KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anlatım Bozuklukları — Test 5

KPSS Türkçe dersinin Anlatım Bozuklukları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay3 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Konukları kapıda karşıladı, içeri buyur etti.
    • B)Arkadaşlarına güveniyor, her işte onlardan destek alıyordu.
    • C)Küçük kızı çok seviyor, her gördüğünde şeker veriyordu.
    • D)Yaramaz öğrenciye önce öfkelendi, sonra bağışladı.
    • E)Sınav stresini yenmiş, başarıya odaklanmıştı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yaramaz öğrenciye önce öfkelendi, sonra bağışladı.

    D'de "öfkelenmek" yönelme hâlinde tümleç, "bağışlamak" belirtili nesne ister; "yaramaz öğrenciye" sözü ikinci yükleme uymadığından "sonra onu bağışladı" denmeliydi: nesne eksikliği. C'de de öge eksikliği vardır ancak orada eksik olan "ona şeker veriyordu" biçimindeki dolaylı tümleçtir; bu yüzden soru kökünü karşılamaz.

  2. Soru 2

    Zor

    Anlatım bozukluğu bulunmayan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Projeye herkes destek verdi, kimse karşı çıktı.
    • B)Bahçedeki ağaçlar budandı, çiçekleri suladılar.
    • C)Müdür, raporu inceleyip gerekli notlar alındı.
    • D)Sanatçıya çiçek verildi, sahneden alkışlarla uğurlandı.
    • E)Sözleşme imzalandı, taraflara birer örneği verildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sözleşme imzalandı, taraflara birer örneği verildi.

    E'de her iki yargı da edilgen çatılıdır ve özneleriyle uyumludur. C'de "inceleyip" etken, "alındı" edilgen çatılı olduğu için çatı uyuşmazlığı vardır. A'da "kimse karşı çıktı" olumsuzluk uyumunu bozar; B'de ilk yargı edilgen, ikinci yargı etken olduğundan yine çatı uyuşmazlığı oluşur.

  3. Soru 3

    Zor

    Verilen cümlelerin hangisindeki anlatım bozukluğu ötekilerden farklı bir nedene dayanmaktadır?

    • A)Koyunlar meleyerek ağıla girdiler.
    • B)Piknikte meyve suyu ve sandviç içildi.
    • C)Kahvaltıda peynir ve çay içtik.
    • D)Düğünde gençler saz, kadınlar türkü söylüyordu.
    • E)Hasta, sabah ilacını ve kahvaltısını yaptı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Koyunlar meleyerek ağıla girdiler.

    B, C, D ve E'de birbirine uymayan eylemler tek yükleme bağlanmıştır: "sandviç yendi", "peynir yedik", "saz çalıyor", "ilacını içti" biçiminde ayrı yüklemler gerekir; dördü de yüklem eksikliğine dayanır. A'daki bozukluk ise insan dışı çoğul öznenin ("koyunlar") çoğul yüklem almasından, yani özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanır.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Yeni öğretmenine hemen alıştı, arkadaşlarına sürekli övüyordu.
    • B)Kardeşini sınava kadar destekledi, sınav sonrasında da moral verdi.
    • C)Komşularımızı dün akşam yemeğe davet ettik.
    • D)Bu şehri seviyor, her sokağını ezbere biliyordu.
    • E)Projeyi zamanında bitirdi, ekibiyle kutlama yaptı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kardeşini sınava kadar destekledi, sınav sonrasında da moral verdi.

    B'de "desteklemek" belirtili nesne, "moral vermek" yönelme hâlinde tümleç ister; "kardeşini" sözü ikinci yükleme uymadığından "sınav sonrasında da ona moral verdi" denmeliydi: dolaylı tümleç eksikliği. A'da da öge eksikliği vardır ancak orada eksik olan "onu övüyordu" biçimindeki nesnedir; bu yüzden soru kökünü karşılamaz.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisindeki anlatım bozukluğu ötekilerden farklı bir nedene dayanmaktadır?

    • A)Öğrenciler yarınki geziye sabırsızlıkla bekliyor.
    • B)Bu davranışın onu ne kadar üzdüğünü farkında değilsin.
    • C)Toplantıda askeri ve ekonomi konuları görüşüldü.
    • D)Bu iklim, tropikal bitkilerin yetişmesini elverişlidir.
    • E)Sanatçı, yıllarca kendisini destekleyen hayranlarını teşekkür etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toplantıda askeri ve ekonomi konuları görüşüldü.

    A, B, D ve E'de yanlış hâl eki kullanılmıştır: "geziyi bekliyor", "üzdüğünün farkında", "yetişmesine elverişlidir", "hayranlarına teşekkür etti" denmeliydi; dördü de ek yanlışına dayanır. C'deki bozukluk ise sıfat olan "askeri" ile isim olan "ekonomi"nin ortak tamlanana bağlanmasından, yani tamlama yanlışından kaynaklanır ("askeri konular ve ekonomi konuları" olmalı).

  6. Soru 6

    Kolay

    Bu konuda az çok herkesin aşağı yukarı bir fikri var. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gereksiz sözcük kullanılması
    • B)Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması
    • C)Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması
    • D)Anlam belirsizliği bulunması
    • E)Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Gereksiz sözcük kullanılması

    "Az çok" ile "aşağı yukarı" aynı anlamı taşır; ikisinin bir arada kullanılması gereksiz sözcük bozukluğu doğurur. Doğrusu: "Bu konuda herkesin az çok bir fikri var." C'deki çelişme, "kesinlikle ... olabilir" gibi kesinlik ile olasılığın çatışmasında görülür; buradaki iki söz çelişmez, tam tersine aynı anlamdadır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Mağazadaki ürünlerin fiyatları geçen aya göre epey pahalanmış. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması
    • B)Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması
    • C)Gereksiz sözcük kullanılması
    • D)Deyimin yanlış anlamda kullanılması
    • E)Karşılaştırma hatası yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması

    Pahalanan fiyat değil, ürünün kendisidir; fiyat "yükselir" ya da "artar". Doğrusu: "Ürünlerin fiyatları geçen aya göre epey yükselmiş." ya da "Ürünler geçen aya göre epey pahalanmış." E çeldiricidir; "geçen aya göre" karşılaştırması doğru kurulduğundan karşılaştırma hatası yoktur.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Sabah erkenden yola çıkıp öğleye doğru köye vardık.
    • B)Yazar, son romanında kasaba yaşamını anlatıyor.
    • C)Toplantı, yöneticinin kısa konuşmasıyla sona erdi.
    • D)Konferansa katılan katılımcılar salondaki yerlerini aldı.
    • E)Kardeşim, sınav sonucunu sabırsızlıkla bekliyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Konferansa katılan katılımcılar salondaki yerlerini aldı.

    D'de "katılan" ile "katılımcılar" aynı kökten olup aynı anlamı yineler; gereksiz sözcük kullanımı vardır. Doğrusu: "Konferansa katılanlar salondaki yerlerini aldı." A çeldiricidir; iki eylem art arda sıralanmıştır, herhangi bir öge eksikliği ya da anlam kusuru yoktur.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlatım bakımından kusursuzdur?

    • A)Yaklaşık üç saat kadar yol yürüdük.
    • B)Kitabın fiyatı çok ucuz olduğu için iki tane aldım.
    • C)Yağmur başlayınca çocuklar bahçeden içeri girdi.
    • D)Kaçak yapılan denetimlerde birçok bina tespit edildi.
    • E)Ağaçtaki serçeler hep bir ağızdan ötüyorlardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yağmur başlayınca çocuklar bahçeden içeri girdi.

    C'de herhangi bir kusur yoktur. A'da "yaklaşık" ile "kadar" aynı görevde olduğundan gereksiz sözcük vardır; B'de "fiyat ucuz" değil "düşük" olmalıdır (yanlış anlamda sözcük); D'de "kaçak" sözcüğü yanlış yerdedir, doğrusu "Yapılan denetimlerde birçok kaçak bina tespit edildi."; E'de insan dışı çoğul özne "serçeler" tekil yüklem ister, "ötüyordu" olmalıdır.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Müze, hafta sonları yerli ve yabancı turistlerle dolup taşıyor.
    • B)Yeni aldığı telefonun özelliklerini bize uzun uzun anlattı.
    • C)Sınav öncesinde bütün notlarını yeniden gözden geçirdi.
    • D)Otobüs, yoğun trafik yüzünden durağa yarım saat geç geldi.
    • E)Aldığı armağanlar karşısında mutluluktan iki gözü iki çeşme oldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Aldığı armağanlar karşısında mutluluktan iki gözü iki çeşme oldu.

    "İki gözü iki çeşme olmak" deyimi üzüntüden çok ağlamayı anlatır; mutluluk bağlamında kullanılması deyim yanlışıdır. "Sevincinden gözleri doldu." gibi bir anlatım uygun olurdu. C çeldiricidir; "yeniden gözden geçirmek" bir yineleme değildir, işin tekrar yapıldığını bildirir.

  11. Soru 11

    Kolay

    İzmir'e gideceğini duyunca çok sevindim. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne eksikliği bulunması
    • B)Anlam belirsizliği bulunması
    • C)Gereksiz sözcük kullanılması
    • D)Nesne eksikliği bulunması
    • E)Yüklem eksikliği bulunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anlam belirsizliği bulunması

    Cümleden İzmir'e gidecek olanın "sen" mi "o" mu olduğu anlaşılmıyor; bu bir anlam belirsizliğidir. "Senin İzmir'e gideceğini duyunca çok sevindim." denerek belirsizlik giderilir. A çeldiricidir; "sevindim" yükleminin öznesi "ben" bellidir, cümlede özne eksikliği yoktur.

  12. Soru 12

    Orta

    Verilen cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Sergideki resimler, sanatseverlerden büyük ilgi gördü.
    • B)Proje ekibi, çalışmalarını zamanında tamamladı.
    • C)Öğretmenimiz bu düşünceye katılıyor, sonuna kadar destekliyor.
    • D)Yağışlar nedeniyle bazı köy yolları ulaşıma kapandı.
    • E)Genç yazar, ilk kitabıyla önemli bir ödül kazandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Öğretmenimiz bu düşünceye katılıyor, sonuna kadar destekliyor.

    C'de "katılmak" eylemi "-e" durumlu tümleç, "desteklemek" eylemi "-i" durumlu nesne ister; ortak öge kullanılamaz. Doğrusu: "Öğretmenimiz bu düşünceye katılıyor, bu düşünceyi sonuna kadar destekliyor." (nesne eksikliği) A çeldiricidir; "ilgi görmek" "-den" tümleciyle kurallı biçimde kullanılmıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    (I) Yazar, yeni romanında geçmişte yaşadığı anılarını okurla paylaşıyor. (II) Kitap, yalın bir dille kaleme alınmış. (III) Olaylar, küçük bir sahil kasabasında geçiyor. (IV) Eleştirmenler, romanın kurgusunu başarılı buluyor. (V) Kitap, yayımlandığı ilk haftada ikinci baskısını yaptı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I.

    Anı, zaten geçmişte yaşananların izidir; "geçmişte yaşadığı" sözü anlamı yinelediği için gereksizdir. Doğrusu: "Yazar, yeni romanında anılarını okurla paylaşıyor." (gereksiz sözcük kullanımı) V çeldiricidir; "ikinci baskısını yaptı" ifadesinde yineleme ya da öge eksikliği yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    Müdür, çalışanlarına çok güveniyor, her fırsatta takdir ediyordu. Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?

    • A)"güveniyor" yerine "inanıyor" sözcüğü getirilerek
    • B)"her fırsatta" sözü cümleden atılarak
    • C)"çalışanlarına" sözcüğü "çalışanları" biçimine getirilerek
    • D)"takdir ediyordu" yerine "takdir ederdi" getirilerek
    • E)"takdir ediyordu" sözünden önce "onları" sözcüğü getirilerek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — "takdir ediyordu" sözünden önce "onları" sözcüğü getirilerek

    "Güvenmek" "-e" durumlu tümleç, "takdir etmek" "-i" durumlu nesne ister; bu yüzden cümlede nesne eksikliği vardır. "Müdür, çalışanlarına çok güveniyor, onları her fırsatta takdir ediyordu." denince bozukluk giderilir. C çeldiricidir; bu değişiklik bu kez ilk yüklemi bozar çünkü "güvenmek" yönelme durumu ister.

  15. Soru 15

    Zor

    Verilen cümlelerin hangisinde mantık hatasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Bu proje ülke ekonomisine katkı sağlayacak; hatta bölge esnafına bile faydası olacak.
    • B)Sanatçı, konser gelirini eğitim vakfına bağışladı.
    • C)Kuraklık, bu yıl tahıl üretimini olumsuz etkiledi.
    • D)Takım, son dakikada attığı golle maçı kazandı.
    • E)Araştırmacılar, kazı alanında yeni buluntulara ulaştı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu proje ülke ekonomisine katkı sağlayacak; hatta bölge esnafına bile faydası olacak.

    'Hatta' bağlacından sonra daha güçlü, daha ileri bir yargı gelmelidir; ülke ekonomisine katkıdan sonra bölge esnafına faydayı 'hatta ... bile' ile vermek dereceleme mantığına aykırıdır. Doğrusu 'Bölge esnafına faydası olacak; hatta ülke ekonomisine bile katkı sağlayacak.' biçimidir. B'de böyle bir dereceleme bulunmadığından bozukluk yoktur.

Sponsorlu