KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

1 kolay12 orta2 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlemle kurulmuş bir sözcük öbeği, yani ünlem öbeği yer almaktadır?

    • A)Bu haberi yıllarca arkadaşım için sakladım.
    • B)Ya susarsın ya konuşursun, ikisinin ortası yok.
    • C)Kapıyı usul usul araladı.
    • D)Verdiği sözü tutmayınca yüzü kızardı.
    • E)Ey vatan evladı, bu toprağı sakın unutma!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ey vatan evladı, bu toprağı sakın unutma!

    E'deki "ey vatan evladı" öbeği, "ey" ünlemi ile bir ad tamlamasının birleşmesinden oluşan ünlem öbeğidir. A'daki "arkadaşım için" edat öbeği, B'deki "ya... ya" bağlaç öbeğidir. C'deki "usul usul" ikileme, D'deki "yüzü kızarmak" ise utanmayı anlatan bir deyimdir.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği sıfat görevinde kullanılmıştır?

    • A)Ağzında bal gibi bir tat kalmıştı.
    • B)Kapının önünde akşama kadar bekledik.
    • C)Bu kitabı özellikle senin için aldım.
    • D)Yorgun adımlarla eve doğru yürüdü.
    • E)Kar yağdığına göre yollar kapanmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ağzında bal gibi bir tat kalmıştı.

    A'daki "bal gibi" edat öbeği, kendisinden sonra gelen "tat" adını nitelediği için sıfat görevindedir. B'deki "akşama kadar" ve D'deki "eve doğru" öbekleri yüklemi zaman ve yön yönünden tamamlayan zarf/edat tümleci görevindedir. C'deki "senin için" amaç, E'deki "yağdığına göre" ise sebep bildiren tümleçlerdir; hiçbiri bir adı nitelemez.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç öbeği vardır?

    • A)Sabaha karşı yağmur birden dindi.
    • B)Yaşlı adam, torununa bir masal anlatıverdi.
    • C)Gerek anne gerek baba bu sorumluluğu paylaşmalı.
    • D)Çocuğun gözleri fıldır fıldır dönüyordu.
    • E)Ah şu çabucak biten çocukluk yılları!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Gerek anne gerek baba bu sorumluluğu paylaşmalı.

    C'deki "gerek anne gerek baba" öbeği, "gerek... gerek" bağlacının iki adı bağlamasıyla kurulmuş bağlaç öbeğidir. A'daki "sabaha karşı" edat öbeği, B'deki "anlatıvermek" tezlik fiilidir. D'deki "fıldır fıldır" ikileme, E'deki "ah şu çabucak biten çocukluk yılları" ise ünlem öbeğidir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yeterlilik fiili kullanılmıştır?

    • A)Telaşla kapıyı açıverdi.
    • B)Yıllardır aynı işi yapagelmiş.
    • C)Merdivende ayağı kayınca düşeyazdı.
    • D)Bu soruyu ancak sen çözebilirsin.
    • E)Yolculuk boyunca koltuğunda uyuyakaldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu soruyu ancak sen çözebilirsin.

    D'deki "çözebilmek", asıl fiile -e- ünlüsüyle "bilmek" fiilinin eklenmesiyle kurulan yeterlilik fiilidir. A'daki "açıvermek" tezlik, B'deki "yapagelmek" ile E'deki "uyuyakalmak" sürerlik fiilidir. C'deki "düşeyazmak" ise "az kalsın düşmek" anlamındaki yaklaşma fiilidir.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde unvan öbeği bulunmaktadır?

    • A)Sınava kadar çalışmaya hiç ara vermedi.
    • B)Bu yolda hem çok çalıştı hem çok kazandı.
    • C)Yırtık kâğıtları parça parça topladı.
    • D)Haberi duyunca küplere bindi.
    • E)Albay Turgut, sabah erkenden birliğini denetledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Albay Turgut, sabah erkenden birliğini denetledi.

    E'deki "Albay Turgut" öbeğinde rütbe bildiren unvan kişi adının önüne gelmiştir; bu bir unvan öbeğidir. A'daki "sınava kadar" edat öbeği, B'deki "hem... hem" bağlaç öbeğidir. C'deki "parça parça" ikileme, D'deki "küplere binmek" ise çok öfkelenmeyi anlatan bir deyimdir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme bulunmaktadır?

    • A)Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyordu.
    • B)Sabah erken kalkmak zorundaydım.
    • C)Kapının kolu yerinden çıkmış.
    • D)Bu kitabı sana getirdim.
    • E)Ayşe Hanım bizi kapıda karşıladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyordu.

    A'daki "koşa koşa", aynı sözcüğün yinelenmesiyle kurulmuş bir ikilemedir ve "oynuyordu" eylemini durum yönünden belirttiği için zarf tümleci görevindedir. B'de "erken kalkmak" bir isim-fiil öbeği, C'de "kapının kolu" belirtili isim tamlamasıdır. D'deki "bu kitap" sıfat tamlaması, E'deki "Ayşe Hanım" ise unvan öbeğidir; bu şıkların hiçbirinde yinelemeye dayalı bir yapı yoktur.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil öbeğiyle kurulan tamlama, cümlede belirtili nesne görevindedir?

    • A)Camdan içeri süzülen ışık bütün odayı aydınlattı.
    • B)Karşıdan gelen adama yol verdik.
    • C)Sabah aldığım gazeteyi masada unutmuşum.
    • D)Bu, yıllardır beklediğimiz haberdi.
    • E)Dün gece yağan karla her yer beyaza büründü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sabah aldığım gazeteyi masada unutmuşum.

    C'deki "sabah aldığım gazeteyi" öbeği belirtme durumu eki aldığı ve "unutmuşum" yüklemine "neyi" sorusuyla bağlandığı için belirtili nesnedir. A'daki tamlama özne, B'deki dolaylı tümleç, E'deki ise zarf tümleci görevindedir. D'de sıfat-fiil öbeğiyle kurulan tamlama ek fiil alarak yüklem olmuştur.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği, yükleme zaman anlamı katmıştır?

    • A)Kapıyı sessizce kapatarak odadan çıktı.
    • B)Çocuk, ağlaya ağlaya annesine sarıldı.
    • C)Bize hiç bakmadan yanımızdan geçip gitti.
    • D)Perdeleri araladığında güneş çoktan doğmuştu.
    • E)Sesini duyurmak için bağırarak konuştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Perdeleri araladığında güneş çoktan doğmuştu.

    D'deki "perdeleri araladığında" öbeği -dığında zarf-fiil ekiyle kurulmuştur ve eylemin ne zaman gerçekleştiğini bildirir. A, B, C ve E'deki "kapıyı sessizce kapatarak", "ağlaya ağlaya", "bize hiç bakmadan" ve "bağırarak" öbekleri ise eylemin nasıl yapıldığını gösteren durum zarflarıdır. Bu nedenle yalnızca D zaman anlamı taşır.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bulunma öbeği vardır?

    • A)Kapının önünde uzun süre bekledik.
    • B)Bahçede oynayan çocuklar eve girdi.
    • C)Elimdeki kitabı ona uzattım.
    • D)Sabaha kadar gözümü bile kırpmadım.
    • E)Doktora yılda bir gitmeyi âdet edinmişti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doktora yılda bir gitmeyi âdet edinmişti.

    E'deki "yılda bir" öbeği bulunma (-de/-da) ekli bir sözcükle kurulduğu için bulunma öbeğidir ve cümlede zarf görevindedir. A'daki "kapının önünde" belirtili isim tamlamasının bulunma ekli biçimidir; kısaltma öbeği değildir. B'de sıfat-fiil öbeği, C'de sıfat tamlaması, D'de edat öbeği vardır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yükleme öbeği vardır?

    • A)Kendini bilmez bir tavırla salondan çıktı.
    • B)Yolun kenarında eli boş bir adam duruyordu.
    • C)Bu ilaç işe yarar bir çözüm değil.
    • D)Onunla yıllar içinde candan dost olmuştuk.
    • E)Bize ayda bir uğramayı hiç aksatmazdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kendini bilmez bir tavırla salondan çıktı.

    A'daki "kendini bilmez" kalıplaşmış yapısında "kendini" sözcüğü belirtme (-i) hâl ekiyle bağlandığı için bu bir yükleme (belirtme) öbeğidir. B'deki "eli boş" isnat, C'deki "işe yarar" yaklaşma, D'deki "candan dost" uzaklaşma, E'deki "ayda bir" ise bulunma öbeğidir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltma öbeği kullanılmamıştır?

    • A)Karnı tok çocuklar hemen oyuna daldı.
    • B)Sabah erken kalkmayı hiç sevmezdi.
    • C)Bu masayı sudan ucuz bir fiyata aldık.
    • D)O, herkesin sevdiği cana yakın biriydi.
    • E)Doktora ayda bir görünmesi gerekiyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sabah erken kalkmayı hiç sevmezdi.

    B'de yalnızca "sabah erken kalkmayı" isim-fiil öbeği vardır; fiilimsiyle kurulduğu için kısaltma öbeği değildir. A'daki "karnı tok" isnat, C'deki "sudan ucuz" uzaklaşma, D'deki "cana yakın" yaklaşma, E'deki "ayda bir" bulunma öbeğidir. Kısaltma öbekleri, bir cümlenin kısalıp kalıplaşmasıyla oluşan; iyelik ekiyle (isnat öbeği) ya da hâl ekleriyle (yaklaşma, bulunma, uzaklaşma, yükleme öbeği) kurulan yapılardır.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim-fiil öbeği hem sıfat-fiil öbeği vardır?

    • A)Bahçede koşan çocuklar bir yandan gülüşüyordu.
    • B)Sabahları erken kalkmayı hiç sevmem.
    • C)Yolda gördüğüm adamı tanımaya çalıştım.
    • D)Kapıyı hızla çalarak içeri girdi.
    • E)Yağmur dinmeden yola çıkmayalım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yolda gördüğüm adamı tanımaya çalıştım.

    C'de "yolda gördüğüm" sıfat-fiil öbeği "adam" ismini niteler; "yolda gördüğüm adamı tanımaya" ise -ma ekli isim-fiil öbeğidir. Yani sıfat-fiil öbeği, isim-fiil öbeğinin içinde yer alır. A'da yalnızca sıfat-fiil, B'de yalnızca isim-fiil öbeği bulunur; D ve E'de ise zarf-fiil öbekleri vardır.

  13. Soru 13

    Orta

    Deniz kıyısında kurulmuş(I) küçük bir kasabaydı burası. Sabahları balıkçıların ağ toplaması(II) uzun uzun izlenirdi. Yüz yirmi(III) haneden fazlası balıkçılıkla geçinirdi. Akşam güneş batınca(IV) kahvede sohbet başlardı. Buraya gelen(V) herkes aynı huzuru duyardı. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi zarf-fiil öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "akşam güneş batınca" öbeği -ınca zarf-fiil ekiyle kurulmuştur ve yükleme zaman anlamı katar. I ve V, -mış ve -en sıfat-fiil ekleriyle kurulmuş sıfat-fiil öbekleridir. II "balıkçıların ağ toplaması" isim-fiil öbeği, III "yüz yirmi" ise sayı öbeğidir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği, cümlede dolaylı tümleç görevindedir?

    • A)Sabahları erken kalkmak bana zor geliyor.
    • B)En büyük hayali bütün dünyayı gezmekti.
    • C)Bu kitabı okumayı yıllardır istiyordum.
    • D)Onun bugün gelmesi hepimizi sevindirdi.
    • E)Sınavı kazanmasına kimse ihtimal vermiyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sınavı kazanmasına kimse ihtimal vermiyordu.

    E'deki "sınavı kazanmasına" isim-fiil öbeği yönelme eki aldığı ve yükleme "neye" sorusuyla bağlandığı için dolaylı tümleçtir. A ve D'deki öbekler özne, C'deki belirtili nesne görevindedir. B'deki "bütün dünyayı gezmek" ise ek fiil alarak yüklem olmuştur.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltma öbeği, cümlede yüklem görevindedir?

    • A)Bu adam tehlike karşısında gerçekten gözü karadır.
    • B)Oradan eli boş dönmek hiç istemiyordu.
    • C)Onun herkese karşı cana yakın bir tavrı vardı.
    • D)Bu köye ayda bir zar zor uğruyor.
    • E)Sudan ucuz mallar raflarda öylece duruyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu adam tehlike karşısında gerçekten gözü karadır.

    A'daki "gözü kara" isnat öbeği, ek fiilin geniş zamanıyla çekimlenerek cümlenin yüklemi olmuştur. B'deki "eli boş" durum zarfı, D'deki "ayda bir" zaman zarfı görevindedir. C'deki "cana yakın" ile E'deki "sudan ucuz" ise kendilerinden sonra gelen isimleri niteleyen sıfat görevindedir.

Sponsorlu