KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anlatım Bozuklukları — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Anlatım Bozuklukları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay11 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyimin biçimi bozularak kullanılmıştır?

    • A)Bu zor günlerde ona göz kulak olmalıyız.
    • B)Sınav yaklaştıkça etekleri tutuşmaya başladı.
    • C)Ummadığımız bir anda baltayı taşa vurdu.
    • D)Her fırsatta pireyi deve yapıp ortalığı karıştırıyor.
    • E)Bu işleri tereyağından tüy çeker gibi hallediyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bu işleri tereyağından tüy çeker gibi hallediyor.

    Deyimin doğru biçimi 'tereyağından kıl çeker gibi'dir; E'de 'tüy' sözcüğü kullanılarak deyimin kalıbı bozulmuştur. Deyimler kalıplaşmış sözler olduğundan sözcükleri değiştirilemez. B'deki 'etekleri tutuşmak' deyimi 'telaşlanmak' anlamıyla yerinde kullanılmıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    Verilen cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Ablamı annemden çok ararım.
    • B)Yazar, son romanında kasaba yaşamını anlatıyor.
    • C)Müze, hafta sonları daha kalabalık oluyor.
    • D)Çocuklar parkta akşama kadar oyun oynadı.
    • E)Bu belgesel, doğa fotoğrafçılığına ilgimi artırdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ablamı annemden çok ararım.

    A'daki karşılaştırma iki anlamlıdır: 'Annemi aradığımdan çok' mu, 'annemin aradığından çok' mu olduğu belirsizdir. Cümle 'Ablamı, annemi aradığımdan daha sık ararım.' gibi açık biçimde kurulmalıdır. C'de 'daha kalabalık' karşılaştırması tek anlamlıdır, bozukluk yoktur.

  3. Soru 3

    Orta

    'Bırakın iki satır yazmayı, koca bir roman bile yazamaz.' cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karşılaştırmanın iki anlama gelmesi
    • B)'Bırakın ... bile' sıralamasının mantığa aykırı olması
    • C)İyelik ekinden doğan kişi belirsizliği
    • D)Deyimin bağlama uygun düşmemesi
    • E)Gereksiz sözcük kullanılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 'Bırakın ... bile' sıralamasının mantığa aykırı olması

    'Bırakın ... bile' yapısında önce yapılması güç olan, sonra kolay olan söylenir. Cümlenin doğrusu 'Bırakın koca bir roman yazmayı, iki satır bile yazamaz.' biçimidir; bozukluk mantık sıralamasındadır. A'nın söylediği karşılaştırma hatası cümlede yoktur çünkü iki varlık karşılaştırılmamıştır.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama eksikliğinden kaynaklanan bir anlam belirsizliği vardır?

    • A)Dedem, her sabah bahçedeki kuşları besler.
    • B)Bu akşam misafirlerimize sebze çorbası pişirdim.
    • C)İhtiyar adama yerini verdi.
    • D)Kardeşim, okuduğu kitabı bana da önerdi.
    • E)Yarışmada birinci olan öğrenciyi hep birlikte kutladık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İhtiyar adama yerini verdi.

    C'de 'ihtiyar' sözcüğü hem yerini veren kişi (özne) hem de 'adam'ın sıfatı olarak okunabilir. 'İhtiyar, adama yerini verdi.' biçiminde virgül konursa belirsizlik ortadan kalkar. A'da özneden sonra virgül kullanıldığı için öznenin kim olduğu açıktır.

  5. Soru 5

    Zor

    Verilen cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu bulunmamaktadır?

    • A)Bu yarışmaya en az yirmi okuldan fazla katılım oldu.
    • B)Ağzı çok sıkıdır; duyduklarını anında herkese yetiştirir.
    • C)Sınavı kazanamayacağını öğrenince çok üzüldüm.
    • D)Yetkililer, yolun bir hafta ulaşıma kapalı kalacağını duyurdu.
    • E)Susuz kalmamak için yanına hiç su almadan yola çıktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yetkililer, yolun bir hafta ulaşıma kapalı kalacağını duyurdu.

    D'de bozukluk yoktur; cümle açık ve mantıklıdır. A'da 'en az' ile '-den fazla' çelişir. B'de 'ağzı sıkı' deyimi, sır saklayamayan biri için kullanıldığından bağlama aykırıdır. C'de 'kazanamayacağını' sözü kişi belirsizliği taşır; E'de susuz kalmak istemeyen kişinin su almaması amaç-eylem çelişkisi doğurur.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde öge eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Takım kaptanı sakatlandı, yerine genç bir oyuncu alındı.
    • B)Çocuğun ateşi ölçüldü, hemen hastaneye götürüldü.
    • C)Yarışmaya katılan herkes elinden gelenin en iyisini yaptı.
    • D)Kapı çalınca kitabını bırakıp yerinden kalktı.
    • E)Konuşmacı sorulara ayrıntılı yanıtlar verdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Çocuğun ateşi ölçüldü, hemen hastaneye götürüldü.

    B'de ilk cümlenin öznesi "çocuğun ateşi"dir; hastaneye götürülen ise çocuktur ancak bu özne cümlede yoktur. "...ölçüldü; çocuk hemen hastaneye götürüldü." denmeliydi: özne eksikliğinden kaynaklanan öge eksikliği. A'da ikinci cümlenin öznesi ("genç bir oyuncu") ayrıca verildiği için bozukluk yoktur.

  7. Soru 7

    Orta

    Hangi cümlede anlatım bozukluğu bulunmamaktadır?

    • A)Yeni komşumuzla tanıştık, çok sevdik.
    • B)Hiç kimse onu dinlemiyor, alay ediyordu.
    • C)Öğrenci, sorulan soruları eksiksiz cevap verdi.
    • D)Elbiseler ütülendi, dolaba astı.
    • E)Kararı duyunca önce şaşırdı, sonra sevincinden havalara uçtu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kararı duyunca önce şaşırdı, sonra sevincinden havalara uçtu.

    E'de ortak özne her iki yükleme de uyduğundan bozukluk yoktur. A'da "onu çok sevdik" biçiminde nesne, B'de hem "onunla" tümleci eksiktir hem de olumsuz "hiç kimse" öznesi olumlu yükleme bağlanmıştır. C'de "cevap vermek" yönelme hâli istediği için "sorulara" denmeliydi; D'de edilgen "ütülendi"den sonra etken "astı" kullanılarak çatı uyumu bozulmuştur.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu bulunmamaktadır?

    • A)Bırakın hâl hatır sormayı, bizi düğününe bile davet etmedi.
    • B)Havadan nem kapan biri değildir; her sözü üzerine alınır.
    • C)Sınava en az bir yıldan fazla hazırlandı.
    • D)Şehrin simgesi hâline gelen saat kulesi, geçen yıl onarıldı.
    • E)Öğretmenini çok seviyor, her fırsatta danışıyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Şehrin simgesi hâline gelen saat kulesi, geçen yıl onarıldı.

    D'de bozukluk yoktur; anlam açık, mantık tutarlıdır. A'da sıralama terstir; doğrusu 'Bırakın düğüne davet etmeyi, hâl hatır bile sormadı.' B'de 'havadan nem kapmamak' yargısı, 'her sözü üzerine alınmak' ifadesiyle çelişir. C'de 'en az' ile '-den fazla' bir arada kullanılamaz; E'de "öğretmenini" belirtme ekli ortak öge, "danışmak" yükleminin istediği yönelme hâline uymadığı için öge eksikliği vardır.

  9. Soru 9

    Orta

    Hangi cümlede anlatım bozukluğu yoktur?

    • A)Öğretmenini çok seviyor, her sorunu danışıyordu.
    • B)Yolcuların biletleri kontrol edildi, otobüse bindiler.
    • C)Sen ve kardeşin yarın mutlaka bize gelsin.
    • D)Rüzgârda dallar sağa sola sallanıyorlardı.
    • E)Kâğıtlar dağıtıldı, sınav tam saatinde başladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kâğıtlar dağıtıldı, sınav tam saatinde başladı.

    E'de iki yargının da öznesi ayrı ayrı verilmiştir ("kâğıtlar" ve "sınav"); ortaklaştırılan bir öge bulunmadığı için eksiklik ya da uyumsuzluk yoktur. A'da "danışıyordu" yüklemi "ona" dolaylı tümlecine muhtaçtır; ortak öge "öğretmenini" belirtme ekli olduğu için ikinci yükleme uymaz. C'de "sen ve kardeşin" öznesi "gelsiniz" yüklemini gerektirir; D'de insan dışı çoğul özne "dallar" çoğul yüklem almıştır. B'de ilk yargının öznesi "yolcuların biletleri"dir; otobüse binenler ise yolculardır, ancak bu özne cümlede verilmediği için özne eksikliği vardır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eklerin yanlış kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Bu tür davranışlar toplumu zarar veriyor.
    • B)Sonunda aradığı kitaba ulaştı.
    • C)Yaşananlardan gerekli dersleri çıkardık.
    • D)Yetkililer, iddiaları kesin bir dille yalanladı.
    • E)Herkes onun bu başarısıyla gurur duyuyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu tür davranışlar toplumu zarar veriyor.

    "Zarar vermek" eylemi yönelme hâlinde tümleç ister; A'da "topluma zarar veriyor" denmeliydi. Belirtme eki yanlış kullanıldığı için ek yanlışı vardır. B'de "ulaşmak" yönelme hâli aldığından "kitaba" kullanımı doğrudur.

  11. Soru 11

    Orta

    Anlatım bozukluğu içermeyen cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Babası çocuğu hem çok seviyor hem de kızıyordu.
    • B)Herkes bu öneriyi beğendi, kimse itiraz etti.
    • C)Okulun bahçesi genişletildi, yeni oyun alanları yaptılar.
    • D)Sen ve ablan bu konuda haklısın.
    • E)Yağmur başlayınca herkes şemsiyesini açtı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yağmur başlayınca herkes şemsiyesini açtı.

    E'de zarf-fiil öbeği ve tek yüklemli yargı kusursuzdur. B'de "kimse" olumsuz yüklem gerektirir; "itiraz etmedi" denmediği için özne-yüklem olumsuzluk uyumu bozulmuştur. A'da "kızıyordu" yüklemi "ona" dolaylı tümlecine muhtaçtır; D'de "sen ve ablan" öznesi "haklısınız" yüklemini gerektirir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki anlatım bozukluğu ötekilerden farklı bir nedene dayanmaktadır?

    • A)Martılar teknenin üzerinde uçuşuyorlardı.
    • B)Ben ve kardeşim dedemi ziyaret ettiler.
    • C)Salon temizlenip konukları karşıladılar.
    • D)Sen ve annen bu işi güzelce hallettiler.
    • E)Ağaçlar baharın gelmesiyle çiçek açtılar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Salon temizlenip konukları karşıladılar.

    A ve E'de insan dışı çoğul özne çoğul yüklem almış, B'de yüklem "ettik", D'de "hallettiniz" biçiminde çekimlenmemiştir; dördünde de özne-yüklem uyumsuzluğu vardır. C'deki bozukluk ise edilgen "temizlenip" ile etken "karşıladılar"ın bir arada kullanılmasından, yani çatı uyuşmazlığından kaynaklanır.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde eklerin yanlış kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Bu karara herkes saygı göstermeli.
    • B)Uzmanlar, sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çekti.
    • C)Yeni yönetmelik çalışanları da kapsıyor.
    • D)Bu ilaç, hastalığın ilerlemesini engel oluyor.
    • E)Elde edilen bulgular raporda ayrıntılarıyla açıklandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu ilaç, hastalığın ilerlemesini engel oluyor.

    "Engel olmak" eylemi yönelme hâlinde tümleç ister; D'de "ilerlemesine engel oluyor" denmeliydi. Belirtme eki yanlış kullanıldığı için ek yanlışı vardır. A'da "saygı göstermek" yönelme hâli aldığından "karara" kullanımı doğrudur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Gördüğümüz manzara gerçekten büyüleyiciydi.
    • B)Yazdığı şiirler özgün, hiç de sıradan değildi.
    • C)Sınav soruları geçen yılki kadar zordu.
    • D)Bu iki kardeş birbirine hiç benzemiyor.
    • E)Konuşmasında örneklere sıkça yer verdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yazdığı şiirler özgün, hiç de sıradan değildi.

    B'de ilk yargıya ek fiil getirilmediği için "özgün" sözü olumsuz "değildi"ye bağlanmakta, cümleden "şiirler özgün değildi" gibi ters bir anlam çıkmaktadır. "Yazdığı şiirler özgündü, hiç de sıradan değildi." denmeliydi: ek fiil eksikliği. A ve C'de ek fiil yüklemde eksiksiz kullanılmıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerden hangisindeki anlatım bozukluğu ötekilerden farklı bir nedene dayanmaktadır?

    • A)Yarın yapılacak sınavı girecek adaylar erken gelmeli.
    • B)Müdüre teşekkür etti, çıkışa kadar uğurladı.
    • C)Hastanın tansiyonu ölçüldü, servise yatırıldı.
    • D)Sınav sonuçlarını bekliyor, sürekli söz ediyordu.
    • E)Yaşlı adamı karşıya geçirdi, evine kadar eşlik etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yarın yapılacak sınavı girecek adaylar erken gelmeli.

    B'de "onu uğurladı" biçiminde nesne, C'de ikinci cümlenin "hasta" öznesi, D'de "onlardan söz ediyordu" ve E'de "ona eşlik etti" biçiminde dolaylı tümleç eksiktir; dördü de öge eksikliğine dayanır. A'daki bozukluk ise "girmek" eyleminin yönelme hâli istemesine karşın belirtme ekinin kullanılmasından ("sınava girecek" olmalı), yani ek yanlışından kaynaklanır.

Sponsorlu