KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Temel Kavramlar — Test 6

KPSS Vatandaşlık dersinin Temel Kavramlar konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 151 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kamu hukuku - özel hukuk ayrımı, dalları ve karma dallar, Medeni hukukun alt dalları, ticaret ve devletler özel hukuku, Emredici, tamamlayıcı, yorumlayıcı ve tanımlayıcı kurallar, Milletlerarası andlaşmalar (Anayasa m.90), Mülkiyet, birlikte mülkiyet ve sınırlı ayni haklar, Yaptırım türleri: ceza, cebrî icra, tazminat, iptal, hükümsüzlük, Hukukun kaynakları, örf ve âdet hukuku, hâkimin izleyeceği sıra (TMK m.1), Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (Anayasa m.104). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay4 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Türkiye'de yerleşik bir kişi ile yabancı ülkede kurulu bir şirket arasındaki sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta hangi ülke hukukunun uygulanacağı sorunu hangi hukuk dalının konusudur?

    • A)İdare hukuku
    • B)Yargılama hukuku
    • C)Devletler özel hukuku
    • D)Devletler genel hukuku
    • E)Anayasa hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Devletler özel hukuku

    Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukukun ve yetkili mahkemenin belirlenmesi devletler özel hukukunun konusudur. Devletler genel hukuku devletlerin birbirleriyle ilişkilerini düzenlediğinden kişiler arasındaki bu uyuşmazlığı kapsamaz.

  2. Soru 2

    Kolay

    İşçi ile işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen ve hem kamu hukuku hem özel hukuk nitelikleri taşıyan karma nitelikli dal hangisidir?

    • A)Eşya hukuku
    • B)Vergi hukuku
    • C)Anayasa hukuku
    • D)İş hukuku
    • E)Ceza hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İş hukuku

    İş hukuku, bireysel iş sözleşmesi yönüyle özel hukuka, çalışma koşullarının devletçe emredici kurallarla denetlenmesi yönüyle kamu hukukuna yaklaştığı için karma nitelikli kabul edilir. Ceza, vergi ve anayasa hukuku ise doğrudan kamu hukuku dallarıdır.

  3. Soru 3

    Zor

    Bir hukuk dalının karma nitelikli sayılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yargı denetimine kapalı olması
    • B)Eşitler arası ilişkiyle devletin emredici müdahalesini birlikte barındırması
    • C)Yalnızca yazısız kurallardan oluşması
    • D)Uluslararası andlaşmalarla düzenlenmiş olması
    • E)Kurallarının tamamının tarafların aksini kararlaştırabileceği nitelikte olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Eşitler arası ilişkiyle devletin emredici müdahalesini birlikte barındırması

    Karma nitelikli dallarda taraflar arasındaki ilişki özel hukuka özgü sözleşme temeline dayanırken, kamu yararı gerekçesiyle devletin emredici kurallarla müdahalesi de bulunur. Yazısızlık ya da yargı denetimine kapalılık bir dalı karma yapmaz; kaldı ki karma dalların kuralları büyük ölçüde emredicidir.

  4. Soru 4

    Orta

    Borcunu ödemeyen borçluya karşı alacaklının devlet organları aracılığıyla alacağını tahsil etmesinin usulünü düzenleyen dal hangisidir?

    • A)Ceza hukuku
    • B)Eşya hukuku
    • C)Vergi hukuku
    • D)Devletler genel hukuku
    • E)İcra ve iflas hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İcra ve iflas hukuku

    Alacağın devlet gücü kullanılarak tahsil edilmesinin usulünü düzenleyen dal icra ve iflas hukukudur; yargılama hukuku içinde ele alınır. Ceza hukuku suç ve cezayı düzenlediğinden alacağın cebren tahsili usulüyle ilgilenmez.

  5. Soru 5

    Zor

    Bir kişinin, kendisine ruhsat verilmemesine ilişkin idari işleme karşı açacağı davanın idari yargıda görülmesi, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması
    • B)Uyuşmazlığın idarenin kamu gücü kullanarak yaptığı işlemden doğması
    • C)Uyuşmazlığın parasal değerinin yüksek olması
    • D)Tarafların yargı yolunu serbestçe seçebilmesi
    • E)İdarenin bu ilişkide özel hukuk kişisi gibi hareket etmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Uyuşmazlığın idarenin kamu gücü kullanarak yaptığı işlemden doğması

    İdarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı tesis ettiği işlemlerden doğan uyuşmazlıklar idare hukukunun alanına girer ve idari yargıda çözülür. Yargı yolu tarafların seçimine bırakılmadığı gibi, parasal değer de yargı kolunu belirleyen bir ölçüt değildir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Ceza hukukunun kamu hukuku dalı sayılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kurallarının ilgili taraflarca serbestçe kararlaştırılabilir olması
    • B)Yalnızca yabancılar hakkında uygulanması
    • C)Uyuşmazlıkların hakem yoluyla çözülmesi
    • D)Cezalandırma yetkisinin devlete ait olması ve kamu düzenini amaçlaması
    • E)Yalnızca malvarlığı ilişkilerini düzenlemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cezalandırma yetkisinin devlete ait olması ve kamu düzenini amaçlaması

    Ceza hukukunda suç karşılığı yaptırım uygulama yetkisi münhasıran devlete aittir ve amaç kamu düzeninin korunmasıdır; bu nedenle kamu hukuku dalıdır. Kuralları emredici olduğundan taraflarca serbestçe kararlaştırılamaz ve uyuşmazlıklar hakem yoluyla çözülemez.

  7. Soru 7

    Orta

    Vergi hukukunda geçerli olan verginin kanuniliği ilkesi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

    • A)Verginin yalnızca yönetmelikle düzenlenebilmesini
    • B)Vergi oranlarının taraflarca kararlaştırılabilmesini
    • C)Vergilerin yalnızca yerel yönetimlerce belirlenebilmesini
    • D)Vergi uyuşmazlıklarının her durumda yargısal denetimin dışında bırakılmasını
    • E)Vergi, resim ve harçların ancak kanunla konulup değiştirilip kaldırılabilmesini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Vergi, resim ve harçların ancak kanunla konulup değiştirilip kaldırılabilmesini

    Verginin kanuniliği ilkesi, vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin ancak kanunla konulmasını, değiştirilmesini ve kaldırılmasını gerektirir. Bu nedenle verginin yönetmelikle düzenlenmesi ya da oranlarının taraf iradesiyle kararlaştırılması mümkün değildir.

  8. Soru 8

    Zor

    Bir kanunun anayasaya uygunluğunun denetlenmesiyle ilgili uyuşmazlıklar öncelikle hangi alanın kapsamındadır?

    • A)Anayasa hukuku
    • B)Ceza hukuku
    • C)Borçlar hukuku
    • D)Devletler özel hukuku
    • E)İcra ve iflas hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Anayasa hukuku

    Kanunların anayasaya uygunluğunun denetimi anayasa yargısının konusudur ve anayasa hukuku alanında incelenir. Borçlar hukuku ve devletler özel hukuku kişiler arası ilişkileri düzenlediğinden norm denetimiyle ilgilenmez.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki hukuk dallarından hangisi doğrudan kişiler arasındaki eşit düzeyli ilişkileri düzenler?

    • A)İdare hukuku
    • B)Anayasa hukuku
    • C)Medeni hukuk
    • D)Vergi hukuku
    • E)Ceza hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Medeni hukuk

    Medeni hukuk kişilerin doğumundan ölümüne kadar birbirleriyle kurdukları eşit düzeyli ilişkileri düzenleyen temel özel hukuk dalıdır. Vergi, ceza, idare ve anayasa hukukunda ise devlet egemenlik gücüyle taraf olduğundan ilişki eşitler arası değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Bir kamu kurumunun, ihtiyaç duyduğu kırtasiye malzemesini piyasadan olağan bir satış sözleşmesiyle satın alması hâlinde bu ilişki bakımından doğru değerlendirme hangisidir?

    • A)İlişki ceza hukukunun konusunu oluşturur
    • B)İlişkiye yalnızca vergi hukuku uygulanır
    • C)İlişki devletler genel hukukunun kapsamındadır
    • D)İdare özel hukuk kişisi gibi hareket ettiğinden özel hukuk kuralları uygulanır
    • E)İlişki, tarafı idare olduğu için her hâlde idare hukuku kurallarına tabidir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İdare özel hukuk kişisi gibi hareket ettiğinden özel hukuk kuralları uygulanır

    İdare her zaman kamu gücü kullanmaz; olağan bir alım satımda özel hukuk kişisi gibi hareket ettiğinden ilişki özel hukuk kurallarına tabi olur. Bu nedenle idarenin taraf olduğu her ilişkinin idare hukukuna tabi olduğu yönündeki değerlendirme yanlıştır.

  11. Soru 11

    Zor

    Kamu hukuku ile özel hukukun karşılaştırılmasında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Özel hukukta tarafların iradesi hiçbir kuralla sınırlandırılamaz
    • B)Kamu hukukunda kamu yararı amacı öne çıkar
    • C)Kamu hukukunda emredici kurallar ağırlıktadır
    • D)Özel hukukta irade serbestisi geniş bir uygulama alanı bulur
    • E)Kamu hukukunda taraflar arasında astlık-üstlük ilişkisi bulunabilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Özel hukukta tarafların iradesi hiçbir kuralla sınırlandırılamaz

    Özel hukukta irade serbestisi esas olmakla birlikte kamu düzeni, genel ahlak ve kişilik haklarına ilişkin emredici kurallar bu serbestiyi sınırlar; sınırsız bir irade serbestisi söz konusu değildir. Kamu hukukunda emredici kuralların ağırlığı ve astlık-üstlük ilişkisi ise doğru tespitlerdir.

  12. Soru 12

    Orta

    Bir yazarın eseri üzerindeki haklarının izinsiz çoğaltmaya karşı korunması öncelikle hangi alanla ilgilidir?

    • A)Devletler genel hukuku
    • B)Fikrî mülkiyet hakları
    • C)Eşya hukuku
    • D)Miras hukuku
    • E)İdare hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fikrî mülkiyet hakları

    Eser sahibinin eseri üzerindeki mali ve manevi hakları fikrî mülkiyet hakları kapsamında korunur; bu alan özel hukuk içinde değerlendirilir. Eşya hukuku maddi eşyalar üzerindeki ayni hakları düzenlediğinden fikrî ürünlere ilişkin korumayı doğrudan kapsamaz.

  13. Soru 13

    Kolay

    Devletler genel hukukunun konusu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kişiler arasındaki miras paylaşımı
    • B)İşçi ve işveren arasındaki sözleşme ilişkileri
    • C)Ticaret şirketlerinin kuruluşu, işleyişi ve tasfiye edilmesi
    • D)Taşınmazlar üzerindeki ayni haklar
    • E)Devletlerin ve uluslararası kuruluşların birbirleriyle ilişkileri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devletlerin ve uluslararası kuruluşların birbirleriyle ilişkileri

    Devletler genel hukuku; devletlerin ve uluslararası kuruluşların birbirleriyle ilişkilerini, andlaşmaları ve uluslararası sorumluluğu düzenler. Miras, iş sözleşmesi, şirketler ve ayni haklar ise iç hukukun özel hukuk dallarına ait konulardır.

  14. Soru 14

    Zor

    Bir işletmenin işçisini iş güvenliği tedbirlerine uymadan çalıştırması sonucu meydana gelen kaza; işçinin tazminat talebi, işverene idari para cezası verilmesi ve ihmali bulunanlar hakkında soruşturma başlatılması sonuçlarını doğurmuştur. Bu olay hukuk dalları bakımından hangi sonucu gösterir?

    • A)İş hukuku uyuşmazlıklarında ceza hukuku hiçbir biçimde gündeme gelmez
    • B)İdari yaptırım uygulanan olaylarda tazminat istenemez
    • C)Tek bir olay birden çok hukuk dalının uygulama alanına aynı anda girebilir
    • D)Bir olaya yalnızca tek bir hukuk dalı uygulanabilir
    • E)Kamu hukuku ile özel hukuk kuralları aynı olayda birlikte uygulanamaz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Tek bir olay birden çok hukuk dalının uygulama alanına aynı anda girebilir

    Aynı maddi olay; iş hukuku, ceza hukuku ve idare hukuku gibi farklı dalların kurallarını aynı anda harekete geçirebilir ve farklı yaptırımlar birlikte uygulanabilir. Bu nedenle bir olaya tek bir dalın uygulanacağı ya da idari yaptırım varken tazminat istenemeyeceği yönündeki ifadeler yanlıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Hak ehliyeti kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

    • A)Kişinin kendi işlemleriyle hak kazanabilme yeteneğini
    • B)Kişinin dava açabilmek için mahkemeden izin almasını
    • C)Kişinin yalnızca borç altına girebilme yeteneğini
    • D)Kişinin kamu görevine atanabilme koşullarını
    • E)Kişinin haklara ve borçlara sahip olabilme yeteneğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kişinin haklara ve borçlara sahip olabilme yeteneğini

    Hak ehliyeti, kişinin hak ve borçlara sahip olabilme yeteneğidir ve istisnasız bütün kişilerde bulunur. Kendi işlemleriyle hak kazanma ve borç altına girme yeteneği ise fiil ehliyeti olup ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama koşullarına bağlıdır.

Sponsorlu