KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasa Hukuku – Yürütme — Test 4

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasa Hukuku – Yürütme konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay9 orta6 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Anayasa'ya göre hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının yetkileri bakımından doğan sınırlama aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Seçimlerin yenilenmesine karar veremez
    • B)Kanunları yayımlayamaz
    • C)Milletlerarası andlaşmaları onaylayamaz
    • D)Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkaramaz
    • E)Bakanları görevden alamaz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Seçimlerin yenilenmesine karar veremez

    Anayasa'nın 105. maddesi, hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçim kararı alamayacağını açıkça belirtir. Kanunları yayımlama, andlaşmaları onaylama ve kararname çıkarma yetkileri bakımından benzer bir yasak öngörülmemiştir; bu yetkiler görev sürdükçe kullanılabilir.

  2. Soru 2

    Orta

    Cumhurbaşkanının Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi hâlinde Anayasa'ya göre sonuç ne olur?

    • A)Görevi sona erer
    • B)Görevi yalnızca cezanın infazı süresince durur
    • C)Görevine Meclis kararıyla devam edebilir
    • D)Görevi bir sonraki genel seçime kadar sürer
    • E)Görevi Anayasa Mahkemesinin ayrı bir kararıyla sona erdirilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Görevi sona erer

    Anayasa'nın 105. maddesi, Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevinin sona ereceğini öngörür. Görevin geçici olarak durması ya da Meclis kararıyla sürdürülmesi mümkün değildir; sonuç mahkûmiyet kararına bağlı olarak kendiliğinden doğar.

  3. Soru 3

    Orta

    Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu sürede işlediği iddia edilen suçlar bakımından, görev süresi bittikten sonra izlenecek yol nedir?

    • A)Hiçbir soruşturma yapılamaz
    • B)Yalnızca Anayasa Mahkemesi kendiliğinden soruşturma başlatabilir
    • C)Doğrudan genel mahkemelerde dava açılır
    • D)Anayasa'nın 105. maddesindeki usul uygulanmaya devam eder
    • E)Soruşturma için Meclis Başkanının izni yeterlidir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anayasa'nın 105. maddesindeki usul uygulanmaya devam eder

    Anayasa'nın 105. maddesi, Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu sürede işlediği iddia edilen suçlar için görev süresi bittikten sonra da bu madde hükmünün uygulanacağını belirtir. Dokunulmazlık mutlak olmadığından soruşturma yapılamayacağı görüşü yanlıştır; genel mahkemelerde doğrudan dava açılması da mümkün değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı sorumluluğunda Anayasa hangi usulü öngörmüştür?

    • A)Gensoru verilmesi usulü
    • B)Danıştayın izin vermesi usulü
    • C)Doğrudan Yargıtayda dava açılması
    • D)Anayasa'nın 105. maddesindeki soruşturma usulü
    • E)Cumhurbaşkanının onayına bağlı adli soruşturma
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anayasa'nın 105. maddesindeki soruşturma usulü

    Anayasa'nın 106. maddesi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suçlardan dolayı 105. madde hükümlerinin uygulanacağını düzenler. Gensoru 2017 değişikliğiyle kaldırılmıştır; Yargıtayda doğrudan dava açılması veya Danıştayın izni gibi bir usul de öngörülmemiştir.

  5. Soru 5

    Orta

    Cumhurbaşkanını Yüce Divan sıfatıyla yargılamakla görevli yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yargıtay Ceza Genel Kurulu
    • B)Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
    • C)Anayasa Mahkemesi
    • D)Uyuşmazlık Mahkemesi
    • E)Sayıştay Temyiz Kurulu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Anayasa Mahkemesi

    Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanını Yüce Divan sıfatıyla yargılar. Yargıtay ve Danıştay kendi görev alanlarında yüksek mahkemedir ancak Yüce Divan sıfatını taşımaz; Uyuşmazlık Mahkemesi ise yalnızca yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözer.

  6. Soru 6

    Orta

    Anayasa'nın 116. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için gereken çoğunluk ve doğacak sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Salt çoğunluk; yalnızca Meclis seçimi yenilenir
    • B)Salt çoğunluk; Cumhurbaşkanının onayı aranır
    • C)Üçte iki çoğunluk; yalnızca Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenerek tekrarlanır
    • D)Beşte üç çoğunluk; yalnızca Meclis seçimi yenilenir
    • E)Beşte üç çoğunluk; Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Beşte üç çoğunluk; Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır

    Anayasa'nın 116. maddesi, TBMM'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebileceğini ve bu hâlde Meclis genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçiminin birlikte yapılacağını öngörür. Seçimlerden yalnızca birinin yenilenmesi ya da Cumhurbaşkanının onayının aranması söz konusu değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A)Karar için Meclisin önceden onayı gerekir
    • B)Karar yalnızca Meclisin ilk toplantı yılında alınabilir
    • C)Karar yalnızca ülkede olağanüstü hâl ilan edilmiş olması hâlinde alınabilir
    • D)Karar Millî Güvenlik Kurulunun görüşüne bağlıdır
    • E)Karar tek başına alınabilir ve her iki seçim birlikte yapılır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Karar tek başına alınabilir ve her iki seçim birlikte yapılır

    Anayasa'nın 116. maddesi Cumhurbaşkanına seçimleri yenileme kararını tek başına alma yetkisi tanır ve bu hâlde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçiminin birlikte yapılacağını belirtir. Meclisin onayı, olağanüstü hâl şartı veya Millî Güvenlik Kurulunun görüşü gibi bir ön koşul öngörülmemiştir.

  8. Soru 8

    Orta

    Seçimlerin birlikte yenilenmesine karar verilmesi hâlinde Meclisin ve Cumhurbaşkanının yetkileri ne zamana kadar devam eder?

    • A)Yenileme kararının verildiği güne kadar
    • B)Oy verme gününden bir ay öncesine kadar
    • C)Seçim takviminin başladığı güne kadar
    • D)Yeni Meclisin ve Cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar
    • E)Yüksek Seçim Kurulunun kesin sonuçları ilan ettiği güne kadar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeni Meclisin ve Cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar

    Anayasa'nın 116. maddesi, seçimlerin birlikte yenilenmesine karar verilen Meclisin ve Cumhurbaşkanının yetki ve görevlerinin yeni Meclisin ve Cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar devam edeceğini düzenler. Yetkilerin yenileme kararıyla veya kesin sonuçların ilanıyla sona ermesi öngörülmemiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    2017 Anayasa değişikliğiyle Türkiye Büyük Millet Meclisinin denetim yolları bakımından yapılan değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Meclis araştırması kaldırılmıştır
    • B)Yazılı soru kaldırılmıştır
    • C)Genel görüşme kaldırılmıştır
    • D)Gensoru kaldırılmıştır
    • E)Meclis soruşturması kaldırılmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Gensoru kaldırılmıştır

    Anayasa'nın 98. maddesi 2017 değişikliğinden sonra denetim yollarını meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru olarak sayar; gensoru ve sözlü soru sistemden çıkarılmıştır. Bu nedenle meclis araştırmasının veya genel görüşmenin kaldırıldığını söyleyen şıklar Anayasa metnine aykırıdır.

  10. Soru 10

    Zor

    Cumhurbaşkanının Anayasa'nın 104. maddesinde sayılan yetkileriyle ilgili aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Kanunları tekrar görüşülmek üzere Meclise geri gönderme II. Kanunların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma III. Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletme veya kaldırma

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I, II ve III

    Anayasa'nın 104. maddesi üç yetkiyi de Cumhurbaşkanına tanımıştır: kanunları geri gönderme, kanunların ve İçtüzüğün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma ve belirli hâllerde cezaları hafifletme veya kaldırma. Bu nedenle öncüllerden yalnızca birini ya da ikisini gösteren şıklar eksiktir.

  11. Soru 11

    Zor

    Cumhurbaşkanı, kabul edilen bir kanunun yalnızca bazı maddelerini uygun bulmayarak kanunu geri göndermiştir. Anayasa'ya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi bu durumda nasıl hareket edebilir?

    • A)Kanunun tamamını yeniden görüşmek zorundadır
    • B)Yalnızca uygun bulunmayan maddeleri görüşebilir
    • C)Kanunu görüşmeksizin doğrudan yayımlatabilir
    • D)Kanunu ancak bir yıl sonra yeniden ele alabilir
    • E)Kanunu Anayasa Mahkemesine göndermek zorundadır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yalnızca uygun bulunmayan maddeleri görüşebilir

    Anayasa'nın 89. maddesi, Cumhurbaşkanınca kısmen uygun bulunmama durumunda TBMM'nin sadece uygun bulunmayan maddeleri görüşebileceğini öngörür. Kanunun tamamını görüşme zorunluluğu ya da bir yıl bekleme kuralı yoktur; geri gönderilen metnin doğrudan yayımlanması da mümkün değildir.

  12. Soru 12

    Zor

    Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanınca geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparak kabul etmiştir. Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı bu metin karşısında hangi yetkiyi kullanabilir?

    • A)Değiştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir
    • B)Kanunu yayımlamayı süresiz erteleyebilir
    • C)Kanunu doğrudan halkoyuna sunabilir
    • D)Kanunu Millî Güvenlik Kurulunda görüştürebilir
    • E)Kanunu Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yürürlükten kaldırabilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Değiştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir

    Anayasa'nın 89. maddesine göre Meclis geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparsa Cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir. Yayımı süresiz erteleme yetkisi yoktur; halkoyuna sunma yalnızca Anayasa değişikliği kanunları için, kararname ise kanunu ilga edemeyecek nitelikte bir işlemdir.

  13. Soru 13

    Zor

    Yürürlükteki Anayasa'ya göre bakanların hukuki konumu bakımından aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından atanırlar
    • B)Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerler
    • C)Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanabilirler
    • D)Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi bakımdan sorumludurlar
    • E)Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınabilirler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi bakımdan sorumludurlar

    Anayasa'nın 106. maddesi bakanların Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğunu belirtir; Meclise karşı siyasi sorumluluk ve gensoru 2017'de kaldırılmıştır. Buna karşılık milletvekili seçilme yeterliliği şartı, Meclis önünde ant içme ve görev suçlarında 105. madde usulüyle Yüce Divana sevk edilebilme aynı maddede düzenlenmiştir.

  14. Soru 14

    Zor

    Anayasa'nın 105. maddesine göre Cumhurbaşkanı hakkındaki Yüce Divan yargılamasının süresi nasıl düzenlenmiştir?

    • A)Bir ay içinde tamamlanır, ek süre verilemez
    • B)Üç ay içinde tamamlanır, bir defaya mahsus üç ay ek süre verilir
    • C)Altı ay içinde tamamlanır, ek süre verilemez
    • D)Bir yıl içinde tamamlanır, altı ay ek süre verilir
    • E)Süre öngörülmemiş, takdir tümüyle Anayasa Mahkemesine bırakılmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üç ay içinde tamamlanır, bir defaya mahsus üç ay ek süre verilir

    Anayasa'nın 105. maddesi, Yüce Divan yargılamasının üç ay içinde tamamlanacağını, bu sürede bitirilemezse bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verileceğini ve yargılamanın bu sürede kesin olarak tamamlanacağını öngörür. Süre öngörülmediği veya hiç ek süre verilemeyeceği yönündeki şıklar madde metnine aykırıdır.

  15. Soru 15

    Zor

    2017 değişikliğinden önce Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin düzenlemeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Cumhurbaşkanı her türlü suçtan dolayı üye tamsayısının salt çoğunluğuyla Yüce Divana sevk edilebilirdi
    • B)Cumhurbaşkanı yalnızca vatana ihanetten dolayı ve nitelikli çoğunlukla suçlandırılabilirdi
    • C)Cumhurbaşkanı hakkında hiçbir şekilde soruşturma yapılamazdı
    • D)Cumhurbaşkanı görev suçlarından dolayı Yargıtayda yargılanırdı
    • E)Cumhurbaşkanının sorumluluğu yalnızca Danıştay kararıyla belirlenirdi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Cumhurbaşkanı yalnızca vatana ihanetten dolayı ve nitelikli çoğunlukla suçlandırılabilirdi

    2017 öncesi 105. maddeye göre Cumhurbaşkanı yalnızca vatana ihanetten dolayı, üye tamsayısının en az üçte birinin teklifi ve en az dörtte üçünün kararıyla suçlandırılabiliyordu. Bugün ise her türlü suç bakımından soruşturma mümkündür. Cumhurbaşkanının Yargıtayda yargılanması veya hiç soruşturulamaması hiçbir dönemde geçerli olmamıştır.

Sponsorlu