KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasal Kavramlar ve Anayasa Tarihi — Test 10

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasal Kavramlar ve Anayasa Tarihi konusundan 9 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: 1961 Anayasası, 1982 Anayasası ve değişiklik süreci, Anayasa türleri ve kurucu iktidar, 1924 Anayasası, 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ve meclis hükûmeti, Yönetim biçimleri: monarşi, cumhuriyet, teokrasi, oligarşi, Hukuk devleti ve kanuni idare, Kuvvetler ayrılığı ve kuvvetler birliği. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

0 kolay3 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'yla ilgili aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilk kez bu metinde ilan edilmiştir. II. Yasama ve yürütme yetkileri Büyük Millet Meclisi'nde birleştirilmiştir. III. Temel hak ve hürriyetlere ilişkin bir düzenleme içermeyen, çerçeve nitelikli kısa bir metindir.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I, II ve III

    1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun birinci maddesi hâkimiyetin kayıtsız şartsız milletin olduğunu ilan ederek millet egemenliği ilkesini Türk anayasa tarihine ilk kez sokmuştur, dolayısıyla I doğrudur. Aynı metin yasama ve yürütme yetkilerini Büyük Millet Meclisi'nde toplamış, böylece güçler birliğine dayanan meclis hükûmeti sistemini benimsemiştir; bu nedenle II de doğrudur. Metin olağanüstü savaş koşullarında kabul edildiği için yalnızca devletin temel örgütlenmesini düzenlemiş, temel hak ve hürriyetlere yer vermemiştir; bu yönüyle çerçeve anayasa örneğidir ve III de doğrudur. Üç öncül de doğru olduğundan eksik sayan A, B, C ve D elenir. Cevap E.

  2. Soru 2

    Orta

    1924 Anayasası'yla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Meclis, yürütme yetkisini seçtiği Cumhurbaşkanı ve İcra Vekilleri Heyeti eliyle kullanmıştır.
    • B)Kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleyen bir anayasa mahkemesi kurulmuştur.
    • C)Yasama organı, birbirinden ayrı iki kanattan oluşan çift meclisli bir yapıya kavuşturulmuştur.
    • D)Sosyal ve ekonomik haklara geniş yer veren bir sosyal devlet anlayışı benimsenmiştir.
    • E)Metin, halkoylamasına sunulup kabul edildikten sonra yürürlüğe girmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Meclis, yürütme yetkisini seçtiği Cumhurbaşkanı ve İcra Vekilleri Heyeti eliyle kullanmıştır.

    1924 Anayasası yasama ve yürütme yetkilerini Büyük Millet Meclisi'nde toplamış, ancak Meclisin yürütme yetkisini kendi seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun atadığı İcra Vekilleri Heyeti aracılığıyla kullanacağını öngörmüştür; bu, yumuşatılmış bir kuvvetler birliği düzenidir. Anayasa yargısı Türkiye'de ilk kez 1961 Anayasası'yla kurulduğundan B yanlıştır. 1924 Anayasası tek meclisli bir yapı öngördüğü, çift meclis ise 1961 Anayasası'yla getirildiği için C yanlıştır. Sosyal devlet ilkesi de ilk kez 1961 Anayasası'nda yer aldığından D yanlıştır; 1924 Anayasası Meclis kararıyla kabul edilip halkoylamasına sunulmadığı için E de kabul edilemez. Cevap A.

  3. Soru 3

    Zor

    1924 Anayasası ile 1961 Anayasası karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Her ikisinde de egemenliğin millete ait olduğu esası benimsenmiştir.
    • B)1961 Anayasası, kanunların anayasaya uygunluğunun yargı yoluyla denetimini öngörmüştür.
    • C)1961 Anayasası, iki kanattan oluşan çift meclisli bir yasama organı kurmuştur.
    • D)1924 Anayasası, temel hak ve hürriyetler için genel bir sınırlama rejimi getirmiştir.
    • E)1961 Anayasası, devletin nitelikleri arasında sosyal devlet ilkesine yer vermiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 1924 Anayasası, temel hak ve hürriyetler için genel bir sınırlama rejimi getirmiştir.

    1924 Anayasası temel hakları saymakla yetinmiş, bunların hangi ölçütlere göre sınırlanabileceğini gösteren genel bir sınırlama rejimi kurmamıştır; hakların sınırlanması büyük ölçüde kanun koyucuya bırakıldığı için D söylenemez. Genel sınırlama rejimi Türk anayasa tarihinde ilk kez 1961 Anayasası m.11'de düzenlenmiş, 1982 Anayasası m.13'te geliştirilmiştir. Anayasa Mahkemesi eliyle yargısal denetim ve Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu'ndan oluşan çift meclis 1961 Anayasası'nın yenilikleri olduğundan B ve C doğrudur. Sosyal devlet ilkesi de ilk kez 1961 Anayasası'nda devletin nitelikleri arasında sayıldığından E doğrudur; millet egemenliği ise her iki metnin ortak esası olduğundan A da doğrudur. Cevap D.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuş bir anayasal kuruluştur?

    • A)Danıştay
    • B)Anayasa Mahkemesi
    • C)Sayıştay
    • D)Türkiye Büyük Millet Meclisi
    • E)Cumhurbaşkanlığı makamı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anayasa Mahkemesi

    Anayasa Mahkemesi Türk hukukuna ilk kez 1961 Anayasası ile girmiş, böylece kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi kurumsallaşmıştır. Danıştay'ın kökeni 1868'de kurulan Şûra-yı Devlet'e, Sayıştay'ın kökeni ise 1862'de kurulan Divan-ı Muhasebat'a dayandığı ve her ikisi 1924 Anayasası döneminde de var olduğu için A ve C yanlıştır. Büyük Millet Meclisi 1920'de toplanmış ve 1921 ile 1924 metinlerinde yer almış olduğundan D, Cumhurbaşkanlığı makamı 1923'te cumhuriyetin ilanıyla doğup 1924 Anayasası'nda düzenlendiğinden E yanlıştır. Cevap B.

  5. Soru 5

    Zor

    1982 Anayasası'nın hazırlanış süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Anayasa, serbest seçimlerle oluşan bir kurucu meclis tarafından hazırlanıp kabul edilmiştir.
    • B)Anayasa metni halkoylamasına hiç sunulmadan doğrudan yürürlüğe konulmuştur.
    • C)Anayasayı hazırlayan Kurucu Meclis, Millî Güvenlik Konseyi ile Danışma Meclisinden oluşmuştur.
    • D)Danışma Meclisi üyelerinin tamamı halk tarafından yapılan seçimle belirlenmiştir.
    • E)Metin, 1961 Anayasası'ndaki değişiklik usulüne uyularak bir anayasa değişikliği olarak yapılmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Anayasayı hazırlayan Kurucu Meclis, Millî Güvenlik Konseyi ile Danışma Meclisinden oluşmuştur.

    1982 Anayasası, Millî Güvenlik Konseyi ile Danışma Meclisinden oluşan Kurucu Meclis tarafından hazırlanmış ve 7 Kasım 1982'de yapılan halkoylamasında kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Halkoylaması yapıldığı için B yanlıştır. Danışma Meclisi üyeleri seçimle değil belirleme yoluyla göreve geldiğinden A ve D yanlıştır. 1982 Anayasası, önceki anayasal düzenin kesintiye uğramasının ardından asli kurucu iktidar eliyle yapılmış yeni bir anayasadır; 1961 Anayasası'nın değişiklik usulü izlenerek gerçekleştirilmiş bir tadil işlemi olmadığı için E de kabul edilemez. Cevap C.

  6. Soru 6

    Zor

    1961 Anayasası ile 1982 Anayasası'nın ortak yönleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Her ikisi de halkoylamasıyla kabul edilmiş ve anayasa yargısını benimsemiştir.
    • B)Her ikisi de iki kanattan oluşan çift meclisli bir yasama organı öngörmüştür.
    • C)Her ikisi de olağan kanun usulüyle değiştirilebilen yumuşak anayasa niteliğindedir.
    • D)Her ikisinde de cumhurbaşkanı, baştan itibaren halk tarafından doğrudan seçilmiştir.
    • E)Her ikisi de temel hak ve hürriyetler için genel bir sınırlama ölçütü öngörmemiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Her ikisi de halkoylamasıyla kabul edilmiş ve anayasa yargısını benimsemiştir.

    1961 Anayasası 9 Temmuz 1961'de, 1982 Anayasası ise 7 Kasım 1982'de yapılan halkoylamalarıyla kabul edilmiştir; her ikisi de Anayasa Mahkemesi eliyle anayasa yargısını öngördüğünden A doğrudur. Çift meclis yalnızca 1961 Anayasası'nda yer almış, 1982 Anayasası tek meclisli yapıyı benimsediği için B yanlıştır. Her iki metin de değişiklik için nitelikli çoğunluk aradığından sert anayasadır, bu nedenle C yanlıştır. 1982 Anayasası'nda cumhurbaşkanı başlangıçta Meclis tarafından seçilmekteydi; doğrudan halk tarafından seçim 2007 değişikliğiyle getirildiği için D yanlıştır. Genel sınırlama ölçütü 1961 m.11 ve 1982 m.13'te düzenlendiğinden E de kabul edilemez. Cevap A.

  7. Soru 7

    Orta

    Parlamenter hükûmet sisteminin özellikleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yürütmenin başı, belirli bir süre için doğrudan halk tarafından seçilmektedir.
    • B)Hükûmetin göreve başlaması ve görevde kalması yasamanın güvenine bağlıdır.
    • C)Yasama ile yürütme arasında karşılıklı sona erdirme yetkisi hiç bulunmamaktadır.
    • D)Yürütme organı tek başlı olup hiçbir siyasal sorumluluk taşımamaktadır.
    • E)Bakanların yasama organına karşı herhangi bir siyasal sorumluluğu yoktur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hükûmetin göreve başlaması ve görevde kalması yasamanın güvenine bağlıdır.

    Parlamenter sistemin ayırt edici özelliği, hükûmetin yasama organının güvenine dayanmasıdır; hükûmet güvenoyuyla göreve başlar ve güvensizlik oyuyla düşürülebilir. Yürütmenin başının doğrudan halk tarafından seçilmesi başkanlık sisteminin özelliği olduğundan A yanlıştır. Parlamenter sistemde güvensizlik oyu ile fesih yetkisi karşılıklı sona erdirme araçları olarak bulunduğu için C yanlıştır. Yürütme devlet başkanı ve hükûmet olarak iki başlıdır; bakanlar hem bireysel hem kolektif olarak yasamaya karşı sorumlu tutulduğundan D ve E de yanlıştır. Cevap B.

  8. Soru 8

    Zor

    2017 Anayasa değişikliğiyle benimsenen Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Bakanlar Kurulu, yürütmenin kanat organı olarak varlığını sürdürmeye devam etmektedir.
    • B)Türkiye Büyük Millet Meclisi, gensoru yoluyla Cumhurbaşkanını görevden alabilmektedir.
    • C)Cumhurbaşkanı, Meclisin çıkardığı yetki kanununa dayanarak kararname çıkarabilmektedir.
    • D)Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanında olup yardımcıları ile bakanları Cumhurbaşkanı atar.
    • E)Cumhurbaşkanı yasama organı tarafından seçilir ve Meclise karşı siyasi sorumluluk taşır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanında olup yardımcıları ile bakanları Cumhurbaşkanı atar.

    1982 Anayasası m.8, 2017 değişikliğinden sonra yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanı tarafından yerine getirileceğini söyler; m.104 ve m.106 uyarınca Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir. Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık aynı değişiklikle Anayasadan çıkarıldığı için A yanlıştır. Gensoru da kaldırılmış bir denetim aracıdır; Meclisin bugünkü araçları m.98'de sayılan yazılı soru, genel görüşme, Meclis araştırması ve Meclis soruşturmasıdır, bu nedenle B yanlıştır. Yetki kanununa dayanan kanun hükmünde kararname 2017 değişikliğiyle yürürlükten kaldırılmış, yerine doğrudan Anayasadan yetki alan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi getirilmiş olduğundan C yanlıştır. Cumhurbaşkanı m.101 uyarınca halk tarafından seçildiğinden E de kabul edilemez. Cevap D.

  9. Soru 9

    Zor

    1982 Anayasası'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Anayasa hükümleri; yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlar.
    • B)Kanunlar Anayasaya aykırı hükümler taşıyamaz, aykırılık hâlinde iptal yolu işletilir.
    • C)Anayasanın değiştirilmesi, kanunların kabulünden farklı ve ağırlaştırılmış usule bağlıdır.
    • D)Anayasanın ilk üç maddesinin değiştirilmesi teklif dahi edilemez niteliktedir.
    • E)Anayasa değişiklikleri, Anayasa Mahkemesince esas bakımından da denetlenebilmektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anayasa değişiklikleri, Anayasa Mahkemesince esas bakımından da denetlenebilmektedir.

    Anayasa m.148/2, Anayasa değişikliklerinin yalnızca şekil bakımından denetlenebileceğini ve bu denetimin teklif ile oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususlarıyla sınırlı olduğunu açıkça belirtir; esas bakımından denetim yapılamayacağı için E yanlıştır. A ve B, Anayasa hükümlerinin bütün organları ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğunu ve kanunların Anayasaya aykırı olamayacağını söyleyen m.11'e dayanır. Değişikliğin teklif ve kabul çoğunlukları m.175'te kanunlardan farklı biçimde düzenlendiği için C, ilk üç maddenin değiştirilmesinin ve değiştirilmesinin teklif edilmesinin m.4 ile yasaklandığı için D doğrudur. Cevap E.

Sponsorlu