KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasa Hukuku – Yürütme — Test 5

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasa Hukuku – Yürütme konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

9 kolay6 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Anayasa'nın 104. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi hangi konularla sınırlıdır?

    • A)Yargı yetkisine ilişkin konularla
    • B)Yürütme yetkisine ilişkin konularla
    • C)Yasama yetkisine ilişkin konularla
    • D)Yerel yönetimlerin bütçelerine ilişkin konularla
    • E)Milletlerarası andlaşmalara ilişkin konularla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yürütme yetkisine ilişkin konularla

    Anayasa'nın 104. maddesinin onyedinci fıkrası, Cumhurbaşkanının yalnızca yürütme yetkisine ilişkin konularda kararname çıkarabileceğini belirtir. Yasama ve yargı yetkisi ayrı organlara aittir; milletlerarası andlaşmaların uygun bulunması ise 90. madde uyarınca kanunla gerçekleşir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki alanlardan hangisi Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez?

    • A)Bakanlıkların teşkilat yapısı
    • B)Üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usulü
    • C)Kişi hakları ve ödevleri
    • D)Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi
    • E)Cumhurbaşkanlığı teşkilatının kuruluşu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kişi hakları ve ödevleri

    Anayasa'nın 104. maddesinin onyedinci fıkrası, ikinci kısmın birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar ile kişi hakları ve ödevlerinin kararnameyle düzenlenemeyeceğini öngörür. Bakanlık teşkilatı 106., Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi ise 108. maddede açıkça kararnameye bırakılmıştır.

  3. Soru 3

    Kolay

    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılması bakımından hangi kural geçerlidir?

    • A)Kararname çıkarılabilir, ancak Meclis onayı gerekir
    • B)Kararname çıkarılabilir, ancak Resmî Gazete'de yayımlanmaz
    • C)Kararname çıkarılabilir, ancak süresi bir yılla sınırlıdır
    • D)Kararname çıkarılabilir, ancak Danıştay incelemesi gerekir
    • E)Kararname çıkarılamaz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kararname çıkarılamaz

    Anayasa'nın 104/17 hükmü, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacağını açıkça yasaklar. Meclis onayına bağlı kararname yalnızca olağanüstü hâl kararnamelerinde söz konusudur; Danıştay incelemesi ise kaldırılan tüzük usulüne aitti.

  4. Soru 4

    Kolay

    Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılması Anayasa'ya göre mümkün müdür?

    • A)Mümkündür, kararname kanuna üstün gelir
    • B)Mümkündür, ancak yalnızca olağan dönemlerde
    • C)Mümkündür, ancak Meclisin izni gerekir
    • D)Mümkündür, ancak yalnızca bütçe konularında
    • E)Mümkün değildir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mümkün değildir

    Anayasa'nın 104. maddesinin onyedinci fıkrası, kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacağını hükme bağlar. Kararnamenin kanuna üstün gelmesi de mümkün değildir; Meclisin izniyle bu yasağın aşılmasına imkân veren bir hüküm Anayasa'da bulunmamaktadır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bir kanunda farklı hükümler bulunması hâlinde Anayasa'ya göre hangisi uygulanır?

    • A)Kanun hükümleri
    • B)Kararname hükümleri
    • C)Sonraki tarihli metin
    • D)Anayasa Mahkemesinin belirleyeceği metin
    • E)Danıştayın belirleyeceği metin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kanun hükümleri

    Anayasa'nın 104/17 hükmüne göre Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması hâlinde kanun hükümleri uygulanır. Tarih önceliği veya kararnamenin üstünlüğü gibi ölçütler geçerli değildir; ayrıca bu belirlemeyi mahkemelerin takdirine bırakan bir düzenleme de yoktur.

  6. Soru 6

    Kolay

    Türkiye Büyük Millet Meclisinin, bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aynı konuda kanun çıkarması hâlinde kararnamenin akıbeti ne olur?

    • A)Kararname yalnızca bir yıl daha uygulanır
    • B)Kararname kanunla birlikte yürürlükte kalır
    • C)Kararname hükümsüz hâle gelir
    • D)Kararname Anayasa Mahkemesince iptal edilinceye kadar uygulanır
    • E)Kararname yalnızca Resmî Gazete'de yeniden yayımlanırsa geçerli olur
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kararname hükümsüz hâle gelir

    Anayasa'nın 104. maddesinin onyedinci fıkrası, TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümsüz hâle geleceğini belirtir. Bu sonuç kendiliğinden doğduğu için Anayasa Mahkemesi kararı ya da yeniden yayım gibi bir işleme gerek yoktur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Olağan dönemde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa'ya uygunluğunu denetlemekle görevli organ hangisidir?

    • A)Danıştay
    • B)Yargıtay Başkanlığı
    • C)Anayasa Mahkemesi
    • D)Sayıştay Başkanlığı
    • E)Uyuşmazlık Mahkemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Anayasa Mahkemesi

    Anayasa'nın 148. maddesi, Anayasa Mahkemesinin kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün Anayasa'ya uygunluğunu denetleyeceğini öngörür. Danıştay idari işlemlerin hukuka uygunluğunu denetler; Sayıştay ise mali denetim organıdır ve norm denetimi yapmaz.

  8. Soru 8

    Kolay

    Anayasa'nın 124. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptir?

    • A)Yalnızca Cumhurbaşkanının kendisi
    • B)Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri
    • C)Yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu
    • D)Yalnızca bakanlıklar ve valilikler
    • E)Yalnızca Danıştay ve Sayıştay
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri

    Anayasa'nın 124. maddesi, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabileceğini düzenler. Yasama organının yönetmelik çıkarma yetkisi yoktur; yüksek mahkemelere de böyle bir yetki tanınmamıştır.

  9. Soru 9

    Kolay

    2017 Anayasa değişikliğiyle Türk hukuk düzeninden kaldırılan düzenleyici işlem türleri aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Yönetmelik ve genelge
    • B)Tebliğ ve yönerge
    • C)Kanun hükmünde kararname ve tüzük
    • D)Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik
    • E)Kanun ve tüzük
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kanun hükmünde kararname ve tüzük

    2017 değişikliğiyle Anayasa'nın kanun hükmünde kararnameyi düzenleyen 91. maddesi ile tüzüğü düzenleyen 115. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yönetmelik 124. maddede varlığını sürdürmekte, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ise aynı değişiklikle sisteme yeni girmiş bir işlem türüdür.

  10. Soru 10

    Orta

    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler bakımından Anayasa'da öngörülen yürürlük anı kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Aksi belirtilmemişse Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer
    • B)Her hâlde Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihten on beş gün sonra yürürlüğe girer
    • C)Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayıyla yürürlüğe girer
    • D)Danıştayın uygun görüşünden sonra yürürlüğe girer
    • E)İlgili bakanlığın tebliğ etmesiyle yürürlüğe girer
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Aksi belirtilmemişse Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer

    Anayasa'nın 104. maddesi, kararnameler ve yönetmeliklerin yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe gireceğini belirtir. On beş günlük genel bir bekleme süresi yoktur; olağan kararnameler için Meclis onayı veya Danıştay görüşü de aranmaz.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki konulardan hangisi Anayasa'nın açık hükmü gereği Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenebilir?

    • A)Suç ve cezaların belirlenmesi
    • B)Üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usul ve esasları
    • C)Seçme ve seçilme hakkının kapsamı
    • D)Vergi, resim ve harçların konulması
    • E)Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının sınırlandırılma rejimi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usul ve esasları

    Anayasa'nın 104. maddesi, üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceğini açıkça öngörür. Suçta ve cezada kanunilik (m.38), vergilerin kanuniliği (m.73) ve siyasi haklar ile kişi hürriyeti alanları ise kararname yasağı kapsamındadır.

  12. Soru 12

    Orta

    Anayasa'nın 123. maddesine göre kamu tüzelkişiliği hangi işlemlerle kurulabilir?

    • A)Yalnızca kanunla
    • B)Kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle
    • C)Yalnızca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yoluyla
    • D)Yönetmelikle veya genelgeyle
    • E)Bakanlık kararıyla veya tebliğle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle

    Anayasa'nın 123. maddesi 2017 değişikliğinden sonra kamu tüzelkişiliğinin kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulacağını düzenler. Yalnızca kanunla kurulabileceği yönündeki ifade değişiklik öncesi metne aittir; yönetmelik, genelge ve tebliğ ise tüzelkişilik kuran işlemler değildir.

  13. Soru 13

    Orta

    Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmesi yasak olan alanlarla ilgili aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Temel haklar ile kişi hakları ve ödevleri II. Siyasi haklar ve ödevler III. Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I, II ve III

    Anayasa'nın 104/17 hükmü üç alanı da kararname yasağı kapsamına almıştır: ikinci kısmın birinci ve ikinci bölümündeki temel haklar ve kişi hakları, dördüncü bölümdeki siyasi haklar ve ödevler ile münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular. Bu nedenle öncülleri tek tek gösteren şıklar eksiktir.

  14. Soru 14

    Orta

    Anayasa'nın ikinci kısmının dördüncü bölümünde yer alan ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemeyecek olan haklar grubu hangisidir?

    • A)Sosyal ve ekonomik haklar
    • B)Kültürel haklar
    • C)Kişinin hakları ve ödevleri
    • D)Siyasi haklar ve ödevler
    • E)Çevre hakları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Siyasi haklar ve ödevler

    Anayasa'nın ikinci kısmının dördüncü bölümü "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığını taşır ve 104/17 uyarınca kararnameyle düzenlenemez. Sosyal ve ekonomik haklar üçüncü bölümde yer aldığından bu yasağın kapsamı dışındadır; kültürel ve çevre hakları ise ayrı bir bölüm oluşturmaz.

  15. Soru 15

    Orta

    Yönetmeliklerin hukuka uygunluğu bakımından Anayasa'nın 124. maddesinde öngörülen sınır aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yalnızca kanunlara aykırı olamaz
    • B)Yalnızca Anayasa'ya aykırı olmamaları yeterlidir
    • C)Yalnızca Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olamaz
    • D)Kanunlara ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olamaz
    • E)Sadece Danıştayın yerleşik içtihatlarına aykırı olmaması yeterlidir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kanunlara ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olamaz

    Anayasa'nın 124. maddesi yönetmeliklerin, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarılabileceğini belirtir. Yalnızca kanuna ya da yalnızca kararnameye aykırı olamayacağını söyleyen şıklar maddenin kapsamını daraltmaktadır.

Sponsorlu