Soru 1
ZorAğır bir hastalığın tedavi masraflarını karşılamak üzere acilen paraya ihtiyaç duyan (S), piyasa değeri 2.000.000 TL olan taşınmazını, bu durumu bilen (A)'ya 500.000 TL karşılığında satmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Sözleşme, edimler arasındaki oransızlık sebebiyle baştan itibaren kesin hükümsüzdür.
- B)(S) sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebileceği gibi oransızlığın giderilmesini de isteyebilir.
- C)Edimler arasındaki açık oransızlık tek başına yeterli olup (S)'nin zor durumu aranmaz.
- D)(S)'nin bu hakkı, her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren on yıl içinde kullanılabilir.
- E)Olayda aldatma bulunduğundan sözleşme yanılma hükümlerine göre iptal edilebilir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B — (S) sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebileceği gibi oransızlığın giderilmesini de isteyebilir.
Olay, TBK m.28'de düzenlenen aşırı yararlanmadır: edimler arasında açık oransızlık bulunması, zarar görenin zor durumda olması ya da düşüncesizliği veya deneyimsizliği ve karşı tarafın bundan yararlanması gerekir. Aynı madde zarar görene seçimlik iki yetki tanır; sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirip verdiğini geri isteyebilir ya da sözleşmeye bağlı kalarak oransızlığın giderilmesini isteyebilir, bu nedenle B doğrudur. Yaptırım kesin hükümsüzlük olmadığı için A, subjektif unsur da arandığı için C yanlıştır. Süre m.28/2'de bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulmasından başlayarak beş yıl olarak belirlendiğinden D yanlıştır. Olayda (A) yanlış bilgi vermemiş, yalnızca (S)'nin zor durumundan yararlanmış olduğundan aldatma ya da yanılma hükümlerine dayanan E de kabul edilemez. Cevap B.