KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Türleri — Test 9

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Türleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 165 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç kullanılmıştır?

    • A)Kar yağdıkça yollar bembeyaz bir örtüye büründü.
    • B)Ders çalıştı ama sınavdan istediği notu alamadı.
    • C)Tabloya dakikalarca hayranlıkla baktı.
    • D)Sizin için özel bir tarif hazırladım.
    • E)Aman, elindeki çayı döküyorsun!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ders çalıştı ama sınavdan istediği notu alamadı.

    B'deki "ama" iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağlayan bir bağlaçtır; çıkarıldığında iki cümle yan yana durur, yapı bozulmaz, yalnızca karşıtlık anlamı yiter. D'deki "için" ise edattır, çıkarılırsa "sizin özel bir tarif" gibi bozuk bir yapı doğar. A'daki "-dıkça" zarf-fiil ekidir, E'deki "aman" ünlemdir.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç fiilimsi bir arada kullanılmıştır?

    • A)Yazmayı öğrenmek isteyen herkes çok okumalıdır.
    • B)Kapıyı çalmadan içeri girdi.
    • C)Gülerek anlattığı olay hepimizi çok etkiledi.
    • D)Susmak bazen konuşmaktan zordur.
    • E)Yorulunca dinlenmeyi bilmeliyiz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yazmayı öğrenmek isteyen herkes çok okumalıdır.

    A'da "yazmayı" (isim-fiil), "öğrenmek" (isim-fiil) ve "isteyen" (sıfat-fiil) olmak üzere üç fiilimsi bir aradadır. C'de yalnız "gülerek" (zarf-fiil) ile "anlattığı" (sıfat-fiil), D'de "susmak" ile "konuşmaktan" olmak üzere ikişer fiilimsi vardır; C'de "gülerek" (zarf-fiil) ile "anlattığı" (sıfat-fiil), D'de "susmak" ile "konuşmaktan", E'de ise "yorulunca" (zarf-fiil) ile "dinlenmeyi" (isim-fiil) olmak üzere ikişer fiilimsi vardır; B'de yalnızca bir fiilimsi bulunur.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat (ilgeç) kullanılmıştır?

    • A)Sabah sisin arasından bir gemi hayalet gibi süzüldü.
    • B)Çocuk kapıyı açtı ve soluğu bahçede aldı.
    • C)Eyvah, alışveriş listesini evde unutmuşum!
    • D)Yağmur birden bastırınca hepimiz sığınacak bir yer aradık.
    • E)Ne kitabı okudu ne özetini çıkardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sabah sisin arasından bir gemi hayalet gibi süzüldü.

    A'daki "gibi" kendinden önceki adla öbek kurup benzetme ilgisi kuran bir edattır; cümleden çıkarıldığında "gemi hayalet süzüldü" biçiminde anlamsız bir yapı kalır. B'deki "ve" ile E'deki "ne... ne" bağlaçtır; B'deki "ve" çıkarıldığında yapı bozulmaz; E'deki "ne... ne" ise olumsuzluk anlamını cümleye kendisi kattığı için çıkarıldığında cümle olumluya döner. Her ikisi de edat değil bağlaçtır. C'deki "eyvah" duygu bildiren ünlemdir, D'de ise bu türlerden hiçbiri yoktur.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem dilek (tasarlama) kipiyle çekimlenmiştir?

    • A)Sabah erken kalkar, uzun bir yürüyüşe çıkar.
    • B)Dün bütün gün ince ince yağmur yağdı.
    • C)Bu akşam hep birlikte biraz erken yatalım.
    • D)Kardeşim yarın sabah İzmir'e gidecek.
    • E)Konuyu bütün ayrıntılarıyla herkese anlatmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu akşam hep birlikte biraz erken yatalım.

    C'deki "yatalım" yüklemi -alım istek kipi ekiyle çekimlenmiştir; dilek kipleri gerçekleşmemiş, tasarlanan eylemleri bildirir. A geniş zaman, B görülen geçmiş, D gelecek zaman, E duyulan geçmiş zamandır; bunların hepsi haber (bildirme) kipidir.

  5. Soru 5

    Orta

    Sabaha karşı(I) yağmur dindi; fakat(II) rüzgâr hâlâ(III) pencereleri(IV) dövüyordu(V). Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi edat (ilgeç)tir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    I numaralı "karşı", kendinden önceki "sabaha" sözcüğüyle öbek kurup zaman anlamı katan bir edattır; çıkarıldığında "sabaha yağmur dindi" biçiminde anlam bozulur. II numaralı "fakat" iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağlayan bağlaçtır, bu yüzden en güçlü çeldiricidir. III numaralı "hâlâ" zaman zarfı, IV numaralı "pencereleri" ad, V numaralı "dövüyordu" ise çekimli fiildir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem görevinde bir sözcük vardır?

    • A)Bu iş bizim için hiç de kolay olmadı.
    • B)Hem çalışıyor hem de akşam okuluna gidiyor.
    • C)Vah vah, o güzelim ağaçları da kesmişler.
    • D)Sabaha kadar rüzgârın uğultusu dinmedi.
    • E)Konuyu önce anlattı, sonra tahtada örnek çözdü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Vah vah, o güzelim ağaçları da kesmişler.

    C'deki "vah vah" üzüntü duygusunu doğrudan yansıtan bir ünlemdir; cümlenin ögesi değildir, tek başına duyguyu bildirir. A'da "için", D'de "kadar" edattır; B'deki "hem... hem" bağlaçtır. E'de bu türlerin hiçbiri bulunmaz.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" bağlaç görevinde kullanılmıştır?

    • A)Kapıyı anahtar ile değil, maymuncuk ile açmışlar.
    • B)Sabah kardeşi ile birlikte okulun yolunu tuttu.
    • C)Mektubu titreyen elleri ile usulca açtı.
    • D)Ali ile Veli aynı sınıfta okuyor.
    • E)Bu tabloyu büyük bir sabır ile tamamlamış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ali ile Veli aynı sınıfta okuyor.

    "ile"nin türünü "ve" ile değiştirerek sınarız. D'de "Ali ve Veli" denebildiği için sözcük iki özneyi bağlayan bağlaçtır. A, C ve E'de "ile" araç-gereç ya da durum bildirir, "ve" konulamaz; bu yüzden edattır. B'de ise birliktelik anlamı vardır, "kardeşi ve birlikte" denemeyeceği için burada da edattır.

  8. Soru 8

    Zor

    İri(I) bir ceviz ağacı vardı bahçemizde; dallarına konan kuşlar uzun uzun(II) öterdi. Biz de onları sessizce(III) izler, hiç(IV) rahatsız etmez, hep(V) merak ederdik. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi sıfattır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    I numaralı "iri", "ceviz ağacı" ismini nitelediği için niteleme sıfatıdır. II'deki "uzun uzun" ve III'teki "sessizce" fiillerin yapılış biçimini bildiren durum zarfıdır. IV'teki "hiç" miktar zarfı, V'teki "hep" ise süreklilik bildiren zaman zarfıdır; dolayısıyla bir ismin önünde bulunan tek sözcük I'dir.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir zarf, başka bir zarfı nitelemektedir?

    • A)Çok güzel bir manzara vardı.
    • B)Gayet kibar bir insandı.
    • C)Ödevini pek özenli yapmış.
    • D)Daha soğuk günler geliyor.
    • E)En yüksek notu o aldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ödevini pek özenli yapmış.

    C'de "özenli" sözcüğü "yapmış" fiilini nitelediği için durum zarfıdır; "pek" de bu zarfı niteleyerek zarfın zarfı olmuştur. A'da "güzel" manzarayı, B'de "kibar" insanı, D'de "soğuk" günleri, E'de "yüksek" notu nitelediğinden bu sözcükler sıfattır. Dolayısıyla o seçeneklerdeki "çok, gayet, daha, en" zarfları bir zarfı değil bir sıfatı nitelemektedir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf kullanılmamıştır?

    • A)Sabah erkenden kalktık.
    • B)Sınava haftalarca sıkı çalıştı.
    • C)Konuyu iyice anlattı.
    • D)Eski defterleri bir kutuya koydu.
    • E)Bugün hiç konuşmadık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Eski defterleri bir kutuya koydu.

    D'deki "eski" defterleri niteleyen, "bir" ise kutuyu belirten sıfattır; cümlede fiili niteleyen hiçbir sözcük bulunmadığı için zarf yoktur. A'da "sabah erkenden" zaman zarfı, B'de "haftalarca" zaman ve "sıkı" durum zarfı, C'de ise "iyice" durum zarfıdır. E'de ise "bugün" zaman, "hiç" miktar zarfı görevindedir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıra sayı sıfatı vardır?

    • A)Sepette dört portakal kaldı.
    • B)Yarışı ikinci sırada bitirdi.
    • C)Öğrencilere üçer kitap dağıtıldı.
    • D)Çeyrek elmayı kardeşine verdi.
    • E)Üçüz bebekler dün taburcu oldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yarışı ikinci sırada bitirdi.

    "İkinci", "sıra" ismine derece ve sıra bildirdiği için sıra sayı sıfatıdır. A'daki "dört" asıl sayı, C'deki "üçer" üleştirme sayı sıfatıdır. D'deki "çeyrek" bir bütünün parçasını gösterdiği için kesir, E'deki "üçüz" ise topluluk sayı sıfatıdır.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bu" sözcüğü sıfat görevindedir?

    • A)Bunu kimse fark etmedi.
    • B)Bu, uzun süredir beklediğimiz haberdi.
    • C)Bundan sonrası çok kolay.
    • D)Bunlar senin defterlerin mi?
    • E)Bu konuyu sonra konuşalım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bu konuyu sonra konuşalım.

    E'de "bu", "konu" isminin önüne gelip onu işaret ettiği için işaret sıfatıdır. A, C ve D'de sözcük hâl ya da çokluk eki alarak "bunu, bundan, bunlar" biçimine girmiş ve doğrudan ismin yerini tutmuştur; bunlar işaret zamiridir. B'de ise sözcük virgülle ayrılmış, kendisinden sonra nitelediği bir isim gelmediği için yine zamirdir.

  13. Soru 13

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf, bir fiilimsiyi nitelemektedir?

    • A)Kapıyı yavaşça kapattı.
    • B)Dün bize misafir geldi.
    • C)Çok güzel bir tabloydu.
    • D)Hızlı yürüyen adam köşeyi döndü.
    • E)Çocuklar içeri girdiler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hızlı yürüyen adam köşeyi döndü.

    D'de "yürüyen" sözcüğü sıfat-fiildir; "hızlı" da bu fiilimsinin yapılış biçimini bildirdiği için onu niteleyen durum zarfıdır. A'da "yavaşça", B'de "dün", E'de "içeri" ise fiilimsiyi değil doğrudan çekimli fiilleri niteler. C'de "çok" sözcüğü "güzel" sıfatını nitelediğinden burada da bir fiilimsi söz konusu değildir.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtme sıfatı kullanılmamıştır?

    • A)Tatlı gülümsemesiyle bizi karşıladı.
    • B)Bu evde üç oda var.
    • C)Hangi otobüs önce gelecek?
    • D)Birçok insan meydanda toplandı.
    • E)Kardeşim beşinci sınıfa geçti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Tatlı gülümsemesiyle bizi karşıladı.

    A'daki "tatlı" sözcüğü gülümsemenin niteliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır; cümlede işaret, sayı, belgisiz ya da soru sıfatı bulunmaz. B'de "bu" işaret, "üç" asıl sayı sıfatıdır. C'de "hangi" soru, D'de "birçok" belgisiz, E'de "beşinci" sıra sayı sıfatı olduğundan bunların hepsi belirtme sıfatı grubuna girer.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" bağlaç olarak kullanılmıştır?

    • A)Bahçede oturup uzun uzun kahve içtik.
    • B)Valizini yatak odasındaki dolapta unutmuş.
    • C)Toplantı bu kez büyük salonda yapılacakmış.
    • D)Arabada bıraktığı anahtarı bir türlü bulamadı.
    • E)Sen de bizimle gelirsen çok seviniriz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sen de bizimle gelirsen çok seviniriz.

    E'deki "de" ayrı yazılmıştır ve "dahi, ayrıca" anlamı katar; çıkarıldığında "Sen bizimle gelirsen çok seviniriz." biçiminde kusursuz bir cümle kalır, yalnızca anlam daralır. Bu, sözcüğün bağlaç olduğunu gösterir. A, B, C ve D'deki "-de/-da" ise bulunma hâli ekidir; bitişik yazılır ve atıldığında "Bahçe oturup" gibi bozuk yapılar ortaya çıkar.

Sponsorlu