KPSS Tarih · 17. konu · konu anlatımı
II. Dünya Savaşı
Sınavda sorulan 28 kavram · havuzdan 125 çözümlü soru · son güncelleme 20 Eylül 2026
II. Dünya Savaşı, KPSS Tarih'te Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi bölümünün en yoğun soru üreten konusudur ve sorular üç kümede toplanır: nedenler ve bloklar (Versay, 1929 Buhranı, Milletler Cemiyeti'nin güçsüzlüğü, Mihver-Müttefik), savaşın seyri (Polonya, Fransa'nın düşüşü, Barbarossa, Pearl Harbor, Midway-El Alameyn-Stalingrad-Normandiya, konferanslar, atom bombası, BM) ve Türkiye'nin savaş yılları (denge politikası, 1939 ittifakı, 1941 saldırmazlık antlaşması, Millî Korunma Kanunu, Varlık Vergisi, Adana-Kahire görüşmeleri, 23 Şubat 1945).
Puan en çok kronoloji ve eşleştirme sorularında kaybedilir: konferansların sırası (Casablanca → Kahire → Tahran → Yalta → Potsdam), hangi konferansta hangi kararın alındığı ve hangi liderin bulunduğu (Roosevelt Yalta'da var, Potsdam'da yok) mutlaka sorulur. "Sonucu / önemi / nedeni aşağıdakilerden hangisidir" kalıbındaki yorum sorularında doğru şık, olayın savaşın gidişatını nasıl değiştirdiğini söyleyen şıktır. Türkiye bölümündeki tuzak, 1939 ittifakı ile 1941 saldırmazlık antlaşmasını birlikte verip "tarafsızlık" yerine "denge politikası" yorumunu istemektir. Aşağıdaki kartlar her olayı tarih, taraf, sonuç ve sınavda sorulan ayrıntısıyla verir; altlarında havuzumuzdaki gerçek sorular bulunur.
Sınavda sorulan kavramlar
Her kavramın altında havuzumuzdan o kavramı ölçen gerçek sorular var. Önce kavramı oku, sonra soruyu aç ve çöz.
1.Savaşın nedenleri
Versay başta olmak üzere I. Dünya Savaşı antlaşmalarının yenik devletlere yüklediği ağır şartlar ve doğurduğu intikam duygusu; 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın işsizlik ve yoksullukla mevcut yönetimlere güveni sarsması ve bunun İtalya'da faşizmi, Almanya'da nazizmi iktidara taşıması; Japonya, İtalya ve Almanya'nın yayılmacılığı (Mançurya 1931, Habeşistan 1935, Avusturya ve Çekoslovakya 1938-1939); hammadde-sömürge yarışı ve silahlanma savaşın temel nedenleridir.
Sınav ipucu: "Nedenler arasında gösterilemez" sorusunda atom bombası, BM'nin kuruluşu, iki kutuplu dünya gibi ifadeler SONUÇTUR; totaliter rejimlerin yükselişi ise nedendir.
Soru 52Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı'nın nedenleri arasında gösterilemez?
- A)Versay düzeninin yarattığı hoşnutsuzluk
- B)Birleşmiş Milletler'in kurulması
- C)Ekonomik buhranın toplumsal etkileri
- D)Milletler Cemiyeti'nin etkisiz kalması
- E)Almanya'nın yayılmacı politikası
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Birleşmiş Milletler savaşın nedeni değil sonucudur; 1945'te savaşın bitiminde kurulmuştur. Versay düzeninin doğurduğu hoşnutsuzluk, 1929 buhranının etkileri, Milletler Cemiyeti'nin caydırıcı olamaması ve Almanya'nın yayılmacı politikası ise savaşa götüren başlıca etkenlerdir.
Orta · Test 4
Soru 31929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın ardından bazı Avrupa ülkelerinde işsizlik ve yoksulluk hızla artmış, mevcut yönetimlere duyulan güven zayıflamıştır. Bu tablonun II. Dünya Savaşı'na giden süreçte hangi sonucu doğurduğu söylenebilir?
- A)Sömürge imparatorluklarının gönüllü olarak dağılması
- B)Avrupa'da askerî harcamaların tümüyle durdurulması
- C)Uluslararası ticaretin engelsiz biçimde genişlemesi
- D)Devletlerin silahsızlanma antlaşmalarını eksiksiz uygulaması
- E)Totaliter ve saldırgan rejimlerin güç kazanması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Ağır ekonomik bunalım, hızlı çözüm vaat eden totaliter rejimlerin kitle desteği bulmasını kolaylaştırmış ve saldırgan dış politikalara zemin hazırlamıştır. Buhran döneminde ülkeler korumacılığa yöneldiği için ticaretin engelsiz genişlediği seçeneği dönemin gerçekleriyle bağdaşmaz.
Orta · Test 1
Soru 108II. Dünya Savaşı hangi yıllar arasında yaşanmıştır?
- A)1914 - 1918
- B)1919 - 1922
- C)1929 - 1933
- D)1936 - 1939
- E)1939 - 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: E. II. Dünya Savaşı 1939'da Polonya'nın işgaliyle başlamış, 1945'te Japonya'nın teslim olmasıyla sona ermiştir. 1914-1918 I. Dünya Savaşı'nın, 1929-1933 Dünya Ekonomik Buhranı'nın en ağır yıllarıdır; 1936-1939 ise İspanya İç Savaşı'nın sürdüğü dönemdir.
Kolay · Test 8
2.Milletler Cemiyeti'nin güçsüzlüğü ve yatıştırma politikası
Milletler Cemiyeti'nin saldırgana karşı bağlayıcı yaptırım uygulayacak askerî gücü yoktu; Japonya'nın Mançurya'yı, İtalya'nın Habeşistan'ı işgali karşısında etkisiz kaldı, saldırgan devletler örgütten ayrıldı. İngiltere ile Fransa'nın Hitler'i ödünlerle durdurmayı uman yatıştırma politikası 1938 Münih Konferansı'nda Çekoslovakya'nın Südet bölgesinin Almanya'ya bırakılmasıyla doruğa çıktı; Almanya buna rağmen Mart 1939'da Çekoslovakya'nın kalanını işgal etti.
Sınav ipucu: Cemiyet'in başarısızlığı "yaptırım gücünün olmaması" ile açıklanır; Münih, "yatıştırmanın saldırganı cesaretlendirdiği" yorumunun kanıtıdır.
Soru 12327 Eylül 1940'ta Berlin'de Almanya, İtalya ve Japonya arasında imzalanan ve Mihver Devletler'in askerî iş birliğini resmîleştiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Çelik Pakt
- B)Üçlü Pakt
- C)Anti-Komintern Paktı
- D)Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı
- E)Münih Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya, İtalya ve Japonya'nın 27 Eylül 1940'ta Berlin'de imzaladığı belge Üçlü Pakt'tır; bu paktla üç devlet birbirine askerî destek sözü vermiş ve Mihver Grubu resmen doğmuştur. Çelik Pakt 1939'da yalnızca Almanya ile İtalya arasında imzalanmış, Japonya taraf olmamıştır. Anti-Komintern Paktı ise 1936 tarihlidir ve Komünist Enternasyonal'e karşı ideolojik bir iş birliği belgesi olup askerî ittifak niteliği taşımaz. Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı 23 Ağustos 1939'da Almanya ile Sovyetler Birliği arasında, Münih Antlaşması ise 1938'de Çekoslovakya'nın Südet bölgesi için yapılmıştır. Cevap B.
Kolay · Test 9
Soru 2San Francisco'da hazırlanan antlaşmayla 1945'te, uluslararası barış ve güvenliği korumayı amaçlayan evrensel nitelikli bir örgüt kurulmuştur. Sözü edilen örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Milletler Cemiyeti
- B)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
- C)Birleşmiş Milletler
- D)Varşova Paktı
- E)Avrupa Konseyi
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Birleşmiş Milletler, 1945'te San Francisco'da hazırlanan antlaşmayla kurulmuştur. Milletler Cemiyeti I. Dünya Savaşı sonrasında 1920'de, NATO ise 1949'da oluşturulduğu için doğru yanıt olamaz.
Kolay · Test 1
Soru 4Milletler Cemiyeti, üyelerinin saldırgan davranışları karşısında bağlayıcı yaptırım uygulayabilecek askerî bir güce sahip değildi. Bu durumun II. Dünya Savaşı öncesinde yol açtığı temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Avrupa'da kalıcı bir güvenlik sisteminin kurulması
- B)İşgallerin caydırılamaması ve gerginliğin artması
- C)Sömürgelerin tamamına bağımsızlık verilmesi
- D)Devletlerarası bütün sorunların hakemlikle çözülmesi
- E)Silahlanmanın bütün ülkelerde tümüyle sona ermesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Yaptırım gücünden yoksun olması Cemiyeti caydırıcılıktan uzaklaştırmış, işgaller karşısında etkisiz kalmasına yol açmıştır. Bu nedenle kalıcı bir güvenlik sisteminin kurulduğu ya da silahlanmanın sona erdiği yönündeki seçenekler dönemin gelişmeleriyle çelişir.
Orta · Test 1
3.Mihver ve Müttefik blokları; Üçlü Pakt (27 Eylül 1940)
Mihver'in çekirdeği Almanya, İtalya ve Japonya'dır: 1936 Berlin-Roma Mihveri ve Anti-Komintern Paktı ile başlayan yakınlaşma, Mayıs 1939 Çelik Pakt'ı (Almanya-İtalya) ve 27 Eylül 1940'ta Berlin'de imzalanan Üçlü Pakt ile askerî ittifaka dönüştü; Macaristan, Romanya ve Bulgaristan sonradan katıldı. Müttefikler'in başlıcaları İngiltere, Fransa, Haziran 1941'den itibaren SSCB, Aralık 1941'den itibaren ABD ve Çin'dir.
Sınav ipucu: "Mihver Devletler arasında yer almıştır" sorusunda Bulgaristan, Romanya, Macaristan doğru şıktır; Türkiye, İspanya, İsveç, İsviçre hiçbir bloka girmemiştir.
Soru 12327 Eylül 1940'ta Berlin'de Almanya, İtalya ve Japonya arasında imzalanan ve Mihver Devletler'in askerî iş birliğini resmîleştiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Çelik Pakt
- B)Üçlü Pakt
- C)Anti-Komintern Paktı
- D)Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı
- E)Münih Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya, İtalya ve Japonya'nın 27 Eylül 1940'ta Berlin'de imzaladığı belge Üçlü Pakt'tır; bu paktla üç devlet birbirine askerî destek sözü vermiş ve Mihver Grubu resmen doğmuştur. Çelik Pakt 1939'da yalnızca Almanya ile İtalya arasında imzalanmış, Japonya taraf olmamıştır. Anti-Komintern Paktı ise 1936 tarihlidir ve Komünist Enternasyonal'e karşı ideolojik bir iş birliği belgesi olup askerî ittifak niteliği taşımaz. Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı 23 Ağustos 1939'da Almanya ile Sovyetler Birliği arasında, Münih Antlaşması ise 1938'de Çekoslovakya'nın Südet bölgesi için yapılmıştır. Cevap B.
Kolay · Test 9
Soru 46Türkiye savaş yıllarında hem Müttefik Devletler'le hem de Almanya ile antlaşmalar imzalamış, iki tarafla da ilişkilerini sürdürmüştür. Bu tutum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)Denge gözeten bir politika izlendiği
- B)Tarafsızlığın hiç gözetilmediği
- C)Mihver Devletler safında savaşıldığı
- D)Müttefiklere karşı cephe açıldığı
- E)Dış politikanın tümüyle terk edildiği
Çözümü göster
Doğru cevap: A. İki tarafla da ilişkileri sürdürerek ülkeyi savaşın dışında tutma çabası denge gözeten bir politika olarak değerlendirilir. Türkiye savaş boyunca fiilî çatışmaya girmediği için Mihver ya da Müttefik saflarında savaştığı seçenekleri yanlıştır; antlaşmaların imzalanması dış politikanın etkin biçimde yürütüldüğünü gösterir.
Zor · Test 4
Soru 45II. Dünya Savaşı'nda Müttefik Devletler'in başlıcaları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Almanya, İtalya ve Japonya
- B)Almanya, İngiltere ve Fransa
- C)İtalya, ABD ve Japonya
- D)Japonya, Sovyetler Birliği ve Almanya
- E)İngiltere, ABD ve Sovyetler Birliği
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Savaşta Müttefik Devletler'in başlıcaları İngiltere, ABD ve Sovyetler Birliği'dir. Almanya, İtalya ve Japonya ise karşı tarafı yani Mihver Devletler'i oluşturmuştur; bu nedenle Almanya ya da Japonya'yı Müttefikler arasında gösteren seçenekler yanlıştır.
Kolay · Test 3
4.Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı (23 Ağustos 1939)
Savaştan bir hafta önce Moskova'da imzalanan Molotov-Ribbentrop Paktı, ideolojik düşman iki devleti geçici olarak uzlaştırdı; gizli protokolle Polonya paylaşıldı, Baltık ülkeleri Sovyet nüfuzuna bırakıldı. Almanya için önemi, Polonya'ya saldırırken iki cepheli savaş tehlikesini kaldırmak ve İngiltere-Fransa'nın olası Sovyet ittifakını önlemekti. Pakt, Barbarossa Harekâtı ile Haziran 1941'de fiilen sona erdi.
Sınav ipucu: Pakt Almanya'yı Batı'ya karşı serbest bıraktı; "Almanya-Sovyetler kalıcı ittifak kurdu" yorumu yanlıştır, iki yıl sonra saldıran Almanya'dır.
Soru 12327 Eylül 1940'ta Berlin'de Almanya, İtalya ve Japonya arasında imzalanan ve Mihver Devletler'in askerî iş birliğini resmîleştiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Çelik Pakt
- B)Üçlü Pakt
- C)Anti-Komintern Paktı
- D)Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı
- E)Münih Antlaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya, İtalya ve Japonya'nın 27 Eylül 1940'ta Berlin'de imzaladığı belge Üçlü Pakt'tır; bu paktla üç devlet birbirine askerî destek sözü vermiş ve Mihver Grubu resmen doğmuştur. Çelik Pakt 1939'da yalnızca Almanya ile İtalya arasında imzalanmış, Japonya taraf olmamıştır. Anti-Komintern Paktı ise 1936 tarihlidir ve Komünist Enternasyonal'e karşı ideolojik bir iş birliği belgesi olup askerî ittifak niteliği taşımaz. Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı 23 Ağustos 1939'da Almanya ile Sovyetler Birliği arasında, Münih Antlaşması ise 1938'de Çekoslovakya'nın Südet bölgesi için yapılmıştır. Cevap B.
Kolay · Test 9
Soru 64II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı kabul edilen tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)23 Ağustos 1939
- B)1 Eylül 1939
- C)22 Haziran 1941
- D)7 Aralık 1941
- E)6 Haziran 1944
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Savaş, Almanya'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'ya saldırmasıyla başlamıştır. 23 Ağustos 1939 Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'nın imzalandığı tarihtir; 22 Haziran 1941 Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırısının, 7 Aralık 1941 ise Pearl Harbor baskınının tarihidir.
Kolay · Test 5
Soru 71II. Dünya Savaşı'nın başlamasından hemen önce, 23 Ağustos 1939'da saldırmazlık paktı imzalayan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Almanya - İtalya
- B)Almanya - Japonya
- C)Almanya - Sovyetler Birliği
- D)İngiltere - Fransa
- E)İtalya - Japonya
Çözümü göster
Doğru cevap: C. 23 Ağustos 1939'da Almanya ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan saldırmazlık paktı, savaşın başlamasının önündeki son engeli kaldırmıştır. Almanya ile İtalya arasındaki ittifak aynı yılın mayıs ayında imzalanmış farklı bir antlaşmadır; İngiltere ile Fransa ise bu tarihte zaten aynı safta bulunmaktadır.
Kolay · Test 5
5.Polonya'nın işgali ve savaşın başlaması (1 Eylül 1939)
Almanya'nın Danzig ve Koridor'u bahane ederek 1 Eylül 1939'da Polonya'ya saldırması üzerine İngiltere ve Fransa 3 Eylül'de Almanya'ya savaş ilan etti; 1 Eylül savaşın başlangıcı kabul edilir. Sovyetler 17 Eylül'de doğudan girdi ve Polonya bir ayda paylaşıldı. Batı cephesinde 1940 baharına kadar ciddi çatışma yaşanmadığı için bu döneme "garip savaş" denir.
Sınav ipucu: Savaş Polonya'nın işgaliyle başlar; Mart 1939'daki Çekoslovakya işgali savaş ilanına yol açmamıştır.
Soru 1Almanya'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'ya saldırması üzerine İngiltere ve Fransa Almanya'ya savaş ilan etmiştir. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı kabul edilir?
- A)II. Dünya Savaşı'nın
- B)I. Dünya Savaşı'nın
- C)Soğuk Savaş Dönemi'nin
- D)Kore Savaşı'nın
- E)Yumuşama Dönemi'nin
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Polonya'nın işgali ve ardından gelen savaş ilanları II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı sayılır. I. Dünya Savaşı 1914'te başladığı, Soğuk Savaş ise 1945 sonrasında biçimlendiği için bu seçenekler tarih bakımından uyuşmaz.
Kolay · Test 1
Soru 35Türkiye'nin Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1 Eylül 1939
- B)18 Haziran 1941
- C)6 Haziran 1944
- D)8 Mayıs 1945
- E)23 Şubat 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Türkiye 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiş, ancak fiilî bir çatışmaya girmemiştir. 18 Haziran 1941 Türk-Alman Saldırmazlık Antlaşması'nın, 8 Mayıs 1945 ise Almanya'nın teslim olduğu tarihtir; 1 Eylül 1939 savaşın başlangıcıdır.
Kolay · Test 3
Soru 33Normandiya Çıkarması'nın gerçekleştirildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1 Eylül 1939
- B)7 Aralık 1941
- C)23 Şubat 1945
- D)8 Mayıs 1945
- E)6 Haziran 1944
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Müttefik kuvvetler 6 Haziran 1944'te Normandiya'ya çıkarma yaparak Batı Cephesi'ni açmıştır. 8 Mayıs 1945 Almanya'nın teslim olduğu, 23 Şubat 1945 ise Türkiye'nin Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ettiği tarihtir; 1 Eylül 1939 ise savaşın başlangıcıdır.
Kolay · Test 3
6.Yıldırım Savaşı ve Fransa'nın düşüşü (Haziran 1940)
Zırhlı birlikleri hava kuvvetleriyle birlikte kullanarak kısa sürede sonuç alan Yıldırım Savaşı (Blitzkrieg) yöntemiyle Almanya Nisan 1940'ta Danimarka ve Norveç'i, Mayıs'ta Hollanda, Belçika ve Lüksemburg'u ele geçirdi; Maginot Hattı'nı Ardenler'den dolaşarak Fransa'ya girdi. İngiliz kuvvetleri Dunkerque'ten tahliye edildi, İtalya 10 Haziran'da Almanya'nın yanında savaşa girdi, Fransa 22 Haziran 1940'ta teslim oldu. Kuzey işgal edildi, güneyde Almanya'ya bağımlı Vichy Hükûmeti kuruldu; de Gaulle Londra'da Hür Fransa hareketini başlattı.
Sınav ipucu: "1940'ta Almanya'nın yanında savaşa giren devlet" İtalya'dır; "1940'ta işgal edilen Batı Avrupa ülkesi" Fransa'dır.
Soru 56Alman ordusunun hava kuvvetleriyle zırhlı birlikleri birlikte kullanarak kısa sürede sonuç almayı amaçlayan savaş yöntemine ne ad verilir?
- A)Barbarossa
- B)Anschluss
- C)Overlord
- D)Yıldırım Savaşı
- E)Kuşatma savaşı
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Almanya'nın hız ve baskın üzerine kurulu bu taarruz yöntemi Yıldırım Savaşı (Blitzkrieg) olarak adlandırılır ve Polonya ile Fransa'nın kısa sürede işgalini sağlamıştır. Barbarossa Sovyetler Birliği'ne yönelik harekâtın, Overlord ise Normandiya Çıkarması'nın kod adıdır; Anschluss ise 1938'deki Avusturya ilhakını ifade eder.
Orta · Test 4
Soru 10Türkiye 1939'da İngiltere ve Fransa ile ittifak antlaşması imzalamış, 1941'de ise Almanya ile saldırmazlık antlaşması yapmıştır. Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'nin izlediği politika için hangisi söylenebilir?
- A)Bloklardan birine kesin biçimde bağlandığı
- B)Dış politikada tarafsızlığı bütünüyle terk ettiği
- C)Taraflar arasında denge gözetip savaş dışında kalmaya çalıştığı
- D)Askerî nitelikli antlaşmalara ilke olarak karşı çıktığı
- E)Avrupa devletleriyle bütün ilişkilerini kestiği
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Karşıt taraflarla eşzamanlı antlaşmalar yapılması, Türkiye'nin herhangi bir blokun içine çekilmeden savaş dışında kalmayı hedefleyen denge politikasını gösterir. Her iki antlaşmanın da askerî nitelikli olması, bu tür antlaşmalara ilke olarak karşı çıkıldığı yorumunu geçersiz kılar.
Zor · Test 1
Soru 36Aralık 1943'te yapılan ve Türkiye'nin savaşa katılması konusunun ele alındığı Kahire görüşmesine katılan liderler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)İnönü, Stalin ve Churchill
- B)İnönü, Truman ve Attlee
- C)Atatürk, Roosevelt ve Churchill
- D)İnönü, De Gaulle ve Roosevelt
- E)İnönü, Roosevelt ve Churchill
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Aralık 1943'teki Kahire görüşmesinde İsmet İnönü, ABD Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Churchill bir araya gelmiştir. Stalin bu görüşmeye katılmamış, Truman ve Attlee ise ancak 1945'te göreve geldikleri için Kahire'de bulunmaları mümkün değildir.
Orta · Test 3
7.Britanya Savaşı (1940) ve Atlantik'te denizaltı mücadelesi
Fransa'nın düşüşüyle tek başına kalan İngiltere'yi Mayıs 1940'tan itibaren Başbakan Churchill yönetti. Almanya 1940 yazından itibaren yoğun hava saldırılarıyla İngiltere'yi teslim almaya çalıştı, ancak Kraliyet Hava Kuvvetleri'ni yenemeyince adaya çıkarma planından vazgeçti; bu, Almanya'nın savaştaki ilk büyük başarısızlığıdır ve savaşın uzamasına yol açtı. Atlantik'te Alman denizaltıları (U-boat) İngiltere'nin deniz yoluyla ikmalini kesmeye çalıştı.
Sınav ipucu: Britanya Savaşı'nın sonucu "Almanya'nın Batı'da savaşı bitirememesi" biçiminde sorulur; İngiltere'nin ikmalini hedef alan araç denizaltıdır.
Soru 96Almanya'nın savaş sırasında İngiltere'nin deniz yoluyla ikmalini engellemek amacıyla yoğun biçimde kullandığı araç aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Uçak gemileri
- B)Denizaltılar
- C)Zeplinler
- D)Yelkenli gemiler
- E)Hava balonları
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya, Atlantik'te denizaltılarıyla İngiltere'ye giden ikmal gemilerini hedef alarak adayı ablukaya almaya çalışmıştır. Zeplinler I. Dünya Savaşı dönemine ait araçlardır; balonlar II. Dünya Savaşı'nda deniz ablukasında değil, hava savunmasında (baraj balonu) kullanılmıştır; uçak gemileri ise ağırlıklı olarak Pasifik'te ABD ve Japonya tarafından kullanılmıştır.
Orta · Test 7
Soru 591941'de Atlantik Bildirisi'ni birlikte yayımlayan devlet adamları aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A)Roosevelt ve Stalin
- B)Churchill ve Stalin
- C)Roosevelt ve Churchill
- D)Truman ve Attlee
- E)Wilson ve Clemenceau
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Atlantik Bildirisi 1941'de ABD Başkanı Roosevelt ile İngiltere Başbakanı Churchill tarafından yayımlanmıştır. Stalin bildirinin hazırlanmasında yer almamış, Truman ve Attlee 1945'te göreve gelmiştir; Wilson ve Clemenceau ise I. Dünya Savaşı dönemine ait isimlerdir.
Orta · Test 4
Soru 66Şubat 1945'te toplanan Yalta Konferansı'na katılan liderler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Truman, Attlee ve Stalin
- B)Wilson, Lloyd George ve Clemenceau
- C)Roosevelt, Churchill ve Stalin
- D)Roosevelt, Hitler ve Mussolini
- E)Truman, Churchill ve De Gaulle
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Yalta Konferansı'na ABD'yi temsilen Roosevelt, İngiltere'yi temsilen Churchill ve Sovyetler Birliği'ni temsilen Stalin katılmıştır. Truman ve Attlee, Potsdam Konferansı'nın katılımcılarıdır; Wilson, Lloyd George ve Clemenceau ise I. Dünya Savaşı sonrasındaki Paris Barış Konferansı'nın önde gelen isimleridir.
Orta · Test 5
8.Barbarossa Harekâtı (22 Haziran 1941)
Almanya, saldırmazlık paktına rağmen 22 Haziran 1941'de Sovyetler Birliği'ne saldırdı; harekât Barbarossa adını taşır. Alman orduları Leningrad, Moskova ve Ukrayna yönünde hızla ilerledi ama Moskova önünde kış ve Sovyet direnişiyle durduruldu. Harekât Sovyetler'i Müttefik safına taşıdı, Almanya'yı iki cepheli savaşa soktu; Doğu Cephesi savaşın en kanlı cephesi oldu ve Almanya'ya karşı bu cephede savaşan devlet Sovyetler Birliği'dir.
Sınav ipucu: Barbarossa, Pearl Harbor'dan yaklaşık altı ay ÖNCEDİR; sıralama sorusunda Barbarossa → Pearl Harbor → Normandiya dizilişi gelir.
Soru 28Almanya'nın 1941'de Sovyetler Birliği'ne saldırması iki ülke arasındaki saldırmazlık antlaşmasını fiilen sona erdirmiştir. Bu gelişmenin savaşın seyri bakımından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sovyetler Birliği'nin müttefiklerin yanında savaşa katılması
- B)Almanya'nın bütün cephelerde savaşı kesin biçimde kazanması
- C)İngiltere'nin savaştan tümüyle çekilmesi
- D)Savaşın yalnızca Avrupa ile sınırlı kalması
- E)Doğu Avrupa'da çatışmaların büsbütün sona ermesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Saldırı üzerine Sovyetler Birliği müttefiklerin yanında savaşa girmiş, Almanya iki cephede birden savaşmak zorunda kalmıştır. Doğu Cephesi'nin açılmasıyla çatışmalar sona ermek yerine şiddetlendiğinden ilgili seçenekler yanlıştır.
Orta · Test 2
Soru 41Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne yönelik başlattığı harekâtın adı ve yılı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Overlord - 1944
- B)Blitzkrieg - 1939
- C)Barbarossa - 1941
- D)Anschluss - 1938
- E)Torch - 1942
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Almanya 1941'de Barbarossa Harekâtı ile Sovyetler Birliği'ne saldırmış ve savaşın en geniş cephesi açılmıştır. Overlord 1944'teki Normandiya Çıkarması'nın kod adıdır; Anschluss ise 1938'de Avusturya'nın ilhakını ifade ettiği için Sovyetler Birliği ile ilgili değildir.
Orta · Test 3
Soru 72Japonya'nın Pearl Harbor'daki Amerikan deniz üssüne saldırdığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)7 Aralık 1941
- B)1 Eylül 1939
- C)22 Haziran 1941
- D)6 Haziran 1944
- E)8 Mayıs 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Japonya 7 Aralık 1941'de Pearl Harbor'a saldırmış, bunun üzerine ABD savaşa girmiştir. 22 Haziran 1941 Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırdığı, 6 Haziran 1944 Normandiya Çıkarması'nın yapıldığı, 8 Mayıs 1945 ise Almanya'nın teslim olduğu tarihtir.
Orta · Test 5
9.Ödünç Verme-Kiralama Yasası ve Atlantik Bildirisi (1941)
ABD henüz savaşa girmeden Mart 1941'de çıkardığı Ödünç Verme ve Kiralama Yasası ile başta İngiltere olmak üzere Almanya'ya karşı savaşanlara silah, araç ve malzeme sağladı. Roosevelt ile Churchill'in Ağustos 1941'de yayımladığı Atlantik Bildirisi'nde toprak kazanma amacı güdülmeyeceği, halkların kendi yönetimlerini seçme hakkı, ticaret serbestliği ve savaş sonrasında bir güvenlik sistemi kurulması ilan edildi; belge Birleşmiş Milletler'in fikrî temeli sayılır.
Sınav ipucu: Atlantik Bildirisi'ni yayımlayanlar Roosevelt ve Churchill'dir, Stalin yoktur; kronolojide Yalta ve Potsdam'dan öncedir.
Soru 125Amerika Birleşik Devletleri, savaşa fiilen girmeden önce 1941 Martında çıkardığı bir yasayla başta İngiltere olmak üzere Almanya'ya karşı savaşan devletlere silah, araç, gereç ve yiyecek sağlamaya başlamıştır. Söz konusu düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Millî Korunma Kanunu
- B)Atlantik Bildirisi
- C)Birleşmiş Milletler Bildirisi
- D)Ödünç Verme ve Kiralama Yasası
- E)Marshall Planı
Çözümü göster
Doğru cevap: D. ABD Kongresi'nin Mart 1941'de kabul ettiği Ödünç Verme ve Kiralama Yasası, ülkenin tarafsızlık görüntüsünü korurken Müttefiklere büyük ölçekli malzeme aktarmasını sağlamış ve ABD'nin savaşa ekonomik olarak taraf olmasının ilk adımı sayılmıştır. Atlantik Bildirisi Ağustos 1941'de Roosevelt ile Churchill tarafından yayımlanan bir ilkeler belgesidir; yardım programı değildir. Marshall Planı ise 1947'de, yani savaş bittikten sonra Avrupa'nın onarımı için açıklanmıştır. Millî Korunma Kanunu Türkiye'nin 1940'ta çıkardığı iç hukuk düzenlemesi, Birleşmiş Milletler Bildirisi ise Ocak 1942'de Mihver'e karşı savaşan devletlerin ortak bildirisidir. Cevap D.
Orta · Test 9
Soru 591941'de Atlantik Bildirisi'ni birlikte yayımlayan devlet adamları aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A)Roosevelt ve Stalin
- B)Churchill ve Stalin
- C)Roosevelt ve Churchill
- D)Truman ve Attlee
- E)Wilson ve Clemenceau
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Atlantik Bildirisi 1941'de ABD Başkanı Roosevelt ile İngiltere Başbakanı Churchill tarafından yayımlanmıştır. Stalin bildirinin hazırlanmasında yer almamış, Truman ve Attlee 1945'te göreve gelmiştir; Wilson ve Clemenceau ise I. Dünya Savaşı dönemine ait isimlerdir.
Orta · Test 4
Soru 131941'de yayımlanan Atlantik Bildirisi'nde toprak kazanma amacı güdülmeyeceği, halkların yönetim biçimlerini seçme hakkının tanınacağı ve savaş sonrasında bir güvenlik sistemi kurulacağı belirtilmiştir. Bu bildiri özellikle hangisinin hazırlayıcısı olmuştur?
- A)Birleşmiş Milletler'in kuruluşunun
- B)Milletler Cemiyeti'nin kuruluşunun
- C)Varşova Paktı'nın imzalanmasının
- D)Lozan Antlaşması'nın imzalanmasının
- E)Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin kabulünün
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Atlantik Bildirisi'nde yer alan ilkeler savaş sonrasında BM Antlaşması'nın temelini oluşturmuştur. Milletler Cemiyeti 1920'de, Lozan 1923'te, Montrö ise 1936'da gündeme geldiğinden 1941 tarihli bir bildiriye dayandırılamaz.
Zor · Test 1
10.Pearl Harbor Baskını (7 Aralık 1941)
Japonya, Pasifik'teki yayılmasına engel gördüğü ABD'nin Hawaii'deki Pearl Harbor deniz üssüne 7 Aralık 1941'de saldırdı. Doğrudan sonucu ABD'nin Japonya'ya, ardından Almanya ve İtalya'nın ABD'ye savaş ilan etmesiyle Amerika'nın fiilen savaşa girmesidir. ABD'nin sanayi ve insan gücü Müttefikler'e kesin üstünlük sağladı; savaş Pasifik'e yayılarak gerçek anlamda dünya savaşına dönüştü.
Sınav ipucu: "ABD'nin savaşa girmesinin Müttefikler açısından sonucu" = ekonomik-askerî dengenin Müttefikler lehine dönmesi; ABD'yi savaşa sokan saldırı Japonya'nındır, Almanya'nın değil.
Soru 11Japonya'nın 1941'de Pearl Harbor'daki Amerikan üssüne saldırması savaşın seyrini değiştirmiştir. Bu saldırının doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Almanya'nın Polonya'yı işgal etmesi
- B)ABD'nin savaşa fiilen katılması
- C)Sovyetler Birliği'nin savaştan çekilmesi
- D)Milletler Cemiyeti'nin kurulması
- E)Avrupa'da bütün cephelerin kapanması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Pearl Harbor Baskını üzerine ABD savaşa girmiş ve çatışma gerçek anlamda dünya ölçeğine yayılmıştır. Polonya'nın işgali 1939'da gerçekleştiğinden bu saldırının sonucu değil, savaşın başlangıcıdır.
Orta · Test 1
Soru 72Japonya'nın Pearl Harbor'daki Amerikan deniz üssüne saldırdığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)7 Aralık 1941
- B)1 Eylül 1939
- C)22 Haziran 1941
- D)6 Haziran 1944
- E)8 Mayıs 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Japonya 7 Aralık 1941'de Pearl Harbor'a saldırmış, bunun üzerine ABD savaşa girmiştir. 22 Haziran 1941 Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırdığı, 6 Haziran 1944 Normandiya Çıkarması'nın yapıldığı, 8 Mayıs 1945 ise Almanya'nın teslim olduğu tarihtir.
Orta · Test 5
Soru 124II. Dünya Savaşı'nın gidişatını değiştirdiği kabul edilen şu muharebeler verilmiştir: I. Midway Deniz Muharebesi II. El-Alameyn Muharebesi III. Stalingrad Muharebesi Bu muharebelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Üçü de Müttefik Devletler'in lehine sonuçlanmıştır.
- B)I numaralı muharebe Pasifik'te Japon ilerleyişini durdurmuştur.
- C)II numaralı muharebe Kuzey Afrika Cephesi'nde gerçekleşmiştir.
- D)III numaralı muharebe Doğu Cephesi'nde Alman ilerleyişini kırmıştır.
- E)Üçü de ABD'nin savaşa girmesinden önce gerçekleşmiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: E. ABD, 7 Aralık 1941'deki Pearl Harbor Baskını'nın ardından savaşa girmiştir. Midway Haziran 1942'de, El-Alameyn 1942 sonbaharında, Stalingrad ise Ağustos 1942 - Şubat 1943 arasında yaşandığına göre üçü de ABD'nin savaşa girmesinden sonra gerçekleşmiştir; bu nedenle E söylenemez. B doğrudur: Midway'den sonra Japonya Pasifik'te savunmaya çekilmiştir. D de doğrudur: Stalingrad'da Alman 6. Ordusu teslim olmuş ve Doğu Cephesi'nde inisiyatif Sovyetlere geçmiştir. Cevap E.
Zor · Test 9
11.Dönüm noktaları: Midway, El-Alameyn, Stalingrad (1942-1943)
Haziran 1942 Midway Deniz Muharebesi'nde ABD, Japon donanmasına ağır kayıp verdirerek Pasifik'te üstünlüğü ele geçirdi. Kuzey Afrika'da Ekim-Kasım 1942 El-Alameyn Muharebesi'nde Montgomery komutasındaki İngilizler Rommel'i yenerek Mısır ve Süveyş'i güvenceye aldı. Doğu Cephesi'nde Ağustos 1942'de başlayan Stalingrad Muharebesi, kuşatılan Alman ordusunun Şubat 1943'te teslimiyle bitti ve Almanya savunmaya geçti. Bu üç muharebe savaşın Müttefikler lehine döndüğü noktalardır.
Sınav ipucu: Kronoloji: Midway (Haziran 1942) → El-Alameyn (Ekim-Kasım 1942) → Stalingrad (Şubat 1943). Pasifik'in dönüm noktası Midway, Doğu Cephesi'ninki Stalingrad'dır.
Soru 95Pasifik'te ABD'nin Japonya karşısında üstünlük sağlamasında dönüm noktası kabul edilen muharebe aşağıdakilerden hangisidir?
- A)El-Alameyn Muharebesi
- B)Stalingrad Muharebesi
- C)Midway Muharebesi
- D)Kursk Muharebesi
- E)Normandiya Çıkarması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. 1942'de yapılan Midway Muharebesi Pasifik'te üstünlüğün ABD'ye geçmesini sağlamıştır. El-Alameyn Kuzey Afrika'da, Stalingrad ve Kursk Doğu Cephesi'nde yaşanmış; Normandiya Çıkarması ise Batı Avrupa'da gerçekleştiği için Pasifik'le ilgili değildir.
Orta · Test 7
Soru 39Doğu Cephesi'nde savaşın seyrini değiştiren ve 1943 başında Alman ordusunun ağır yenilgisiyle sonuçlanan muharebe aşağıdakilerden hangisidir?
- A)El-Alameyn Muharebesi
- B)Stalingrad Muharebesi
- C)Normandiya Çıkarması
- D)Midway Muharebesi
- E)Dunkirk Tahliyesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Stalingrad Muharebesi 1943 başında Alman ordusunun yenilgisiyle sonuçlanmış ve Doğu Cephesi'nde inisiyatif Sovyetler Birliği'ne geçmiştir. El-Alameyn Kuzey Afrika'da, Midway ise Pasifik'te yapılan muharebelerdir; Normandiya Çıkarması ise 1944'te Batı Cephesi'nde gerçekleşmiştir.
Kolay · Test 3
Soru 58Kuzey Afrika Cephesi'nde 1942'de İngiliz kuvvetlerinin üstünlük sağlamasıyla sonuçlanan muharebe aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Stalingrad Muharebesi
- B)Midway Muharebesi
- C)Kursk Muharebesi
- D)Normandiya Çıkarması
- E)El-Alameyn Muharebesi
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Kuzey Afrika'da 1942'de yapılan El-Alameyn Muharebesi İngiliz kuvvetlerinin üstünlüğüyle sonuçlanmış ve Mihver Devletler'in Süveyş Kanalı'na ulaşma umudu sona ermiştir. Stalingrad ve Kursk Doğu Cephesi'nde, Midway ise Pasifik'te yaşandığı için Kuzey Afrika ile ilgili değildir.
Orta · Test 4
12.Casablanca Konferansı ve İtalya'nın savaştan çekilmesi (1943)
Ocak 1943'te Casablanca'da buluşan Roosevelt ve Churchill, savaşın ancak Mihver'in kayıtsız şartsız teslimiyle biteceği ilkesini ilan etti ve Sicilya'ya çıkarma kararı aldı. Temmuz 1943'te Müttefikler Sicilya'ya çıkınca Mussolini iktidardan düşürüldü; yeni hükûmet Eylül 1943'te ateşkes imzaladı, ardından Almanya'ya savaş ilan etti. Almanya Kuzey İtalya'yı işgal edip Mussolini'ye kukla bir devlet kurdurdu; İtalya'daki çatışma 1945'e kadar sürdü.
Sınav ipucu: "Kayıtsız şartsız teslim" ilkesi Casablanca'nın, "ikinci cephe" kararı Tahran'ındır; İtalya'nın çekilmesini tetikleyen gelişme Sicilya çıkarmasıdır.
Soru 341943'te toplanan Casablanca Konferansı'nda alınan karar aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Birleşmiş Milletler'in kurulması
- B)Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması
- C)Türkiye'nin savaşa girmesinin zorunlu tutulması
- D)Atom bombasının kullanılmasının onaylanması
- E)Kayıtsız şartsız teslim ilkesinin benimsenmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Casablanca Konferansı'nda Mihver Devletler'den kayıtsız şartsız teslim istenmesi ilkesi benimsenmiştir. Konferansta Türkiye'nin savaşa katılmasının sağlanması için Türkiye ile görüşülmesi kararlaştırılmış ve bu amaçla Adana Görüşmesi yapılmıştır; ancak Türkiye savaşa girmeye zorunlu tutulmamıştır, bu nedenle C seçeneği yanlıştır. Birleşmiş Milletler 1945'te San Francisco'da kurulmuş, Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması ise Yalta ve Potsdam'da ele alındığı için bu kararlar Casablanca'ya ait değildir.
Zor · Test 3
Soru 701943'te toplanan ve Batı Avrupa'da ikinci cephenin açılmasının kararlaştırıldığı konferans aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Casablanca Konferansı
- B)Kahire Konferansı
- C)Tahran Konferansı
- D)Yalta Konferansı
- E)Potsdam Konferansı
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Roosevelt, Churchill ve Stalin'in bir araya geldiği Tahran Konferansı'nda Batı Avrupa'da ikinci cephenin açılması kararlaştırılmış, bu karar 1944'teki Normandiya Çıkarması ile hayata geçirilmiştir. Yalta ve Potsdam 1945'te toplandığı, Casablanca'da ise ikinci cephe kararı alınmadığı için diğer seçenekler yanlıştır.
Orta · Test 5
Soru 75Almanya'nın kayıtsız şartsız teslim olduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)6 Haziran 1944
- B)8 Mayıs 1945
- C)2 Eylül 1945
- D)6 Ağustos 1945
- E)24 Ekim 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya 8 Mayıs 1945'te kayıtsız şartsız teslim olmuş ve Avrupa'daki savaş sona ermiştir. 2 Eylül 1945 Japonya'nın teslim belgesini imzaladığı, 6 Ağustos 1945 Hiroşima'ya atom bombası atıldığı, 24 Ekim 1945 ise Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın yürürlüğe girdiği tarihtir.
Orta · Test 5
13.Kahire ve Tahran Konferansları (Kasım-Aralık 1943)
Kasım 1943'te Kahire'de Roosevelt, Churchill ve Çin lideri Çan Kay-şek, Japonya'nın işgal ettiği toprakları geri vermesi başta olmak üzere Uzak Doğu'ya ilişkin kararlar aldı. Hemen ardından Tahran'da Roosevelt, Churchill ve Stalin ilk kez bir araya geldi: 1944'te Batı Avrupa'da ikinci cephenin açılması (Normandiya) kararlaştırıldı, Sovyetler Almanya yenildikten sonra Japonya'ya savaş açmayı vaat etti, savaş sonrası düzen ve Türkiye'nin savaşa katılması görüşüldü.
Sınav ipucu: İlk Kahire'nin konusu Uzak Doğu'dur ve Stalin katılmamıştır; "üç büyükler" ilk kez Tahran'da buluştu. İkinci Kahire görüşmesinde ise İnönü vardır.
Soru 701943'te toplanan ve Batı Avrupa'da ikinci cephenin açılmasının kararlaştırıldığı konferans aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Casablanca Konferansı
- B)Kahire Konferansı
- C)Tahran Konferansı
- D)Yalta Konferansı
- E)Potsdam Konferansı
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Roosevelt, Churchill ve Stalin'in bir araya geldiği Tahran Konferansı'nda Batı Avrupa'da ikinci cephenin açılması kararlaştırılmış, bu karar 1944'teki Normandiya Çıkarması ile hayata geçirilmiştir. Yalta ve Potsdam 1945'te toplandığı, Casablanca'da ise ikinci cephe kararı alınmadığı için diğer seçenekler yanlıştır.
Orta · Test 5
Soru 831943'te toplanan ilk Kahire Konferansı'nda ağırlıklı olarak hangi bölgeye ilişkin kararlar ele alınmıştır?
- A)Balkanlar
- B)Kuzey Afrika
- C)Batı Avrupa
- D)Ortadoğu
- E)Uzak Doğu
Çözümü göster
Doğru cevap: E. İlk Kahire Konferansı'nda Japonya'nın işgal ettiği topraklar ve Uzak Doğu'nun savaş sonrası düzeni ele alınmıştır. Batı Avrupa'da ikinci cephe açılması kararı Tahran Konferansı'nda alınmış, Kuzey Afrika'daki harekât ise bu tarihte büyük ölçüde tamamlanmış olduğundan diğer seçenekler yanlıştır.
Orta · Test 6
Soru 86Aşağıdaki konferanslardan hangisi 1945 yılında toplanmıştır?
- A)Casablanca Konferansı
- B)Yalta Konferansı
- C)Tahran Konferansı
- D)Kahire Konferansı
- E)Atlantik görüşmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Yalta Konferansı Şubat 1945'te toplanmıştır. Casablanca, Kahire ve Tahran konferansları 1943'te düzenlenmiş, Atlantik Bildirisi'nin ortaya çıktığı görüşme ise 1941'de yapıldığı için bu seçenekler 1945'e ait değildir.
Kolay · Test 6
14.Normandiya Çıkarması (6 Haziran 1944)
Tahran'da kararlaştırılan ikinci cephe, Eisenhower komutasındaki Müttefik kuvvetlerinin 6 Haziran 1944'te Fransa'nın Normandiya kıyılarına yaptığı tarihin en büyük çıkarmasıyla (Overlord Harekâtı, D-Day) açıldı. Ağustos'ta Paris kurtarıldı; Almanya doğuda Sovyetler, batıda Anglo-Amerikan orduları arasında sıkıştı. Çıkarmanın önemi Batı Avrupa'nın işgalden kurtarılması ve Almanya'nın çöküşünün hızlanmasıdır.
Sınav ipucu: Normandiya "Batı Avrupa'da ikinci cephenin açıldığı" olaydır, tarihi 6 Haziran 1944'tür; 1943 Sicilya çıkarmasıyla karıştırma.
Soru 651944'te Normandiya'ya yapılan çıkarmanın savaşın gidişatı bakımından önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Batı Avrupa'da ikinci cephenin açılması
- B)Japonya'nın teslim olmasının sağlanması
- C)İtalya'nın savaşa girmesine yol açması
- D)Sovyetler Birliği'nin savaştan çekilmesi
- E)ABD'nin tarafsızlığını sürdürmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Normandiya Çıkarması ile Batı Avrupa'da ikinci cephe açılmış, Almanya iki yönlü baskı altında kalarak geri çekilmeye başlamıştır. Japonya'nın teslimi 1945'te Pasifik'teki gelişmelerin sonucudur; Sovyetler Birliği savaştan çekilmemiş, aksine doğudan ilerleyişini sürdürmüştür.
Zor · Test 5
Soru 33Normandiya Çıkarması'nın gerçekleştirildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1 Eylül 1939
- B)7 Aralık 1941
- C)23 Şubat 1945
- D)8 Mayıs 1945
- E)6 Haziran 1944
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Müttefik kuvvetler 6 Haziran 1944'te Normandiya'ya çıkarma yaparak Batı Cephesi'ni açmıştır. 8 Mayıs 1945 Almanya'nın teslim olduğu, 23 Şubat 1945 ise Türkiye'nin Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ettiği tarihtir; 1 Eylül 1939 ise savaşın başlangıcıdır.
Kolay · Test 3
Soru 41Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne yönelik başlattığı harekâtın adı ve yılı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Overlord - 1944
- B)Blitzkrieg - 1939
- C)Barbarossa - 1941
- D)Anschluss - 1938
- E)Torch - 1942
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Almanya 1941'de Barbarossa Harekâtı ile Sovyetler Birliği'ne saldırmış ve savaşın en geniş cephesi açılmıştır. Overlord 1944'teki Normandiya Çıkarması'nın kod adıdır; Anschluss ise 1938'de Avusturya'nın ilhakını ifade ettiği için Sovyetler Birliği ile ilgili değildir.
Orta · Test 3
15.Yalta Konferansı (4-11 Şubat 1945)
Kırım'daki Yalta'da Roosevelt, Churchill ve Stalin savaş sonrası düzeni belirledi: Almanya ve Berlin'in ABD, İngiltere, SSCB ve Fransa arasında işgal bölgelerine ayrılması; Birleşmiş Milletler'i kuracak konferansın San Francisco'da toplanması ve Güvenlik Konseyi'nde veto ilkesi; Sovyetler'in Almanya'nın yenilgisinden sonra Japonya'ya savaş açması; Polonya'nın sınırları ve kurtarılan ülkelerde serbest seçimler. San Francisco'ya katılmak için 1 Mart 1945'e kadar Mihver'e savaş ilan etmiş olma şartı da burada konuldu.
Sınav ipucu: Roosevelt Yalta'da vardır, Potsdam'da yoktur (Nisan 1945'te öldü). Türkiye'nin 23 Şubat 1945'te savaş ilan etmesi doğrudan Yalta'daki 1 Mart şartının sonucudur.
Soru 66Şubat 1945'te toplanan Yalta Konferansı'na katılan liderler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Truman, Attlee ve Stalin
- B)Wilson, Lloyd George ve Clemenceau
- C)Roosevelt, Churchill ve Stalin
- D)Roosevelt, Hitler ve Mussolini
- E)Truman, Churchill ve De Gaulle
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Yalta Konferansı'na ABD'yi temsilen Roosevelt, İngiltere'yi temsilen Churchill ve Sovyetler Birliği'ni temsilen Stalin katılmıştır. Truman ve Attlee, Potsdam Konferansı'nın katılımcılarıdır; Wilson, Lloyd George ve Clemenceau ise I. Dünya Savaşı sonrasındaki Paris Barış Konferansı'nın önde gelen isimleridir.
Orta · Test 5
Soru 38Aşağıdakilerden hangisi Yalta Konferansı'nda ele alınan konular arasında gösterilebilir?
- A)Atom bombasının Japonya'da kullanılması
- B)Kurulacak uluslararası örgütün görüşülmesi
- C)Türkiye'nin savaşa girmesinin zorunlu kılınması
- D)Japonya'nın teslim belgesinin imzalanması
- E)Milletler Cemiyeti'nin yeniden canlandırılması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Şubat 1945'te toplanan Yalta Konferansı'nda savaş sonrası düzenin yanı sıra kurulacak uluslararası örgütün esasları ve toplanacak konferans görüşülmüştür. Japonya'nın teslim belgesi eylül 1945'te imzalanmış, Milletler Cemiyeti ise yeniden canlandırılmayıp yerine Birleşmiş Milletler kurulduğu için diğer seçenekler yanlıştır.
Zor · Test 3
Soru 97Yalta Konferansı'nın toplandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1941
- B)1943
- C)1945
- D)1944
- E)1946
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Yalta Konferansı Şubat 1945'te, yani Almanya'nın teslim olmasından kısa süre önce toplanmıştır. 1943 Casablanca, Kahire ve Tahran konferanslarının, 1941 ise Atlantik Bildirisi'nin yılı olduğu için bu tarihlerle karıştırılmamalıdır.
Kolay · Test 7
16.Almanya'nın teslimi ve Potsdam Konferansı (Mayıs-Ağustos 1945)
Sovyetler'in Berlin'e girmesi ve Hitler'in 30 Nisan'da intihar etmesinin ardından Almanya 7-8 Mayıs 1945'te kayıtsız şartsız teslim oldu; Avrupa'da savaş bitti. Temmuz-Ağustos 1945'te Berlin yakınındaki Potsdam'da Truman, Stalin ve Churchill (seçimi kaybedince yerine Attlee) buluştu: Almanya'nın silahsızlandırılması, nazizmden arındırılması ve savaş suçlularının yargılanması, Polonya'nın batı sınırı ve Japonya'ya kayıtsız şartsız teslim çağrısı (Potsdam Bildirisi) kararlaştırıldı. Sovyetler burada Boğazlar rejiminin değiştirilmesini de gündeme getirdi.
Sınav ipucu: Potsdam'da ABD'yi Truman temsil eder; konferans Almanya teslim olduktan SONRA, Japonya teslim olmadan ÖNCE toplanmıştır.
Soru 66Şubat 1945'te toplanan Yalta Konferansı'na katılan liderler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Truman, Attlee ve Stalin
- B)Wilson, Lloyd George ve Clemenceau
- C)Roosevelt, Churchill ve Stalin
- D)Roosevelt, Hitler ve Mussolini
- E)Truman, Churchill ve De Gaulle
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Yalta Konferansı'na ABD'yi temsilen Roosevelt, İngiltere'yi temsilen Churchill ve Sovyetler Birliği'ni temsilen Stalin katılmıştır. Truman ve Attlee, Potsdam Konferansı'nın katılımcılarıdır; Wilson, Lloyd George ve Clemenceau ise I. Dünya Savaşı sonrasındaki Paris Barış Konferansı'nın önde gelen isimleridir.
Orta · Test 5
Soru 121Potsdam Konferansı'nda Amerika Birleşik Devletleri'ni temsil eden başkan aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Franklin Roosevelt
- B)Woodrow Wilson
- C)Dwight Eisenhower
- D)Herbert Hoover
- E)Harry Truman
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Potsdam Konferansı'nda ABD'yi Başkan Harry Truman temsil etmiştir. Roosevelt Nisan 1945'te vefat ettiği için konferansta bulunmamış, Yalta'da ABD'yi o temsil etmiştir; Wilson I. Dünya Savaşı dönemine, Eisenhower ise 1950'lerin başkanlığına aittir.
Kolay · Test 9
Soru 36Aralık 1943'te yapılan ve Türkiye'nin savaşa katılması konusunun ele alındığı Kahire görüşmesine katılan liderler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)İnönü, Stalin ve Churchill
- B)İnönü, Truman ve Attlee
- C)Atatürk, Roosevelt ve Churchill
- D)İnönü, De Gaulle ve Roosevelt
- E)İnönü, Roosevelt ve Churchill
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Aralık 1943'teki Kahire görüşmesinde İsmet İnönü, ABD Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Churchill bir araya gelmiştir. Stalin bu görüşmeye katılmamış, Truman ve Attlee ise ancak 1945'te göreve geldikleri için Kahire'de bulunmaları mümkün değildir.
Orta · Test 3
17.Atom bombası ve Japonya'nın teslimi (Ağustos-Eylül 1945)
Potsdam çağrısını reddeden Japonya'ya ABD 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya, 9 Ağustos'ta Nagazaki'ye atom bombası attı; 8 Ağustos'ta Sovyetler de Japonya'ya savaş ilan etti. Japonya 15 Ağustos'ta teslim olduğunu açıkladı, teslim belgesi 2 Eylül 1945'te Tokyo Körfezi'ndeki Missouri zırhlısında imzalandı ve savaş resmen bitti. Atom bombası nükleer silahlanma yarışını ve caydırıcılığa dayalı güvenlik anlayışını başlattı; Japonya ABD işgali altında yeniden yapılandırıldı.
Sınav ipucu: Savaş Avrupa'da Mayıs, Asya'da Eylül 1945'te bitti; "sona erdiği yıl" 1945'tir. Bomba sırası Hiroşima (6 Ağustos) → Nagazaki (9 Ağustos).
Soru 88Hiroşima'ya atom bombasının atıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)2 Eylül 1945
- B)6 Ağustos 1945
- C)9 Ağustos 1945
- D)8 Mayıs 1945
- E)23 Şubat 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Hiroşima'ya 6 Ağustos 1945'te, Nagazaki'ye ise 9 Ağustos 1945'te atom bombası atılmıştır. 8 Mayıs 1945 Almanya'nın teslim olduğu, 2 Eylül 1945 ise Japonya'nın teslim belgesini imzaladığı tarih olduğundan bu tarihlerle karıştırılmamalıdır.
Kolay · Test 6
Soru 471945'te atom bombasının kullanıldığı şehirler ve bu olayın gerçekleştiği tarihler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Tokyo ve Osaka - Temmuz 1945
- B)Hiroşima ve Nagazaki - Mayıs 1945
- C)Nagazaki ve Kyoto - Eylül 1945
- D)Hiroşima ve Nagazaki - Ağustos 1945
- E)Hiroşima ve Tokyo - Haziran 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Atom bombası 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya, 9 Ağustos 1945'te ise Nagazaki'ye atılmıştır. Bombalar Ağustos 1945'te atıldığı için B şıkkındaki Mayıs 1945 ve E şıkkındaki Haziran 1945 tarihleri yanlıştır; A şıkkındaki Tokyo ve Osaka, C şıkkındaki Kyoto ve E şıkkındaki Tokyo şehirlerine ise atom bombası atılmamıştır. Hem şehirleri hem de tarihi doğru veren tek seçenek D'dir.
Orta · Test 4
Soru 75Almanya'nın kayıtsız şartsız teslim olduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)6 Haziran 1944
- B)8 Mayıs 1945
- C)2 Eylül 1945
- D)6 Ağustos 1945
- E)24 Ekim 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Almanya 8 Mayıs 1945'te kayıtsız şartsız teslim olmuş ve Avrupa'daki savaş sona ermiştir. 2 Eylül 1945 Japonya'nın teslim belgesini imzaladığı, 6 Ağustos 1945 Hiroşima'ya atom bombası atıldığı, 24 Ekim 1945 ise Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın yürürlüğe girdiği tarihtir.
Orta · Test 5
18.Birleşmiş Milletler'in kuruluşu (San Francisco, 1945)
Milletler Cemiyeti'nin başarısızlığından ders alınarak 25 Nisan-26 Haziran 1945 arasında San Francisco'da toplanan konferansta Birleşmiş Milletler Antlaşması hazırlandı; 26 Haziran'da imzalandı, 24 Ekim 1945'te yürürlüğe girdi. Temel amaç uluslararası barış ve güvenliği korumak, devletler arası dostça ilişkileri ve iş birliğini geliştirmektir; devletlerin egemen eşitliği, uyuşmazlıkların barışçı çözümü ve kuvvet kullanmama antlaşmanın ilkeleridir. Türkiye kurucu üyedir; merkez New York'tadır.
Sınav ipucu: BM'yi Milletler Cemiyeti'nden ayıran özellikler: ABD'nin üye olması, Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı karar ve yaptırım gücü, daimî üyelerin vetosu. "Kendi sürekli ordusu vardır" ifadesi yanlıştır.
Soru 82Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın imzalandığı şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yalta
- B)Potsdam
- C)Cenevre
- D)New York
- E)San Francisco
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Birleşmiş Milletler Antlaşması 1945'te ABD'nin San Francisco şehrinde imzalanmıştır. New York örgütün merkezinin bulunduğu şehirdir; Yalta ve Potsdam ise savaş sonrası düzenin görüşüldüğü konferansların toplandığı yerlerdir.
Kolay · Test 6
Soru 9Türkiye, savaşın son aşamasında 1945 Şubatında Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiş, ancak fiilî bir çatışmaya girmemiştir. Bu kararın başlıca sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Almanya'dan yüksek miktarda savaş tazminatı alması
- B)Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını yitirmesi
- C)Sömürge yönetimi altına girmesi
- D)Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarılması
- E)Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri arasında yer alması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Savaş ilanı San Francisco Konferansı'na katılabilmenin koşulu olduğundan Türkiye 1945'te BM'nin kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Türkiye fiilen savaşmadığı için tazminat alması söz konusu değildir; Boğazlar üzerindeki hakları ise 1936 Montrö Sözleşmesi ile güvence altındaydı.
Orta · Test 1
Soru 17Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'i Milletler Cemiyeti'nden ayıran özellikler arasında yer almaz?
- A)Uluslararası barışı korumayı amaç edinmesi
- B)Kararların uygulanması için askerî güç oluşturulabilmesi
- C)Daimî üyelere veto yetkisi tanınmış olması
- D)Üye sayısının zamanla evrensel ölçeğe ulaşması
- E)Merkezinin New York'ta bulunması
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Barışı korumayı amaç edinmek her iki örgütün de ortak özelliğidir; bu nedenle ayırt edici bir yön sayılamaz. Buna karşılık veto yetkisi, barış gücü oluşturabilme ve merkezin New York'ta olması yalnızca BM'ye özgü niteliklerdir.
Zor · Test 2
19.BM'nin organları ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (1948)
BM'nin altı ana organı vardır: bütün üyelerin birer oyla temsil edildiği ve tavsiye niteliğinde karar alan Genel Kurul; barış ve güvenlikten sorumlu, beş daimî üyesi (ABD, İngiltere, Fransa, SSCB/Rusya, Çin) veto yetkisine sahip, bağlayıcı karar alabilen Güvenlik Konseyi; Ekonomik ve Sosyal Konsey; Vesayet Konseyi; Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı ve Genel Sekreter'in yönettiği Sekretarya. Genel Kurul 10 Aralık 1948'de temel hak ve özgürlükleri evrensel ölçekte ilan eden İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ni kabul etti.
Sınav ipucu: "Organlar arasında yer almaz" sorusunda NATO, UNESCO, Dünya Bankası gibi kuruluşlar organ değildir; veto yetkisi Genel Kurul'da değil Güvenlik Konseyi'ndedir.
Soru 15Birleşmiş Milletler'de barış ve güvenliğe ilişkin kararların alındığı organda beş daimî üyenin veto yetkisi bulunmaktadır. Sözü edilen organ aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Genel Kurul
- B)Uluslararası Adalet Divanı
- C)Ekonomik ve Sosyal Konsey
- D)Güvenlik Konseyi
- E)Genel Sekreterlik
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Veto yetkisine sahip beş daimî üyenin bulunduğu organ Güvenlik Konseyi'dir. Genel Kurul'da bütün üye devletler eşit oy hakkına sahip olduğundan burada veto uygulaması yoktur.
Kolay · Test 1
Soru 16Birleşmiş Milletler Antlaşması devletlerin egemen eşitliğini kabul etmekle birlikte, Güvenlik Konseyi'nin beş daimî üyesine karar süreçlerinde veto yetkisi tanımıştır. Bu durumun ortaya çıkardığı çelişki aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Örgütün karar organlarının hiçbir biçimde toplanamaması
- B)Üyeliğin yalnızca Avrupa devletlerine açık tutulması
- C)Genel Kurul'un antlaşmayla tümüyle kaldırılması
- D)Barışın korunmasının amaçlar arasından çıkarılması
- E)Eşitlik ilkesine karşın bazı devletlere ayrıcalık tanınması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Egemen eşitlik ilkesi benimsenirken beş devlete veto yetkisi verilmesi, hukuki eşitlikle fiilî ayrıcalığın yan yana bulunmasına yol açmıştır. BM üyeliği bütün kıtalardan devletlere açık olduğu için üyeliğin Avrupa ile sınırlandığı seçeneği gerçeğe aykırıdır.
Zor · Test 2
Soru 48Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'in organları arasında yer almaz?
- A)Genel Kurul
- B)Güvenlik Konseyi
- C)Uluslararası Adalet Divanı
- D)Milletler Cemiyeti Konseyi
- E)Ekonomik ve Sosyal Konsey
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Milletler Cemiyeti Konseyi, 1920'de kurulan ve II. Dünya Savaşı ile işlevini yitiren Milletler Cemiyeti'nin organıdır; Birleşmiş Milletler'in organları arasında yer almaz. Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı ve Ekonomik ve Sosyal Konsey ise Birleşmiş Milletler'in temel organlarıdır.
Orta · Test 4
20.Savaş suçluları mahkemeleri ve Almanya'nın bölünmesi
Potsdam kararı gereği Nazi yöneticileri Almanya'nın Nürnberg şehrinde kurulan Uluslararası Askerî Mahkeme'de (1945-1946), Japon yöneticileri Tokyo'da yargılandı; bireylerin savaş suçu, barışa karşı suç ve insanlığa karşı suçtan uluslararası düzeyde sorumlu tutulması ilk kez uygulandı. Dört işgal bölgesine ayrılan Almanya'da Batı bölgeleri 1949'da Federal Almanya'yı, Sovyet bölgesi Demokratik Almanya'yı oluşturdu; Berlin de bölündü ve 1961'de Berlin Duvarı örüldü.
Sınav ipucu: Nürnberg Almanya, Tokyo Japonya içindir; mahkemelerin önemi "devlet adamlarının kişisel sorumluluğunun tanınması" biçiminde sorulur.
Soru 114II. Dünya Savaşı'ndan sonra Japonya'da savaş suçlarının yargılandığı mahkemenin kurulduğu şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Osaka
- B)Tokyo
- C)Hiroşima
- D)Nagazaki
- E)Kyoto
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Uzak Doğu'daki yargılamalar Japonya'nın başkenti Tokyo'da kurulan mahkemede yürütülmüştür. Hiroşima ve Nagazaki atom bombasının kullanıldığı şehirlerdir; Almanya'daki yargılamalar ise Nürnberg'de yapıldığı için bu şehirlerle karıştırılmamalıdır.
Kolay · Test 8
Soru 51II. Dünya Savaşı'ndan sonra savaş suçlarının yargılandığı mahkemelerin kurulduğu Alman şehri aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Nürnberg
- B)Berlin
- C)Münih
- D)Weimar
- E)Potsdam
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Savaş sonrasında yargılamalar Almanya'nın Nürnberg şehrinde kurulan mahkemelerde yürütülmüştür. Potsdam savaş sonrası düzenin görüşüldüğü konferansın toplandığı yerdir; Weimar ise 1919'da kurulan cumhuriyete adını veren şehir olduğu için yargılamalarla ilgisizdir.
Kolay · Test 4
Soru 29Savaştan sonra kurulan uluslararası mahkemelerde, savaş sırasında işlenen suçlar yargılama konusu yapılmıştır. Bu uygulamanın uluslararası hukuk bakımından önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Devletlerin egemenlik haklarının tümüyle kaldırılması
- B)Savaşların uluslararası hukukun dışında bırakılması
- C)Savaş suçlarında bireysel sorumluluk anlayışının güçlenmesi
- D)Yürürlükteki bütün antlaşmaların geçersiz sayılması
- E)Bütün devletlerin ordularının dağıtılmasının zorunlu kılınması
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Savaş sonrası yargılamalar, savaş suçlarından kişilerin de sorumlu tutulabileceği anlayışını yerleştirmiş ve uluslararası ceza hukukunun gelişimine katkı sağlamıştır. Bu süreçte devletlerin egemenliği kaldırılmamış, yalnızca bireysel sorumluluk gündeme gelmiştir.
Orta · Test 2
21.Savaşın genel sonuçları
On milyonlarca insan öldü, sivil kayıplar hava bombardımanları ve soykırım nedeniyle I. Dünya Savaşı'nı kat kat aştı; Avrupa ekonomileri çöktü ve Marshall yardımına muhtaç kaldı. Avrupa'nın dünya siyasetindeki ağırlığı azalırken ABD ve Sovyetler Birliği süper güç oldu; iki kutuplu dünya ve Soğuk Savaş başladı. Sömürgeci devletlerin zayıflaması Asya ve Afrika'da bağımsızlık hareketlerini hızlandırdı; Doğu Avrupa'da Sovyet güdümlü komünist yönetimler kuruldu; BM kuruldu, 1948'de İsrail kuruldu. Radar, roket, jet uçağı ve atom bombası gibi teknolojiler bu savaşta öne çıktı; kadınların üretimdeki yeri genişledi.
Sınav ipucu: "Sonuçlar arasında gösterilemez" sorusunda Milletler Cemiyeti'nin kurulması, Osmanlı'nın yıkılması, Wilson İlkeleri gibi I. Dünya Savaşı sonuçları çeldiricidir.
Soru 20II. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa devletlerinin gücü azalırken ABD ve Sovyetler Birliği uluslararası ilişkilerde belirleyici konuma gelmiştir. Bu durumun doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Avrupa'nın tek güç merkezi hâline gelmesi
- B)Sömürgeciliğin eskisinden daha da güçlenmesi
- C)Uluslararası örgütlerin tümüyle ortadan kalkması
- D)İki kutuplu bir dünya düzeninin ortaya çıkması
- E)Devletlerarası askerî ittifakların sona ermesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Savaş sonrasında ABD ve SSCB'nin öne çıkması iki kutuplu düzeni ve Soğuk Savaş'ı doğurmuştur. Avrupa devletleri güç kaybettiğinden Avrupa'nın tek güç merkezi hâline geldiği seçeneği gerçeklerle bağdaşmaz.
Orta · Test 2
Soru 19II. Dünya Savaşı sonrasında sömürgeci Avrupa devletleri ekonomik ve askerî bakımdan zayıflamış, sömürge halkları arasında bağımsızlık istekleri güçlenmiştir. Bu gelişmelerin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Avrupa'da sömürge imparatorluklarının genişlemesi
- B)Asya ve Afrika'da yeni bağımsız devletlerin ortaya çıkması
- C)Bütün sömürgelerin tek bir devletin yönetimine geçmesi
- D)Uluslararası ticaretin tümüyle sona ermesi
- E)Bağımsızlık hareketlerinin tamamen bastırılması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Savaş sonrasında zayıflayan sömürgeci devletler karşısında bağımsızlık hareketleri güçlenmiş, Asya ve Afrika'da çok sayıda yeni devlet kurulmuştur. Bu tabloda sömürge imparatorluklarının genişlemesi ya da hareketlerin tamamen bastırılması söz konusu değildir.
Orta · Test 2
Soru 94I. Birleşmiş Milletler'in kurulması II. Sömürge halklarında bağımsızlık isteklerinin güçlenmesi III. Avrupa'nın dünya siyasetindeki ağırlığının azalması Yukarıdakilerden hangileri II. Dünya Savaşı'nın sonuçları arasında gösterilebilir?
- A)Yalnız I
- B)I ve II
- C)Yalnız III
- D)I, II ve III
- E)II ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Savaşın ardından Birleşmiş Milletler kurulmuş, sömürgelerdeki bağımsızlık hareketleri güç kazanmış ve yıpranan Avrupa devletlerinin yerini ABD ile Sovyetler Birliği almıştır. Üç öncül de doğru olduğu için bunları tek başına ya da ikili biçimde veren seçenekler eksik kalmaktadır.
Zor · Test 7
22.Türkiye'nin denge politikası ve Üçlü İttifak (19 Ekim 1939)
Cumhurbaşkanı İnönü yönetimindeki Türkiye, ekonomik ve askerî hazırlıksızlığı ve yakın geçmişteki savaşların yıkım hafızasıyla savaşın dışında kalmayı temel amaç edindi. 19 Ekim 1939'da İngiltere ve Fransa ile Ankara'da imzalanan Üçlü İttifak Antlaşması'na, Türkiye'yi Sovyetler'le savaşa sürükleyecek bir yükümlülük doğmayacağı kaydı konuldu; İtalya'nın savaşa girmesi üzerine Türkiye bu kayda dayanarak fiilî savaşa girmedi. Montrö Sözleşmesi uyarınca Boğazlar savaşan tarafların savaş gemilerine kapatıldı, ordu seferber hâlde tutuldu.
Sınav ipucu: 1939'da İngiltere-Fransa ile ittifak, 1941'de Almanya ile saldırmazlık: sınav bunu "iki tarafı da idare eden denge politikası" diye yorumlatır; "tarafsızlık" değil, aktif denge.
Soru 73Türkiye'nin 1939'da İngiltere ve Fransa ile imzaladığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sadabat Paktı
- B)Üçlü İttifak Antlaşması
- C)Montrö Sözleşmesi
- D)Saldırmazlık Antlaşması
- E)Balkan Antantı
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Türkiye 1939'da İngiltere ve Fransa ile karşılıklı yardımı öngören Üçlü İttifak Antlaşması'nı imzalamıştır. Montrö Sözleşmesi 1936'da Boğazlar rejimini düzenlemiş, Balkan Antantı ise 1934'te bölge devletleriyle imzalandığı için bu seçenekler yanlıştır. Sadabat Paktı ise 1937'de İran, Irak ve Afganistan ile imzalanmıştır.
Orta · Test 5
Soru 117Türkiye'nin savaş yıllarında Boğazlar konusunda izlediği politika aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Montrö hükümlerini titizlikle uygulaması
- B)Boğazları Almanya'nın kullanımına açması
- C)Boğazları Müttefiklerin denetimine bırakması
- D)Montrö Sözleşmesi'ni tek taraflı feshetmesi
- E)Boğazlarda uluslararası komisyon kurdurması
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Türkiye savaş boyunca Montrö Sözleşmesi'nin savaş hâline ilişkin hükümlerini titizlikle uygulamış ve savaşan tarafların savaş gemilerinin geçişini sınırlandırmıştır. Boğazlar herhangi bir tarafın denetimine bırakılmamış, sözleşme de feshedilmemiştir; uluslararası komisyon ise zaten 1936'da kaldırılmıştır.
Orta · Test 8
Soru 131941'de yayımlanan Atlantik Bildirisi'nde toprak kazanma amacı güdülmeyeceği, halkların yönetim biçimlerini seçme hakkının tanınacağı ve savaş sonrasında bir güvenlik sistemi kurulacağı belirtilmiştir. Bu bildiri özellikle hangisinin hazırlayıcısı olmuştur?
- A)Birleşmiş Milletler'in kuruluşunun
- B)Milletler Cemiyeti'nin kuruluşunun
- C)Varşova Paktı'nın imzalanmasının
- D)Lozan Antlaşması'nın imzalanmasının
- E)Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin kabulünün
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Atlantik Bildirisi'nde yer alan ilkeler savaş sonrasında BM Antlaşması'nın temelini oluşturmuştur. Milletler Cemiyeti 1920'de, Lozan 1923'te, Montrö ise 1936'da gündeme geldiğinden 1941 tarihli bir bildiriye dayandırılamaz.
Zor · Test 1
23.Türk-Alman Saldırmazlık Antlaşması (18 Haziran 1941)
Almanya 1941 baharında Yugoslavya ve Yunanistan'ı işgal ederek Türkiye sınırına dayanınca, Sovyetler'e saldırmadan önce güney kanadını güvenceye almak isteyen Almanya ile Türkiye 18 Haziran 1941'de Ankara'da dostluk ve saldırmazlık antlaşması imzaladı; Barbarossa dört gün sonra başladı. Antlaşma Türkiye'nin İngiltere ile ittifakını saklı tutuyordu. Almanya'nın Sovyetler'e yönelmesi Türkiye üzerindeki baskıyı kısa vadede hafifletti; Türkiye 1944 baharında Almanya'ya krom satışını durdurdu, Ağustos 1944'te diplomatik ilişkiyi kesti.
Sınav ipucu: Antlaşmanın temel nedeni Alman ordularının Trakya sınırına dayanmasıdır; "Türkiye Mihver'e katıldı" yorumu yanlıştır, İngiltere ittifakı yürürlükte kalmıştır.
Soru 40Türkiye'nin 1941'de Almanya ile saldırmazlık antlaşması imzalamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Almanya'nın yanında savaşa girmeyi planlaması
- B)İngiltere ile ittifakını sona erdirmek istemesi
- C)Sovyetler Birliği'ne saldırmayı hedeflemesi
- D)Sınırlarına yaklaşan tehdidi uzak tutmak istemesi
- E)Birleşmiş Milletler'e üye olmayı istemesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Almanya'nın 1941'de Balkanlar'ı ele geçirerek Türkiye sınırına dayanması üzerine Türkiye, savaşın dışında kalabilmek için Almanya ile saldırmazlık antlaşması imzalamıştır. Türkiye bu antlaşmayla İngiltere ile olan ittifakını sona erdirmemiş ve savaşa girmeyi de planlamamıştır; Birleşmiş Milletler ise 1945'te kurulmuştur.
Orta · Test 3
Soru 105Almanya'nın 1941'de Yugoslavya ve Yunanistan'ı işgal etmesinin Türkiye açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Türkiye'nin Müttefikler yanında savaşa girmesi
- B)Türkiye'nin sınırında Alman tehdidi belirmesi
- C)Boğazların bütün gemilere kapatılması
- D)Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'nden ayrılması
- E)Hatay'ın Türkiye'ye katılmasının gecikmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Balkanlar'ın işgaliyle Alman ordusu Türkiye sınırına dayanmış, bu gelişme Türkiye'yi 1941'de Almanya ile saldırmazlık antlaşması imzalamaya yöneltmiştir. Türkiye bu tarihte savaşa girmemiş, Hatay ise zaten 1939'da Türkiye'ye katıldığı için gecikme söz konusu değildir.
Orta · Test 7
Soru 10Türkiye 1939'da İngiltere ve Fransa ile ittifak antlaşması imzalamış, 1941'de ise Almanya ile saldırmazlık antlaşması yapmıştır. Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'nin izlediği politika için hangisi söylenebilir?
- A)Bloklardan birine kesin biçimde bağlandığı
- B)Dış politikada tarafsızlığı bütünüyle terk ettiği
- C)Taraflar arasında denge gözetip savaş dışında kalmaya çalıştığı
- D)Askerî nitelikli antlaşmalara ilke olarak karşı çıktığı
- E)Avrupa devletleriyle bütün ilişkilerini kestiği
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Karşıt taraflarla eşzamanlı antlaşmalar yapılması, Türkiye'nin herhangi bir blokun içine çekilmeden savaş dışında kalmayı hedefleyen denge politikasını gösterir. Her iki antlaşmanın da askerî nitelikli olması, bu tür antlaşmalara ilke olarak karşı çıkıldığı yorumunu geçersiz kılar.
Zor · Test 1
24.Millî Korunma Kanunu (18 Ocak 1940) ve karne uygulaması
Savaşın yol açacağı kıtlık ve fiyat artışlarına karşı Refik Saydam Hükûmeti döneminde çıkarılan kanun, hükûmete üretimi, fiyatları, dağıtımı ve çalışma koşullarını belirleme, mallara el koyma gibi olağanüstü yetkiler verdi. Buna rağmen genç nüfusun silah altına alınmasıyla tarımsal üretim düştü, savunma harcamaları bütçeyi yuttu, planlanan kalkınma yatırımları ertelendi, karaborsa ve enflasyon arttı; 1942'den itibaren ekmek başta olmak üzere temel gıda maddeleri karneyle dağıtıldı.
Sınav ipucu: Kanunun gerekçesi "savaş ekonomisinin gerektirdiği olağanüstü tedbirler"dir; yılı 1940'tır, Varlık Vergisi (1942) ile karıştırma.
Soru 61940'ta çıkarılan Millî Korunma Kanunu, hükûmete üretim, fiyat ve dağıtım konularında olağanüstü yetkiler tanımıştır. Bu kanunun çıkarılma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Savaşın yarattığı ekonomik darlığı yönetebilmek
- B)Çok partili siyasal hayata geçişi hızlandırmak
- C)Yeni bir anayasa hazırlığını başlatmak
- D)Yabancı sermaye yatırımlarını sınırsız duruma getirmek
- E)Ordunun savaşa fiilen katılmasını sağlamak
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Millî Korunma Kanunu, savaş yıllarındaki mal kıtlığı ve fiyat artışları karşısında devlete ekonomiye müdahale yetkisi vermek amacıyla çıkarılmıştır. Çok partili hayata geçiş 1945 sonrasında gündeme geldiğinden bu kanunla ilişkilendirilemez.
Orta · Test 1
Soru 63Millî Korunma Kanunu'nun çıkarıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1936
- B)1938
- C)1939
- D)1940
- E)1942
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Savaşın yarattığı olağanüstü koşullarda üretim, fiyat ve dağıtımı düzenlemek üzere Millî Korunma Kanunu 1940 yılında çıkarılmıştır. 1942 Varlık Vergisi'nin uygulamaya konulduğu yıldır; 1939 ise savaşın başladığı ve Türkiye'nin Üçlü İttifak Antlaşması'nı imzaladığı yıldır.
Kolay · Test 5
Soru 80Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'de alınan ekonomik önlemler arasında yer almaz?
- A)Kapitülasyonların kaldırılması
- B)Millî Korunma Kanunu'nun çıkarılması
- C)Varlık Vergisi'nin uygulanması
- D)Toprak Mahsulleri Vergisi'nin alınması
- E)Karne uygulamasına geçilmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Kapitülasyonlar 1923'te Lozan Antlaşması ile kaldırıldığından savaş yıllarının önlemleri arasında sayılamaz. Millî Korunma Kanunu, Varlık Vergisi, Toprak Mahsulleri Vergisi ve karne uygulaması ise savaşın yarattığı olağanüstü koşullarda başvurulan uygulamalardır.
Orta · Test 6
25.Varlık Vergisi (11 Kasım 1942) ve Toprak Mahsulleri Vergisi (1943)
Saracoğlu Hükûmeti'nin savaş harcamalarını karşılamak ve savaş yıllarında aşırı kazanç sağlayanları vergilendirmek amacıyla bir defaya mahsus koyduğu Varlık Vergisi, servet ve kazanç üzerinden takdir komisyonlarınca belirlendi; ödeyemeyenler çalışma kamplarına (Aşkale) gönderildi. Uygulamada gayrimüslimlere daha ağır yük bindirilmesi iç ve dış tepki çekti, vergi 1944'te kaldırıldı. 1943'te çiftçiden ürünü üzerinden aynî olarak alınan Toprak Mahsulleri Vergisi ise ordunun ve şehirlerin iaşesini sağlamayı amaçladı.
Sınav ipucu: Varlık Vergisi servet sahiplerinden para, Toprak Mahsulleri Vergisi çiftçiden ürün (aynî) olarak alındı; ikisi de olağanüstü savaş vergisidir, kalıcı olmamıştır.
Soru 7Savaş dönemi harcamalarını karşılamak amacıyla 1942'de olağanüstü bir vergi olan Varlık Vergisi uygulamaya konulmuştur. Bu verginin konulmasında etkili olan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sanayi kuruluşlarının tamamının devletleştirilmesi kararı
- B)Tarımda makineleşmeyi bütünüyle finanse etme amacı
- C)Yabancı devletlere savaş tazminatı ödenmesi zorunluluğu
- D)Savaş yıllarında artan devlet giderlerini karşılama ihtiyacı
- E)Uluslararası bir kuruluşa üyelik koşulunun yerine getirilmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Seferberlik giderleri ve savaş ekonomisinin yükü olağanüstü gelir arayışını doğurmuş, bu çerçevede 1942'de Varlık Vergisi uygulanmıştır. Türkiye savaşa fiilen katılmadığı için savaş tazminatı ödemesi söz konusu değildir; bu nedenle ilgili seçenek yanlıştır.
Orta · Test 1
Soru 23Savaş yıllarında tarımsal ürünler üzerinden alınan ve 1943'te uygulamaya konulan vergi, ordunun ve şehirlerin iaşe ihtiyacını karşılamayı amaçlamıştır. Sözü edilen vergi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Aşar (Öşür) Vergisi
- B)Varlık Vergisi
- C)Ağnam Vergisi
- D)Toprak Mahsulleri Vergisi
- E)Muamele Vergisi
Çözümü göster
Doğru cevap: D. 1943'te çıkarılan Toprak Mahsulleri Vergisi tarımsal ürünler üzerinden alınmıştır. Aşar 1925'te kaldırıldığı, Varlık Vergisi ise servet üzerinden alındığı için doğru yanıt olamaz.
Kolay · Test 2
Soru 54Varlık Vergisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Her yıl düzenli alınan bir gelir vergisi olması
- B)Bir defaya mahsus alınan bir vergi olması
- C)Yalnızca tarımsal ürünlerden alınması
- D)Savaş başlamadan önce çıkarılmış olması
- E)Yalnızca köylüleri kapsayan bir vergi olması
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Varlık Vergisi, savaş giderlerini karşılamak amacıyla 1942'de bir defaya mahsus olmak üzere getirilen olağanüstü bir servet vergisidir. Tarımsal üretimden alınan vergi Toprak Mahsulleri Vergisi olduğundan bu seçenek yanlıştır; vergi 1942'de konulduğu için savaştan önce çıkarıldığı seçeneği de doğru değildir.
Orta · Test 4
26.Köy Enstitüleri (17 Nisan 1940) ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu (1945)
Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ve İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç'un öncülüğünde 17 Nisan 1940'ta kurulan Köy Enstitüleri, köy çocuklarını genel derslerin yanı sıra tarım, inşaat ve el sanatlarıyla iş içinde eğiterek köye öğretmen yetiştirmeyi ve kırsal kalkınmayı amaçladı; 1954'te kapatıldı. 11 Haziran 1945'te kabul edilen Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ise topraksız ya da az topraklı çiftçiye toprak dağıtmayı öngören tarım-ekonomi alanında bir düzenlemedir ve CHP içindeki muhalefetin (Dörtlü Takrir) ortaya çıkmasında etkili olmuştur.
Sınav ipucu: Köy Enstitüleri'nin bakanı Hasan Âli Yücel'dir, Tonguç genel müdürdür; enstitüler "iş içinde eğitim" ve "köye öğretmen" ifadeleriyle sorulur.
Soru 301945'te kabul edilen Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ile topraksız ya da yeterli toprağı bulunmayan çiftçilere toprak verilmesi amaçlanmıştır. Bu kanunun ilgili olduğu alan aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yükseköğretim
- B)Askerlik hizmeti
- C)Dış ticaret rejimi
- D)Yerel yönetimler
- E)Tarım ve toprak düzeni
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Kanun, çiftçilere toprak dağıtımını düzenlediği için tarım ve toprak düzeniyle ilgilidir. Yükseköğretim ya da askerlik hizmetine ilişkin bir düzenleme içermediğinden diğer seçenekler doğru değildir.
Kolay · Test 2
Soru 60Köy Enstitüleri'nin açıldığı dönemde Millî Eğitim Bakanlığı görevini yürüten kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Mustafa Necati
- B)Reşit Galip
- C)Hasan Âli Yücel
- D)Şükrü Saracoğlu
- E)Refik Saydam
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Köy Enstitüleri 1940'ta Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel döneminde açılmıştır. Mustafa Necati ve Reşit Galip daha önceki yılların eğitim bakanlarıdır; Refik Saydam ve Şükrü Saracoğlu ise savaş yıllarında başbakanlık görevinde bulunmuş isimlerdir.
Orta · Test 4
Soru 81940'ta açılan Köy Enstitüleri'nde öğrenciler hem genel derslerle hem de tarım ve zanaat uygulamalarıyla yetiştirilmiştir. Bu kurumların açılmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Büyük şehirlerde yükseköğretim kurumlarının sayısını artırmak
- B)Köylere öğretmen yetiştirip kırsalda eğitimi yaygınlaştırmak
- C)Subay yetiştirerek ordunun gücünü artırmak
- D)Yabancı dil öğretmeni ihtiyacını karşılamak
- E)Sanayi işletmelerine mühendis kazandırmak
Çözümü göster
Doğru cevap: B. Köy Enstitüleri, kırsal kesimin öğretmen ihtiyacını karşılamak ve eğitimi üretimle birleştirmek amacıyla 1940'ta kurulmuştur. Yükseköğretim kurumu açma ya da subay yetiştirme bu kurumların işlevleri arasında bulunmaz.
Kolay · Test 1
27.Adana ve Kahire görüşmeleri (1943)
30-31 Ocak 1943'te Adana yakınlarında (Yenice) Churchill ile İnönü'nün yaptığı görüşmede İngiltere Türkiye'yi savaşa sokmak istedi; Türkiye ordusu donatılmadan savaşa giremeyeceğini bildirdi ve askerî yardım sözü aldı. Tahran'dan sonra 4-6 Aralık 1943'te Kahire'de Roosevelt, Churchill ve İnönü bir araya geldi; Müttefikler savaşa katılım için baskı yaptı, İnönü yine hazırlık ve malzeme şartını öne sürerek zaman kazandı. İki görüşme de Türkiye'nin savaşa girmeden Müttefikler'le bağını koruduğunu gösterir.
Sınav ipucu: Adana'da Churchill-İnönü, Kahire'de Roosevelt-Churchill-İnönü vardır; Stalin Türkiye ile yapılan hiçbir görüşmeye katılmadı ve iki görüşmeden de savaşa girme kararı çıkmadı.
Soru 36Aralık 1943'te yapılan ve Türkiye'nin savaşa katılması konusunun ele alındığı Kahire görüşmesine katılan liderler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)İnönü, Stalin ve Churchill
- B)İnönü, Truman ve Attlee
- C)Atatürk, Roosevelt ve Churchill
- D)İnönü, De Gaulle ve Roosevelt
- E)İnönü, Roosevelt ve Churchill
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Aralık 1943'teki Kahire görüşmesinde İsmet İnönü, ABD Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Churchill bir araya gelmiştir. Stalin bu görüşmeye katılmamış, Truman ve Attlee ise ancak 1945'te göreve geldikleri için Kahire'de bulunmaları mümkün değildir.
Orta · Test 3
Soru 791943'te yapılan Adana Görüşmesi'nde Türkiye'yi ve İngiltere'yi temsil eden isimler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Mustafa Kemal Atatürk - Chamberlain
- B)İsmet İnönü - Roosevelt
- C)İsmet İnönü - Winston Churchill
- D)Celal Bayar - Winston Churchill
- E)İsmet İnönü - Stalin
Çözümü göster
Doğru cevap: C. Adana Görüşmesi 1943 başında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile İngiltere Başbakanı Winston Churchill arasında yapılmıştır. Roosevelt ve Stalin bu görüşmede yer almamıştır; Atatürk ise 1938'de vefat ettiği için savaş yıllarındaki görüşmelerde bulunması mümkün değildir.
Kolay · Test 6
Soru 5Türkiye, II. Dünya Savaşı boyunca izlediği politikayla ülkeyi fiilî çatışmanın dışında tutmayı başarmıştır. Buna göre Türkiye'nin savaş yıllarındaki temel dış politika amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yeni topraklar kazanmak için saldırıya geçmek
- B)Bloklardan birinin saflarında hemen savaşa katılmak
- C)Sömürge edinerek deniz aşırı bölgelerde yayılmak
- D)Savaşın dışında kalarak ülkenin güvenliğini korumak
- E)Komşu ülkelerle sınırlarını yeniden çizmek
Çözümü göster
Doğru cevap: D. Türkiye savaş yıllarında dengeli bir tutum izleyerek fiilî çatışmaya girmemeyi ve ülke güvenliğini korumayı amaçlamıştır. Toprak kazanma ya da sömürge edinme gibi yayılmacı hedefler bu dönemin Türk dış politikasında yer almamıştır.
Kolay · Test 1
28.Türkiye'nin savaşa girişi (23 Şubat 1945) ve savaş sonrası dönüşüm
Yalta'da konulan şartı karşılamak için TBMM 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti; fiilî çatışmaya girilmedi. Başlıca sonucu Türkiye'nin San Francisco Konferansı'na katılarak Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi olmasıdır. Savaşın dışında kalmak can kaybını ve yıkımı önledi, ancak ekonomik sıkıntı, ertelenen kalkınma ve seferberlik yükü ağır oldu. Sovyetler'in 1945'te dostluk antlaşmasını yenilemeyip Boğazlar ve doğu sınırında istekler öne sürmesi Türkiye'yi Batı'ya yaklaştırdı; Batı demokrasilerinin zaferi çok partili hayata geçişte (1946) belirleyici dış etken oldu.
Sınav ipucu: Savaş ilanı semboliktir, amaç BM'ye kurucu üye olmaktır; "Türkiye cephede Almanya'ya karşı savaştı" ifadesi yanlıştır.
Soru 43Birleşmiş Milletler'in kurulduğu konferansa katılabilmek için devletlerden istenen şart aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Mihver Devletler'e savaş ilan etmiş olmak
- B)Milletler Cemiyeti'ne üye olarak kalmış olmak
- C)Cephede fiilen çarpışmış olmak
- D)Avrupa kıtasında yer alan bir devlet olmak
- E)Nükleer silah çalışması yürütüyor olmak
Çözümü göster
Doğru cevap: A. Konferansa katılabilmek için devletlerin belirlenen tarihe kadar Mihver Devletler'e savaş ilan etmiş olmaları istenmiş, Türkiye de bu nedenle 23 Şubat 1945'te savaş ilan etmiştir. Cephede çarpışma şartı aranmadığı için Türkiye fiilen savaşmadan kurucu üye olabilmiştir; Avrupa'da bulunma ya da nükleer çalışma gibi şartlar da hiç söz konusu değildir.
Orta · Test 3
Soru 9Türkiye, savaşın son aşamasında 1945 Şubatında Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiş, ancak fiilî bir çatışmaya girmemiştir. Bu kararın başlıca sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Almanya'dan yüksek miktarda savaş tazminatı alması
- B)Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını yitirmesi
- C)Sömürge yönetimi altına girmesi
- D)Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarılması
- E)Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri arasında yer alması
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Savaş ilanı San Francisco Konferansı'na katılabilmenin koşulu olduğundan Türkiye 1945'te BM'nin kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Türkiye fiilen savaşmadığı için tazminat alması söz konusu değildir; Boğazlar üzerindeki hakları ise 1936 Montrö Sözleşmesi ile güvence altındaydı.
Orta · Test 1
Soru 35Türkiye'nin Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1 Eylül 1939
- B)18 Haziran 1941
- C)6 Haziran 1944
- D)8 Mayıs 1945
- E)23 Şubat 1945
Çözümü göster
Doğru cevap: E. Türkiye 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiş, ancak fiilî bir çatışmaya girmemiştir. 18 Haziran 1941 Türk-Alman Saldırmazlık Antlaşması'nın, 8 Mayıs 1945 ise Almanya'nın teslim olduğu tarihtir; 1 Eylül 1939 savaşın başlangıcıdır.
Kolay · Test 3
Karıştırılan noktalar yan yana
| Konferans / antlaşma | Tarih · katılanlar · öne çıkan karar |
|---|---|
| Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı | 23 Ağustos 1939 · Molotov-Ribbentrop · Polonya'nın paylaşımı, Almanya için iki cephe riskinin kalkması |
| Türk-İngiliz-Fransız Üçlü İttifakı | 19 Ekim 1939 · Ankara · Sovyetler'le savaşa girmeme kaydı, Türkiye'nin Müttefik yanlısı tarafsızlığı |
| Atlantik Bildirisi | Ağustos 1941 · Roosevelt-Churchill · toprak kazanmama, halkların yönetimini seçme hakkı, BM'nin fikrî temeli |
| Casablanca | Ocak 1943 · Roosevelt-Churchill · kayıtsız şartsız teslim ilkesi, Sicilya çıkarması |
| Adana Görüşmesi | 30-31 Ocak 1943 · Churchill-İnönü · Türkiye'ye savaşa girme çağrısı, askerî yardım sözü |
| I. Kahire | Kasım 1943 · Roosevelt-Churchill-Çan Kay-şek · Uzak Doğu ve Japonya'nın işgal ettiği topraklar |
| Tahran | Kasım-Aralık 1943 · Roosevelt-Churchill-Stalin · ikinci cephe (Normandiya), Sovyetler'in Japonya'ya savaş sözü |
| II. Kahire | 4-6 Aralık 1943 · Roosevelt-Churchill-İnönü · Türkiye'nin savaşa katılması görüşüldü, karar çıkmadı |
| Yalta | Şubat 1945 · Roosevelt-Churchill-Stalin · Almanya'da işgal bölgeleri, San Francisco çağrısı, veto, 1 Mart şartı |
| San Francisco | Nisan-Haziran 1945 · 50 devlet · BM Antlaşması imzalandı (26 Haziran), yürürlük 24 Ekim 1945 |
| Potsdam | Temmuz-Ağustos 1945 · Truman-Churchill/Attlee-Stalin · Almanya'nın silahsızlandırılması, savaş suçluları, Japonya'ya teslim çağrısı |
Sık düşülen tuzaklar
- Savaşın başlangıcı Avusturya ya da Çekoslovakya'nın işgali değil, 1 Eylül 1939 Polonya işgalidir; İngiltere ve Fransa'nın savaş ilanı 3 Eylül'dedir.
- Konferans-karar eşleştirmesi karışır: kayıtsız şartsız teslim → Casablanca; Uzak Doğu → I. Kahire; ikinci cephe → Tahran; işgal bölgeleri, veto ve San Francisco çağrısı → Yalta; Almanya'nın silahsızlandırılması ve Japonya'ya teslim çağrısı → Potsdam.
- Roosevelt Yalta'da vardır, Potsdam'da ABD'yi Truman temsil eder; Potsdam'da Churchill'in yerini seçim sonrası Attlee almıştır.
- Barbarossa (Haziran 1941) Pearl Harbor'dan (Aralık 1941) öncedir; Sovyetler Müttefik safına ABD'den önce katılmıştır. Dönüm noktalarında sıra Midway → El-Alameyn → Stalingrad'dır.
- Türkiye'nin 1941 Alman saldırmazlık antlaşması 1939 İngiltere-Fransa ittifakını ortadan kaldırmamıştır; iki antlaşma birlikte "denge politikası"nın kanıtıdır, "taraf değiştirme" değil.
- Millî Korunma Kanunu 1940, Varlık Vergisi 1942, Toprak Mahsulleri Vergisi 1943'tür; "Varlık Vergisi tarımdan aynî alındı" ifadesi yanlıştır, aynî alınan Toprak Mahsulleri Vergisi'dir.
- Türkiye 23 Şubat 1945'te savaş ilan etti ama cephede savaşmadı; bu kararın sonucu BM kurucu üyeliğidir, "Almanya'nın yenilgisini hızlandırma" değil.
- Veto yetkisi Genel Kurul'a değil Güvenlik Konseyi'nin beş daimî üyesine aittir; Genel Kurul kararları tavsiye niteliğindedir, Güvenlik Konseyi kararları bağlayıcıdır.