cümlesi değil fiil cümlesidir. A'da iki bağımsız yargı virgülle sıralandığı için sıralı cümle eşleştirmesi doğrudur; E'de yüklemden sonra özne geldiği için devrik cümle eşleştirmesi de doğrudur.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem gerçek özne hem belirtisiz nesne vardır?

    • A)Komşumuz her sabah taze ekmek alırdı.
    • B)Bu sokakta yeni bir park yapıldı.
    • C)Kardeşim ödevini akşam bitirdi.
    • D)Yolcular otobüsü uzun süre bekledi.
    • E)Toplantıda önemli kararlar alındı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşumuz her sabah taze ekmek alırdı.

    A'da işi yapan “komşumuz” gerçek öznedir; “taze ekmek” öbeği belirtme eki almadığı için belirtisiz nesnedir. B ve E'de yüklem edilgen olduğundan gerçek özne yoktur; C ve D'de nesne belirtme eki aldığı için belirtilidir.

Sponsorlu